NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
SCHIPHOL (ANP) - Het treinverkeer rond Schiphol wordt om 10.00 uur weer opgestart, meldt een woordvoerder van de NS. Het zal nog wel even duren voordat alle treinen ook echt weer volgens dienstregeling rijden.
28 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer in Groningen, Friesland en Drenthe kan tot 12.00 uur niet worden opgestart vanwege het weer in de regio, meldt spoorbeheerder ProRail. Eerder was de verwachting dat er tot zeker 11.00 uur geen treinen zouden rijden.
39 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Pakketbezorger DHL heeft in het noorden van het land de bezorging tijdelijk volledig stilgelegd vanwege de code rood die daar geldt. Zowel de pakketbezorging als de bevoorrading van sorteercentra is uit veiligheidsoverwegingen gestaakt in Friesland, Groningen en Drenthe. In Flevoland en Overijssel, waar code oranje geldt, wordt er alleen bezorgd "als de lokale weersomstandigheden dit toelaten", meldt een woordvoerder.
56 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De code rood die in de nacht van dinsdag op woensdag is afgegeven voor de noordelijke provincies, geldt nu tot 12.00 uur. Eerder was de eindtijd 10.00 uur. Er is verraderlijke gladheid door ijzel, legt het KNMI uit, waardoor er grote kans is op ongelukken. "Ga niet de weg op."
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - De Wegenwacht van de ANWB kan woensdagochtend niet rijden in het noorden van Nederland, meldt een woordvoerder. Door de spekgladde wegen in Drenthe, Friesland en Groningen kunnen medewerkers van de dienst de weg niet op. Dat is zo voor het gebied ten noorden van Assen.
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - Ambulances in Drenthe en een deel van Friesland rijden woensdagochtend, zegt een woordvoerster van UMCG Ambulancezorg. In de noordelijke provincies geldt code rood vanwege gladheid.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer rond Schiphol ligt woensdagochtend stil nadat in een schakelkast van een perron op het treinstation van de luchthaven kortsluiting was ontstaan. Aanvankelijk leek het erop dat nog wel een aantal treinen konden rijden, maar ProRail en NS lieten rond 07.15 uur weten dat uit veiligheidsoverwegingen het volledige treinverkeer rond de luchthaven is stilgelegd.
2 uur geleden