NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het klimaatdoel van 2030 raakt verder uit zicht. Vorig jaar werd er 0,8 procent meer broeikasgassen uitgestoten dan in 2024. Dat melden het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) en het RIVM/Emissieregistratie. In totaal werd 145,6 megaton CO2 en andere broeikasgassen uitgestoten in 2025.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2025 namen minstens 122 daklozen een sociaal advocaat in de arm om via de rechter een plek in een opvanglocatie af te dwingen. Dat meldt onderzoeksplatform Investico na een rondvraag onder sociaal advocaten. Aan het onderzoek deden ook de Groene Amsterdammer en Trouw mee.
1 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Een stichting gaat namens omwonenden een nieuwe rechtszaak beginnen tegen chemiebedrijf Chemours in Dordrecht. PFAS Vrij Green Claim wil dat de rechter Chemours dwingt om per direct te stoppen met het uitstoten van PFAS-stoffen. Ook zouden betrokkenen een schadevergoeding moeten krijgen voor "de aantasting van hun leefomgeving". De stichting richt zich op inwoners van gemeenten in het zuiden van Zuid-Holland, in en rond Dordrecht.
1 uur geleden
ZEVENBERGEN (ANP) - De meeste partijen die meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Moerdijk staan nog achter het besluit om het dorp Moerdijk mogelijk op te geven. Het dorp zou plaats moeten maken voor uitbreiding van het haven- en industriegebied. Zeven van de tien lijsttrekkers zeiden tijdens een debat dat ze dit nog steeds als de beste optie zien. "Iedereen die vanavond zou beloven dat deze opgave wel weggaat en niet in Moerdijk zal landen, doet een valse belofte", aldus Danny Dingemans (VVD).
8 uur geleden
GOUDSWAARD (ANP) - De 29-jarige man die wordt verdacht van een dubbele verkrachting in het Zuid-Hollandse Goudswaard is een thuisloze inwoner van de gemeente Hoeksche Waard. Dat meldt buurgemeente Nissewaard. Wel verbleef de man wisselende periodes in Spijkenisse.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tussen de stations Amsterdam Sloterdijk en Schiphol rijden er naar verwachting tot in de loop van dinsdagavond geen treinen, meldt ProRail. Tijdens een inspectie zijn bij drie verschillende wissels dezelfde technische problemen ontdekt.
14 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 21-jarige man uit Zoetermeer is vorige week woensdag opgepakt in verband met een schietincident in het winkelcentrum Kronenburg in Arnhem, meldt de politie dinsdag. Hierbij raakte op zaterdag 21 februari een omstander lichtgewond.
15 uur geleden