Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De meeste gemeenten lopen ver achter met het vinden van huizen voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Het kabinet stelt elk halfjaar vast hoeveel van deze statushouders gemeenten moeten huisvesten en dat lukt al jaren niet. Bij elkaar opgeteld zouden gemeenten volgens de wet nog 12.049 mensen een huis moeten bieden. Nu verblijven zij in asielzoekerscentra, die al overvol zijn.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep artsen en gezondheidsfondsen dient vrijdag een klacht in bij de Reclame Code Commissie tegen een campagne van Philip Morris International (PMI). Volgens de artsen is de campagne misleidend. Met een "sturende" AI-tool zou PMI "op oneerlijke wijze" invloed proberen uit te oefenen op de Europese besluitvorming over tabaks- en nicotineproducten. "Dit is een georkestreerde lobbycampagne van een industrie die wereldwijd jaarlijks miljoenen mensen ziek maakt en doodt", zegt Hans Snijder, directeur van de Hartstichting.
2 uur geleden
MAASSLUIS (ANP) - Leefbaar Maessluys en de plaatselijke VVD zien geen reden om in hun coalitieakkoord de passage over het beoogde asielbeleid in de gemeente aan te passen. Dat bleek donderdagavond tijdens een raadsvergadering. In het akkoord staat het voornemen om in te zetten op "nul asielopvangplekken" in Maassluis.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het volgende bedrijf dat een deel van DigiD gaat beheren, moet Europees zijn. Staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de aanbesteding voor het contract na augustus 2028 loopt via de Aanbestedingswet Defensie en Veiligheid (ADV).
9 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Er zijn tot nu toe drie demonstraties bij de gemeente Arnhem aangemeld rondom het concert van rapper Ye aanstaande zaterdag in de GelreDome. Dat zegt de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch. Het gaat om een demonstratie van het CIDI en twee "individuen".
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een minimumleeftijd voor sociale media moet binnen de Europese Unie worden geregeld, zei staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) tijdens een debat in de Tweede Kamer. Zij wil daarmee voorkomen dat er een "lappendeken" ontstaat.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil weten wat het kabinet gaat doen om beïnvloeding door buitenlandse actoren op sociale media tegen te gaan. Niet alle partijen zien hetzelfde gevaar, maar een ruime meerderheid van de Kamer wil wel dat er meer gebeurt om de mogelijkheden tot beïnvloeding te verkleinen.
13 uur geleden