Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
LONDEN (ANP) - Oliekartel OPEC+ houdt de olieproductie opnieuw ongewijzigd. Dat maakte de organisatie, met Saudi-Arabië en Rusland als belangrijkste leden, zondag bekend.
8 uur geleden
RIYAD (ANP/BLOOMBERG) - De economie van Saudi-Arabië groeide in 2025 in het hoogste tempo in drie jaar, met de oliesector als belangrijkste groeimotor. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg met 4,5 procent, volgens voorlopige cijfers van het nationale statistiekbureau die zondag werden gepubliceerd.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP/BLOOMBERG) - De bitcoin, 's werelds belangrijkste digitale munt, staat onder druk. In januari zakte de cryptomunt bijna 11 procent, waarmee het de vierde opeenvolgende maand met koersverlies was. Dat is de langste verliesreeks sinds 2018.
9 uur geleden
BUNNIK (ANP) - Autodealers zijn het nieuwe jaar slecht begonnen, met een flinke daling van de nieuwverkopen in januari. Volgens de brancheorganisaties BOVAG en RAI Vereniging rolden vorige maand maar 28.347 nieuwe auto's de Nederlandse showrooms uit, ruim 13 procent minder dan in januari vorig jaar. Het aantal volledig elektrische auto's kelderde zelfs met 35,4 procent.
13 uur geleden
JAKARTA (ANP/BLOOMBERG) - Indonesië staat de in opspraak geraakte chatbot Grok weer toe nadat het bedrijf van eigenaar Elon Musk heeft gezegd maatregelen te nemen om misbruik van de dienst tegen te gaan. Eerder werd de chatbot, die AI-naaktbeelden van vrouwen en kinderen genereert, verboden in Indonesië.
14 uur geleden
DETROIT (ANP) - De Amerikaanse autofabrikant Ford heeft gesprekken gevoerd met zijn Chinese concurrent Xiaomi over het oprichten van een joint venture voor de productie van elektrische auto's in de Verenigde Staten. Dat meldt de Financial Times op basis van bronnen die bekend zijn met de zaak.
15 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - KLM hervat maandag en dinsdag het vliegverkeer naar de Israëlische hoofdstad Tel Aviv, maakte de luchtvaartmaatschappij bekend. Daarnaast worden vanaf zondag tot en met vrijdag de vluchten naar Dubai hervat, met een aangepast vliegschema.
15 uur geleden