Noors fonds zet Pools oliebedrijf op strafbank om persvrijheid
OSLO (ANP/RTR) - Het staatsinvesteringsfonds van Noorwegen heeft het Poolse energieconcern PKN Orlen op een strafbank gezet. Volgens het beleggingsfonds van 1,2 biljoen euro brengt Orlen de persvrijheid in Polen in gevaar door de overname van de nieuwssite- en krantenuitgever Polska Press. De Poolse staat heeft een meerderheidsbelang in Orlen en zou zo te veel invloed kunnen uitoefenen op de berichtgeving bij Polska Press.
Het Noorse investeringsfonds, dat eind vorig jaar zo'n 1,1 procent van alle Orlen-aandelen bezat, eist dat het oliebedrijf de komende drie jaar verbeteringen doorvoert om de persvrijheid in Polen te garanderen. Gebeurt dit niet, dan verkopen de Noren hun belang in het bedrijf.
Nooit eerder pakte het Noorse staatsfonds, één van 's werelds grootste beleggers, een bedrijf uit zijn portefeuille aan vanwege zorgen om de persvrijheid. Maar volgens de ethisch toezichthouder van het fonds is er een te groot risico op mensenrechtenschendingen door de overname, omdat ook de vrijheid van meningsuiting onder druk zou staan door de overname.
Overname Polska Press
Orlen verdient zijn geld vooral met het raffineren van olie en uitbaten van tankstations. Maar eind 2020 sloot het bedrijf een deal over de overname van Polska Press van een Duitse mediagroep. Die beslissing oogst al langer kritiek. Nadat de Poolse kartelwaakhond de overname had goedgekeurd, tekende de nationale ombudsman voor mensenrechten protest aan. Bij die goedkeuring zou er te weinig oog zijn geweest voor de negatieve invloed op de persvrijheid in Polen.
Verslaggevers zonder Grenzen, een organisatie die persvrijheid wil bevorderen, stelde vorig jaar ook het hoge aantal ontslagen op redacties van Polska Press aan de kaak. Naast gedwongen ontslagen zouden daarnaast veel journalisten uit eigen beweging zijn vertrokken. Orlen stelde daarop dat de overname van Polska Press een puur zakelijke investering was en de redactionele lijn van de kranten niet zou beïnvloeden.
Waardering persvrijheid
Zorgen over de persvrijheid in Polen spelen al langer, ook op het niveau van de Europese Unie. Sinds de rechts-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2015 aan de macht kwam, daalde het land van plek 18 naar 64 op de index voor persvrijheid van Verslaggevers zonder Grenzen.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Ook ABN AMRO ziet dat Nederlandse automobilisten die in de buurt van België wonen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten vaker de grens overgaan om te tanken. Zoals bekend liggen de prijzen aan de Nederlandse pomp aanzienlijk hoger dan in België. Voor een gemiddelde auto scheelt het inmiddels ongeveer tussen de 25 en 30 euro per volle tank, becijferde de bank.
4 uur geleden
CUPERTINO (ANP) - Tim Cook stopt als topman van Apple. Het Amerikaanse bedrijf meldt dat hij de komende maanden nog in functie blijft, maar vanaf september wordt vervangen door John Ternus. Die is nu bestuurder van de hardwaredivisie.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Wall Street beperkte maandag de verliezen, gesteund door hernieuwde hoop bij beleggers op een compromis tussen de VS en Iran over het conflict. Volgens de Amerikaanse nieuwszender CNN houden de VS en Iran woensdag een tweede onderhandelingsronde in Pakistan.
6 uur geleden
MÜNCHEN (ANP/BLOOMBERG) - Het Duitse industriële concern Siemens waarschuwt dat de EU ernstig achterop raakt in de race rond kunstmatige intelligentie. Het concern zegt dat Brussel ingrijpende verbeteringen moet doorvoeren om het gebruik van de technologie te versnellen.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP/BLOOMBERG) - De aanvoer van kerosine naar Europese luchthavens is verstoord door meer militair gebruik van een pijpleidingennetwerk vanuit Rotterdam, zegt een brandstofhandelaar. Onder andere het belangrijke vliegveld van Frankfurt zou zijn getroffen.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De beurshandel in Amsterdam werd maandag opnieuw gedomineerd door spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. Vrijdag gingen de beurzen nog omhoog door het nieuws dat Iran de Straat van Hormuz volledig zou heropenen voor de commerciële scheepvaart. Zaterdag sloot Teheran de voor het olietransport belangrijke zeestraat echter weer af door de aanhoudende blokkade van de Iraanse havens door de Amerikaanse marine. Olie werd daardoor weer duurder na de forse prijsdaling op vrijdag.
10 uur geleden
GDAŃSK (ANP) - Frankrijk en Polen gaan samen een communicatiesatelliet de ruimte in sturen voor de Poolse krijgsmacht. Polen wil er zeker van zijn dat zijn militairen met elkaar kunnen blijven communiceren als het zich moet verweren tegen bijvoorbeeld een Russische aanval.
12 uur geleden