NS vroeg overheid na oorlog om vergoeding voor repatriëring Joden
DEN HAAG (ANP) - De NS heeft na de oorlog de overheid gevraagd om de kosten te vergoeden van het vervoeren van Joodse gerepatrieerden die terugkwamen uit concentratiekampen. De spoorwegorganisatie, die tijdens de oorlog ook veel Joden tot de landsgrenzen vervoerde in opdracht van de Duitse bezetter, verwees in de brief naar een besluit uit 1944 waarin vermeld stond dat repatriëring bekostigd zou worden door het Rijk. Dinsdag is het document vrijgegeven bij het Nationaal Archief in Den Haag, dat jaarlijks dossiers opent waarvan de bewaartermijn is vervallen.
De chef van de zogenoemde Commercieelen Dienst van de NS liet weten dat op 25 juli 1945 met een extra trein 395 Joden zijn aangekomen uit Basel in Zwitserland, waar ze eerder opgevangen werden. In de dagen daarna zijn 326 van hen doorgereisd naar Nijmegen, de rest werd per bus vervoerd. In eerste instantie had de NS om een vergoeding gevraagd aan de Joodsche Coördinatie Commissie, maar die verwees de spoorwegorganisatie door naar de overheid. De organisatie hield zich na de oorlog bezig met de opvang van terugkerende Joden.
De brief van de NS is gericht aan het Departement van Sociale Zaken. "Gaarne zullen wij van U vernemen of wij bovengenoemde vervoeren U in rekening kunnen brengen", schreef de NS-chef. De betreffende minister van Sociale Zaken heeft de brief vervolgens doorgestuurd naar de chef van het Militair Gezag, omdat die het bedrag waarschijnlijk moest betalen.
Schadevergoedingen
In het vrijgegeven dossier zijn allerlei documenten te vinden van repatriëringsmissie Bern, waarbij 'displaced persons' van Nederlandse komaf werden gezocht. De missie registreerde deze mensen en probeerde vervolgens transport naar Nederland te regelen. Vaak werden de repatrianten eerst opgevangen in kampen. Ook in andere landen waren repatriëringsmissies.
De NS bleef tijdens de Tweede Wereldoorlog spoorwegvervoerder in Nederland. Het bedrijf vervoerde in opdracht van de Duitse bezetter meer dan 100.000 Joden tot aan de landsgrenzen, met concentratie- en vernietigingskampen als eindbestemming. De NS verdiende hier ook geld aan. Het bedrijf heeft in 2005 excuses aangeboden. In 2018 meldde het bedrijf schadevergoedingen te gaan betalen aan overlevenden en directe nabestaanden van mensen die werden afgevoerd richting concentratie- en vernietigingskampen.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem heeft zijn afschuw uitgesproken over de "laffe en brute aanval op mensen die in Berlijn vreedzaam bijeenkwamen om vrijheid, gelijkwaardigheid en het leven te vieren".
15 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam laat weten dat er bij de WorldPride in haar stad "waar nodig" extra maatregelen worden getroffen. Dit naar aanleiding van de aanslag in Berlijn zaterdag. De Amsterdamse driehoek (politie, burgemeester en Openbaar Ministerie) heeft overlegd en er is nauw contact met de organisatie, stelt ze.
49 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Zomercarnaval in Rotterdam is zaterdag wat de politie betreft rustig verlopen. Er waren her en der opstootjes waar de politie moest optreden, maar er deden zich geen grote incidenten voor, aldus de politie. Er zijn in totaal 29 mensen aangehouden, voor allerlei verschillende zaken.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De zon wordt binnenkort bijna helemaal verduisterd. Zoiets komt in Nederland niet vaak voor, en daarom komen mensen op meerdere plekken samen om dat te bekijken. Zo openen sterrenwachten hun deuren, en sommige gaan juist naar buiten, naar mensen toe.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ruim 2500 dansers en danseressen trekken zaterdagmiddag door het centrum van Rotterdam, bekeken door vele duizenden bezoekers. De 42e editie van het festijn verloopt tot dusver feestelijk en zonder grote problemen. Met zo'n 25 graden zit het weer ook mee.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koningin Máxima heeft zaterdagmiddag voorafgaand aan de opening van WorldPride 2026 het Pride Park in het Amsterdamse Vondelpark bezocht. Máxima noemde het een "historisch moment" om bij de openingsceremonie te zijn. Samen met burgemeester Femke Halsema sprak zij met vertegenwoordigers van verschillende organisaties uit de lhbtiqa+-gemeenschap.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in 2025 een record aan crimineel vermogen in beslag genomen. Het gaat om 433 miljoen euro aan geld en goederen. Het is het vierde jaar op rij dat de cijfers zijn gestegen.
22 uur geleden