Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De omstreden Amerikaanse immigratiedienst ICE gaat helpen bij de beveiliging van de Winterspelen, meldt de dienst aan persbureau AFP. ICE gaat een beveiligingsdienst van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken ondersteunen, onder Italiaans gezag. De Italiaanse autoriteiten ontkenden aanvankelijk dat de dienst een rol zou spelen, maar zeiden later dat de dienst alleen helpt bij de beveiliging van de Amerikaanse delegatie.
22 minuten geleden
NEW DELHI (ANP) - De EU en India hebben dinsdag een handtekening gezet onder een zogenoemd veiligheids- en defensiepartnerschap. Daarmee wordt toegezegd dat India en de EU meer zullen gaan samenwerken op het gebied van defensie, maritieme veiligheid, cyberaanvallen en terrorismebestrijding.
1 uur geleden
BANDUNG (ANP/RTR) - Bij de recente aardverschuivingen op West-Java zijn 23 militairen om het leven gekomen. De mariniers waren zaterdag bezig met oefeningen toen ze door het weer werden overvallen. Dinsdag is bevestigd dat zij het niet hebben overleefd.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De winterstorm die over de Verenigde Staten trekt, heeft al aan zeker 23 mensen het leven gekost, meldt persbureau AFP op basis van een eigen inventarisatie. De dodelijke slachtoffers vielen door onderkoeling en ongelukken met onder meer sneeuwruimers en sleeën. In New York werden zeker acht mensen dood aangetroffen op straat tijdens het winterse noodweer. Er wordt nog onderzocht of al deze sterfgevallen direct aan de storm kunnen worden toegeschreven.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Canadese premier Mark Carney heeft in een telefoongesprek met de Amerikaanse president Donald Trump afstand genomen van kritische uitspraken die hij vorige week over Trump en de Verenigde Staten deed tijdens het World Economic Forum in Davos. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent maandag.
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Het Franse parlement heeft in de nacht van maandag op dinsdag ingestemd met een wetsvoorstel dat sociale media verbiedt voor kinderen onder de 15 jaar. Het wetsvoorstel gaat nu naar de Senaat. De maatregel kan rekenen op brede politieke en publieke steun in Frankrijk.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump verhoogt de importheffingen op goederen uit Zuid-Korea, waaronder auto's, hout en farmaceutische producten. De tarieven gaan van 15 naar 25 procent, zo maakte Trump maandag bekend.
7 uur geleden