NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het Domplein in Utrecht is donderdagavond rond 18.30 uur gevuld met honderden mensen die een demonstratie voor solidariteit bijwonen. Dat ziet een ANP-verslaggever. De sfeer is gemoedelijk. De demonstratie is een initiatief van De Straat Op, een samenwerkingsverband van verschillende organisaties zoals DeGoedeZaak, Extinction Rebellion (XR) en de Dolle Mina's.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Geen van de personen die zich nog op het Nederlandse cruiseschip Hondius bevonden toen het aanmeerde in Rotterdam is besmet met het hantavirus. Ook vertonen zij geen klachten, meldt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) donderdag in een brief aan de Kamer.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal gevangeniscellen dat nodig is, blijft de komende jaren stijgen, schrijft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) in een prognose. Bijna alle cellen in Nederland zijn al bezet. Er is alleen geen tekort door noodmaatregelen.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vier jonge mannen uit Utrecht moeten op 14 en 15 september voor de rechter verschijnen voor het verspreiden van een zogeheten 'bangalijst'. Daarop stonden namen, persoonlijke gegevens en foto's van vrouwelijke studenten, met daarbij seksuele, grove en beledigende opmerkingen. De lijst ging in maart 2024 rond op internet en in groepsapps, aldus het OM.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquêtecommissie corona heeft "een strijd moeten leveren" om documenten los te krijgen over de besluitvorming tijdens de coronapandemie. Dat heeft commissievoorzitter Daan de Kort (VVD) gezegd tijdens een persconferentie. De enquêtecommissie begint volgende week met haar openbare verhoren.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam vangt 230 extra vluchtelingen op wegens het tekort aan opvangplekken bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De 230 vluchtelingen worden opgenomen in bestaande opvanglocaties in de stad voor de duur van zes maanden, meldt de gemeente donderdag.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onder anderen oud-premier Mark Rutte, voormalig gezondheidsminister Hugo de Jonge en oud-directeur van het RIVM Jaap van Dissel worden verhoord door de parlementaire enquêtecommissie over het coronabeleid. Dat werd donderdagmiddag bekendgemaakt tijdens een persconferentie. Ook voormalig justitieminister Ferd Grapperhaus, hoogleraar virologie Marion Koopmans en oud-minister van Volksgezondheid Bruno Bruins moeten voor de commissie verschijnen. Die laatste twee zijn als eerste aan de beurt, op 29 mei.
5 uur geleden