NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DOKKUM (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft de viering van Koningsdag in de Friese stad Dokkum afgesloten. Aan het einde van het programma sprak hij van een "onvergetelijke dag" en bedankte hij alle betrokkenen.
19 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In de treinen is het maandagmiddag "druk maar beheersbaar", meldt een woordvoerder van de NS. Het wordt langzaamaan drukker in de hoofdstad en andere grote steden, vooral op de plekken waar grote evenementen zijn rond Koningsdag.
41 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland kleurt maandag oranje voor Koningsdag. Op veel plaatsen waren mensen al vroeg in de weer om een plaats te bemachtigen op de vrijmarkt. Ook zijn er in het hele land diverse evenementen.
57 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Harry Slinger (76), zanger van nederpopgroep Drukwerk, heeft darmkanker. De band meldt op Facebook en Instagram dat de kanker operatief kan worden verwijderd en dat de ingreep op korte termijn gepland staat.
1 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Rond de route die de koninklijke familie aflegde in Dokkum is op drie plekken gedemonstreerd, laat een woordvoerder van de gemeente Noardeast-Fryslân weten. Van tevoren was dat aantal protesten ook bij de gemeente aangemeld.
1 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - De politie heeft een 31-jarige vrouw uit Enschede aangehouden, omdat zij betrokken zou zijn geweest bij een schietincident in het centrum op maandagochtend. Er werd een persoon naar het ziekenhuis gebracht.
1 uur geleden
ARNHEM/UTRECHT (ANP) - In Arnhem heeft de politie tijdens koningsnacht 17 mensen aangehouden. Mensen werden bijvoorbeeld gearresteerd voor mishandeling, verstoring van de openbare orde en belediging. "Handhavers van de gemeente hadden hun handen vooral vol aan wildplassers", meldt de gemeente. Er waren minder mensen in de stad dan vorig jaar.
2 uur geleden