NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Wat Nederlandse militairen hebben gedaan in Afghanistan, na 9/11, "verdient erkenning, geen ontkenning. Geen bagatellisering. Geen herschrijving van de werkelijkheid achteraf". Dat schrijft Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim op Facebook als reactie op uitspraken van Donald Trump. De Amerikaanse president zei eerder deze week dat in de strijd in Afghanistan Amerikanen aan het front vochten en andere NAVO-landen de frontlinie schuwden.
40 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Ook in Groningen is code oranje vanwege gladheid door ijzel voorbij, meldt het KNMI. In de provincie gold de weerwaarschuwing tot 17.00 uur. Eerder was ook in Overijssel en Drenthe code oranje van kracht.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij een pro-Koerdische demonstratie in Amsterdam heeft een opstootje plaatsgevonden. Op het Rokin raakten mensen kort slaags met elkaar, zag een ANP-verslaggever.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Om de Noord-Zuidlijn in Amsterdam door te trekken naar Schiphol en Hoofddorp, is nog 3 tot 6 miljard euro nodig. Dat staat in een overzicht van financiële problemen op het gebied van infrastructuur en waterstaat dat het kabinet met de Tweede Kamer heeft gedeeld.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Nico Scholten is afgelopen woensdag op 93-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie zaterdag in een overlijdensbericht in NRC. Hij is burgemeester geweest van verschillende gemeenten, zat in de jaren zeventig en tachtig in de Tweede Kamer en eind jaren negentig in de Eerste Kamer. Hij was lid van de ARP en na de partijfusie van het CDA. In 1983 verliet hij de christendemocratische partij om later de overstap naar de PvdA te maken.
10 uur geleden
WAALWIJK (ANP) - In Waalwijk is vrijdagavond een man (25) met de Angolese nationaliteit aangehouden die werd gezocht voor medeplichtigheid aan moord en gewelddadige ordeverstoring in het Verenigd Koninkrijk, meldt de politie. Het zou gaan om de moord op een 16-jarige jongen in Manchester op 5 november 2020.
10 uur geleden
DE BILT (ANP) - De waarschuwing voor gladheid door ijzel voor het noordoosten van het land is verlengd. Oorspronkelijk liep code oranje tot 11.00 uur, maar in Overijssel duurt deze nu tot 12.00 uur, in Drenthe tot 13.00 uur en in Groningen tot 14.00 uur.
11 uur geleden