NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De concerten van de Amerikaanse rapper Ye in GelreDome in Arnhem komende zaterdag en maandag mogen doorgaan. Dat is de uitkomst van een kort geding in de rechtbank in Amsterdam dat het Centraal Joods Overleg (CJO) had aangespannen. De voorzieningenrechter ziet op dit moment geen concrete aanwijzingen dat de komst van Ye, ook wel Kanye West, een gevaar is voor de openbare orde.
3 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Meer dan 56.000 vmbo-leerlingen moeten door een technische fout een dag langer wachten op de uitslag van het praktijkdeel van hun examen. Dat is "onwijs vervelend" voor de leerlingen en zorgt voor extra werk voor docenten, zegt bestuurder Kim van Strien van de Algemene Onderwijsbond (AOb).
5 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Rapper Ye, ook bekend als Kanye West, is voor de behandeling van het kort geding over zijn mogelijke inreisverbod al naar Nederland gekomen. Dat bevestigt Anis Boumanjal, de advocaat van de organisator van zijn aankomende concerten in Arnhem. Het kort geding wordt woensdagmiddag behandeld in de rechtbank van Amsterdam.
7 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Oud-Kamervoorzitter Khadija Arib vreest dat de parlementaire enquête corona, waarin zij als getuige is opgeroepen, te veel draait om vooruitkijken en lessen leren voor de toekomst. "Prima, maar ik mis de nadruk op waarheidsvinding, op verantwoording afleggen", zei zij aan het einde van haar openbare verhoor.
7 uur geledenUTRECHT (ANP) - Volgens het College voor de Rechten van de Mens heeft omroepvereniging Ongehoord Nederland (ON!) zich schuldig gemaakt aan discriminatie. Dat oordeelde het onafhankelijke mensenrechteninstituut woensdag naar aanleiding van een vacaturetekst die de omroep in 2024 plaatste.
8 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Ondanks de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël zit het Iraanse regime nog "stevig" in het zadel. Dat zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) woensdag in een Kamerdebat over de situatie in Iran. Er is verder "geen enkele aanwijzing" dat het bewind een gematigdere koers gaat varen.
8 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) hoopt dat een deel van het ambassadepersoneel "binnenkort" terug kan gaan naar de Iraanse hoofdstad Teheran. De Nederlandse ambassademedewerkers werden begin maart tijdelijk verplaatst naar de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe.
9 uur geleden