NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
ALMELO (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een celstraf van twaalf jaar geëist tegen de 66-jarige Ype van der M. uit Ridderkerk voor het opzettelijk veroorzaken van een explosie en een fatale brand in een woning in het Overijsselse Vroomshoop. Op 27 december 2024 kwamen daarbij de twee bewoners van de woning aan de Meidoornlaan en drie honden om het leven.
11 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Aan de Visscherssteeg in het centrum van Utrecht is donderdagmiddag een "gigantische explosie" geweest, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio. Daarbij is zeker één gewonde gevallen. Hoe die persoon eraan toe is, weet hij niet.
16 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De Veiligheidsregio Utrecht roept mensen op om niet richting het gebied te gaan waar een brand woedt in het centrum van Utrecht. Er zijn veel hulpdiensten opgeroepen en die hebben de ruimte nodig, aldus de veiligheidsregio. Een verslaggever van het ANP telde zeker tien ambulances.
32 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam wil bijdragen aan de kosten voor de herbouw van de afgebrande Vondelkerk. Amsterdam zal afzien van 421.000 euro aan dividend over 2025 dat kerkeigenaar Stadsherstel dit jaar zou uitkeren aan de gemeente. Het geld moet dan wel ten goede komen aan het herstelwerk, zei wethouder Alexander Scholtes (monumenten) donderdag in de gemeenteraad.
33 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - In het centrum van Utrecht zijn meldingen van een grote brand en meerdere explosies in de Visscherssteeg. Dat meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio. Hij is onderweg naar de locatie en kan daar vermoedelijk meer vertellen.
47 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een 43-jarige man heeft een gevangenisstraf van 10,5 jaar gekregen voor het doden van een dakloze Pool (40) in Amsterdam Nieuw-West. Daartoe oordeelde het gerechtshof Amsterdam in hoger beroep.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De gemeente Rotterdam heeft aangifte gedaan van de bekladding met een racistische leus bij het standbeeld Moments Contained op het plein voor station Rotterdam Centraal. Dat vertelde burgemeester Carola Schouten aan de gemeenteraad bij een debat over dit onderwerp.
1 uur geleden