NWO reikt dit jaar miljoenenprijzen uit aan vier wetenschappers
DEN HAAG (ANP) - Vier wetenschappers ontvangen dit jaar de 'Nederlandse versie van de Nobelprijs' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Joyeeta Gupta, Toby Kiers, Bram Nauta en Corien Prins krijgen elk 1,5 miljoen euro. De hoogleraren mogen zelf weten hoe ze dit besteden, zolang het geld wordt ingezet om "de wetenschap te bevorderen".
De NWO beloont de onderzoekers met de premie vanwege "hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk". Gupta en Kiers krijgen de zogenoemde Spinozapremie, waarbij de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. Prins en Nauta ontvangen de Stevinpremie, waar het in de eerste plaats gaat om de maatschappelijke impact van hun werk.
Landen ten zuiden van de evenaar worden vaak onevenredig hard getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl deze landen door late industrialisatie het minst hebben bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Gupta doet aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar klimaatrechtvaardigheid. Ze wil de beste oplossing achterhalen voor deze vraagstukken en heeft wetenschappelijk leiderschap getoond, vindt de selectiecommissie van de NWO.
Directe impact
Kiers van de Vrije Universiteit in Amsterdam was volgens de NWO de eerste onderzoeker die kon aantonen dat schimmels onder de grond ook met elkaar handelen met economische principes. "Ze ruilen voedingsstoffen met plantwortels waarmee zij symbioses aangaan." De NWO stelt dat haar onderzoek mogelijkheden biedt voor natuurbehoud en regeneratieve landbouw.
Met zijn innovaties zoals de 'Nauta-schakeling' heeft hoogleraar Nauta van de Universiteit Twente directe impact gehad op veelgebruikte elektronica, oordeelt de selectiecommissie van de NWO. "Smartphones werden compacter en micro-elektronica werd energiezuiniger." Bovendien lag zijn werk aan de basis van bijvoorbeeld wifi, bluetooth en 5G.
Premies gelijkgetrokken
Prins onderzoekt de rechten van burgers terwijl de wereld digitaliseert. Als hoogleraar Recht en Informatisering aan de universiteit van Tilburg en als voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid weet ze de kloof tussen wetenschap en beleid te overbruggen, vindt de NWO.
De premies worden uitgereikt op 4 oktober. Voorheen ontvingen maximaal vier wetenschappers de Spinozapremie en twee de Stevinpremie. Dit is recent gelijkgetrokken. Ook is de prijs naar beneden gegaan, van 2,5 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro. Het overgebleven geld gaat naar het Talentenprogramma voor onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke carrière.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De natuur van de Waddenzee staat onder grote druk, schrijft het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een notitie. "Het ecosysteem vertoont structurele tekenen van overbelasting." Onder meer door visserij, defensie-activiteiten en baggeren gaat de natuur steeds verder achteruit.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Omwonenden van Schiphol en drie milieuclubs eisen dat de overheid per direct optreedt tegen de 'herrie' van de luchthaven bij Lijnden en Uithoorn. Greenpeace meldt dat de groep een verzoek tot handhaving heeft ingediend bij de Inspectie Leefomgeving & Transport (ILT).
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof in Amsterdam heeft donderdag de 38-jarige Sander K. in hoger beroep veroordeeld tot twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het doden van de Oekraïense Arina Sasina (34). Tijdens een betaalde seksafspraak werd zij in de zomer van 2022 gewurgd door K. op de zolder van zijn woning in IJmuiden. Daarna sneed K. haar lichaam in stukken, met de bedoeling het weg te maken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, VVD en GroenLinks-PvdA (binnenkort PRO) willen dat scholen laptops of tablets kunnen kopen voor hun leerlingen. Zij vragen staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs, VVD) of dit kan worden verankerd in de wet waarmee leerlingen momenteel al gratis schoolboeken krijgen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wolvenpopulatie in Nederland lijkt nog steeds toe te nemen. Vorig jaar zijn via DNA-onderzoek 131 verschillende wolven vastgesteld, waarvan er 79 'nieuw' zijn. Dat houdt in dat voor het eerst DNA van deze wolven in Nederland is aangetroffen. De cijfers staan in een rapportage van BIJ12, de organisatie die voor de provincies wolvenzaken regelt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpak van mensen met verward en onbegrepen gedrag is te versnipperd, klagen partijen van links tot rechts in de Kamer. In een debat over dat onderwerp vragen ze donderdag om coördinatie, met name van de minister van Binnenlandse Zaken.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) trekt het boetekleed aan, omdat hij "onhandig" heeft geopereerd bij het herstellen van de relatie met de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA. "Er zijn dingen niet goed gegaan", erkende hij donderdag in de Tweede Kamer.
4 uur geleden