NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG/KRALENDIJK (ANP) - Nationale ombudsman Reinier van Zutphen roept opnieuw op direct iets te doen aan de vuilstort Selibon Lagun op Bonaire. De situatie is inmiddels zo erg, aldus Van Zutphen, dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moet ingrijpen. Ook begint hij zelf een onderzoek.
7 uur geleden
NIEUW-LEKKERLAND (ANP) - Honderden mensen demonstreerden maandagavond tegen een nog te openen asielzoekerscentrum in het Zuid-Hollandse Nieuw-Lekkerland, zag een verslaggever van het ANP. De gemeente organiseerde een informatieavond over de komst van het azc in het dorpshuis aan het Raadhuisplein, waarbij inwoners hun vragen kwijt konden. De demonstranten liepen een mars van een parkeerplaats naar het plein.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Johan Nijenhuis heeft zijn 21e Gouden Film ontvangen. De Twentse regisseur ontving de onderscheiding voor zijn nieuwe romantische komedie Verliefd op Curaçao, meldt het Nederlands Film Festival.
9 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De strafzaken tegen twee personen in het soevereinenproces worden geseponeerd, meldt het Openbaar Ministerie maandag. Uit onderzoek blijkt onvoldoende dat beiden onderdeel zijn van het volgens het OM terroristische soevereinennetwerk in Friesland. Zij worden daarom niet langer vervolgd.
11 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - Een 18-jarige verdachte heeft maandag in de rechtbank ontkend dat hij betrokken was bij bendegeweld in de Haarlemse wijk Schalkwijk, waarbij iemand uit Heemskerk een wapen in zijn mond kreeg geduwd. Maar volgens het Openbaar Ministerie was Faris-Dien W. "van a tot z onderdeel van een gerichte wraakactie".
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het aantal zedenmisdrijven in Amsterdam is vorig jaar gestegen naar 1005. Dat is een stijging van 30 procent ten opzichte van 2024, zo komt naar voren uit een jaaroverzicht van de Amsterdamse politie. Dat is relatief gezien een stuk hoger dan landelijk, waar de stijging 13 procent is.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB), Regioburgemeesters en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zijn kritisch over het voorgestelde verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Dat schrijven ze in een brief aan het kabinet.
12 uur geleden