Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bijna negen op de tien mensen die vapen, gebruiken illegale vapes of vapes die op een illegale manier zijn gekocht. Vaak komen die via webshops of fysieke winkels in het buitenland binnen, schrijft onderzoeksbureau Bureau Beke in een rapport. Ze zijn bijvoorbeeld legaal in het buitenland verkocht, maar mogen vanwege de smaak niet in Nederland op de markt komen.
16 minuten geleden
ELST (ANP) - Enkele tientallen activisten van Geef Tegengas blokkeren vrijdagmiddag de Betuweroute. Ze protesteren daarmee onder andere tegen mensenrechtenschendingen wereldwijd en de klimaatcrisis, meldt de groep. De actievoerders zeggen zich tussen Lent en Elst toegang tot twee spoorlijnen te hebben verschaft en blokkeren het vervoer in beide richtingen. Over dit stuk spoor rijden goederentreinen.
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het fregat Zr.Ms. De Ruyter vertrekt aanstaande zondag richting Zuidoost-Azië, maar blijft mogelijk in het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat in ieder geval door de Rode Zee, om daar bij te dragen aan een internationale missie om de scheepvaart te beschermen.
34 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De rechtbank in Groningen heeft vrijdag tien jaar cel en tbs met dwangverpleging opgelegd aan een verdachte in een grote sextortionzaak. De 32-jarige Mark S. uit Borculo is schuldig bevonden aan het op grote schaal seksueel afpersen van meisjes en vrouwen door te dreigen naaktbeelden van hen te verspreiden. "De verdachte heeft ernstig misbruik gemaakt van jonge, soms kwetsbare slachtoffers", aldus de rechtbank. "Veel slachtoffers zijn voor het leven getekend."
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Staat gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag die beveelt dat de overheid meer moet doen om Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. Dat maakte minister Stientje van Veldhoven (Klimaat, D66) vrijdag bekend. De zaak was aangespannen door Greenpeace. De rechter oordeelde onder meer dat de Staat binnen anderhalf jaar "heldere, bindende doelen" moet opstellen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Alle zeventien mensen die dinsdag bij de huldiging van PSV in Eindhoven werden aangehouden, zijn vrijgelaten, meldt de politie. "Enkelen hebben een boete gekregen voor vernieling, vechten op straat, openbare ordeverstoring, afsteken van vuurwerk, belediging en openbare dronkenschap", zegt een woordvoerder.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een landelijke actiedag op donderdag 16 april in universitaire ziekenhuizen is van de baan. Twee zorgvakbonden melden aanvullende afspraken te hebben gemaakt over de cao met werkgeversorganisatie UMCNL. Eerder draaiden die twee bonden (LAD en FBZ) al een zondagsdienst in Nijmegen en Maastricht uit onvrede met de cao. FNV, CNV en NU'91 hadden dat akkoord wel al getekend.
3 uur geleden