Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
PARMA (ANP) - De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft een nieuwe drempel vastgesteld voor cereulide in babyvoeding. Deze giftige stof kan braken en diarree veroorzaken en in tientallen landen zijn er recent terugroepacties geweest vanwege mogelijke aanwezigheid van de stof in babyvoeding.
31 minuten geleden
SAN FRANCISCO (ANP) - SpaceX voert vergevorderde gesprekken om samen te gaan met xAI, schrijft persbureau Bloomberg op basis van anonieme bronnen. Een combinatie van de raket- en satellietfabrikant van Elon Musk en de start-up voor kunstmatige intelligentie (AI) zou de volgende samenvoeging zijn binnen het zakelijke imperium van de miljardair, die vorig jaar ook al socialemediaplatform X onderbracht bij xAI.
52 minuten geleden
LEUVEN (ANP/AFP) - Europa moet "verdeeldheid" uit het verleden overwinnen om een "echte grootmacht" te worden. Dat heeft voormalig president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) gezegd in een speech op de Universiteit van Leuven. Volgens Draghi loopt Europa anders het risico "ondergeschikt" te blijven aan de Verenigde Staten en China op het wereldtoneel.
1 uur geleden
DUBAI (ANP/BLOOMBERG) - Luchtvaartmaatschappij Emirates werkt aan een hervatting van vluchten naar Israël na een stop van meer dan twee jaar. Volgens bronnen tegen persbureau Bloomberg kunnen vluchten naar luchthaven Ben-Gurion van Tel Aviv binnen enkele maanden worden hervat. Emirates was in oktober 2023 gestopt met het vliegen naar Israël vanwege de strijd in de Gazastrook en de onrust in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De activiteit in de industrie van de eurozone is in januari voor de derde maand op rij gekrompen, meldt marktonderzoeker S&P Global. Ook de nieuwe orders van de fabrieken daalden voor de derde achtereenvolgende maand, zij het minder sterk dan in december.
2 uur geleden
BURBANK (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse entertainmentconcern Walt Disney heeft een nieuwe topman in het vizier die de opvolger moet worden van Bob Iger. Volgens bronnen tegen persbureau Bloomberg is Josh D'Amaro favoriet om de hoogste functie te gaan vervullen. Hij geeft leiding aan de pretparken van Disney. Volgende week wordt gestemd over de benoeming van een nieuwe bestuursvoorzitter van Disney.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De chipbedrijven ASMI, Besi en ASML gingen maandag omlaag op de Amsterdamse beurs. De zorgen over de forse investeringen van bedrijven in kunstmatige intelligentie (AI) en de hoge koerswaarderingen van AI-aandelen laaiden weer op. Zakenkrant The Wall Street Journal meldde afgelopen weekend dat de megadeal tussen AI-chipbedrijf Nvidia en OpenAI, het bedrijf achter de populaire chatbot ChatGPT, is vastgelopen. ASMI, Besi en ASML zakten rond de 3 procent.
4 uur geleden