NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Landelijke Inspectie Dierenwelzijn (LID) zag in 2025 de ernst van dierenverwaarlozingszaken toenemen. "Het is nu het derde jaar op rij dat we een toename in de ernst van meldingen over honden en katten signaleren", aldus het hoofd van de inspectie, Gabor van Straten.
26 minuten geleden
KAAPSTAD (ANP/RTR) - Twee opvarenden van het cruiseschip Hondius bij wie het hantavirus is vastgesteld, zijn besmet met de zogenoemde Andesvariant. Dat meldt het Zuid-Afrikaanse ministerie van Volksgezondheid. Die specifieke variant kan bij nauw contact worden overgebracht van mens op mens, voegt het ministerie eraan toe.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Zangeres Lenny Kuhr en columnist Martin Sommer zijn met drie anderen genomineerd voor de Pim Fortuyn Prijs. Dat heeft jurylid en JA21-voorman Joost Eerdmans woensdag bekendgemaakt op de 24e sterfdag van de naamgever van de prijs. Het is de twaalfde keer dat de prijs voor opiniemakers, bestuurders of politici die volgens de organisatie strijden voor het vrije woord, wordt uitgereikt.
1 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Bij een demonstratie tegen een noodopvang voor asielzoekers in Apeldoorn heeft de politie dinsdagavond ingegrepen. Er werd op een gegeven moment met vuurwerk gegooid naar agenten, waarna de politie een rotonde heeft leeggeveegd waar de betogers zich hadden verzameld. Daarbij is volgens de politie geen geweld gebruikt.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima konden tijdens het 5 mei-concert in Amsterdam niet blijven stilstaan toen Rolf Sanchez aan het einde van de avond een mix van Spaanstalige muziek ten gehore bracht. De zanger sloot de jaarlijkse show af met latin-nummers als Vivir Mi Vida, Más Más Más en Danza Kuduro.
11 uur geleden
MADRID (ANP/RTR/AFP) - Spanje zal het Nederlandse cruiseschip Hondius waarop het hantavirus is uitgebroken, ontvangen op de Canarische Eilanden. Het land doet dat "in overeenstemming met het internationaal recht en uit humanitaire overwegingen", schrijft het ministerie van Volksgezondheid op X.
11 uur geleden
VLISSINGEN (ANP) - De evacuatie van drie opvarenden van het cruiseschip Hondius vindt "naar alle waarschijnlijkheid" woensdag plaats. Twee speciale vliegtuigen zijn al onderweg om het drietal op te halen en naar Nederland te brengen. Dat laat cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions weten. Het gaat om twee zieke bemanningsleden en een persoon die een relatie had met een Duitse opvarende die is overleden.
14 uur geleden