Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/RTR) - De Venezolaanse president Nicolás Maduro is voor de tweede keer voor de rechter verschenen in New York. Volgens zijn advocaat hebben Maduro en zijn vrouw geen geld voor hun eigen verdediging, omdat de VS de betalingen blokkeren.
16 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Iran heeft als "geschenk" toegestaan dat in totaal tien olietankers door de Straat van Hormuz mochten varen, zei de Amerikaanse president Donald Trump tegen de pers.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het vijftienpuntenplan dat de VS hebben voorgelegd aan Iran, is ontvangen en leidde tot "sterke en positieve berichten en gesprekken". Dat zegt de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff in een toelichting over de toenadering die de VS hebben gezocht tot Iran.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Iran was van plan om het Midden-Oosten over te nemen, heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd tijdens een kabinetsbijeenkomst. "Maar wij kwamen toevallig langs, dus het was niet zo makkelijk."
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De Europese Commissie vindt dat Oekraïne geen grondgebied moet afstaan om de oorlog te beëindigen. Dat de Verenigde Staten dat van plan lijken, speelt Rusland in de kaart, aldus de Europese buitenlandchef Kaja Kallas.
2 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - De Belarussische president Aleksandr Loekasjenko heeft de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un een automatisch geweer cadeau gegeven, meldt het Belarussische staatspersbureau BelTA. Loekasjenko was in Pyongyang op bezoek voor het ondertekenen van een vriendschapsverdrag en de twee leiders wisselden veel geschenken met elkaar uit.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Franse zanger Patrick Bruel wordt ook in België aangeklaagd voor een zedendelict. De aanranding vond in 2010 plaats in een gebouw van de Belgische Franstalige publieke omroep RTBF, zegt het vermeende slachtoffer, Karine Viseur, in een interview met RTL.
4 uur geleden