Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
BREDA/DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft geen aanknopingspunten om een strafrechtelijk onderzoek te beginnen naar het lekken van de sollicitatie van Esmah Lahlah voor burgemeestersfuncties in Delft en Tilburg. Afgelopen jaar lekte uit dat het Tweede Kamerlid van GroenLinks-PvdA op beide vacatures had gesolliciteerd. Omdat daarmee de geheimhoudingsplicht die rond zulke procedures geldt werd geschonden, deden de commissarissen van de Koning in Zuid-Holland en Noord-Brabant aangifte.
9 minuten geleden
PARAMARIBO (ANP) - Schrijfster Astrid Roemer is overleden op 78-jarige leeftijd. Dat bevestigt haar uitgeverij Prometheus na berichtgeving van onder meer de Surinaamse website Starnieuws. Ze brak in Nederland door in 1982 met Over de gekte van een vrouw, "een experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn", vermeldt de uitgeverij op de website. Roemer was een belangrijke stem in de Nederlands-Caribische literatuur.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - Het Openbaar Ministerie doet geen verder onderzoek naar het lekken van geheime informatie bij de zoektocht naar een nieuwe burgemeester van Tilburg. Eind oktober werd bekend dat Esmah Lahlah, de nummer twee op de landelijke kandidatenlijst van GroenLinks-PvdA tijdens de verkiezingscampagne, had gesolliciteerd op de post. De sollicitatiebrief van Lahlah was gelekt naar het Brabants Dagblad.
1 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Een 19-jarige man wordt vervolgd voor het veroorzaken van de explosie en daaropvolgende brand in een appartementencomplex in Heerhugowaard in april vorig jaar. Vier appartementen raakten zwaar beschadigd en er was sprake van instortingsgevaar. Vijf mensen raakten lichtgewond.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag twaalf jaar cel geëist tegen twee mannen die worden verdacht van een aanslag op een Rotterdamse advocaat in december 2024. Toen ging een explosief af onder zijn auto, terwijl hij stond te wachten voor het stoplicht bij de Maastunnel in Rotterdam. De advocaat was die ochtend onderweg naar zijn werk. Hij raakte niet gewond, zijn Mercedes liep wel schade op.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De treinen rijden het hele weekend volgens een aangepaste, afgeschaalde dienstregeling, meldt ProRail. Het bedrijf zegt dat sneeuw en ijs zorgen voor problemen met de wissels. Zondag wordt bekeken of de treinen vanaf maandag weer volgens de normale dienstregeling kunnen rijden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het komende weekend heeft het winterse weer invloed op de afvalinzameling in meerdere gemeenten. Onder meer in Almere, Nieuwegein en Veendam wordt deze week geen huishoudelijk afval opgehaald, en ook de inzameling van grofvuil en kerstbomen ligt op sommige plekken tijdelijk stil.
2 uur geleden