NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
KATWIJK (ANP) - De musical Soldaat van Oranje wordt op 12 juli voor de laatste keer gespeeld. Dat heeft de producent maandag bekendgemaakt. De voorstelling over de oorlogsjaren van Erik Hazelhoff Roelfzema speelt vanaf oktober 2010 en is daarmee de langstlopende musical in de Nederlandse geschiedenis.
10 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB waarschuwt voor files op de wegen naar en in Noord-Italië in de periode van de Olympische Spelen. Die beginnen volgende week vrijdag in Milaan en Cortina d'Ampezzo. De organisatie verwacht extra drukte en tijdelijke verkeersmaatregelen.
32 minuten geleden
BREDA (ANP) - De 33-jarige Elias M. moet achttien jaar de cel in voor het aanranden en doden van een 75-jarige vrouw uit het Brabantse Halsteren. De rechtbank in Breda heeft hem ook veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. De opgelegde straf is iets lager dan de twintig jaar celstraf en tbs die het Openbaar Ministerie had geëist.
37 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag in de rechtbank in Den Bosch celstraffen van acht tot zestien jaar geëist tegen drie mannen die terechtstaan voor een explosie bij een woning in het Brabantse Nieuwkuijk. Door de aanslag in de nacht van 15 op 16 november 2024 raakte een 50-jarige vrouw zwaargewond. Haar rechterbeen is geamputeerd. Ook aan haar linkerbeen liep ze zwaar letsel op.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Donald Trump doelde met zijn uitspraken over niet-Amerikaanse NAVO-militairen die zouden zijn weggebleven van de frontlinie tijdens de oorlog in Afghanistan niet op Nederlandse militairen. Dat zei de Amerikaanse ambassadeur Joseph Popolo maandag op X.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, VVD en CDA zijn maandag begonnen aan wat de slotdagen van de onderhandelingen over het coalitieakkoord moeten worden. "Vandaag of morgen moet je er wel uit zijn" met het oog op de deadline van 30 januari, zei CDA-leider Henri Bontenbal. Rob Jetten (D66) heeft "alle vertrouwen dat het gaat lukken".
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - In de nacht van dinsdag op woensdag valt waarschijnlijk veel sneeuw in het noorden van het land. In Groningen kan het pak sneeuw op sommige plekken 10 centimeter dik worden, in andere gebieden zo'n 3 tot 8 centimeter, verwacht het KNMI.
3 uur geleden