NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse overheid moet meer doen om de veiligheid van mensen van Iraanse komaf te waarborgen. Dat zegt Shahin Sultany Taied, voorzitter van de Vereniging van Iraanse Academici in Nederland naar aanleiding van het neerschieten van een Iraniër in Schoonhoven. "Ik weet niet hoe, maar dat moeten we bekijken."
1 uur geleden
HAAKSBERGEN (ANP) - De opvang van asielzoekers in Haaksbergen (Overijssel) moet gebeuren op één centrale locatie en op een plek waar meer mensen wonen, dus in een drukkere omgeving. Zo oordeelt een meerderheid van deelnemers aan een referendum over het azc. De uitkomst werd vrijdag bekendgemaakt en door burgemeester Gerard van den Hengel (VVD) in ontvangst genomen namens de gemeenteraad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Comité Iran Vrij vraagt zich af wie het neerschieten van de Iraniër in Schoonhoven op zijn geweten heeft. "We moeten het politieonderzoek afwachten, maar als de lange arm van het mullahregime opnieuw achter deze aanslag zit, kunnen we dit echt niet langer tolereren", schrijft het comité op X.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politiemedewerker van Iraanse afkomst die donderdagochtend werd neergeschoten in Schoonhoven heeft zich eerder uitgesproken tegen het Iraanse regime, meldde justitieminister David van Weel voor aanvang van de ministerraad. Hij meldde eerder al dat verschillende autoriteiten alert zijn en maatregelen hebben genomen.
2 uur geleden
DE HOEVE (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft besloten de zaak over het fatale ongeluk met een heteluchtballon in augustus vorig jaar te seponeren. De gezagvoerder treft geen schuld, concludeert de landelijke luchtvaartofficier van justitie.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Jongeren gebruiken vooral sociale media als TikTok en Snapchat om op de hoogte te blijven van het nieuws, maar ze hebben weinig vertrouwen in die platforms. Een onderzoek onder ruim duizend tieners concludeert dat.
3 uur geleden
KLUNDERT (ANP) - De zeehavenpolitie van Zeeland-West-Brabant heeft in de Brabantse plaats Klundert acht verdachten aangehouden in verband met een eerdere vondst van honderden kilo's cocaïne in een busje in Papendrecht. Dat heeft de politie in de nacht van donderdag op vrijdag bekendgemaakt.
10 uur geleden