NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie stelt dat tbs'er Malek F. (39) volledig ontoerekeningsvatbaar was toen hij op 6 april vorig jaar een medepatiënt in de Groningse Mesdagkliniek neerstak. De officier van justitie heeft de rechtbank daarom gevraagd de verdachte te ontslaan van rechtsvervolging en om voortzetting van de eerder opgelegde tbs-maatregel.
11 minuten geleden
VUGHT (ANP) - De advocaten van Saïd R. (53) zijn boos, omdat volgens hen meegeluisterd kon worden met vertrouwelijke gesprekken die zij voerden met hun cliënt in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI). "Wij vinden dit bijzonder vervelend", zei Mark Dunsbergen dinsdag op een zitting van het Marengo-proces in Vught.
39 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De tbs'er Malek F. (39) heeft dinsdag in de rechtbank in Groningen bekend dat hij op 6 april vorig jaar een medepatiënt, een joodse man, in de Groningse Mesdagkliniek heeft geprobeerd te doden. F. verklaarde dat hij dit deed in opdracht van stemmen die hij hoorde in zijn hoofd na het wisselen van medicijnen.
52 minuten geleden
DENDERMONDE (ANP/BELGA) - De voortvluchtige drugscrimineel Bolle Jos heeft van de Dendermondse strafrechter dinsdag acht jaar gevangenisstraf gekregen voor drugssmokkel vanuit Sierra Leone naar Antwerpen. De rechter legde hem ook een boete van 80.000 euro op en een havenverbod van tien jaar.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam zijn meerdere aangiftes binnengekomen tegen Tweede Kamerlid Gidi Markuszower om zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers. Die zouden volgens de aangevers aanzetten tot haat en geweld. Een exact aantal kon het OM niet noemen.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Op Ibiza is vorige week woensdag een 23-jarige Nederlander uit Den Bosch aangehouden die 49,5 kilo ketamine en 56.000 xtc-pillen bij zich had. Hij zit nog vast op het Spaanse eiland, meldt de politie dinsdag.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het is slecht gesteld met de arbeidsomstandigheden van sekswerkers. De overheid controleert nauwelijks, handhaving ontbreekt structureel. Dat stelt het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) in een rapport. Bij het meldpunt komen veel klachten binnen over exploitanten.
6 uur geleden