Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Het Amsterdamse techbedrijf Mews schrapt ongeveer 15 procent van de banen, wat neerkomt op zo'n 170 medewerkers. De leverancier van software voor hotels wil meer inzetten op kunstmatige intelligentie (AI) en verwacht daarom met minder medewerkers verder te kunnen gaan.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De meeste Europese aandelenbeurzen zijn flink lager gesloten. De verliezen volgen op oorlogszuchtige taal van de Amerikaanse president Donald Trump richting Iran, dat verantwoordelijk wordt gehouden voor meerdere aanvallen op tankers in de Straat van Hormuz. Trump verklaarde dat de voorlopige vredesdeal met de Iraniërs voorbij is en dat de VS zware aanvallen op het land voorbereiden.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/BLOOMBERG/DPA) - Rusland heeft de export van diesel verboden om binnenlandse tekorten te voorkomen na Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Moskou stelde eerder al beperkingen in op de export van benzine en kerosine om dezelfde reden.
3 uur geleden
VEGHEL (ANP) - Jumbo ondervindt problemen met de levering van producten aan supermarkten vanuit een distributiecentrum in Veghel. Dit leidt ertoe dat sommige schappen in supermarkten in het zuiden van Nederland leger zijn, bevestigt een woordvoerster van de supermarktketen na een bericht van vakmedium Distrifood.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement stemt donderdag over de invoering van de digitale euro en de door het parlement gewenste voorwaarden. Die stemming is aangevraagd door de radicaal-rechtse Patriotten voor Europa. Hoogstwaarschijnlijk strandt hun poging om de invoering ervan tegen te houden dan wel te vertragen, omdat zich een meerderheid aftekent voor de digitale euro.
4 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP) - OpenAI stelt donderdag zijn geavanceerdste model voor kunstmatige intelligentie internationaal beschikbaar, kondigt het bedrijf aan in een summier bericht op X. Eerder gaf de ChatGPT-maker alleen een beperkte groep bedrijven in de Verenigde Staten toegang tot het AI-model GPT-5.6. Dit deed het bedrijf naar eigen zeggen omdat de Amerikaanse regering zorgen had over de gevolgen voor de nationale veiligheid.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn woensdag met flinke minnen geopend door het opgelaaide geweld in het Midden-Oosten door de Amerikaanse aanvallen op Iran en de verklaring van president Donald Trump dat de voorlopige vredesdeal met Iran voorbij is. De olieprijzen gingen opnieuw sterk omhoog door de escalatie van het conflict waardoor de Straat van Hormuz weer volledig geblokkeerd kan worden voor de scheepvaart.
5 uur geleden