NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In de Maasstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt heeft in de nacht van zondag op maandag vanaf 02.45 uur een brand gewoed. De brand ontstond in een winkel op de begane grond, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. De brand sloeg daarna over naar de bovengelegen woning.
25 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een motorrijder is om het leven gekomen bij een ernstig ongeval op snelweg A15 ter hoogte van Europoort, meldt de politie zondagavond. De weg is door het ongeluk in de richting van Rotterdam vanaf hectometerpaal 31,1 tijdelijk afgesloten voor onderzoek.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De tot acht jaar cel veroordeelde Vlaardingse pleegouders Johnny van den B. en Daisy W. hebben hun ouderlijk gezag over hun biologische kind verloren, evenals de voogdij over een ander kind dat bij hen woonde. Dat blijkt uit een pas gepubliceerde uitspraak in een civiele zaak van de rechtbank in Rotterdam waarover het AD berichtte.
6 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het is voorlopig klaar met het winterse weer. "Deze week staan zelfs de eerste echte lentedagen op het programma met woensdag zeer lokaal zelfs bijna 20 graden", schrijft Weeronline. Dinsdag verwacht het weerbureau de eerste "lenteachtige" taferelen.
14 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tijdens de jaarlijkse herdenking van het bombardement op Nijmegen hebben actievoerders van XR Justice Now de toespraak van de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo verstoord. De politie heeft negen mensen opgepakt wegens verstoring van de openbare orde, aldus een woordvoerder.
14 uur geleden
BOXTEL (ANP) - De verdachte die is opgepakt voor het neersteken van een vrouw in Boxtel (Noord-Brabant) is een 62-jarige vrouw uit dezelfde plaats. De politie meldt dat de bewoonster zondagochtend de voordeur van haar woning aan de Annastraat opende en toen werd neergestoken. Ze raakte ernstig gewond. De verdachte zit vast.
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ruim zeshonderd mensen staan zondagmiddag op de Dam in Amsterdam om daar te herdenken dat Rusland deze week vier jaar geleden Oekraïne binnenviel. Aan een protestmars vanaf het Museumplein deden zo'n driehonderd tot vierhonderd mensen mee.
15 uur geleden