NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
'T HARDE (ANP) - De brandweer kan op het militaire oefenterrein in 't Harde alleen vanaf de paden blussen, omdat er munitie in het veld ligt. Alleen gepantserde voertuigen van Defensie mogen uit veiligheidsoverwegingen het terrein op. De munitie kan door de warme grond ontploffen, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio aan een verslaggever ter plaatse. De brand is nog niet onder controle.
12 minuten geleden
KESSEL (ANP) - Burgemeester Bob Vostermans van Peel en Maas roept inwoners van zijn gemeente op weg te blijven bij de Heldense Bossen. In dat gebied tussen Kessel en Helden woedt momenteel een grote natuurbrand. "Het is daar niet veilig. Geef hulpdiensten de ruimte hun werk te doen."
1 uur geleden
NUNSPEET (ANP) - De uitzonderlijk grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij het Gelderse 't Harde is de afgelopen nacht "helaas niet kleiner geworden", meldde een woordvoerder van de veiligheidsregio donderdagochtend. "Vannacht is de brandweer bezig geweest met het beheersen en het bewaken van het vuur. De aankomende uren zijn cruciaal: de wind rukt aan, waardoor weer meer rook- en stankoverlast mogelijk is."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar kregen 477.000 jongeren jeugdzorg, 2,8 procent minder dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met uitzondering van het coronajaar 2020 is er voor het eerst sinds 2015 sprake van een daling. In dat jaar werden gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg en is het CBS de gegevens gaan bijhouden. Vooral het aantal jongeren met jeugdhulp en jeugdbescherming nam af, terwijl jeugdreclassering wel toenam.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de eerste drie maanden van dit jaar vroegen bijna 6000 mensen voor het eerst asiel aan in Nederland, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat is een derde meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, maar wel minder dan in het laatste kwartaal van vorig jaar.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Achter de hoge plaats van Nederland op de internationale Press Freedom Index gaat "een zorgwekkend beeld" schuil. Dat stelt de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) op basis van onder meer de nationale Persvrijheidsmonitor 2025, die ook donderdag is verschenen.
3 uur geleden
PARIJS (ANP) - Nederland is een plaats gestegen op de Press Freedom Index en staat nu op de tweede plek. Dat blijkt uit de jaarlijkse inventarisatie van Reporters Without Borders (RSF) van de persvrijheid van 180 landen wereldwijd. Het stoot daarmee Estland van die plek. Noorwegen staat opnieuw op de eerste plaats. Niet eerder constateerde RSF dat het gemiddeld genomen zo slecht ging met de persvrijheid wereldwijd. Meer dan de helft van de landen valt dit jaar in de slechtste twee categorieën.
3 uur geleden