Onderzoekers: subsidie elektrische auto tegen vervoersarmoede

Dat is in tegenstelling tot een brede accijnsverlaging, die de onderzoekers een "kostbare maatregel" noemen. Een in 2022 ingestelde accijnskorting die nog altijd doorloopt, "kost 1,7 miljard euro per jaar en komt vooral ten gunste van hogere inkomens", schrijven Peter Mulder, Rens van Tilburg en Reinier Sterkenburg in ESB.

Voor ongeveer 1,1 miljard euro kunnen 160.000 huishoudens met lage inkomens die veel gebruikmaken van de auto een elektrische leaseauto krijgen. De onderzoekers gaan uit van een subsidie van 7000 euro per voertuig. "Elektrisch rijden vermindert de kwetsbaarheid voor hoge brandstofprijzen, maar de aanschafkosten van een elektrische auto vormen voor lage inkomens een drempel. Een lease-subsidie kan huishoudens over die drempel helpen."

Laagste inkomens

Juist de laagste inkomens zijn het kwetsbaarst voor hoge brandstofprijzen en geven gemiddeld twee keer zoveel van hun inkomen uit aan brandstof, stellen de onderzoekers. Maar van een generieke compensatie profiteren huishoudens met lage inkomens in veel mindere mate dan huishoudens met hogere inkomens.

Door de hoge aanschafkosten voor een elektrische auto weg te nemen, kunnen huishoudens profiteren van de lagere energie- en onderhoudskosten van een stekkerauto. "Vanuit economisch perspectief corrigeert social leasing een belangrijk marktfalen: huishoudens met beperkte financiële middelen kunnen vaak niet investeren in een voertuig dat op termijn juist goedkoper is in gebruik."

Frankrijk

Volgens de onderzoekers overweegt het kabinet de invoering van een dergelijke regeling in navolging van maatregelen in Frankrijk. Dat land introduceerde in 2024 als eerste Europese land een nationale social-leasingregeling, gericht op de onderste helft van de inkomensverdeling.

In Frankrijk moesten deelnemers afhankelijk zijn van de auto voor hun werk. De regeling gold alleen voor volledig elektrische auto's onder de 47.000 euro, waarbij de Franse overheid de volledige aanvangskosten voor het leasecontract subsidieerde. Dat resulteerde in leasebedragen van ongeveer 100 tot 140 euro per maand voor kleinere modellen, staat in ESB. De belangstelling van Fransen was groot, er werden tienduizenden leasecontracten afgesloten.