Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - Ruim twee derde van de jongvolwassenen kwam, vaak op minderjarige leeftijd, in aanraking met gewelddadige pornografische beelden. Dat blijkt uit onderzoek van het Jonkers Verwey Instituut in opdracht van kinderrechtenorganisatie Defence for Children.
34 minuten geleden
MIAMI (ANP) - Bij het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Miami in de Verenigde Staten is een nieuw samenwerkingsprogramma gelanceerd: de Water as Leverage Academy.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid dringt aan op snelheid om het reinigen van reactoren veiliger te maken. Aanleiding hiervoor is een ongeval in een reactor van Zeeland Refinery in 2023. Een medewerker verongelukte toen hij in een zuurstofarme reactor katalysatormateriaal aan het verwijderen was.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie gaat er niet van uit dat de man die dinsdagmiddag in Utrecht in brand werd gestoken een willekeurig slachtoffer is. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van regionale media. Vermoedelijk is er sprake geweest van een "onderling conflict".
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeester Sharon Dijksma van Utrecht spreekt van "een gruwelijke vorm van geweld", nadat dinsdagmiddag een man in een elektrische rolstoel in brand werd gestoken. "Omdat het slachtoffer geen kant op kon is de impact zo mogelijk nog groter", laat ze weten in een verklaring.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft een persoon aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man op dinsdagmiddag bij een winkelcentrum in Utrecht. Het slachtoffer zat in een elektrische rolstoel en raakte zwaargewond. De aangehouden man wordt verdacht betrokken te zijn bij de brandstichting, aldus de politie.
10 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een levenslange gevangenisstraf geëist tegen Jaouad W. (46) voor zijn betrokkenheid bij vijf moorden, gepleegd tussen 2011 en 2014. Het OM vindt de verdenkingen tegen W. "te ernstig en schokkend" voor een tijdelijke celstraf. "Verdachte heeft zijn recht om deel te nemen aan onze samenleving met het plegen van deze feiten verspeeld."
11 uur geleden