Nobelprijzen mogelijk in teken van strijd tegen coronavirus
STOCKHOLM (ANP) - Bijna twee jaar geleden dook een mysterieuze longziekte op in het zuiden van China. Meerdere mensen werden ziek en gingen dood. De ziekte werd veroorzaakt door het coronavirus, dat vervolgens de wereld rondging en het openbare leven overal stillegde. Mede dankzij vaccins gloort er dit jaar licht aan het einde van de tunnel, en dat is komende week mogelijk terug te zien bij de Nobelprijzen. De winnaars daarvan worden in de komende dagen bekendgemaakt.
De eerste Nobelprijs waarvan de winnaars bekend worden gemaakt, is die voor de Geneeskunde op maandag. Die prijs zou bijvoorbeeld naar de ontdekkers van de mRNA-technologie voor vaccins kunnen gaan. Dit zijn onder anderen de Hongaarse Katalin Karikó en de Amerikaan Drew Weissman. Die vaccins werken op een nieuwe manier. Ze bevatten een vetbolletje met daarin een code die ervoor zorgt dat cellen de eiwitten aanmaken die horen bij de kenmerkende uitsteeksels van het coronavirus. Het lichaam kan die eiwitten dan leren bestrijden. Dit is de manier waarop de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna werken.
De mRNA-technologie kan ook bij de Nobelprijs voor de Scheikunde woensdag in de prijs vallen. Het kan ook zijn dat de juryleden liever nog een jaar wachten met het eren van coronavaccins. Bij Geneeskunde komen dan kandidaten als de Nederlander Hans Clevers in beeld. Hij houdt zich onder meer bezig met het onderzoek naar darmkanker en het gebruik van stamcellen.
Nobelprijs voor de Vrede
Op dinsdag volgt de Nobelprijs voor de Natuurkunde. Ook daar zijn Nederlandse kanshebbers. Zo zou die prijs naar Laurens Molenkamp kunnen gaan. De geboren Groninger doet baanbrekend onderzoek naar halfgeleiders. De naam van Cornelis Dekker van de TU Delft wordt ook genoemd. Op donderdag volgt de Nobelprijs voor de Literatuur. Dit is de enige van de zes Nobelprijzen die nog nooit door een Nederlander is gewonnen.
De meest omstreden Nobelprijs is vaak die voor de Vrede. Die ging vorig jaar naar het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties, dat probeert honger in arme landen te bestrijden. Onder de genomineerden dit jaar zijn de Russische dissident Aleksej Navalni, klimaatactiviste Greta Thunberg en de Belarussische oppositieleidster Svetlana Tichanovskaja. Als de juryleden naar de coronapandemie kijken, komen ze misschien uit bij COVAX, een international initiatief om de beschikbare coronavaccins te delen met arme landen. Nederland heeft beloofd miljoenen doses aan dat project te doneren.
De winnaars van de laatste Nobelprijs, voor de Economie, worden op maandag 11 oktober bekendgemaakt. De laureaten krijgen hun prijs in december.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Smartwatches kunnen helpen bij het opsporen van hartritmestoornissen. Dit wijst onderzoek van het Amsterdam UMC onder 437 patiënten uit, in samenwerking met Cardiologie Centra Nederland. Bij degenen die een smartwatch droegen, werden vier keer vaker hartritmestoornissen ontdekt dan bij mensen die het slimme horloge niet droegen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lekkages van gevaarlijke stoffen uit goederentreinen is fors toegenomen. In 2023 trof de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 26 lekkages aan, in 2024 waren dat er 52 en in 2025 zag de ILT meer dan 400 lekkages.
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt een 29-jarige medewerkster van een woonzorginstelling in Wierden van poging tot moord. Ze zou drie bewoners met opzet insuline hebben gegeven terwijl daar geen medische noodzaak voor was. Volgens het OM zijn de bloedsuikerwaarden bij de bewoners daardoor mogelijk gedaald naar (levens)gevaarlijke waarden.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Overheden, bedrijven en burgers in Nederland zijn onvoldoende voorbereid op onveilige situaties die kunnen ontstaan door extreme regenval. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) na onderzoek. Volgens de raad kan hevige regen onder meer de veiligheid van de woon- en leefomgeving aantasten. In sommige gevallen kan de regenval leiden tot maatschappelijke ontwrichting, als bijvoorbeeld de stroom uitvalt en ziekenhuizen onbereikbaar worden.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Advocaten wereldwijd maken zich ernstige zorgen over de ondermijning van de advocatuur en de rechtspraak in de Verenigde Staten. Daarom vragen meer dan veertig advocatenorganisaties op de zestiende Dag van de bedreigde advocaat aandacht voor de situatie van mensenrechtenadvocaten in de VS.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de komende decennia moeten steeds meer mensen leven met de gevolgen van een beroerte, dementie of parkinson. Ook hebben veel mensen dan een depressie, een angststoornis of een dwangstoornis. Dat verwacht de Hersenstichting.
6 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Agressie tegen zorgprofessionals blijft een 'hardnekkig en ernstig' probleem, meldt beroepsorganisatie en vakbond voor zorgverleners NU'91. Zorgverleners krijgen nog steeds te maken met schreeuwende of scheldende patiënten of familieleden, maar ook met fysiek geweld.
7 uur geleden