Onderzoekers: kabinet moet media sterker maken tegenover big tech
DEN HAAG (ANP) - Traditionele media zoals televisie en kranten hebben het lastig door de opkomst van grote techbedrijven achter bijvoorbeeld social media en het kabinet moet daar wat aan doen, vinden onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Anders komt de waakhondfunctie die de media spelen in de democratie in gevaar, valt te lezen in hun rapport. De raad stelt onder meer voor om ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie hoger op de tijdlijnen van sociale media en in de resultaten van zoekmachines verschijnt.
"Een democratie functioneert bij de gratie van geïnformeerde burgers", schrijven de opstellers van het rapport. Zij zien een "gestage verdringing" van het werk van journalisten, dat steeds minder makkelijk te vinden is en dus minder mensen bereikt. "Daarmee staat in het huidige mediasysteem de democratische kwaliteit van de informatievoorziening onder druk." Temeer omdat veel informatie van "twijfelachtige kwaliteit" rondgaat die niet onafhankelijk of betrouwbaar is, of niet voorzien is van context.
De onderzoekers zien de "platformisering van de publieke ruimte" als een belangrijke oorzaak: het maatschappelijke debat verschuift van zaaltjes, opiniepagina's en radio- en televisiestudio's naar socialmediaplatforms. Deze techbedrijven hebben "een superieur advertentiemodel ontwikkeld en het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe weten te trekken." Traditionele media komen daar moeilijk tussen. Deze ontwikkeling kan volgens de WRR alleen gestopt worden als de overheid ingrijpt.
Communicatie
De onderzoekers wijzen ook op de verantwoordelijkheid van politici en bestuurders. Die moeten niet alleen communiceren via platforms die democratische waarden niet onderschrijven, vinden ze. Het sociale medium X krijgt op dit vlak veel kritiek, maar wordt desondanks veel gebruikt door ministeries en politici.
Vooral bij de lokale media vallen zware klappen volgens de WRR. In sommige regio's wordt het lokale bestuur niet of amper in de gaten gehouden door journalisten. De WRR pleit daarom voor meer ondersteuning door de overheid, onder meer financieel.
Europese wetgeving
Een andere aanbeveling is om meer gebruik te maken van al bestaande Europese wetgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om regels die moeten voorkomen dat media in handen zijn van slechts enkele bedrijven.
Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) komt op een later moment met een reactie op de bevindingen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - Het gerechtshof in Den Bosch heeft dinsdag lagere celstraffen opgelegd dan geëist aan Peter S. (63) en Nancy D. (57) voor seksueel misbruik van zeven oppaskinderen in de omgeving van Eindhoven. S. kreeg acht jaar cel en tbs met dwangverpleging, D. kreeg een gevangenisstraf van veertien jaar en een toezichtsmaatregel.
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met een ernstige psychische aandoening krijgen in veel gevallen niet de zorg en ondersteuning die ze nodig hebben, terwijl het huidige systeem wel ruimte biedt om die hulp te verbeteren. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een onderzoek naar onder meer vernieuwende initiatieven in de sector. In de praktijk lopen initiatiefnemers volgens de raad nog vaak tegen obstakels aan.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag bij de rechtbank in Amsterdam betoogd dat de Amerikaanse straf van de 81-jarige Jaitsen Singh in Nederland moet worden omgezet naar een levenslange gevangenisstraf. Singh kreeg in 1986 in Californië, waar hij destijds woonde, een straf van 56 jaar tot levenslang, voor de moord op zijn vrouw en stiefdochter en de uitlokking daarvan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het Rode Kruis is opgelucht dat mensen zonder geldige verblijfspapieren niet strafbaar worden", reageert een woordvoerder op de stemming hierover in de Eerste Kamer. Een meerderheid van de senatoren stemde tegen de asielnoodmaatregelenwet, wat volgens de hulporganisatie "een flinke zorg minder" zal zijn voor deze groep vluchtelingen. "Hun veiligheid zou met de strafbaarstelling in het geding komen."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een "lichtpuntje", zo noemt VluchtelingenWerk Nederland het dat de Eerste Kamer strafbaarstelling van mensen zonder geldige verblijfspapieren heeft verworpen. Dit voorkomt volgens de organisatie "directe schade voor deze mensen en voor iedereen die hen ondersteunt", staat in een reactie op de stemming over de asielnoodmaatregelenwet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan van Zanen, de burgemeester van Den Haag, had in 2024 een demonstratie van de Partij voor de Dieren (PvdD) niet mogen beperken tot tien personen, aldus de rechtbank in Den Haag. Die oordeelt dat de onderbouwing van de beslissing niet voldeed.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlandse reizigers voor nieuwe, zware aardbevingen in Japan. Het gaat met name om de regio's Tohoku en Hokkaido, meldt het departement in het reisadvies voor het Aziatische land. Hierdoor kunnen er in het vlieg- en treinverkeer problemen ontstaan.
2 uur geleden