Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Iraanse en Amerikaanse delegaties zijn in Islamabad begonnen aan een nieuwe gespreksronde, met Pakistaanse functionarissen als bemiddelaars. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël en de VS zijn in hun gezamenlijke campagne tegen Iran erin geslaagd de nucleaire en ballistische raketprogramma's van dat land te "vernietigen". Dat zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zaterdag in een televisietoespraak, op het moment dat de VS en Iran in Pakistan onderhandelen.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Oekraïne meldt dat na het ingaan van het paasbestand om 16.00 uur lokale tijd, Rusland het bestand 469 keer heeft geschonden. Dat schrijft de Oekraïense legerleiding op Telegram.
3 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - De eerste rechtstreekse gesprekken tussen de Amerikaanse en Iraanse delegaties in Pakistan zijn beëindigd, schrijft het Iraanse persbureau Tasnim. Later zaterdagavond of zondag wordt een nieuwe onderhandelingsronde verwacht, melden Tasnim en staatsomroep IRIB.
3 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - In Libanon zijn al meer dan 2000 doden gevallen sinds de oorlog tussen Israël en Hezbollah vorige maand begon, zegt het Libanese ministerie van Gezondheid.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De politie in Londen heeft meer dan tweehonderd demonstranten opgepakt bij een protest op Trafalgar Square. Pro-Palestijnse activisten hadden zich op het bekende plein verzameld om de verboden groepering Palestine Action te steunen. De regering plaatste de organisatie in juli op een lijst met terroristische organisaties. Een rechter oordeelde in februari dat dit verbod onwettig is.
5 uur geleden
ISLAMABAD (ANP) - De onderhandelingen tussen de VS en Iran in Pakistan lopen vast op de controle over de Straat van Hormuz, melden ingewijden aan The Financial Times. Zo zou Iran erop staan de controle over de zeestraat te behouden en tol te kunnen heffen op schepen. Het land zou eventuele "gezamenlijke controle" weigeren.
5 uur geleden