NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - "Ik kan niet meer op de staat vertrouwen", zei Inez Weski (71) maandag aan het slot van haar proces. "De advocaat opereert kennelijk al langer buiten de bescherming van de wet."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een gevangenisstraf van zeventien jaar en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 33-jarige Timothy B. voor de moord op zijn 52-jarige moeder in zijn woning in Landsmeer en het wegmaken van haar onderbenen. De afgezaagde lichaamsdelen zijn nog niet teruggevonden, bleek maandag tijdens de strafzaak in de rechtbank in Amsterdam.
2 uur geleden
SIMPELVELD (ANP) - Waterschap Limburg heeft een techniek gevonden om een groot deel van de medicijnresten uit afvalwater te halen. Volgens het waterschap kan hierdoor ruim 80 procent van de medicijnstoffen worden verwijderd, waar dat bij een reguliere aanpak zo'n 30 procent zou zijn. De organisatie spreekt zelf van "een wereldwijde primeur".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een werkstraf van 60 uur geëist tegen Raisa Blommestijn, waarvan 30 uur voorwaardelijk. De presentatrice van Ongehoord Nederland (ON!) staat terecht voor groepsbelediging en smaad vanwege berichten op X in 2023.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij de hack bij Booking.com zijn "geen financiële of betalingsgegevens en geen klantadressen ingezien". Dat meldt een woordvoerster van de boekingssite. Zondagavond liet Booking.com getroffen klanten weten dat er "onbevoegde derden" toegang hadden gekregen tot hun boekingsinformatie. Contactinformatie, specifiek e-mailadressen en telefoonnummers, en "bepaalde boekingsgegevens" zijn wel gestolen.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Nabestaanden vragen de rechtbank in Amsterdam de hoogst mogelijke straf op te leggen aan de 33-jarige Timothy B. voor de moord op zijn 52-jarige moeder in zijn woning in Landsmeer en het wegmaken van haar onderbenen. De afgezaagde lichaamsdelen zijn nog niet teruggevonden, bleek maandag tijdens de strafzaak.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Datalekken waarmee recent onder meer Basic-Fit, Booking.com en Odido te maken hebben gekregen, zijn nooit helemaal te voorkomen. Zelfs als de beveiliging van gegevens op orde is, kan het volgens cyberdeskundige Gina Doekhie alsnog misgaan. "Cybercriminelen worden steeds slimmer en hebben steeds betere technieken."
4 uur geleden