Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
MOSKOU (ANP/BLOOMBERG) - Rusland stopt met de export van vliegtuigbrandstof om tekorten te voorkomen na hevigere aanvallen van Oekraïne op Russische raffinaderijen. De olieverwerkingscapaciteit van Rusland zit daardoor op het laagste niveau in meer dan zestien jaar.
50 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/DPA) - De Verenigde Staten hebben een mogelijke maas in de exportbeperkingen van geavanceerde chips naar China na ongeveer een jaar gedicht. Bedrijven konden ondanks die restricties mogelijk alsnog 's werelds geavanceerdste chips van bijvoorbeeld Nvidia of AMD uitvoeren naar Chinese entiteiten buiten dat land.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Universal Music Group (UMG) behoorde maandag tot de grootste dalers in de AEX-index, met een min van 1,8 procent. Het muziekconcern, met bekende artiesten als Taylor Swift en Harry Styles, heeft het ongevraagde overnamebod van de Amerikaanse miljardair Bill Ackman verworpen. Volgens UMG is het bod van 56 miljard euro veel te laag.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Nederlands enige drijvende terminal voor vloeibaar aardgas (lng) blijft waarschijnlijk nog tot 2036 in de Eemshaven liggen. Eigenaren Gasunie en Vopak hebben hierover een zogeheten conditionele investeringsbeslissing genomen, nadat het kabinet onlangs al met de nodige toezeggingen kwam.
2 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Maker van AI-chips en grafische processors Nvidia komt met een nieuwe chip die de dominantie van Intel in de pc-wereld moet doorbreken. Hiermee waagt het Amerikaanse concern, tegenwoordig de grote speler als het gaat om AI-chips, opnieuw een poging op de markt voor pc-processors. Een eerdere poging ruim tien jaar geleden mislukte.
2 uur geleden
DE MEERN (ANP) - Nederlanders hebben de afgelopen maand iets minder hypotheken aangevraagd, meldt het Hypotheken Data Netwerk (HDN). Ondanks de afname was het op maart na de drukste maand van het jaar tot nu toe. Toen haalden veel mensen hun hypotheekaanvraag naar voren, omdat ze er rekening mee hielden dat de hypotheekrentes zouden stijgen door geopolitieke onrust.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De horeca heeft in het eerste kwartaal van dit jaar 2,2 procent meer omgezet dan een jaar eerder, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De omzet van de sector laat daarmee al twintig kwartalen op rij een groei zien. Het laatste kwartaal waarin de omzet van de horeca kromp, was het eerste kwartaal van 2021 toen er nog coronamaatregelen golden. De omzetgroei in het eerste kwartaal van 2026 is wel de kleinste groei in de afgelopen vijf jaar.
3 uur geleden