Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
LUIK (ANP/BELGA) - De politie in het Belgische Luik heeft 76 mensen opgepakt tijdens studentenprotesten in de stad. Net als in Frankrijk lopen de protesten van scholieren en studenten in Luik de afgelopen dagen ook uit op rellen.
25 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De botsing tussen een vliegtuig van American Airlines en een Black Hawk-helikopter van het leger in Washington vorig jaar was het gevolg van verschillende systeemfouten. Dat staat in een onderzoeksrapport van het Amerikaanse leger, dat is ingezien door persbureau Reuters. Bij de crash kwamen 67 mensen om het leven.
47 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP/RTR) - Meer dan vijfhonderd mensen zijn donderdag gearresteerd bij de onderwijsprotesten in Frankrijk. Er waren in totaal meer dan 70.000 mensen op de been, meldt het ministerie. Demonstranten eisen hervormingen in het onderwijs.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump garandeert op Truth Social dat de Verenigde Staten geen aanvallen zullen uitvoeren op Iran voor de tussentijdse verkiezingen in de VS van volgende maand. Volgens hem verlopen de gesprekken tussen beide landen "productief".
2 uur geleden
HOUSTON (ANP) - Vier bemanningsleden van ruimtestation ISS zijn donderdag teruggekeerd op aarde. De capsule met Jessica Meir (49) en Jack Hathaway (44) uit de Verenigde Staten, de Française Sophie Adenot (44) en de Rus Andrej Fedjaev (45) plonsde gecontroleerd in de Grote Oceaan voor de kust van Californië.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Amerikaanse aanklagers hebben nieuwe aanklachten ingediend tegen de gevangengenomen Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw. CNN meldde woensdag al op basis van bronnen dat de twee ook vervolgd zouden worden voor de marteling van Amerikaanse gevangenen en dat is nu bevestigd.
2 uur geleden
BEIROET (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht dat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken maandag formeel besluiten tot een nieuwe EU-missie in Libanon. Dat zei Kallas donderdag op een persconferentie in Beiroet. "Deze missie zal een cruciale bijdrage leveren aan de veiligheid in Libanon."
3 uur geleden