NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De Stichting Reclame Code (SRC) ontving in 2025 de meeste klachten over een reclamespotje van pretpark Walibi voor hun jaarlijkse Fright Nights. Over het spotje kwamen 889 klachten binnen. In totaal kreeg de stichting vorig jaar 6611 klachten.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Jan B., de verdachte in een zedenzaak met zeker vier kinderen, wordt opgenomen in het Pieter Baan Centrum. Dat bleek dinsdag in de rechtbank in Amsterdam.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zou de Nederlandse rechtspraktijk ten goede komen als er een heldere juridische definitie van femicide komt. Dat stelt het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), op basis van een onderzoek dat Maastricht University voor hen deed. Hierdoor zouden femicidezaken consistenter berecht worden en signalen van gendergerelateerd geweld sneller herkend worden.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De haven van Rotterdam moet fossiele activiteiten zo snel mogelijk afbouwen en klimaatneutraal zijn in 2050. Die eisen heeft de juridische non-profitorganisatie Advocates for the Future (AftF) neergelegd bij het Havenbedrijf Rotterdam. Het is de eerste officiële stap in een klimaatzaak rond de grootste haven van Europa.
7 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Het terughalen van zes passagiers van de m/v Hondius naar Australië na aankomst in Eindhoven dinsdagochtend vroeg is "moeilijk, gezien de afstand tussen Nederland en Australië", zegt de Australische minister van Volksgezondheid Mark Butler. In een interview met het Australische ABC News zei Butler dat het zestal "maximaal 48 uur in Nederland mag zijn".
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Amerikaanse bedrijf achter onderwijsplatform Canvas heeft een akkoord gesloten met de hackers die de software vorige week wisten binnen te dringen. Dat houdt in dat de gestolen data aan het bedrijf Instructure is teruggegeven en alle data die de hackers wisten te ontfutselen door hen vernietigd is. Het bedrijf meldt niet of en zo ja hoeveel losgeld met het akkoord gemoeid was.
9 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Twee vliegtuigen met opvarenden van het Nederlandse cruiseschip Hondius zijn rond 00.30 uur in de nacht van maandag op dinsdag geland op het vliegveld van Eindhoven. Dat ziet een ANP-verslaggever. De vliegtuigen waren rond 20.45 uur Nederlandse tijd vertrokken vanaf Tenerife.
11 uur geleden