Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar waren er 168.960 incidenten van personen met verward gedrag. Dat is een stijging van 12 procent vergeleken met 2024 en daarmee een nieuw record. Dit blijkt uit politiecijfers over 2025, meldt de politie dinsdag.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - De systeemstoring die zorgt voor uitval van treinen bij Breda, duurt ten minste tot 10.45 uur. Dat meldt de NS. Eerder verwachtte het spoorbedrijf dat de storing rond 08.15 uur voorbij zou zijn.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Er is dinsdagochtend geen treinverkeer mogelijk van en naar Breda. Dat komt door een systeemstoring en duurt naar verwachting van de NS tot 08.15 uur. Volgens een woordvoerder van de NS heeft de storing te maken met wissels en is ProRail daarvoor verantwoordelijk. Een woordvoerder van ProRail bevestigt dat het gaat om een sein- en wisselstoring, maar zegt ook dat de monteur nog niet ter plekke is en dat de verwachte eindtijd van de NS een schatting is. "Dit kan nog wel eens langer duren," zei hij. "We weten nog niet precies wat er aan de hand is."
2 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De brandweer heeft de situatie in de Grote Hoogstraat in de historische binnenstad van Leeuwarden grotendeels onder controle. Er is geen kans meer op uitbreiding van de brand en er is geen asbest bij betrokken, meldt de Veiligheidsregio Fryslân dinsdag.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna 12.000 mensen die een huis huren van een woningcorporatie zijn ook eigenaar van één of meerdere woningen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Hoewel het maar een klein aantal (0,5 procent) van alle corporatiehuurders betreft, roept het volgens het CPB vragen op over "passend gebruik van schaarse sociale huurwoningen".
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als Nederlanders hun alcoholgebruik de komende jaren met twee glazen per week verminderen, kan dat tot 2050 ruim 11.500 kankerdiagnoses voorkomen. Dat heeft het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) berekend. Per jaar komt dat neer op gemiddeld 427 gevallen die kunnen worden afgewend.
5 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Alle problemen op het spoor door het winterweer zorgden ervoor dat de NS-app vorige week maandag 28 miljoen keer werd geraadpleegd. Nooit eerder waren er zoveel bezoekers in de app, wat voor technische problemen zorgde, zei NS-directeur Wouter Koolmees maandagavond aan tafel bij Pauw & De Wit. "De vorige piek was bij de stakingen vorige zomer, toen 12 miljoen reizigers de app raadpleegden", aldus Koolmees.
5 uur geleden