NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De inzet van het luchtverdedigings- en commandofregat de Zr.Ms. Evertsen in het Middellandse Zeegebied wordt niet nogmaals verlengd, schrijven ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. Het schip hielp daar een Frans vliegdekschip bij het beveiligen van de oostelijke Middellandse Zee, na Iraanse drone-aanvallen op Cyprus.
4 uur geleden
KOOTWIJK (ANP) - Op meerdere plekken zijn vrijdagmiddag natuurbranden uitgebroken. Zo woedden er onder meer bij de Gelderse plaatsen Kootwijk en Harderwijk twee bosbranden.
7 uur geleden
WEERT (ANP) - De natuurbrand tussen Weert en Budel laait hier en daar weer op. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio komt dat door de wind en omdat de temperatuur stijgt. De vlammen bevinden zich binnen het gebied waar eerder brand was. "We bewaken de randen en verwachten niet dat het vuur zich uitbreidt", zegt hij.
9 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brand op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland heeft vrijdagmiddag nog meerdere vuurhaarden, zegt de veiligheidsregio. "Door de inzet van de helikopters kunnen we hopelijk sneller afronden. De situatie duurt al een paar dagen en vergt veel van de brandweerlieden."
10 uur geleden
NAALDWIJK (ANP) - Duizenden mensen hebben vrijdag aan het begin van de middag in Naaldwijk met een luid applaus een laatste eer bewezen aan sociale-mediapersoonlijkheid Jade Kops. Buiten het WestlandTheater De Naald, waar het besloten afscheid plaatsvond, vormden belangstellenden uit heel Nederland een erehaag.
10 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer wil de natuurbrand bij 't Harde zo snel mogelijk blussen, zegt burgemeester van Elburg Harm-Jan van Schaik. Voor het blussen zullen vrijdag ook weer twee Chinook-helikopters worden ingezet, met het doel het bluswerk te versnellen.
11 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Defensie zet twee Chinook-transporthelikopters in bij de bestrijding van de natuurbrand op het defensieterrein bij 't Harde in Gelderland. Dat meldt het Defensie Helikopter Commando (DHC) op X.
12 uur geleden