Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - De volgende ronde van onderhandelingen over vrede in Oekraïne wordt 17 en 18 februari in Genève gehouden, volgens het Kremlin. Oekraïne en Rusland onderhandelen onder begeleiding van de VS over een einde aan de strijd en een vredesregeling. Eerdere onderhandelingen in deze reeks waren in Abu Dhabi.
27 minuten geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby had niet door dat de vrouw die hem beschuldigt van verkrachting in haar huis in Oslo in slaap was gevallen. "Ik heb dat op geen enkel moment gemerkt", verklaarde de zoon van kroonprinses Mette-Marit volgens Noorse media vrijdag in de rechtbank in Oslo.
33 minuten geleden
CAPE CANAVERAL (ANP/RTR) - Vier astronauten zijn opgestegen met een SpaceX-raket en onderweg naar het internationale ruimtestation ISS, is te zien op beelden van de NASA. Ze komen naar verwachting zaterdag aan, na een vlucht van zo'n 34 uur.
41 minuten geleden
SANTA CRUZ DE TENERIFE (ANP) - Rond de vulkaan de Teide op Tenerife zijn er al dagen seismische activiteiten, maar dat geschok wijst volgens minister Víctor Ángel Torres niet op een nabije uitbarsting van de vulkaan. De minister van Territoriaal Beleid erkende in een vraaggesprek dat de trillingen die ook vrijdagochtend zijn gevoeld, "niet normaal zijn". Ze zijn anders dan in de afgelopen jaren, aldus Torres.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR/AFP) - Het verbod op de Britse pro-Palestijnse actiegroep Palestine Action is onwettig, oordeelt de rechter. De regering plaatste de organisatie in juli op de lijst met terroristische organisaties, maar volgens de rechter is dat in strijd met het recht op vrijheid van meningsuiting.
1 uur geleden
OSLO (ANP) - Het Noorse hof heeft deze week een sms gestuurd naar verschillende organisaties waarvan kroonprinses Mette-Marit beschermvrouwe is. Daarin staat een uitnodiging om verder te praten over de ophef die ontstond over de banden van de kroonprinses met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein, melden Noorse media.
2 uur geleden
TUCSON (ANP) - De FBI heeft de beloning voor informatie die leidt tot de opsporing van de ontvoerde Nancy Guthrie of haar kidnapper verhoogd tot 100.000 dollar (84.000 euro). Dat is een verdubbeling van het bedrag dat eerder was uitgeloofd.
2 uur geleden