NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
ASSEN (ANP) - In het onderzoek naar de roof van de kunstschatten uit het Drents Museum is het Openbaar Ministerie op zoek geweest naar die schatten, "maar niet naar de waarheid". Dat zei verdachte Bernhard Z. (35) dinsdag op de eerste dag van het proces over de zaak bij wijze van openingsstatement. "Het OM heeft mijn belangen volledig links laten liggen."
12 minuten geleden
ASSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft sinds oktober vorig jaar onderhandeld met de verdachten en hun advocaten over procesafspraken, die moesten leiden tot de teruggave van de uit het Drents Museum gestolen Dacische kunstschatten. Dat zei de officier van justitie dinsdag in een inleiding op de zaak, aan het begin van het proces.
42 minuten geleden
ASSEN (ANP) - In de rechtbank in Assen is dinsdagochtend onder grote belangstelling het proces tegen drie verdachten van de geruchtmakende kunstroof in het Drents Museum begonnen. Bij de kunstroof op 25 januari 2025 werden vier zeer waardevolle Roemeense kunstschatten gestolen. De gestolen objecten waren onderdeel van de tentoonstelling Dacia - Rijk van goud en zilver. Het ging om de beroemde gouden helm van Cotofenesti van 2500 jaar oud, en drie gouden armbanden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De AIVD en MIVD hebben vorig jaar opnieuw meer informatie in het geheim opgehaald. In 2025 kreeg de instantie die zulke aanvragen van de inlichtingendiensten moet beoordelen 4615 verzoeken, 4 procent meer dan het jaar ervoor. Het gaat dan bijvoorbeeld om het indringen in telefoons of het afluisteren van gesprekken.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het gesprek dat premier Rob Jetten met de Amerikaanse president Donald Trump heeft gehad was "te kort om elkaar te overtuigen, maar wel lang genoeg om wat beter begrip te krijgen van elkaars positie", zei Jetten na afloop.
4 uur geleden
ROOSENDAAL (ANP) - Het station in Roosendaal is weer vrijgegeven, nadat maandagavond in een treinstel een verdacht pakket was gevonden. De politie laat weten dat het pakket in beslag is genomen en verder wordt onderzocht.
11 uur geleden
DRONTEN (ANP) - Een 36-jarige man uit Dronten die sinds twee jaar vermist wordt, is vermoedelijk slachtoffer geworden van een misdrijf. Dat laat de politie weten, omdat duidelijk is geworden dat Marc Jaskulski op de dag van zijn verdwijning via homodatingapp Grindr een afspraak had met iemand in het Roggebotsebos.
12 uur geleden