Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Naar schatting stopten 5800 mensen per jaar in de periode van 2019 tot 2023 met eten en drinken omdat ze hun leven wilden beëindigen. Ongeveer 2000 mensen per jaar namen dodelijke medicijnen of slaapmiddelen in. Dat komt naar voren uit een nieuw onderzoek van Erasmus MC naar levensbeëindiging, waar de Volkskrant vrijdagochtend over schrijft. De studie gaat over mensen die euthanasie willen en dit zonder hulp van een arts doen.
1 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - Het hoofdgebouw van Lelystad Airport wordt vrijdagochtend nog steeds bezet door klimaatactivisten van Greenpeace. De actievoerders hebben de nacht doorgebracht op de luchthaven en de milieuorganisatie zegt dat ze net zo lang blijven tot de politiek een definitieve streep zet door de opening van de luchthaven in Lelystad.
3 uur geleden
RIJKHOVEN (ANP) - De Europese Commissie zal in maart met een actieplan komen met concrete maatregelen voor 2026 en 2027 om de Europese concurrentiekracht vooruit te helpen. Dat zei demissionair premier Dick Schoof na afloop van zijn laatste EU-evenement. Op de heidag op een kasteel in Alden Biesen concludeerden de EU-leiders dat ze op korte termijn meer plannen willen zien om Europa economisch vooruit te helpen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dossiers van ruim 69.000 mensen die zich hadden gemeld voor compensatie om de toeslagenaffaire zijn beoordeeld. Meer dan 43.000 mensen zijn uiteindelijk na deze integrale beoordeling (IB) erkend als gedupeerde, meldt demissionair staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen) donderdag aan de Tweede Kamer.
15 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - Actievoerders van Greenpeace gaan door met de bezetting van het hoofdgebouw van Lelystad Airport zodat het vliegveld niet gebruikt kan worden. Een woordvoerder van de milieuorganisatie laat weten dat de activisten net zo lang blijven zitten "tot dit vliegveld definitief van de baan is".
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zes dagen nadat in Het Parool een artikel is verschenen over de misdragingen van student Marlon U., heeft de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam maatregelen aangekondigd. Rector Jeroen Geurts meldde onder meer dat er gesprekken lopen met studentenvertegenwoordigers en studentenverenigingen op de campus en dat die gesprekken de komende weken en maanden worden voortgezet.
16 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Drie Turkse moskeeën hebben brieven ontvangen die oproepen tot het stoppen van de 'islamisering', met daarbij een opsomming van aanslagen, zoals die op 11 september 2001 op het World Trade Center in New York. De briefschrijver noemt de islamitische vastenmaand ramadan, die volgende week begint, als aanleiding. De Islamitische Stichting Nederland (ISN) deelt de brief.
16 uur geleden