Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Tienduizenden middelbare scholieren krijgen de komende week les over online seksualiteit en over sexting, waarbij jongeren seksueel getinte foto's en berichten naar elkaar sturen. De jaarlijkse Week van de Liefde gaat ook over de invloed van sociale media op het zelfbeeld van jongeren. Zeker 350 middelbare scholen doen mee. Volgens organisator Soa Aids Nederland is dat een record.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Noord-Holland en het westelijke Waddengebied komt ook maandagochtend plaatselijk weer dichte mist voor. Zaterdag en zondag gaf het KNMI ook al code geel af voor dichte mist in het midden en noorden van het land. Die waarschuwing blijft voor het noordwesten tot zeker maandagochtend 08.00 uur van kracht.
8 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Op de Quinten Matsyslaan in Eindhoven heeft zondagavond een steekpartij plaatsgevonden. Daarbij raakte een jongeman gewond aan zijn been. Dat meldt de politie Oost-Brabant op X. Rond 23.40 uur kwam er een melding binnen van de steekpartij.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Nederlands Fotomuseum heeft in het openingsweekend op de nieuwe locatie in Pakhuis Santos op Katendrecht in Rotterdam-Zuid ruim 5000 bezoekers getrokken, meldt een woordvoerder van het museum.
14 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Flevoland, Overijssel, Drenthe, Groningen, Friesland en het Waddengebied geldt zondagochtend code geel vanwege plaatselijk dichte mist. Het zicht kan daar minder zijn dan 200 meter en wegen en overig verkeer zijn minder goed zichtbaar, zegt het KNMI.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft steeds meer energiezuinige huizen. Meer dan 2,2 miljoen woningen hadden in 2025 energielabel A of hoger. Dit komt neer op vier op de tien woningen met een bekend energielabel. In 2024 hadden bijna 2 miljoen woningen het duurzaamste label. Dit blijkt uit een analyse door ANP van cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
1 dag geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een dance-evenement in de Van Nellefabriek in Rotterdam is zaterdagavond tijdelijk stilgelegd na een incident waarbij mogelijk een irriterende stof is verspreid. Bezoekers kregen last van hun ogen en ademhaling, waarna het pand uit voorzorg werd ontruimd. Nadat de brandweer het gebouw had geventileerd, kon het evenement worden hervat.
1 dag geleden