Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
BALTIMORE (ANP) - De eigenaar van een bedrijf dat chartervluchten met privéjets aanbood, is veroordeeld voor het oplichten van klanten. Hij heeft mensen ongeveer 15 miljoen dollar afhandig gemaakt, aldus het Openbaar Ministerie in de Amerikaanse staat Maryland.
21 minuten geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Voor een subsidieregeling voor een elektrische landbouwmachine of tractor is veel interesse bij boeren, nu de energieprijzen flink zijn gestegen door de Iranoorlog. De subsidiepot ging eerder deze week open, maar er is nu al veel meer steun aangevraagd dan er aan budget is. Agrotechniekbrancheclub Fedecom roept de politiek op snel meer geld beschikbaar te stellen.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is vrijdag met een klein verlies begonnen. Vooral de chipbedrijven ASMI, Besi en ASML stonden onder druk door koersverliezen in de Amerikaanse en Aziatische chipsector. Op Wall Street werden chip- en techaandelen donderdag al ingeruild voor meer traditionele bedrijven, waardoor de techzware Nasdaq licht lager sloot. De Dow-Jonesindex, die minder afhankelijk is van de techsector, steeg daardoor naar een nieuw recordniveau.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - Eurocommissaris Maroš Šefčovič (Handel) heeft zijn Chinese tegenhanger opgeroepen om het "onhoudbare" handelstekort tussen de economieën aan te pakken. Het handelstekort loopt op dit moment volgens hem op tot 1 miljard euro per dag.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Belangrijke aandeelhouders van Heineken hebben de bierbrouwer opgeroepen om snel duidelijkheid te geven over de opvolger van de per eind mei vertrokken bestuursvoorzitter Dolf van den Brink. Twee van de vijftien grootste investeerders in het familiebedrijf zeiden tegen de Britse zakenkrant Financial Times dat Heineken daarbij moet afwijken van de aloude traditie om interne kandidaten te benoemen. Ze willen een externe kandidaat om het concern er weer bovenop te helpen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse boeren en tuinders kregen in het eerste kwartaal van dit jaar gemiddeld ruim 10 procent minder betaald voor hun producten vergeleken met een jaar eerder. Volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) leverden vooral aardappelen minder op. Ook de afzetprijzen van fruit, granen, melk en eieren lagen beduidend lager.
2 uur geleden
RHENEN (ANP) - Nederlandse wijngaardeniers hebben een succesvol wijnjaar beleefd. Met ruim 1,5 miljoen flessen wijn in 2025 was vorig jaar het op een na succesvolste wijnjaar ooit. Dat meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in samenwerking met Vereniging Nederlandse Wijnproducenten (VNWP).
2 uur geleden