NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - De gemeente Breda roept carnavalsvierders op niet meer naar de binnenstad te komen vanwege de drukte. "De binnenstad van Breda raakt vol! Kom er niet meer naartoe", zegt de gemeente.
44 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Tijdens de herstelwerkzaamheden van de defecte bovenleiding bij Utrecht zijn meer kapotte onderdelen gevonden dan eerder werd aangenomen. Een woordvoerder van ProRail laat weten dat nieuwe onderdelen naar de locatie moeten worden gebracht, omdat de schade groter is dan gedacht. De herstelwerkzaamheden lopen hierdoor opnieuw vertraging op. ProRail verwacht tot zeker 20.00 uur nodig te hebben voor de reparatie.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS zegt overrompeld te zijn door de puinhoop die carnavalsvierders in de trein achterlaten. De spoorwegmaatschappij roept treinreizigers op hun rommel mee te nemen.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - Gemeenten in Brabant waarschuwen carnavalsvierders zaterdag voor de kou. Mensen moeten zich warm aankleden, zeggen ze. De eerste carnavalsdag op vrijdag verliep volgens Breda "gezellig en veilig". Het weer blijft een "aandachtspunt", aldus de gemeente. Tilburg en Den Bosch geven dezelfde waarschuwing. Het advies is laagjes kleding te dragen tijdens de koude nachten.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het duurt langer dan verwacht om de kapotte bovenleiding bij Utrecht te repareren, laat een woordvoerder van ProRail weten. Aanvankelijk hoopte de spoorbeheerder dat het herstelwerk om 15.30 uur klaar zou zijn en dat dan het treinverkeer weer volledig zou kunnen worden opgestart. Die prognose is nu bijgesteld naar ten minste 18.00 uur.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De versterking van huizen in door aardbevingen getroffen Groningse gemeenten moet sneller, constateert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Volgens de toezichthouder hebben de gemeenten Eemsdelta, Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen en Oldambt weliswaar zorgvuldige versterkingsplannen opgesteld, maar is "meer voortvarendheid" nodig om woningen zo snel mogelijk te versterken en bewoners duidelijkheid te geven.
5 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Vanaf zondagmiddag geldt stapsgewijs in het hele land code geel vanwege sneeuw en gladheid. Het KNMI verwacht dat het als eerste gaat sneeuwen in het zuidwesten, daarna volgt de rest van het land. Het weerinstituut waarschuwt voor een sneeuwdek waardoor gladheid kan ontstaan. In de loop van de avond gaat het vanaf het zuidwesten dooien, maar in het noordoosten kan het volgens het KNMI nog tot in de nacht naar maandag glad zijn.
7 uur geleden