Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft maandag laten weten dat journalisten niet langer mogen werken in het Pentagon. Er zal op het terrein een aparte werkplaats voor media worden ingericht en medewerkers van de pers zijn alleen nog "onder begeleiding van geautoriseerd personeel" welkom in het hoofdkwartier van Defensie.
4 uur geleden
TEHERAN/TEL AVIV/RIYAD (ANP/AFP/RTR) - Meerdere landen in het Midden-Oosten melden in de nacht van maandag op dinsdag opnieuw aanvallen. Zo meldde de Iraanse staatstelevisie dat er een "nieuwe reeks raketten is afgevuurd op Israël". Israël trof volgens Al Jazeera doelen in de Libanese hoofdstad Beiroet. Journalisten van The New York Times meldden zeker zeven explosies in de stad.
4 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/DPA) - Het dodental door de crash met een militair vliegtuig in Colombia loopt op. Tot dusver zijn zeker 34 mensen overleden, laat gouverneur Jhon Gabriel Molina Acosta van Putumayo, de regio waar het toestel neerstortte, weten.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA onderzoekt of een luchtverkeersleider op het New Yorkse vliegveld LaGuardia mogelijk was afgeleid voor de crash met een toestel van Air Canada, schrijft The New York Times op basis van ingewijden. Door de botsing tussen de passagiersvlucht en een brandweerwagen kwamen de twee piloten om het leven. Zo'n veertig inzittenden raakten gewond.
7 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/DPA) - Het dodental door de crash met een militair vliegtuig in Colombia loopt op. Tot dusver zijn zeker acht mensen overleden, zeggen regionale autoriteiten.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering van Donald Trump is twee nieuwe onderzoeken begonnen naar de universiteit Harvard. Het ministerie van Onderwijs gaat kijken of de gerenommeerde universiteit doet aan positieve discriminatie. Het bewust bevoordelen van achtergestelde of ondervertegenwoordigde groepen werd in 2023 door het Hooggerechtshof verboden.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Bahrein heeft een ontwerpresolutie opgesteld voor de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties waarmee landen gemachtigd zouden worden om "alle noodzakelijke middelen" in te zetten om het commerciële scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz te beveiligen. Dat blijkt uit een tekst die persbureau Reuters heeft ingezien.
11 uur geleden