Ombudsman: overheid leert nauwelijks van grote hersteloperaties
DEN HAAG (ANP) - De overheid leert nauwelijks van de opgedane ervaringen uit grote hersteloperaties, zoals die voor de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade in Groningen. Bij het opzetten van een hersteltraject wordt het wiel steeds opnieuw uitgevonden, concludeert de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen na bestudering van tien hersteloperaties.
Volgens Van Zutphen wordt bijvoorbeeld een aanpak waarmee eerder uitgebreid ervaring is opgedaan niet opnieuw gebruikt in andere hersteltrajecten. Ook de opgedane kennis wordt amper geraadpleegd.
In het rapport van de ombudsman dat dinsdag wordt gepubliceerd, is gekeken naar hoe overheidsinstanties bij de hersteltrajecten rekening houden met de behoeften van gedupeerden. Dat gebeurt hoe dan ook te weinig, aldus Van Zutphen, die voor het onderzoek onder meer sprak met overheidsinstanties en onafhankelijke experts.
Behoeften gedupeerden
Zo wordt gedupeerden voorafgaand aan een hersteltraject bijna nooit gevraagd wat zij nodig hebben. Vaak wordt dat van 'bovenaf' bepaald. Ook tijdens het traject zelf blijven te weinig overheidsinstanties in contact met gedupeerden om te weten te komen hoe ze de hersteloperatie ervaren, stelt de ombudsman.
De ombudsman vindt het verder kwalijk dat de overheid in dergelijke trajecten te bureaucratisch handelt. Overheidsorganisaties besteden veel tijd en aandacht aan verantwoording afleggen en controleren. Terwijl gedupeerden volgens de ombudsman juist behoefte hebben aan een simpel en snel proces.
Dat de behoefte van gedupeerden te weinig centraal staat en de overheid niet leert van voorgaande hersteltrajecten noemt Van Zutphen funest voor bijvoorbeeld het toch al "wankele vertrouwen" in de overheid. "De ombudsman ziet dat sommige burgers in hersteltrajecten nog meer beschadigd raken dan ze al waren omdat het hersteltraject op allerlei manieren tekortschiet. Dan volgt een ramp na de ramp."
Hersteloperaties
Voor het rapport keek de ombudsman naast hersteloperaties voor de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade naar die van de vuurwerkramp in Enschede, de watersnood in Limburg, Dutchbat III, de Noord/Zuidlijn in Amsterdam, Chroom-6 bij Defensie, de regeling met persoonsgebonden budget, de uitkeringsregeling Backpay en Q-koorts.
De Nationale ombudsman is ook kritisch op zijn eigen handelen. Bij vijf van de tien trajecten speelde hij zelf ook een rol of doet hij dat nog steeds. Wat hij vooral zou willen is dat er voortaan vooraf gesproken wordt met gedupeerden over hun behoeften en dat die gesprekken vervolgens een centrale rol gaan spelen. "En ga niet maar één keer in gesprek, maar blijf dit tijdens het hele traject doen." Ook moet de opgedane kennis voortaan gedeeld worden.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
10 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
10 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
11 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
11 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
11 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
11 uur geleden