Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - De pornowebsite Motherless is weer online nadat de Nederlandse autoriteiten die begin mei offline hadden gehaald. Op de site, die door een bedrijf in het Brabantse Steenbergen wordt gehost, vond CNN vorige maand 20.000 video's van vrouwen die misbruikt werden in hun slaap. Het Openbaar Ministerie doet onderzoek naar de website.
30 minuten geleden
SELLINGEN (ANP) - De gemeente Westerwolde maakt zich grote zorgen over de gevolgen van het nieuwe toegangsbeleid dat asielopvangorgaan COA sinds woensdag voert bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Het is daar inmiddels dusdanig vol dat het COA alleen kwetsbare mensen binnenlaat.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Nederlandse queerorganisaties zetten samen met burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom een eerste juridische stap tegen Meta om de verwijdering van tientallen Instagram-accounts aan te vechten. Het moederbedrijf van het platform handelt tegen de wet door accounts zonder geldige reden en bezwaarprocedure te sluiten, stellen onder meer COC Nederland, Club Church en No Limits! Art Castle.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kan vanaf woensdag "eerder en gerichter" waarschuwen voor gevaarlijk weer, doordat een wettelijke regeling is aangepast. Het weerinstituut meldt dat bijvoorbeeld burgers, veiligheidsregio's en waterschappen zich hierdoor beter kunnen voorbereiden op extreem weer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal flexwoningen valt tegen, schrijft de Algemene Rekenkamer, die het overheidsbeleid op dat gebied beoordeelt als "matig". Doelen die onder eerdere ministers zijn gesteld, zoals de bouw van 15.000 van deze tijdelijke woningen per jaar, werden "ruimschoots niet gehaald".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid trekt veel geld uit voor veiligheid, maar of dat werkt en tot resultaat leidt, is onzeker. Dat constateert de Algemene Rekenkamer in de verantwoordingsstukken over 2025. De Nationale Veiligheidsstrategie is "op papier" een belangrijke basis, maar onduidelijk is wie de knopen doorhakt. Dat maakt de plannen kwetsbaar, aldus een van de drie Hoge Colleges van Staat.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Defensie neemt te veel risico door aanbestedingsprocedures te omzeilen en inkoopcontracten direct te gunnen. Daarvoor waarschuwt president Pieter Duisenberg van de Algemene Rekenkamer bij het aanbieden van het jaarlijkse verantwoordingsonderzoek in de Tweede Kamer. Hij vindt ook dat defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) deze onvolkomenheid niet serieus genoeg neemt.
3 uur geleden