NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - De politie heeft in de nacht van zaterdag op zondag in Groningen een waarschuwingsschot gelost, nadat agenten te voet de achtervolging hadden ingezet op een verdachte. Volgens de politie was zij rond 02.30 uur afgekomen op een melding van een schietpartij in de Hagedisstraat in de stad, waarbij meerdere personen betrokken zouden zijn.
1 uur geleden
LECH (ANP) - Nederlandse wintersporters op weg naar het Oostenrijkse Arlberg kunnen in de nacht van zaterdag op zondag niet in de populaire skigebieden Lech en Zürs arriveren. Door een lawine is de Arlbergpas sinds zaterdagmiddag 17.00 uur "tot nader order" afgesloten, meldt de website Lechzuers. De lawine heeft de toegangswegen tot de pas bedolven. De Arlbergpas "blijft naar verwachting ten minste tot zondagochtend dicht", schrijft de Oostenrijkse nieuwszender ORF op haar website.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Duizenden mensen hebben zaterdag in Den Haag het Chinees Nieuwjaar gevierd. In Chinatown was een optocht met Chinese leeuwen en draken en vuurwerk. Een woordvoerder schat dat daar zo'n 10.000 mensen op af zijn gekomen. Ook in theater Amare waren activiteiten, die door een paar duizend mensen werden bezocht.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n honderd mensen hebben zaterdagmiddag actiegevoerd tegen de Amerikaanse immigratiedienst ICE op de Koekamp in Den Haag. Dat zegt een Dolle Mina ter plaatse. De actie werd door onder meer de Dolle Mina's Den Haag georganiseerd. In de aankondiging van de actie werden de door ICE doodgeschoten Amerikanen en gearresteerde kinderen aangehaald. "Ver-van-ons-bed-show? Nee!"
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft charges uitgevoerd en wapenstokken gebruikt tijdens een ingreep bij een demonstratie in Den Haag tegen een geplande huisvestingslocatie aan de Sportlaan in de Vogelwijk, ziet een ANP-verslaggever. Toen tientallen overgebleven demonstranten weigerden te vertrekken na een vorderingsbevel, heeft de politie de straat leeggeveegd.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is onrustig in de Haagse Vogelwijk door een demonstratie tegen de komst van een locatie waar 750 personen, waaronder asielzoekers, jongeren en dakloze gezinnen, komen te wonen. Dat moet gaan gebeuren in het oude HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. Een ANP-verslaggever ziet dat zo'n tweehonderd boze demonstranten zich voor het gebouw aan de Sportlaan hebben verzameld.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nationale Politie heeft de kritische blik van Bits of Freedom gebruikt om de werkwijze aan te passen. Dat zei plaatsvervangend korpschef Wilbert Paulissen in een videoboodschap bij de uitreiking van de Big Brother Awards, de 'prijs' voor de grootste privacyschenders van 2025.
1 dag geleden