NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De oplevering van het eerste ASW-fregat loopt jaren vertraging op. "Het oorspronkelijke scheepsontwerp bleek niet stabiel te zijn", aldus Defensie. De nieuwe Anti Submarine Warfare (ASW) fregatten worden gebouwd door Damen en zijn gespecialiseerd in het bestrijden van onderzeeboten.
18 minuten geleden
BREDA (ANP) - De pornowebsite Motherless is weer online nadat de Nederlandse autoriteiten die begin mei offline hadden gehaald. Op de site, die door een bedrijf in het Brabantse Steenbergen wordt gehost, vond CNN vorige maand 20.000 video's van vrouwen die misbruikt werden in hun slaap. Het Openbaar Ministerie doet onderzoek naar de website.
1 uur geleden
SELLINGEN (ANP) - De gemeente Westerwolde maakt zich grote zorgen over de gevolgen van het nieuwe toegangsbeleid dat asielopvangorgaan COA sinds woensdag voert bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Het is daar inmiddels dusdanig vol dat het COA alleen kwetsbare mensen binnenlaat.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Nederlandse queerorganisaties zetten samen met burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom een eerste juridische stap tegen Meta om de verwijdering van tientallen Instagram-accounts aan te vechten. Het moederbedrijf van het platform handelt tegen de wet door accounts zonder geldige reden en bezwaarprocedure te sluiten, stellen onder meer COC Nederland, Club Church en No Limits! Art Castle.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kan vanaf woensdag "eerder en gerichter" waarschuwen voor gevaarlijk weer, doordat een wettelijke regeling is aangepast. Het weerinstituut meldt dat bijvoorbeeld burgers, veiligheidsregio's en waterschappen zich hierdoor beter kunnen voorbereiden op extreem weer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal flexwoningen valt tegen, schrijft de Algemene Rekenkamer, die het overheidsbeleid op dat gebied beoordeelt als "matig". Doelen die onder eerdere ministers zijn gesteld, zoals de bouw van 15.000 van deze tijdelijke woningen per jaar, werden "ruimschoots niet gehaald".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid trekt veel geld uit voor veiligheid, maar of dat werkt en tot resultaat leidt, is onzeker. Dat constateert de Algemene Rekenkamer in de verantwoordingsstukken over 2025. De Nationale Veiligheidsstrategie is "op papier" een belangrijke basis, maar onduidelijk is wie de knopen doorhakt. Dat maakt de plannen kwetsbaar, aldus een van de drie Hoge Colleges van Staat.
2 uur geleden