Ombudsman: overheid leert nauwelijks van grote hersteloperaties
DEN HAAG (ANP) - De overheid leert nauwelijks van de opgedane ervaringen uit grote hersteloperaties, zoals die voor de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade in Groningen. Bij het opzetten van een hersteltraject wordt het wiel steeds opnieuw uitgevonden, concludeert de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen na bestudering van tien hersteloperaties.
Volgens Van Zutphen wordt bijvoorbeeld een aanpak waarmee eerder uitgebreid ervaring is opgedaan niet opnieuw gebruikt in andere hersteltrajecten. Ook de opgedane kennis wordt amper geraadpleegd.
In het rapport van de ombudsman dat dinsdag wordt gepubliceerd, is gekeken naar hoe overheidsinstanties bij de hersteltrajecten rekening houden met de behoeften van gedupeerden. Dat gebeurt hoe dan ook te weinig, aldus Van Zutphen, die voor het onderzoek onder meer sprak met overheidsinstanties en onafhankelijke experts.
Behoeften gedupeerden
Zo wordt gedupeerden voorafgaand aan een hersteltraject bijna nooit gevraagd wat zij nodig hebben. Vaak wordt dat van 'bovenaf' bepaald. Ook tijdens het traject zelf blijven te weinig overheidsinstanties in contact met gedupeerden om te weten te komen hoe ze de hersteloperatie ervaren, stelt de ombudsman.
De ombudsman vindt het verder kwalijk dat de overheid in dergelijke trajecten te bureaucratisch handelt. Overheidsorganisaties besteden veel tijd en aandacht aan verantwoording afleggen en controleren. Terwijl gedupeerden volgens de ombudsman juist behoefte hebben aan een simpel en snel proces.
Dat de behoefte van gedupeerden te weinig centraal staat en de overheid niet leert van voorgaande hersteltrajecten noemt Van Zutphen funest voor bijvoorbeeld het toch al "wankele vertrouwen" in de overheid. "De ombudsman ziet dat sommige burgers in hersteltrajecten nog meer beschadigd raken dan ze al waren omdat het hersteltraject op allerlei manieren tekortschiet. Dan volgt een ramp na de ramp."
Hersteloperaties
Voor het rapport keek de ombudsman naast hersteloperaties voor de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade naar die van de vuurwerkramp in Enschede, de watersnood in Limburg, Dutchbat III, de Noord/Zuidlijn in Amsterdam, Chroom-6 bij Defensie, de regeling met persoonsgebonden budget, de uitkeringsregeling Backpay en Q-koorts.
De Nationale ombudsman is ook kritisch op zijn eigen handelen. Bij vijf van de tien trajecten speelde hij zelf ook een rol of doet hij dat nog steeds. Wat hij vooral zou willen is dat er voortaan vooraf gesproken wordt met gedupeerden over hun behoeften en dat die gesprekken vervolgens een centrale rol gaan spelen. "En ga niet maar één keer in gesprek, maar blijf dit tijdens het hele traject doen." Ook moet de opgedane kennis voortaan gedeeld worden.
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - Burgemeester Hubert Bruls heeft excuses aangeboden voor de rol van het Nijmeegse gemeentebestuur in het koloniale slavernijsysteem. Dat deed de burgemeester op een besloten bijeenkomst met betrokkenen op de Radboud Universiteit. De excuses zijn een reactie op de uitkomsten van een onderzoek van de Nijmeegse universiteit uit 2025 naar het slavernijverleden van de stad, en daaropvolgende gesprekken.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Groep Markuszower helpt het minderheidskabinet voorlopig, vicefractievoorzitter Hidde Heutink vindt het nog te vroeg om "voor miljarden te vertimmeren" aan het coalitieakkoord. Het beleid van D66, VVD en CDA blijft intact zolang de oppositie niet eensgezind is in het aanpassen van de kabinetsplannen.
8 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse regering ontbiedt de Nederlandse ambassadeur in dat land vanwege een voorval met een ambassademedewerker eerder deze week. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA. Ambassadeur Emiel de Bont moet uitleg komen geven op het ministerie van Buitenlandse Zaken over de onder de Iraanse wet verboden inhoud van de bagage van zijn stafmedewerker, waaronder een Starlink-terminal.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tientallen extreemrechtse demonstranten van Defend Netherlands zijn in Utrecht aangekomen in de buurt van politiek centrum ACU. Daar houden ze een herdenking voor de Franse uiterst-rechtse activist Quentin Deranque. Er wordt met vuurwerk gegooid en de sfeer is grimmig.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - In de binnenstad van Utrecht heeft zich aan het begin van de avond een groep van 150 tot 200 mensen verzameld die tegen het extreemrechtse Defend Netherlands demonstreren. De groep roept leuzen als "nooit meer fascisme". De politie is in de buurt aanwezig.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Kinderen spelen gemiddeld weer iets vaker buiten dan twee jaar geleden. Dat concluderen Jantje Beton en branchevereniging Spelen & Bewegen na onderzoek. Gemiddeld speelt een kind nu 7,6 uur per week buiten, tegenover 7,2 uur in 2024. In 2022 was het nog 9,9 uur per week.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jesse Klaver is niet onder de indruk van het standpunt dat Rob Jetten (D66) als premier inneemt over de situatie in de Gazastrook. "Dit had Dick Schoof ook kunnen zeggen, zij het dat de heer Jetten dat veel eloquenter doet", aldus de leider van GroenLinks-PvdA bij het debat over de regeringsverklaring.
4 uur geleden