Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
BEIJING (ANP/RTR/AFP) - Het aantal vermisten als gevolg van de modderstroom in het Tibetaanse district Gyirong is opgelopen tot 558, meldt de Chinese staatsomroep CCTV.
1 uur geleden
TOKIO (ANP/RTR) - De Japanse avant-gardekunstenares Yayoi Kusama, bekend als de 'polkadotkoningin', is op 97-jarige leeftijd overleden, zo staat in een verklaring op haar website. De excentrieke kunstenares, die de status van superster bereikte nadat ze decennialang in een psychiatrische instelling had verbleven, stierf op 14 augustus in een ziekenhuis in Tokio.
1 uur geleden
KATHMANDU (ANP/AFP/RTR) - Een gletsjerinstorting veroorzaakte seismische activiteit, wat de grote overstromingen in Nepal en Tibet tot gevolg had, aldus de Amerikaanse geologische dienst USGS.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering heeft haar medeleven betuigd met de slachtoffers van de dodelijke overstromingen in Nepal. Ook beloofde het land 500.000 dollar (bijna 429.000 euro) aan noodhulp, zo liet het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Een militaire rechtbank zal vermoedelijk in juni 2028 beginnen met het berechten van het vermeende brein achter de aanslagen van 9/11. Dat melden diverse Amerikaanse media op basis van een uitspraak van een rechter.
3 uur geleden
OTTAWA (ANP/RTR) - De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer heeft gezegd dat de regering-Trump momenteel geen open communicatiekanaal heeft met de Canadese regering, nadat het handelsoverleg tussen beide landen vorige week was vastgelopen.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De buitenlandministers van de Europese Unie hebben bondgenoten gevraagd aan te schuiven bij het overleg waarmee ze traditioneel aan het politieke jaar beginnen. In ieder geval het Verenigd Koninkrijk, Canada en Noorwegen zijn volgens Brusselse bronnen uitgenodigd.
8 uur geleden