Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, waarbij vooral de technologiegraadmeter Nasdaq keihard daalde door zware koersdalingen in de chipsector. Het sentiment op Wall Street werd gedrukt door de verwachting dat de Amerikaanse centrale bank de rente kan gaan verhogen om de hoge inflatie tegen te gaan. Die verwachting werd extra versterkt door een beter dan verwacht cijfer over de Amerikaanse banengroei.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Facebook-moederbedrijf Meta Platforms overweegt een aandelenverkoop van tientallen miljarden dollars om verder te kunnen investeren in kunstmatige intelligentie (AI). Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times. Volgens bronnen van de krant zijn er gesprekken bij Meta over die aandelenverkoop.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De vraag naar aandelen bij de beursgang van SpaceX is groot. Volgens bronnen van persbureau Bloomberg is die vraag zelfs groter dan het aantal aandelen dat SpaceX gaat uitgeven bij de beursgang in New York die volgende week vrijdag plaats zou moeten vinden.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is vrijdag met verlies gesloten. Betalingsdienstverlener Adyen was de grootste daler in de hoofdindex, naar verluidt door een negatief analistenrapport over het bedrijf. Ook de chipfondsen stonden bij de verliezers.
5 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic pleit voor een 'pauzeknop' bij de ontwikkeling van de geavanceerdste AI-systemen. Die moet mensen de mogelijkheid geven om na te gaan wat de gevolgen van de nieuwe technologie zijn. Wereldwijde afspraken daarover worden vooral belangrijk als AI-systemen steeds meer taken van mensen overnemen bij de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, stelt medeoprichter Jack Clark in een blogpost.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep van ruim twintig Europese nieuwsuitgevers heeft Google aangeklaagd bij de rechtbank in Amsterdam. Ze eisen een schadevergoeding van meer dan 640 miljoen euro, omdat ze verliezen zouden hebben geleden door concurrentiebeperkend gedrag van het techconcern rond zijn onlineadvertentietechnologie. Dat meldt de Europese procesfinancier LitFin. Een van de organisaties is FD Mediagroep, het bedrijf achter Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Lululemon Athletica ging vrijdag fors onderuit op de beurzen in New York. De Canadees-Amerikaanse sportkledingfabrikant, bekend van yogaleggings, boekte afgelopen kwartaal meer omzet, maar zag de nettowinst dalen. Ook de winstverwachting voor het huidige kwartaal viel lager uit dan gehoopt. Het bedrijf werd daarnaast negatiever over de vooruitzichten voor het hele jaar. Het aandeel werd 9 procent lager gezet.
7 uur geleden