Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
MILAAN (ANP/BLOOMBERG) - De grotere Italiaanse bank Banco BPM heeft aan rivaal Monte dei Paschi di Siena, de oudste bank ter wereld, een fusie tussen gelijken voorgesteld. Als dit tot een samenvoeging leidt, zou dat de op een na grootste bankgroep van Italië opleveren, met een beurswaarde van meer dan 50 miljard euro.
8 uur geleden
WENEN (ANP/RTR) - Oliekartel OPEC en bondgenoten als Rusland hebben zondag voor de vierde maand op rij besloten hun productiedoelen voor olieproductie op te schroeven. Ze voegen wederom 188.000 vaten olie per dag toe aan hun productiedoelstelling. Het gaat wel om een symbolische verhoging, aangezien de Straat van Hormuz zo goed als afgesloten is en de olielveringen ernstig zijn verstoord.
9 uur geleden
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - Air France-KLM-topman Ben Smith heeft laten doorschemeren dat hij bereid is om een mogelijke betrokkenheid bij een bod op easyJet te overwegen. Volgens persbureau Bloomberg heeft hij gezegd dat hij een telefoontje van de potentiële koper Castlelake zou aannemen, mocht de Amerikaanse investeringsmaatschappij met een voorstel komen.
9 uur geleden
RIO DE JANEIRO (ANP) - De productie van duurzamere vliegtuigbrandstof, ofwel sustainable aviation fuel (SAF), komt wereldwijd amper van de grond. Daarop heeft de internationale luchtvaartbrancheorganisatie IATA dit weekend gewezen op een conferentie in Brazilië. De belangenclub waarschuwde dat doelstellingen voor luchtvaartmaatschappijen om meer gebruik hiervan te maken zo in gevaar komen.
10 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China wil slankere elektrische auto's, na jaren waarin grotere accu's en de groeiende vraag naar ruimte en functies personenwagens aanzienlijk groter en zwaarder hebben gemaakt. Dat meldde de Chinese staatszender CCTV zondag.
12 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Werkgeversvoorman Coen van Oostrom hoopt dat bezuinigingen op de sociale zekerheid in Nederland niet nodig zijn en dat het mogelijk is om andere oplossingen te vinden. Dat heeft de VNO-NCW-voorzitter gezegd in het televisieprogramma WNL Op Zondag. Hij wil met de vakbonden kijken hoe het systeem van sociale zekerheid "efficiënter" geregeld kan worden.
13 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/RTR) - OpenAI is van plan zijn chatbot ChatGPT ingrijpend te vernieuwen. Het Amerikaanse techbedrijf wil er een "superapp" van maken met programmeertools en zogenoemde AI-agents om de omzet te verhogen in aanloop naar een mogelijke beursgang, meldt zakenkrant Financial Times zondag op basis van ingewijden.
15 uur geleden