NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Amsterdam komt in actie om het hoge ziekteverzuim binnen de gemeente terug te dringen. Dat lag vorig jaar op 9,7 procent, fors hoger dan het landelijk gemiddelde van 6,7 procent. Burgemeester Femke Halsema en wethouder Hester van Buren hebben een plan van aanpak aan de gemeenteraad gestuurd.
5 minuten geleden
SEVENUM (ANP) - Het Limburgse provinciebestuur wil een lening van 20 miljoen euro verstrekken aan attractiepark Toverland in Sevenum. Het pretpark in Noord-Limburg wil de komende jaren uitbreiden, onder meer met een resort en nieuwe attracties. Toverland wil in totaal circa 98 miljoen euro besteden, waarvan 78 miljoen al geregeld is. Het restant krijgt het attractiepark niet via de markt gefinancierd, stelt Limburg.
1 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het aantal mensen met griep is momenteel zo hoog dat er officieel sprake is van een epidemie. Het aantal gevallen zat een week geleden voor het eerst boven de grens die daarvoor is gesteld. Dat is nu voor de tweede week op rij en daardoor is de epidemie begonnen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De nabestaanden van de 17-jarige Lisa nemen de bekentenis van Chris Jude die wordt verdacht van haar gewelddadige dood, "voor kennisgeving aan", zei advocaat Wendy van Egmond woensdag na afloop van een tweede inleidende zitting in de Amsterdamse rechtbank. Van Egmond staat de familie van Lisa bij en het slachtoffer van de verkrachting.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Hendrik Groen is de auteur van het Boekenweekgeschenk van de aankomende editie van de Boekenweek. Dat maakte de CPNB woensdag bekend. De schrijver, die eigenlijk Peter de Smet heet, treedt daarmee eenmalig uit de anonimiteit voor de Boekenweek, twaalf jaar na de verschijning van zijn eerste boek. "Ik vond het grappig om na zo lang alsnog 'uit de kast' te komen, als niemand het meer verwacht", aldus De Smet tegen de aanwezige pers.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 22-jarige man die wordt verdacht van de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, Chris Jude, heeft verklaard dat hij "bewust messen is gaan kopen om iemand te vermoorden". Zo gaf het Openbaar Ministerie woensdag delen van de bekennende verklaringen van de verdachte weer op de tweede inleidende zitting bij de rechtbank in Amsterdam. Toen hij tijdens de bewuste nacht met zijn fiets op pad ging, heeft hij één mes in zijn tas gedaan. Toen Lisa, op weg van de Amsterdamse binnenstad naar haar huis in Abcoude, langsfietste, zeiden stemmen dat hij haar moest vermoorden, aldus zijn verklaring.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het lijkt erop dat de verdachte van de moord op Lisa (17) niet is opgegroeid in weeshuizen in Nigeria, zoals hij in eerste instantie heeft verklaard. "Ons is gebleken dat die verklaring niet klopt", zei de officier van justitie woensdag op een tweede inleidende zitting in de rechtbank in Amsterdam. Ook heeft justitie een andere naam en geboortedatum ontdekt bij de verdachte die de naam Chris Jude gebruikte.
4 uur geleden