NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
HOEVELAKEN (ANP) - Meld Misdaad Anoniem heeft in 2025 een recordaantal anonieme tips binnengekregen. Het meldpunt stuurde 32.007 meldingen door naar de politie, gemeenten en opsporingsdiensten. Dat is een stijging van 32 procent ten opzichte van een jaar eerder.
33 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Door de nieuwe regels van het Europese Asiel- en Migratiepact dreigen asielkinderen opgesloten te worden in een detentiecentrum in Zeist. Die Nederlandse maatregel kan veel schade aanrichten en moet voorkomen worden, waarschuwt VluchtelingenWerk Nederland (VWN).
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Het aantal gemeenteraadsleden dat agressie, intimidatie of geweld ervoer, is de afgelopen vier jaar ruim verdubbeld. Een derde van de raadsleden gaf in een enquête aan dit te ervaren, waar dat voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 bij 15 procent speelde. Van hen geeft 30 procent aan dat dit invloed heeft op hun functioneren.
1 uur geleden
LIESHOUT (ANP) - Bavaria heeft een carnavalscampagne tijdelijk offline gehaald na een sommatie van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Dat bevestigt een woordvoerder van Royal Swinkels, het familiebedrijf waar Bavaria deel van uitmaakt, na berichtgeving van Omroep Brabant. "Volgens het IOC vertoonde onder andere een beeld met vijf biertjes op een bar te veel gelijkenis met de Olympische ringen", aldus de woordvoerder.
7 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao bevindt zich in een 'diabetesnoodsituatie', meldt het nationale ziekenhuis CMC woensdag. Volgens het instituut heeft dit steeds grotere gevolgen voor de volksgezondheid en de overheidsfinanciën. Eén op de vijf volwassenen op Curaçao leeft met diabetes.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een ruime Kamermeerderheid wil dat het kabinet de overname van het bedrijf achter DigiD tegenhoudt. Het Amerikaanse Kyndryl wil Solvinity kopen. Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum (digitalisering, BBB) zei in reactie hierop dat hij eerst onderzoeken naar de overname wil afwachten.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima herdenken de woensdag overleden schrijver Cees Nooteboom "met groot respect". Dat is te lezen in een statement dat ook namens prinses Beatrix is gepubliceerd. Het koningspaar noemt Nooteboom "een van onze meest prominente auteurs".
10 uur geleden