NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Ook in Zuid-Holland kan het in de nacht van zondag op maandag glad worden door ijzel. Het KNMI heeft ook voor die provincie code oranje afgegeven, die vanaf 23.00 uur ingaat. Eerder werd die waarschuwing al afgegeven voor alle andere provincies, behalve Zeeland.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - In de provincies Groningen, Friesland en Drenthe rijden maandagochtend geen bussen van Qbuzz vanwege de verwachte gladheid. In Friesland blijven de bussen in elk geval tot 10.00 uur binnen, in Groningen en Drenthe tot zeker 12.00 uur. Op de Friese Waddeneilanden rijden de bussen wel.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Studenten van de Universiteit Utrecht worden maandag weer in de collegezaal verwacht. Het onderwijs vindt dan weer op locatie plaats. Tentamens gaan ook door.
2 uur geleden
WEESP/MAARSSEN (ANP) - Bij Weesp zijn zondag meerdere mensen door het ijs gezakt. "We willen u waarschuwen: ga het ijs niet op!", waarschuwt de politie, die een helikopter heeft ingezet in het gebied bij de Weespersluiskade. Het is niet bekend hoe het gaat met de mensen die door het ijs zijn gezakt.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Komende nacht geldt voor een groot deel van het land nog code oranje, maar het koude winterweer gaat langzaam plaatsmaken voor warmere periodes, verwacht Weeronline. In het zuiden kan komende week de temperatuur oplopen naar maxima van 9 of 10 graden.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Mensen zouden in de nacht van zondag op maandag en maandagochtend niet de weg op moeten gaan als dat niet nodig is. Met dat advies komt Rijkswaterstaat, nu het KNMI opnieuw met code oranje komt vanwege verwachte ijzel.
3 uur geleden
STEENWIJK (ANP) - In Steenwijk is het lichaam gevonden van de 8-jarige jongen die sinds zaterdagavond vermist was. Dat meldt de politie.
3 uur geleden