Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
ROTTERDAM (ANP) - In de rechtbank in Rotterdam is donderdag onder grote belangstelling de inhoudelijke behandeling van de strafzaak begonnen tegen Inez Weski. Het Openbaar Ministerie vervolgt de 71-jarige oud-advocaat voor deelname aan de criminele organisatie van haar vroegere cliënt Ridouan Taghi.
15 minuten geleden
KUALA LUMPUR (ANP/RTR/AFP) - Maleisische ambtenaren hebben opdracht gekregen om vanuit huis te werken. Zo hoopt de regering van het land de brandstofprijzen omlaag te krijgen. Die zijn sterk toegenomen door de oorlog in het Midden-Oosten. Brandstof is voor Maleisische burgers sterk gesubsidieerd.
1 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - De crematie van de Surinaamse oud-president Chan Santokhi is op dinsdag 7 april, bevestigt woordvoerder Jason Saiman tegen het ANP. Santokhi overleed maandag onverwacht nadat hij onwel was geworden in zijn woning. Maandag 6 en dinsdag 7 april zijn door de regering van president Jennifer Simons uitgeroepen tot dagen van nationale rouw, 'ter betuiging van medeleven en respect', aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken op Facebook.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - President Donald Trump van de Verenigde Staten heeft woensdag tijdens een besloten lunch grappen gemaakt over de Franse president Emmanuel Macron en diens vrouw. Een video van de bijeenkomst stond korte tijd op het YouTube-kanaal van het Witte Huis, maar werd later afgeschermd.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran ontkent dat er onderhandelingen gaande zijn over een staakt-het-vuren om de oorlog in het Midden-Oosten te beëindigen. Dat deed het land terwijl de Amerikaanse president Donald Trump zich opmaakt voor een nationale televisietoespraak over het conflict.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zijn dicht bij het bereiken van hun doelstellingen in de oorlog tegen Iran en het land vormt "niet langer een bedreiging". Dat zei president Donald Trump woensdag in zijn eerste televisietoespraak sinds het uitbreken van het conflict eind februari.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-chef Mark Rutte gaat volgende week op bezoek bij de Amerikaanse president Donald Trump, meldt The Wall Street Journal op basis van ingewijden.
8 uur geleden