Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
EDE (ANP) - Nederlanders gaven vorig jaar in totaal 23 miljard euro uit aan eten en drinken buiten de deur. Dat is 3,9 procent meer dan een jaar eerder, blijkt uit jaarcijfers van kennisplatform FoodService Instituut Nederland (FSIN). Voor 2026 verwacht FSIN een verdere groei van 3,2 procent.
4 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol verwacht dat ook de komende nacht geen door het winterse weer gestrande passagiers op de luchthaven zullen overnachten. De veldbedden die voor hen waren neergezet, zijn opgeruimd. Voor maandag zijn geen vluchten uit voorzorg geannuleerd. Dit meldt een woordvoerder van Schiphol.
11 uur geleden
KUALA LUMPUR (ANP/BLOOMBERG) - Ook Maleisië heeft maatregelen genomen tegen Grok vanwege het genereren van seksuele beelden. De Maleisische internettoezichthouder meldde zondag dat de toegang tot de chatbot van Elon Musks bedrijf xAI in het land wordt beperkt totdat effectieve veiligheidsmaatregelen zijn ingevoerd.
12 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil wil meer internationale samenwerking op het gebied van zeldzame grondstoffen. Hiervoor pleitte hij in aanloop naar het overleg over dit onderwerp maandag met de ministers van Financiën van de G7-landen in Washington.
13 uur geleden
CAIRO (ANP/RTR) - Egypte heeft deals voor duurzame energie ondertekend ter waarde van 1,8 miljard dollar, omgerekend ongeveer 1,5 miljard euro. Dit meldt de staatstelevisie.
13 uur geleden
NAMEN (ANP/BELGA) - Boeren blokkeren ook zondag snelwegen in België uit protest tegen de handelsdeal van de EU met Zuid-Amerikaanse landen. De federale politie meldt dat dit op snelwegen in de provincies Henegouwen en Namen gebeurt.
14 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China wil zich op het gebied van handel dit jaar onder meer richten op het verbeteren van exportcontroles. Dit meldt het Chinese ministerie van Handel zondag in een verklaring over de belangrijkste prioriteiten voor 2026. Het ministerie wil daarnaast de risicopreventie vergroten om de veerkracht van de toeleveringsketen en de nationale veiligheid te garanderen.
15 uur geleden