Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
MUMBAI (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron is aangekomen in India voor een driedaags bezoek. De landen hopen een deal te sluiten over de aankoop door India van een honderdtal Dassault Rafale-gevechtsvliegtuigen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse acteur Robert Duvall is op 95-jarige leeftijd overleden. Dat meldt entertainmentwebsite TMZ, dat verwijst naar een verklaring van zijn vrouw Luciana op Facebook. Duvall speelde rollen in films als The Godfather, Apocalypse Now en To Kill a Mockingbird.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en veertien andere westerse landen staan in een verklaring stil bij het overlijden van Aleksej Navalny twee jaar geleden. Hun regeringen pleiten daarin opnieuw voor een "grondig en transparant" onderzoek naar de omstandigheden rond de dood van de Russische oppositieleider.
4 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - Noord-Korea heeft een straat gebouwd speciaal voor de nabestaanden van militairen die zijn omgekomen tijdens de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Dictator Kim Jong-un was volgens het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap persoonlijk aanwezig bij de opening, samen met zijn dochter Ju Ae.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Het Amerikaanse standpunt over het Iraanse atoomprogramma "is realistischer geworden". Dit stelt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken een dag voor de tweede onderhandelingsronde, bericht staatspersbureau IRNA.
5 uur geleden
DÜSSELDORF (ANP/DPA) - Op Rosenmontag zijn in verschillende Duitse steden de jaarlijkse carnavalsoptochten gehouden. Traditiegetrouw werden politieke wereldleiders bespot met karikaturen op de praalwagens.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Sinds het aantreden van Donald Trump als president is het aantal lokale politieafdelingen dat agenten levert aan immigratiedienst ICE sterk gestegen. Terwijl dit er onder Biden nog maar 135 waren, waren het er eind januari 1168, analyseerde NBC News.
6 uur geleden