Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Verschillende Amerikaanse organisaties voor gezondheidszorg zijn naar de rechter gestapt, omdat de aanbevolen lijst voor vaccinaties voor kinderen is ingekort. Dat meldt The Washington Post.
2 uur geleden
SYDNEY (ANP) - De Australische stad Sydney heeft dinsdag 34 stranden afgesloten voor bezoekers vanwege vier aanvallen door haaien in twee dagen tijd, aldus plaatselijke autoriteiten.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De regering van de Amerikaanse president Donald Trump ondermijnt in toenemende mate de mensenrechten. Daarvoor waarschuwt Amnesty International in een dinsdag verschenen rapport.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse regering onderzoekt of het wenselijk is om sociale media te verbieden voor jongeren onder de 16 jaar, meldt de BBC.
3 uur geleden
PENCO (ANP) - Het dodental door bosbranden in Chili is opgelopen tot zeker negentien mensen, aldus de autoriteiten. De regering is nog steeds bezig met grootschalige evacuaties van mensen. Meer dan dertig branden worden op dit moment bestreden. De situatie wordt bemoeilijkt door extreme hitte en sterke wind.
3 uur geleden
KABUL (ANP/AFP/RTR) - Islamitische Staat (IS) heeft een aanslag op een Chinees restaurant in de Afghaanse hoofdstad Kaboel geclaimd. Daarbij kwamen volgens lokale autoriteiten een Chinees en zes Afghanen om het leven. Een niet nader gespecificeerd aantal mensen raakte gewond. IS spreekt zelf van 25 slachtoffers.
6 uur geleden
NDJAMENA (ANP/AFP) - De Soedanese Rapid Support Forces zeggen "per ongeluk" in gevecht te zijn geraakt met het leger uit buurland Tsjaad. Daarbij werden volgens dat land zeven militairen gedood. De RSF zegt dat het om een fout ging en dat de paramilitairen het gemunt hadden op leden van het Soedanese leger die vanuit Tsjaad de grens zouden zijn overgestoken.
6 uur geleden