Onderzoeker: BBB vaart op onbehagen dat opspeelt door stikstof
DEN HAAG (ANP) - De BoerBurgerBeweging (BBB) heeft haar verkiezingsoverwinning voor een belangrijk deel te danken aan onbehagen dat al langer leeft op het platteland en dat door de stikstofcrisis aan het oppervlak is verschenen, zegt Twan Huijsmans. De promovendus van de afdelingen Sociologie en Politicologie van de Universiteit van Amsterdam vermoedt dat de BBB niet alleen de proteststem op het platteland naar zich toe heeft getrokken. BBB-voorvrouw Caroline van der Plas spreekt volgens Huijsmans bijvoorbeeld ook de praktisch geschoolden aan die een grote afstand voelen tot de politiek.
Toen de Raad van State in 2019 een streep zette door het stikstofbeleid van het kabinet en daardoor voor boeren ingrijpende maatregelen in de lucht hingen, leidde dat tot massale boerenprotesten. In datzelfde jaar werd de BBB opgericht, die het ongenoegen van boeren en op het platteland tot een centraal thema maakte. In 2021 werd voorvrouw Van der Plas verkozen in de Tweede Kamer en woensdag boekte haar partij een klinkende overwinning in de Provinciale Statenverkiezingen.
De indruk genegeerd te worden door de politiek en de Randstad leeft volgens Huijsmans al langer op het platteland. "Dat gevoel is nu belangrijker voor kiezers dan ooit omdat er nu belangrijke vraagstukken spelen die gaan over regionale verdeling", aldus de onderzoeker. Zijn vermoeden is dat mensen zich buiten de grote steden ook genegeerd voelen op andere thema's, zoals het verdwijnen van buslijnen.
Juiste partij, op het juiste moment
De onderzoeker denkt dat de BBB de juiste partij op het juiste moment is voor veel kiezers omdat die zich juist profileert op plattelandsthema's die nu opspelen. Hij benadrukt wel dat er nog geen gegevens beschikbaar zijn over de achtergrond van de BBB-kiezer.
Het CDA heeft het thema stad en platteland ook naar zich toe proberen te trekken, maar heeft zo een historisch verlies niet kunnen voorkomen. Huijsmans denkt dat het CDA als regeringspartij achter het veel bekritiseerde stikstofbeleid moest staan en zich zo onvoldoende kon profileren. Wel verliest de partij al langer, ook voordat de stikstofproblematiek opspeelde.
Verschillen burgers onderling
De overwinning van de BBB is volgens Huijsmans niet alleen te verklaren door de gevoelde kloof tussen stad en platteland. Uit onderzoek blijkt dat de verschillen tussen burgers onderling binnen steden en dorpen groter zijn dan verschillen tussen inwoners van de stad en het platteland, bijvoorbeeld waar het aankomt op de afstand die praktisch geschoolden voelen tot de politiek. Deze groep weet Van der Plas ook buiten het platteland aan te spreken door de manier waarop ze praat en zich presenteert, vermoedt Huijsmans. Dat kan verklaren waarom de BBB ook in grote steden als Den Haag en Rotterdam veel stemmen heeft binnengehaald.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) zegt niet op de hoogte te zijn van een "schaduwdeal" binnen de coalitie naast de overeenkomst met PRO over extra geld voor ontwikkelingshulp. Volgens ingewijden zou D66 het wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme gaan steunen in ruil voor steun van de VVD voor het akkoord met PRO.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zal niet aandringen op een alternatief voor de snellere stijging van de AOW-leeftijd, een maatregel die onder druk van oppositie en vakbonden is geschrapt. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) duidelijk gemaakt in een Kamerdebat over de ruzie tussen kabinet en bonden over de sociale zekerheid.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esther Ouwehand had niet meer de energie die nodig is om de Partij voor de Dieren te leiden, zei ze kort nadat ze die rol had overgedragen aan Christine Teunissen. Donderdag maakte Ouwehand bekend dat ze stopt als partijleider.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oppositie wil opheldering over een "schaduwdeal" tussen de coalitiepartijen die zou zijn gesloten bij het akkoord over de begroting ontwikkelingssamenwerking met PRO. In ruil voor 380 miljoen euro extra voor minister Sjoerd Sjoerdsma zou diens partij D66 de wet gaan steunen die verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil pas praten over aanpassing van de financiële afspraken uit het coalitieakkoord als er een inhoudelijke deal is met de sociale partners en de oppositie over de sociale zekerheid. Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd in een Kamerdebat over de botsing tussen kabinet en vakbonden over de voorgenomen bezuinigingen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD is gebotst met zowel linkse als rechtse partijen over de bezuinigingen van het kabinet op de sociale zekerheid. VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen betoogde dat de maatregelen op bijvoorbeeld de uitkering voor arbeidsongeschiktheid (WIA) eraan bijdragen dat meer mensen aan het werk gaan, maar dat stuitte op verzet bij verschillende partijen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regeringspartij D66 is bereid te praten over bezuinigingen op andere terreinen dan de sociale zekerheid, als alternatief voor de ingrepen die het minderheidskabinet onder druk van de vakbonden van tafel heeft gehaald. Dat heeft Tweede Kamerlid Stephan Neijenhuis, na veel aandringen vanuit de oppositie, gezegd tijdens een Kamerdebat.
10 uur geleden