NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - Mensen met een niet-westerse afkomst, zoals Surinaamse en Marokkaanse Nederlanders, zijn nog altijd ondervertegenwoordigd in de registers van donoren van bloed, stamcellen en organen. Omdat de kans op een donormatch het grootst is bij mensen met dezelfde afkomst, hebben patiënten met deze achtergrond minder goede overlevingskansen. Daarvoor waarschuwen de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS), de stichting Sanquin Bloedvoorziening en de stichting Matchis. De drie donororganisaties zeggen voor het eerst de handen ineen te slaan om deze kansenongelijkheid aan te pakken.
25 minuten geleden
ERBIL (ANP) - Het Nederlandse consulaat in de hoofdstad van de Koerdische regio in Irak, Erbil, heeft dringend aangeraden hotels in de stad te mijden. In de boodschap wordt gesproken van "onbevestigde signalen over een mogelijke aanslag op hotels in Erbil". De boodschap noemt vier namen van hotels die mogelijk gevaar lopen.
8 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Een melding dat de moordenaar van de Amerikaanse studente Mieke Oort is overleden, brengt "een golf van emoties met zich mee" voor de nabestaanden van Mieke. Dat meldt advocaat Sébas Diekstra in een reactie. De 21-jarige Oort werd in 2022 in Leeuwarden vermoord door Thomas R. uit Leek in een zaak die bekendstond als de 'Tindermoord'.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Buitenlandse Zaken heeft vanwege de veiligheidsrisico's in Bahrein het reisadvies aangescherpt naar rood. Dat betekent dat mensen wordt afgeraden om naar Bahrein te reizen, in welke situatie dan ook. "Het is er te gevaarlijk. De Nederlandse ambassade kan u niet helpen als u in de problemen komt," schrijft het ministerie.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De optocht van mensen die in Amsterdam de aanvallen op Iran en de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei vierden, is na zo'n twee uur geëindigd bij het Amerikaanse consulaat aan het Museumplein. Enkele duizenden mensen trokken zondagmiddag vanuit de Dam dansend, zingend en leuzen scanderend door het centrum.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Honderden mensen dansen en klappen zondagmiddag op de Dam in Amsterdam na de aanvallen van de VS en Israël op Iran en de dood van ayatollah Ali Khamenei en andere prominenten van zijn regime. Velen dragen Iraanse vlaggen van voor de revolutie bij zich, ziet een ANP-verslaggever.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de Iraanse ambassade in Den Haag vieren zo'n tweehonderd mensen feest na de dodelijke aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op het regime van Iran. Meerdere kopstukken, onder wie ayatollah Ali Khamenei, kwamen daarbij om. Het Iraanse volkslied klinkt en er is een metersgrote Iraanse vlag uitgerold waarmee wordt gedanst, ziet een ANP-verslaggever.
15 uur geleden