Onderzoeker: BBB vaart op onbehagen dat opspeelt door stikstof
DEN HAAG (ANP) - De BoerBurgerBeweging (BBB) heeft haar verkiezingsoverwinning voor een belangrijk deel te danken aan onbehagen dat al langer leeft op het platteland en dat door de stikstofcrisis aan het oppervlak is verschenen, zegt Twan Huijsmans. De promovendus van de afdelingen Sociologie en Politicologie van de Universiteit van Amsterdam vermoedt dat de BBB niet alleen de proteststem op het platteland naar zich toe heeft getrokken. BBB-voorvrouw Caroline van der Plas spreekt volgens Huijsmans bijvoorbeeld ook de praktisch geschoolden aan die een grote afstand voelen tot de politiek.
Toen de Raad van State in 2019 een streep zette door het stikstofbeleid van het kabinet en daardoor voor boeren ingrijpende maatregelen in de lucht hingen, leidde dat tot massale boerenprotesten. In datzelfde jaar werd de BBB opgericht, die het ongenoegen van boeren en op het platteland tot een centraal thema maakte. In 2021 werd voorvrouw Van der Plas verkozen in de Tweede Kamer en woensdag boekte haar partij een klinkende overwinning in de Provinciale Statenverkiezingen.
De indruk genegeerd te worden door de politiek en de Randstad leeft volgens Huijsmans al langer op het platteland. "Dat gevoel is nu belangrijker voor kiezers dan ooit omdat er nu belangrijke vraagstukken spelen die gaan over regionale verdeling", aldus de onderzoeker. Zijn vermoeden is dat mensen zich buiten de grote steden ook genegeerd voelen op andere thema's, zoals het verdwijnen van buslijnen.
Juiste partij, op het juiste moment
De onderzoeker denkt dat de BBB de juiste partij op het juiste moment is voor veel kiezers omdat die zich juist profileert op plattelandsthema's die nu opspelen. Hij benadrukt wel dat er nog geen gegevens beschikbaar zijn over de achtergrond van de BBB-kiezer.
Het CDA heeft het thema stad en platteland ook naar zich toe proberen te trekken, maar heeft zo een historisch verlies niet kunnen voorkomen. Huijsmans denkt dat het CDA als regeringspartij achter het veel bekritiseerde stikstofbeleid moest staan en zich zo onvoldoende kon profileren. Wel verliest de partij al langer, ook voordat de stikstofproblematiek opspeelde.
Verschillen burgers onderling
De overwinning van de BBB is volgens Huijsmans niet alleen te verklaren door de gevoelde kloof tussen stad en platteland. Uit onderzoek blijkt dat de verschillen tussen burgers onderling binnen steden en dorpen groter zijn dan verschillen tussen inwoners van de stad en het platteland, bijvoorbeeld waar het aankomt op de afstand die praktisch geschoolden voelen tot de politiek. Deze groep weet Van der Plas ook buiten het platteland aan te spreken door de manier waarop ze praat en zich presenteert, vermoedt Huijsmans. Dat kan verklaren waarom de BBB ook in grote steden als Den Haag en Rotterdam veel stemmen heeft binnengehaald.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe stelsel om belasting te heffen op het rendement op vermogen ligt "bovenop de stapel" als D66'er Eelco Eerenberg maandag begint als staatssecretaris van Financiën. De vervanger van Nathalie van Berkel - die zich deze week terugtrok na ophef over onjuistheden in haar cv - sprak dit vermoeden uit na zijn kennismaking met aanstaand premier Rob Jetten.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aankomend premier Rob Jetten (D66) hoort graag "input" van partijen in de Tweede Kamer nu de planbureaus de kabinetsplannen hebben doorgerekend. "Dan kunnen we richting de zomer, als we de definitieve begroting van volgend jaar maken, daar goed naar kijken."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitie van D66, VVD en CDA investeert onderaan de streep toch niet in ontwikkelingssamenwerking. Hoewel er jaarlijks 257 miljoen euro voor wordt uitgetrokken, gaat ongeveer hetzelfde bedrag de komende jaren vanuit dat potje naar asielopvang. Het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving noemen het een "ombuiging" in de doorrekening.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Caroline van der Plas stopt als partijleider en fractievoorzitter van de BBB. Dat meldt de partij. Tweede Kamerlid Henk Vermeer volgt haar op. Van der Plas blijft wel actief als Kamerlid.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens SP-leider Jimmy Dijk is "precies het tegenovergestelde nodig" van de plannen van de nieuwe coalitie. "Geen doorbraak, alleen afbraak. Het is de wereld op z'n kop", schrijft hij op X met twee tabellen uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - David van Weel, de aanstaande minister van Justitie en Veiligheid, hoopt op "meer harmonie" in het nieuwe kabinet dan in de vorige coalitie, waarvoor hij ook minister was. Volgens de VVD'er zijn de inhoudelijke verschillen nu minder groot dan tussen zijn partij en de vroegere coalitiepartners PVV, NSC en BBB.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Centraal Planbureau (CPB) ziet in de plannen van coalitiepartijen D66, VVD en CDA een "beperkte verruiming" van de hypotheekrenteaftrek. Het ging in de campagne veel over deze regeling die huizenbezitters bevoordeelt, en die D66 en CDA wilden afbouwen. Op papier verandert de coalitie niets aan de hypotheekrenteaftrek, maar door andere maatregelen gaat er toch meer geld naartoe.
16 uur geleden