NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
PEEST (ANP) - De Nederlandse hulpverlener Pieter Wittenberg is vrijdag op 78-jarige leeftijd overleden. Dat bevestigt de hulporganisatie Human Power zondag na een bericht van RTV Drenthe. Wittenberg was op het Griekse eiland Lesbos aangeklaagd voor onder meer mensensmokkel, omdat hij bootvluchtelingen had geholpen. In januari werd hij vrijgesproken, net als 23 andere hulpverleners.
5 uur geleden
ASSEN (ANP) - Na een dubbele aardbeving in de buurt van Assen heeft het Instituut Mijnbouwschade Groningen meer dan driehonderd meldingen van schade gekregen. Dat instituut is eigenlijk verantwoordelijk voor het afhandelen van schade door gaswinning uit het Groningenveld. De aardbeving bij Assen gebeurde in een ander gasveld. Die schade wordt afgehandeld door de Commissie Mijnbouwschade, die 132 meldingen heeft gekregen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een reisadvies opgesteld voor Nederlanders die weg willen uit de Westelijke Jordaanoever. Zij kunnen reizen via Jordanië, waar het luchtruim nog open is. Een andere optie is vliegen vanuit Israël. Daar is het luchtruim beperkt open.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij het Olympisch Stadion in Amsterdam is zondagmiddag een driedaagse vrijheidsloop voor Iran gestart. Het einddoel is de Tweede Kamer, waar de lopers dinsdag een petitie willen aanbieden.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een persoon is in de nacht van zaterdag op zondag omgekomen door een schietpartij bij het Koningin Wilhelminaplein in Amsterdam Nieuw-West, meldt de politie. Veel details zijn nog onbekend.
14 uur geleden
GEELBROEK (ANP) - Het aantal schademeldingen na de aardbevingen bij het Drentse Geelbroek is opgelopen tot 132, meldt de Commissie Mijnbouwschade. De buurtschap bij het Drentse gasveld Eleveld werd in de nacht van vrijdag op zaterdag getroffen door een beving met een magnitude van 3,0. Enkele uren later was er een naschok met een kracht van 1,3.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Waar de maand met zacht lenteweer begon, eindigt maart naar verwachting ook met weer dat zachter en droger is dan normaal. Vanaf april keert het 'normale' weer terug, verwacht Weeronline.
18 uur geleden