Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
KIDAL (ANP/AFP) - Opstandelingen en troepen van de Malinese overheid zijn in de noordelijke stad Kidal weer met elkaar in gevecht geraakt. Zaterdag openden jihadisten en rebellen op verschillende plekken in Mali de aanval. Deze zondag claimen opstandelingen dat ze Kidal in handen hebben.
28 minuten geleden
KYIV (ANP) - Rusland brengt de wereld veertig jaar na de ramp met de kerncentrale van Tsjernobyl weer op de rand van een nieuwe ramp, schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Russische drones bedreigen volgens hem de centrale. "De wereld mag dit nucleaire terrorisme niet laten voortduren en de beste manier is door Rusland te dwingen om te stoppen met de roekeloze aanvallen."
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De man die vastzit voor het schieten bij het Correspondents' Dinner in Washington, had het naar eigen zeggen gemunt op leden van de regering van president Donald Trump, meldt CBS News. De verdachte, Cole Allen, heeft dat volgens twee bronnen verklaard tegenover de opsporingsdiensten.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat de schietpartij tijdens het Correspondents' Dinner van het Witte Huis hem er niet van zal weerhouden de oorlog in Iran te winnen. Tijdens een persconferentie na de schietpartij zei Trump dat hij niet gelooft dat het incident gerelateerd is aan het conflict.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De verdachte die ervan wordt beschuldigd het Correspondents' Dinner in Washington te hebben bestormd met wapens, wordt maandag aangeklaagd. Dat heeft Jeanine Pirro, de federale aanklager van Washington DC, meegedeeld.
4 uur geleden
CAJIBÍO (ANP/AFP/RTR) - Bij een bomaanslag in het zuidwesten van Colombia zijn zaterdag 14 mensen om het leven gekomen. Zeventien anderen raakten gewond.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft op zijn sociale mediaplatform Truth Social video's en foto's gedeeld van de verdachte. Op een video van een bewakingscamera is te zien hoe de verdachte langs de beveiligingscontrole voor het evenement probeert te stormen.
6 uur geleden