NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - ProRail vervangt dit jaar 288 camera's langs het spoor door nieuwe, slimme camera's. Ook gaat de spoorwegbeheerder drones testen die zelfstandig kunnen vliegen en beelden kunnen analyseren. Dit moet ervoor zorgen dat sneller gereageerd kan worden op gevaarlijke situaties, zoals mensen die op het spoor lopen of stilgevallen voertuigen bij overwegen. "Dat maakt het spoor veiliger en zorgt voor minder storingen en vertragingen", aldus ProRail.
2 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - Nederland moet zich vrijdag verantwoorden op een hoorzitting van het comité dat erop toeziet dat het VN-vrouwenverdrag wordt nageleefd. In maart doet het comité dan aanbevelingen die Nederland moet volgen om vrouwenrechten te verbeteren.
1 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Het voormalige hoofdkantoor van verzekeraar Aegon in Den Haag wordt omgebouwd tot een nationaal centrum voor digitale veiligheid. In dat House of Cyber moeten onder meer het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid, onderzoeksinstituut TNO en het ministerie van Defensie gaan samenwerken.
7 uur geleden
HATTEM (ANP) - Acht Gelderse gemeenten op en rond de Noord-Veluwe zijn bezorgd over de plannen van de beoogde coalitie voor Lelystad Airport. D66, VVD en CDA willen de luchthaven openstellen voor burgerluchtvaart, met jaarlijks zo'n 10.000 vluchten.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - VNG-voorzitter Sharon Dijksma noemt het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord verantwoord, vooruitstrevend en gericht op grote doorbraken. "In het akkoord zien we duidelijke erkenning, waardering en bereidheid tot samenwerking met gemeenten. Veel van onze bouwstenen zijn terug te vinden, wat vertrouwen geeft dat we samen stappen kunnen zetten", reageert de Utrechtse burgemeester.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie is "blij en opgelucht" dat het nieuwe kabinet 512 miljoen euro per jaar wil investeren in de politie. Met het geld komt er financiële ruimte om de kwaliteit van het politiewerk te verbeteren en de organisatie "bij de tijd te brengen". "Dit draagt direct bij aan de veiligheid in ons land", zegt korpschef Janny Knol.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachten in een proces over de moord op Vincent Jalink in 2016 ontkennen dat zij een opdracht hebben gegeven of ontvangen om de 38-jarige man om te brengen. Jalink werd op de avond van 27 mei van dat jaar bij zijn woning in Diemen met twaalf kogels doodgeschoten voor de ogen van zijn toen 9-jarige zoontje. Schutter Gideon G. is als enige veroordeeld. Hij kreeg in 2023 in hoger beroep 22 jaar celstraf.
16 uur geleden