NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Dichter, schrijver en filosoof Lieke Marsman is op 35-jarige leeftijd overleden. Uitgeverij Pluim maakte donderdag bekend dat ze een dag eerder is gestorven aan een zeldzame vorm van kanker.
6 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft in een groot onderzoek naar seksueel misbruik van vrouwen en het uitwisselen van beeldmateriaal daarvan vier verdachten aangehouden. Vier anderen zijn geïdentificeerd, maar zitten op het moment niet vast. "De verdenkingen tegen de mannen lopen uiteen. Zo hebben zij deelgenomen aan een besloten groep waarin illegaal verkregen beelden van gedrogeerde slachtoffers werden gedeeld", laat de politie weten.
2 uur geleden
DIEMEN (ANP) - Voor een beperkt aantal tieners met ernstige obesitas wordt een maagverkleining vergoed vanuit het basispakket, meldt Zorginstituut Nederland donderdag. Het gaat om enkele tientallen jongeren per jaar met ernstig of zeer ernstig overgewicht "bij wie het aanpassen van hun leefstijl en eetpatroon met een intensief traject niet genoeg helpt", aldus het instituut.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - In heel Nederland is donderdag code geel van kracht, meldt het KNMI. Het weerinstituut waarschuwt voor enkele "pittige regen- en onweersbuien met kans op windstoten en hagel".
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Als Amsterdam mensen echt uit de auto wil hebben, moet de stad gaan doorpakken met zogeheten buurthubs. Daar kunnen gebruikers switchen naar deelscooters en deel(bak)fietsen. De Rekenkamer Amsterdam zegt dat het aanbod van deze hubs nu nog te beperkt is en dat het effect ervan op het stadsverkeer daardoor "te verwaarlozen" is.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Zuid-Hollandse coalitie heeft de plannen om in het Groene Hart ruimte te maken voor windturbines voorlopig teruggetrokken, maar volgend jaar kunnen alsnog locaties worden opengesteld. In theorie kunnen dat zelfs meer locaties zijn dan de drie die nu concreet in beeld waren. Twaalf potentiële plekken die volgens de provincie technisch geschikt zijn, worden de komende maanden nogmaals onderzocht.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De concerten van de Amerikaanse rapper Ye in GelreDome in Arnhem komende zaterdag en maandag mogen doorgaan. Dat is de uitkomst van een kort geding in de rechtbank in Amsterdam dat het Centraal Joods Overleg (CJO) had aangespannen. De voorzieningenrechter ziet op dit moment geen concrete aanwijzingen dat de komst van Ye, ook wel Kanye West, een gevaar is voor de openbare orde.
15 uur geleden