Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
DOHA (ANP) - Raketten uit Iran hebben in de nacht van woensdag op donderdag opnieuw Ras Laffan Industrial City getroffen, de belangrijkste gasproductielocatie van Qatar. Woensdag werd het complex ook al beschoten vanuit Iran.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse regering overweegt duizenden extra militairen in te zetten in het Midden-Oosten. Dat melden een Amerikaanse functionaris en drie andere ingewijden aan persbureau Reuters.
6 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft opgeroepen tot het onmiddellijk staken van aanvallen op civiele infrastructuur in de Golfregio, na beschietingen van gasproductiefaciliteiten in zowel Iran als Qatar. Dat zegt hij via X.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Pentagon heeft het Witte Huis gevraagd een noodbudget van meer dan 200 miljard dollar bij het Congres aan te vragen voor de oorlog tegen Iran. Dat meldt The Washington Post op basis van een hoge regeringsfunctionaris.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - President Donald Trump wil voorlopig geen verdere aanvallen op de Iraanse energie-infrastructuur, meldt de krant Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen.
7 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) heeft naar eigen zeggen voor het eerst aanvallen uitgevoerd op het noorden van Iran. Welke doelen zijn aangevallen en waar die zich bevonden, is niet bekendgemaakt.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie is "diep bezorgd" over de Israëlische aanvallen op Libanon. Israël moet direct stoppen met de operaties in het buurland, stelt de diplomatieke dienst EEAS. De strijd treft volgens de dienst vooral burgers. Wel krijgt Hezbollah de schuld van de oorlog.
9 uur geleden