Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Een gesloten cultuur en gebrek aan toezicht van buitenaf maakten het mogelijk dat kindermishandeling en -misbruik lange tijd konden voortduren in het Jeugddorp De Glind in Gelderland. Tot die conclusie komen onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ze constateren dat het ook nu nog aan openheid schort bij zorgorganisatie Pluryn.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Rode Kruis waarschuwt carnavalsvierders voor een koud weekend. De hulporganisatie roept feestvierders daarom op goed op elkaar te letten. Tijdens carnaval zet het Rode Kruis meer dan 820 vrijwilligers in op bijna tachtig evenementen voor eerste hulp.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensie wil tientallen treinstellen kopen om ze om te bouwen tot gewondentreinen, een soort rijdende hospitaals. De aanschaf is volgens de krijgsmacht nodig om in geval van een gewapend conflict waar Nederlandse militairen bij betrokken zijn, snel gewonden te kunnen repatriëren, schrijft staatssecretaris Gijs Tuinman aan de Tweede Kamer.
2 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - Zeker twintig actievoerders van Greenpeace hebben donderdagochtend het hoofdgebouw van Lelystad Airport bezet, als tegengeluid op de coalitieplannen van D66, VVD en CDA om het vliegveld te gaan gebruiken voor burgerluchtvaart. Ze blijven "zo lang als nodig, tot het kabinet de plannen intrekt", aldus een woordvoerder.
2 uur geleden
HOEVELAKEN (ANP) - Meld Misdaad Anoniem heeft in 2025 een recordaantal anonieme tips binnengekregen. Het meldpunt stuurde 32.007 meldingen door naar de politie, gemeenten en opsporingsdiensten. Dat is een stijging van 32 procent ten opzichte van een jaar eerder.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Door de nieuwe regels van het Europese Asiel- en Migratiepact dreigen asielkinderen opgesloten te worden in een detentiecentrum in Zeist. Die Nederlandse maatregel kan veel schade aanrichten en moet voorkomen worden, waarschuwt VluchtelingenWerk Nederland (VWN).
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Het aantal gemeenteraadsleden dat agressie, intimidatie of geweld ervoer, is de afgelopen vier jaar ruim verdubbeld. Een derde van de raadsleden gaf in een enquête aan dit te ervaren, waar dat voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 bij 15 procent speelde. Van hen geeft 30 procent aan dat dit invloed heeft op hun functioneren.
4 uur geleden