NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Belastingdienst is recent gestuit op een datakluis met 64 miljoen bestanden die niet zijn onderzocht toen de parlementaire enquêtecommissie in het kader van de toeslagenaffaire verzocht om informatie. Dat meldden staatssecretarissen Eelco Eerenberg (Financiën, D66) en Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos). De dataverzameling is in 2019 apart gezet en wordt nu onderzocht.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal datalekmeldingen bij de Autoriteit Persoonsgegevens naar aanleiding van de cyberaanval bij ChipSoft is opgelopen naar 66. Een van die meldingen is van ChipSoft zelf, laat een woordvoerder van de AP weten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regels die Schiphol op papier stiller moeten maken, kunnen volgens ambtenaren doorgaan ondanks een recente uitspraak van de Raad van State. De hoge bestuursrechter vernietigde vorige maand een zogeheten Luchthavenverkeerbesluit, maar de ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat denken dat die kritiek niet slaat op een nieuw besluit waar ze aan werken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft een man aangehouden voor een bijna vijf jaar oude verkrachting in Den Haag, waarvan een toen 76-jarige vrouw in haar eigen woning slachtoffer werd. De verdachte is een 46-jarige man uit Den Haag, meldt de politie.
1 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Het valt nog niet uit te sluiten dat patiëntgegevens zijn ingezien tijdens de cyberaanval bij softwareleverancier ChipSoft. Dat zeggen twee ziekenhuizen tegen het ANP na berichtgeving van de NOS.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een geldtransportauto is woensdagmiddag in Rotterdam-Kralingen overvallen. De dader gebruikte daarbij een vuurwapen of in ieder geval een voorwerp dat erop leek, laat een woordvoerder van de politie weten. Bij de overval is een geldcassette buitgemaakt, maar wat de waarde was is nog onduidelijk.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft de 33-jarige Khalid A. veroordeeld voor het doodsteken van een 30-jarige vrouw op 1 februari 2025 in Amsterdam-West. De rechter oordeelt dat de man handelde in een psychose en volledig ontoerekeningsvatbaar was. Aan de man is tbs met voorwaarden opgelegd.
2 uur geleden