Oekraïne-top in Brussel overschaduwd door verdeeldheid olieboycot
BRUSSEL (ANP) - De ingelaste EU-top over Oekraïne die maandag begint, wordt overschaduwd door de aanhoudende onenigheid over een embargo voor Russische olie. Het is maar zeer de vraag of de top overeenstemming brengt, zeggen hoge EU-diplomaten.
De leiders van de 27 EU-lidstaten komen in de middag bijeen in Brussel voor nieuw overleg over de Russische oorlog tegen Oekraïne, die inmiddels ruim drie maanden voortduurt. Ze buigen zich over hulp om het gehavende land op de been te houden en straks weer op te bouwen, en over de zwakheden van de EU die de oorlog heeft blootgelegd. Op het vlak van defensie, waar gaten moeten worden gestopt. Van energie, waar de hoge prijzen burgers en bedrijven in de problemen brengen. En van voedsel, nu er in Europa duurte en elders zelfs honger dreigt.
Maar de stemming dreigt te worden bepaald door de verdeeldheid over de olieboycot waarover de EU-landen inmiddels bijna vier weken onderhandelen. Ook al staat het nieuwe zesde pakket aan sancties niet op de agenda, "dit is nu eenmaal wat de leiders bezighoudt". De weerstand van met name Hongarije tegen deze "kernbom op de Hongaarse economie" is taai, maar het ongeduld groeit. De gestage stroom van miljarden euro's naar de oorlogskas van het Kremlin moet worden gestelpt, vinden voorvechters. De weer opgeleefde twijfels aan de eensgezindheid en slagvaardigheid van de EU groeien met de dag.
'Lange weg te gaan'
Omdat eerdere concessies niet genoeg bleken voor Hongarije, wil de EU nu Russische aardolie die per pijpleiding wordt aangevoerd uitzonderen van het embargo. Hongarije vroeg daar al van meet af aan om, omdat het land geen zeehavens heeft en dus afhankelijk is van de zogeheten Droezjba-leiding. "We zullen zien of het werkt", zegt een hoge EU-diplomaat over het compromisvoorstel. Andere landen zijn inmiddels in het geweer uit vrees dat Midden-Europa met de goedkope Droezjba-olie straks hun petrochemische bedrijven wegconcurreert.
De onderhandelingen zijn technisch en "er is nog een lange weg te gaan", zo tempert de ingewijde de verwachtingen. Dat is geen kost voor premier Rutte en zijn collega's, stelde ook de Europese Commissie al. Die hoopt op overeenstemming in de loop van de week, maar rekent niet op de top.
Brainstormtop
De andere EU-landen verdenken Hongarije er nog altijd niet van zijn oude bondgenoot Rusland strafmaatregelen te willen besparen, bezweert een EU-bron. Premier Orbán kan op begrip rekenen, omdat zijn land nu eenmaal moeilijk zonder Droezjba-olie kan.
Veel meer dan een "brainstormtop" zit er niet in, schat een prominente Brusselse diplomaat in. "Grote besluiten" zouden pas bij de volgende top in juni mogelijk zijn.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft gewaarschuwd dat de veiligheidssituatie in de belangrijke Straat van Hormuz vermoedelijk slecht zal blijven tijdens de oorlog. "Het is onwaarschijnlijk dat er enige veiligheid kan worden bereikt in de Straat van Hormuz te midden van de spanningen die door de Verenigde Staten en Israël in de regio zijn aangewakkerd", schreef regimekopstuk Ali Larijani in een bericht op X.
6 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun heeft in een onlinebijeenkomst met EU-kopstukken uitgehaald naar Hezbollah. Die beweging zou zich inzetten voor Iraanse belangen en daarmee de "ineenstorting" van de Libanese staat dichterbij brengen.
27 minuten geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG/RTR) - De politie in New York onderzoekt of een incident met explosieven bij de ambtswoning van burgemeester Zohran Mamdani door terreurgroep Islamitische Staat geïnspireerd terrorisme is. Dat zei politiechef Jessica Tisch, die ook aangaf dat er vermoedelijk geen link is met de huidige oorlog tussen haar land en Iran.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en voorzitter van de EU-leiders António Costa hebben landen in het Midden-Oosten bedankt voor "hun hulp en steun bij de repatriëring van tienduizenden Europese burgers die vastzaten in hun land" door de oorlog in Iran. Dat deden ze in een videogesprek met leiders en ministers van Jordanië, Egypte, Bahrein, Libanon, Syrië, Turkije, Armenië, Irak, Qatar, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Saudi-Arabië en Oman.
1 uur geleden
PAPHOS (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft op Cyprus plannen aangekondigd voor een "louter defensieve" missie om de Straat van Hormuz te heropenen. Het is de bedoeling om vrachtschepen en tankers te escorteren "na het einde van de heetste fase van het conflict" in het Midden-Oosten, verklaarde hij na een ontmoeting met de leiders van Cyprus en Griekenland.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De nieuwe leider van Iran, Mojtaba Khamenei, kan rekenen op de steun van Irans bondgenoot Hezbollah. De Libanese beweging heeft maandag trouw gezworen aan Khamenei, die zijn door een Israëlische luchtaanval gedode vader opvolgt.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - Het Libanese parlement heeft verkiezingen die gepland stonden voor mei twee jaar vooruitgeschoven. Dat meldt de voorzitter van het parlement, Nabih Berri. Van het staatsorgaan, dat bestaat uit 128 parlementariërs, stemden 76 leden voor.
2 uur geleden