Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
TAMAN (ANP/BLOOMBERG) - Meerdere steden in het Russische Zwarte Zeegebied zijn afgelopen nacht aangevallen door Oekraïense drones. Met name de haven van Taman liep daarbij schade op.
22 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - Iran is klaar om over compromissen te praten met de Verenigde Staten, zegt onderminister van Buitenlandse Zaken Majid Takht-Ravanchi tegen de BBC. Maar hij vindt dat de Amerikanen dan ook bereid moeten zijn om te praten over het stoppen van sancties tegen zijn land.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse voormalige president Barack Obama heeft het optreden van de immigratiedienst ICE in Minnesota vergeleken met de handelwijze in dictaturen. Dat deed hij in een interview met de progressieve youtuber Brian Tyler Cohen.
4 uur geleden
GUAYAQUIL (ANP/AFP) - De politie in de provincie Guayas in het zuidwesten van Ecuador heeft acht hoofden gevonden met daarbij het bericht 'Verboden te stelen'. Dat maakte de politie zaterdag bekend.
6 uur geleden
CAPE CANAVERAL (ANP/AFP/DPA) - Een nieuw team astronauten is aangekomen op het ruimtestation ISS. Dat blijkt uit beelden die de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zaterdag vrijgaf.
8 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Het parket van Parijs richt een team op voor onderzoek naar zedendelinquent Jeffrey Epstein. De focus ligt daarbij op mogelijke misdrijven waarbij Fransen betrokken zijn.
12 uur geleden
BERN (ANP/AFP) - Oman faciliteert volgende week het overleg tussen de Verenigde Staten en Iran in het Zwitserse Genève. "Zwitserland verwelkomt en ondersteunt deze gesprekken", aldus het Zwitserse ministerie van Buitenlandse Zaken.
13 uur geleden