Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De Britse antiterreurpolitie stelt een onderzoek in naar brandstichting bij een voormalige synagoge in Londen. "Dit incident volgt op een aantal brandstichtingen en pogingen tot brandstichting gericht tegen Joodse Londenaren in het noordwesten van de stad, en we zullen mogelijke verbanden onderzoeken zodra het onderzoek van start gaat", meldt een hoge politiemedewerker.
36 minuten geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne heeft de voorbije maand het aantal middellangeafstandsaanvallen op Rusland verdubbeld, en is van plan om die aanvallen te blijven opvoeren. Dat schrijft president Volodymyr Zelensky op X. Hij zegt ook dat de productie van drones en robots, zoals autonome karretjes voor op het slagveld, de komende tijd verder verhoogd wordt.
2 uur geleden
POLTAVA (ANP/RTR) - Russische drone- en raketaanvallen hebben in de Oekraïense regio Poltava aan zeker vier mensen het leven gekost en tientallen mensen verwond, melden de autoriteiten. Ook in Charkiv viel een dode en raakten vier mensen gewond. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat de aanvallen voornamelijk gericht waren op energievoorzieningen.
4 uur geleden
SUTATAUSA (ANP/AFP) - Bij de mijnexplosie in Colombia zijn negen doden gevallen. Zes mijnwerkers konden worden gered, meldt het nationale mijnagentschap van het land.
6 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Volgens Iran hebben de Verenigde Staten tijdens acties in de Straat van Hormuz twee kleine boten aangevallen waarop zich burgers bevonden. Daarbij zijn vijf mensen omgekomen, meldt de Iraanse staatstelevisie.
8 uur geleden
CHANGSHA (ANP/RTR/AFP) - Bij een explosie in een vuurwerkfabriek in de Chinese provincie Hunan zijn zeker 21 mensen omgekomen. Ruim zestig anderen raakten gewond.
8 uur geleden
ZAPORIZJA (ANP) - Deskundigen van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA hebben geconstateerd dat er meetapparatuur in de kerncentrale van Zaporizja is beschadigd bij een droneaanval.
9 uur geleden