Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Van en naar Amsterdam Centraal rijden geen treinen door de gevolgen van het winterse weer, meldt NS. Dit duurt naar verwachting tot ongeveer 10.45 uur. Ook tussen Utrecht en Leiden rijden geen treinen. Dit komt door een wisselstoring tussen Alphen aan den Rijn en Leiden Lammenschans. Dit duurt tot ongeveer 11.45 uur.
22 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De strooiwagens van Rijkswaterstaat hebben maandag al ruim 6,5 miljoen kilo zout gestrooid op de wegen. De teller stond even na 9.30 uur op 6.590.776 kilo, is te zien op de Strooikaart van de wegbeheerder.
33 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Stadsherstel heeft tot zondagavond 92.779 euro ingezameld om de Vondelkerk in Amsterdam te herstellen, meldt de organisatie op haar website. Het geld om de op nieuwjaarsnacht door brand verwoeste kerk weer op te bouwen, kwam van 1365 donateurs.
38 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Door de gladheid zijn meerdere verbindingswegen, toe- en afritten dicht, meldt Rijkswaterstaat. "Het verkeer staat vast en komt de heuvel niet op."
40 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Aannemers van ProRail die maandagochtend zijn ingeschakeld om wisselstoringen op het spoor te repareren, zijn in verband met het winterse weer langer onderweg dan gebruikelijk. "Zij komen met de auto en hebben te maken met gladheid en files, dus hun aanrijdtijd is langer dan normaal", zegt een woordvoerder van de spoorbeheerder. Het kan daarom nog even duren voordat de hinder op het spoor voorbij is.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Door het winterse weer staat er maandagochtend zo'n 690 kilometer file. Volgens Rijkswaterstaat is het de drukste ochtendspits sinds december 2024. "Ter vergelijking, in 2025 zagen we geen ochtendspits drukker dan 650 kilometer."
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat waarschuwt weggebruikers om in de regio Utrecht niet de weg op te gaan in verband met het winterse weer. "We zien de snelwegen rondom Utrecht vastlopen", aldus de dienst. "Er trekken nu sneeuwbuien over en daardoor zijn de wegen slecht begaanbaar en zullen de files verder toenemen."
2 uur geleden