Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Het is woensdag officieel de warmste 24 juni sinds het begin van de metingen in 1901, meldt Weeronline. De temperatuur in De Bilt steeg om 14.30 uur naar 32,8 graden en daarmee werd het oude record van 32,6 graden uit 2005 verbroken. Het is volgens het weerbureau het zevende datum-warmterecord van dit jaar.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft woensdag de 39-jarige Paul V. veroordeeld tot 21 jaar cel voor het doden van zijn 30-jarige ex-partner Laura. De rechtbank acht bewezen dat de man haar op 29 januari 2024 heeft gewurgd met een hondenketting. V. heeft altijd ontkend en beweerd dat de vrouw zichzelf heeft omgebracht.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep van 42 mensen met een werk- of studievisum uit Gaza is in Nederland aangekomen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft hen geholpen de Palestijnse kuststrook te verlaten. De Raad van State en de rechtbank Den Haag hadden eerder in een voorlopige voorziening geoordeeld dat het departement de Palestijnen moet helpen Gaza te verlaten.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - Vanaf vrijdag geldt code oranje wegens extreme hitte ook in de noordelijke provincies Drenthe, Friesland en Groningen, meldt het KNMI. Op die dag is code geel van kracht op de Waddeneilanden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Opnieuw dreigen belangen van de industrie voor de gezondheid van burgers te gaan, stellen bezorgde omwonenden van Tata Steel voor de rechtbank in Den Haag. "En opnieuw dreigt de Staat verstrikt te raken in een zelfgesponnen web", zegt hun advocaat Channa Samkalden.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Eindhoven is de hittekracht woensdag rond 12.30 uur opgelopen tot 10, het hoogste niveau. Niet eerder werd deze hittekracht daar bereikt. Volgens het KNMI komt hittekracht 10 sowieso zeer zelden voor. De laatste keer was op 14 augustus 2025 op het weerstation in het Limburgse Ell. Op meerdere stations is dit nog nooit gemeten, en op de meeste stations waar hittekracht 10 wel voorkwam, kwam dit slechts eens per vijf tot vijftien jaar voor. Rond 13.15 uur werd ook in onder andere Maastricht de 10 bereikt.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Universiteit Utrecht (UU) heeft aan zeven studenten uit Gaza een beurs verleend om aan de UU te studeren, meldt de universiteit op haar website. Zij zijn inmiddels in Utrecht aangekomen.
4 uur geleden