Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
ZWOLLE (ANP) - Een 36-jarige man uit het Overijsselse Raalte, verdacht van zes zedenmisdrijven met jonge kinderen, heeft dinsdag ten overstaan van de rechtbank in Zwolle uitvoerig zijn spijt betuigd voor zijn daden. "Ik schaam me diep voor wat ik de slachtoffers en hun ouders heb aangedaan", zei hij. "Ik neem mijn verantwoordelijkheid. Ik begrijp nog steeds niet wat me bezielde en hoe het zover heeft kunnen komen."
13 minuten geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum in Ter Apel zitten opnieuw 2100 asielzoekers. Dat is vergelijkbaar met de afgelopen nachten. Opvangorgaan COA verplaatst mensen naar locaties elders, maar krijgt ook nieuwe asielzoekers binnen, waardoor de bezetting netto niet veel verandert.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Bij het dorp Usquert in de provincie Groningen is maandagavond een aardbeving geweest. Die had een magnitude van 0.9, te licht om te voelen. Het is de 2000e aardbeving door gaswinning die in Nederland is geregistreerd. De eerste was in 1986 bij Assen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In het onderzoek naar het datalek bij laboratorium Clinical Diagnostics hebben 118 personen aangifte gedaan, meldt het Openbaar Ministerie. Het OM opende afgelopen zomer een strafrechtelijk onderzoek naar het datalek, waarbij persoonsgegevens van 855.000 mensen waren gestolen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal boetes voor het vasthouden van een telefoon of ander elektronisch apparaat in de auto of op de fiets is afgelopen jaar "flink gestegen", meldt het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). In 2025 werden 248.020 boetes uitgedeeld voor zaken als appen achter het stuur.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In een winkel aan de Ferdinand Bolstraat in de Amsterdamse wijk De Pijp is in de nacht van maandag op dinsdag een grote brand uitgebroken. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio zijn meerdere personen naar het ziekenhuis vervoerd. Om hoeveel mensen het precies gaat en hoe ernstig hun verwondingen zijn, weet hij niet. Ook zijn meerdere mensen ter plaatse nagekeken, omdat zij rook hebben ingeademd.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam is in de nacht van maandag op dinsdag een zeer grote brand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio.
5 uur geleden