Nog nooit zo weinig ozon boven Noordpool
WASHINGTON (ANP) - Het gat in de ozonlaag boven de Noordpool is nog nooit zo groot geweest als in maart van dit jaar. Dat komt door een combinatie van vervuilende stoffen in de dampkring en weersomstandigheden hoog in de lucht, zegt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO), de weerafdeling van de Verenigde Naties.
Boven de Noordpool hing minder ozon dan in het recordjaar 2011. Het gat had volgens de WMO nog groter kunnen zijn als de wereld in de jaren tachtig geen maatregelen had genomen tegen broeikasgassen.
Ozon is een gas in de dampkring. Het beschermt de aarde, en dus mensen, tegen schadelijke straling van de zon. De stof wordt gevormd rond de evenaar, op 10 tot 50 kilometer hoogte. Van daaruit verspreidt het zich over de rest van de wereld. Bij de polen wordt het elk jaar afgebroken aan het einde van de winter, wanneer het zonlicht terugkeert. Als de hoeveelheid ozon onder een bepaald niveau komt, wordt dat een gat genoemd, hoewel het niet echt een gat is.
Winter
Tijdens de afgelopen winter was het kouder dan anders in de lucht hoog boven de Noordpool. Die koude lucht werd opgesloten door een poolwervel en kreeg geen verse ozon vanaf andere delen van de planeet. Toen de lange, donkere winter eindigde en de eerste zonnestralen op de Noordpool vielen, werd daardoor meer ozon afgebroken dan anders. In april begon de temperatuur te stijgen, kromp de poolwervel, kreeg de Noordpool meer ozon aangevoerd en herstelde het gat zich.
Het Noordpoolgat kan ook gevolgen voor Nederland hebben. Als boven de Noordpool veel ozon wordt afgebroken, worden Europa en Canada in de zomer blootgesteld aan meer uv-straling dan anders.
De afbraak van ozon is een natuurlijk verschijnsel, maar het is in de vorige eeuw verslechterd door toedoen van de mens. De ozonlaag is zich daar nu van aan het herstellen. De WMO verwacht dat de hoeveelheid ozon boven de Noordpool in 2035 weer op de oude niveaus is. Bij de Zuidpool duurt dat nog tot 2060.
Meer uit Buitenland
SAN FRANCISCO (ANP) - De schoonouders van een medewerker van The New York Times worden verdacht van moord op hem, melden buitenlandse media, waaronder de toonaangevende Amerikaanse krant zelf. De 40-jarige Jonathan McKinsey werkte als hoofd engineering bij de afdeling die verantwoordelijk is voor de interactieve spellen van The New York Times. Hij werd afgelopen zaterdag doodgeschoten op een parkeerplaats van een sportveld in het Amerikaanse Dublin, even ten oosten van San Francisco.
33 minuten geleden
ARLINGTON (ANP/RTR) - Bij een ongeluk aan boord van het Amerikaanse vliegdekschip USS Eisenhower voor de kust van de Amerikaanse staat Virginia zijn maandagavond (lokale tijd) vier opvarenden gewond geraakt. De marine meldt in een bericht op X dat het misging tijdens de landing van een vliegtuig op het schip.
36 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft in een interview met Fox News gezegd dat een "buitenlandse speler" betrokken was bij het incident op de Britse luchtmachtbasis afgelopen weekend. Groot-Brittannië heeft dit nog niet bevestigd. De antiterreurbrigade van de Britse politie liet maandag wel weten de betrokkenheid van een andere staat te onderzoeken.
45 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP) - De 87-jarige vrouw die vorige week uit haar woning in Madrid werd gezet, kan door een akkoord met de verhuurder toch in het huis blijven wonen. De advocaat van de hoogbejaarde Maricarmen Abascal heeft dat maandagavond laat aan verslaggevers laten weten. Abascal moet de nieuwe huurovereenkomst volgens de Spaanse omroep RTVE zelf nog wel ondertekenen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij niet openstaat voor het versoepelen van sancties tegen Iran. Nieuwssite Axios schreef maandag dat Trump Iran economisch zou willen ontzien in ruil voor "concrete stappen" van Iraanse kant met betrekking tot het nucleaire programma. Dat is "nepnieuws", aldus Trump op Truth Social.
5 uur geleden
METZ (ANP/AFP) - Paus Leo heeft zijn vierdaagse bezoek aan Frankrijk afgerond. Een AFP-verslaggever ter plaatse meldt dat de religieus leider een uitgeleide kreeg van president Emmanuel Macron op de luchthaven van Metz, waarna hij vertrok richting Rome. Het was het eerste bezoek van de kerkelijk leider aan het land in bijna twee decennia.
9 uur geleden
BAIDOA (ANP/DPA) - Zeker 23 mensen zijn gedood bij een gewapend conflict tussen het Somalische staatsleger en milities gelieerd aan een voormalig regionaal leider. Dat meldt persbureau dpa op gezag van een Somalische parlementariër. De onlusten, die meer dan vijf uur aanhielden, vonden plaats in de zuidwestelijke stad Baidoa.
9 uur geleden