Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
VLAARDINGEN (ANP) - De democratische rechtsorde staat onder druk en het wordt tijd om te "waarschuwen voor groot gevaar". Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema in Vlaardingen bij de uitreiking van de Geuzenpenning aan haar collega uit Boedapest, Gergely Karácsony. "Wij zien hoe populistische leiders democratische instituties afbreken. (...) Tientallen jaren stonden rechtsstatelijke principes niet ter discussie. Die consensus is weg. Daardoor belanden ook wij op een hellend vlak, en ik maak me zorgen dat we verder naar beneden glijden."
8 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat de drempel om te gaan stemmen lager wordt gemaakt door meer stembureaus en de proef met kleinere stembiljetten. In zijn wekelijkse persconferentie riep de D66-minister-president iedereen op om te gaan stemmen. "Dit is toch het meest dichtbij."
38 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil vaart maken met plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Het wetsvoorstel dat dit regelt, wordt ondanks forse kritiek van onder meer de Raad van State ingediend bij de Tweede Kamer. Dat meldde minister Thierry Aartsen (Werk, VVD) na afloop van de ministerraad.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil kroongetuigen uit de georganiseerde misdaad een voorwaardelijke straf kunnen aanbieden in ruil voor waardevolle informatie. Voorwaarde daarvoor is wel dat de getuige maximaal zes jaar celstraf zou kunnen krijgen en niet verdacht wordt van zwaardere misdaden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het is vooral verschrikkelijk dat dit is gebeurd en het heeft weer tot heel veel angstgevoelens geleid bij de joodse gemeenschap", zegt premier Rob Jetten over de brand bij een synagoge in Rotterdam. De politie heeft inmiddels vier verdachten aangehouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft kritiek op het besluit van de Verenigde Staten om de oliesancties tegen Rusland tijdelijk te verlichten. "Zeer onverstandig", noemde premier Rob Jetten de beslissing op zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Rijnstate heeft volgens een woordvoerder "enkele tientallen" telefoontjes gekregen naar aanleiding van het nieuws dat een gynaecoloog in de jaren '70 en '80 zeker zestien donorkinderen heeft verwekt met zijn eigen sperma.
2 uur geleden