Onderzoekers ontdekken nieuwe ster rond beroemde ster Betelgeuze
DEN HAAG (ANP) - Astronomen hebben overtuigend bewijs gevonden dat Betelgeuze, een van de bekendste sterren aan de nachthemel, niet alleen is. Dat blijkt uit een onderzoeksartikel in vakblad Astronomy & Astrophysics. Een team van onderzoekers maakte een opname van een partner-ster, die ze Betelgeuze B noemen. De hoofdonderzoeker noemt het "de afsluiting van een zoektocht die een eeuw heeft geduurd."
Betelgeuze is een ster in het sterrenbeeld Orion die vanaf aarde met het blote oog te zien is. De ster is al vele jaren een populaire ster om te onderzoeken voor astronomen. Een van de opvallendste eigenschappen is de variatie in helderheid. Een mogelijke optie voor die variatie was een begeleidende ster, die rond Betelgeuze beweegt en het licht dat de ster richting de aarde stuurt daarmee beïnvloedt. Tot nu toe was zo'n begeleider echter niet gevonden, mede door de grote helderheid van Betelgeuze. Als er echt zo'n begeleider zou bestaan, zou die volgens eerdere studies eind 2024 het best waarneembaar moeten zijn omdat deze dan door diens baan om Betelgeuze, vanaf de aarde gezien, het verst naast de grotere ster zou staan.
In december 2024 bleek dat inderdaad het geval. Het team, met daarin ook de Nederlandse astronoom Alex de Koter, gebruikte de Very Large Telescope (VLT) in de Chileense Atacamawoestijn om de scherpste opname ooit te maken van Betelgeuze, met de vondst van de partner-ster als resultaat. Een paar maanden na de opname kwamen de eerste beelden: "Ik sprong op van mijn stoel toen ik de bewerkte beelden zag", herinnert hoofdonderzoeker Miguel Montargès zich. "Eerlijk gezegd had ik niet de verwachting dat de VLT in staat zou zijn de partner-ster te ontdekken, maar doordat de partner-ster zwaarder en helderder bleek dan voorspeld, is het toch gelukt!" Vooraf werd aangenomen dat de partner-ster ongeveer de massa van de zon zou hebben, maar Betelgeuze B lijkt nu twee tot drie keer zwaarder.
Betelgeuze B werd in beeld gebracht met een deels in Nederland ontwikkeld instrument. Dat was oorspronkelijk bedoeld om planeten rond sterren te vinden, maar werkt dus ook goed om sterren te ontdekken. Hoewel de begeleidende ster duidelijk te zien is op het nabewerkte beeld, houdt Montargès een kleine slag om de arm: "Om er zeker van te zijn dat de begeleidende ster echt bestaat, moeten we hem over een jaar nog aan de andere kant van Betelgeuze waarnemen, maar er is nauwelijks nog ruimte voor twijfel."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Onder begeleiding van één trom is een 'rouwstoet' met zo'n vijfhonderd mensen zondag door Utrecht getrokken. De aanwezigen herdachten de ruim 21.630 gedode Palestijnse kinderen. 'Ieder kind heeft een naam', was te lezen op een spandoek van Getuigen van Gaza.
29 minuten geleden
ENSCHEDE (ANP) - Het onderzoek naar enkele onwelwordingen zaterdagmiddag tijdens een rondleiding in de Grolsch-fabriek in Enschede loopt nog. Mogelijk is er pas na het weekend iets te zeggen over de oorzaak, meldt de politie zondag.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft zaterdag twaalf actievoerders van Kappen met Kolen aangehouden die een kolenspoor in de Rotterdamse haven onklaar wilden maken. De activisten wilden steentjes onder het spoor weghalen, maar werden tegengehouden door de politie.
18 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Een 27-jarige man uit Vlaardingen is vrijdag aangehouden voor betrokkenheid bij een explosie bij een kapperszaak in de Zuid-Hollandse stad, meldt de politie zaterdag. De ontploffing vond plaats bij een zaak aan het Liesveld op 6 augustus. De laatste tijd zijn er vaker gewelddadige incidenten geweest bij verschillende kapsalons in Vlaardingen.
20 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op het Museumplein hebben zaterdagmiddag enkele tientallen mensen Amerikaanse kiezers in Nederland aangespoord te gaan stemmen voor de tussentijdse verkiezingen in hun geboorteland. Die vinden volgende maand plaats. Deze bijeenkomst 'No Tyrants: Vote Early' vindt zaterdag niet alleen plaats in Amsterdam, maar over de hele wereld.
1 dag geleden
OUDERKERK AAN DE AMSTEL (ANP) - KRO-NCRV heeft zaterdag met verdriet kennisgenomen van het overlijden van Maarten Spanjer. De acteur en schrijver was onder meer te zien in het televisieprogramma Taxi. Ook anderen hebben bedroefd gereageerd. Zaterdag overleed Spanjer op 73-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Telegraaf is van plan om de columns die Maarten Spanjer schreef voor zijn dood alsnog te publiceren. Dat zegt Evert Santegoeds, hoofdredacteur van het blad Privé. De op 73-jarige leeftijd overleden Amsterdammer schreef ongeveer 25 columns, waarvan er pas zeven gepubliceerd zijn.
1 dag geleden