Oekraïne wil referendum over terugtrekking uit Donbas

De Verenigde Staten stellen voor dat het Oekraïense leger zich terugtrekt uit het deel van de regio Donetsk dat het nog tegen Rusland verdedigt, aldus Zelensky. Rusland zou het ook niet mogen bezetten, maar het zou gedemilitariseerd worden. Dat is "het veronderstelde compromis", zei de Oekraïense president. "Ze noemen het al een 'vrije economische zone'."

Rusland wil Donetsk en Loehansk, samen de Donbas, per se hebben. Maar een Oekraïense aftocht zou onverteerbaar zijn na vier jaar van geslaagd verzet en grote offers, houdt Kyiv steeds vol. Bovendien zou dat een gevaarlijk gat in Oekraïnes verdedigingslinies slaan. Het afstaan van grondgebied is volgens Kyiv hoe dan ook tegen de wet en tegen de zin van de bevolking.

Verkiezingen

Rusland hoeft zich volgens de jongste Amerikaanse vredesvoorstellen niet terug te trekken uit de zuidelijke regio's Cherson en Zaporizja waarvan het ook delen heeft bezet, zei Zelensky. Bezette snippers van Charkiv, Dnipropetrovsk en Soemy zou het wel moeten ontruimen.

De Oekraïense wet verbiedt een stembusgang in oorlogstijd nu nog. Zelensky zegt dat mogelijk te willen veranderen, omdat de Amerikaanse president Donald Trump blijft aandringen op nieuwe presidentsverkiezingen. Oekraïnes bondgenoten moeten dan wel de veiligheid waarborgen. Verkiezingen lijken voorlopig een haast onmogelijke opgave onder permanente bombardementen en met miljoenen Oekraïners gevlucht of aan het front.

Twistpunten

Het lot van het nog onbezette deel van Donetsk en de toekomst van de grote kerncentrale van Zaporizja zijn de belangrijkste resterende twistpunten in de jongste vredesplannen, zei Zelensky. "Dat zijn de twee onderwerpen waarover we blijven praten."

Hij noemde niet meer de veiligheidsgaranties die Oekraïne van Europa en de VS vraagt. De Finse president Stubb zei eerder al dat daar overeenstemming over lijkt gevonden. Oekraïne eiste lang duidelijkere beloften van zijn bondgenoten dat ze het land na de oorlog blijven beschermen tegen Rusland.