Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
LOS ANGELES (ANP) - De Amerikaanse acteur Eric Dane, vooral bekend van de series Grey's Anatomy en Euphoria, is op 53-jarige leeftijd overleden. "Met pijn in ons hart delen we dat Eric Dane donderdagmiddag is overleden na een moedige strijd tegen ALS", aldus zijn familie in een verklaring aan de BBC en andere media.
11 minuten geleden
SEOUL (ANP/AFP) - De voormalige president van Zuid-Korea, Yoon Suk-yeol, heeft zijn excuses aangeboden voor de "moeilijkheden" die zijn veroorzaakt door het uitroepen van de militaire noodtoestand in 2024.
54 minuten geleden
CHEYENNE MOUNTAIN (ANP/RTR) - Het North American Aerospace Defense Command (NORAD) heeft meerdere Russische militaire vliegtuigen gedetecteerd en gevolgd die actief waren nabij Alaska. Dat meldt de Amerikaans-Canadese defensieorganisatie in een verklaring.
1 uur geleden
MERRITT ISLAND (ANP/AFP) - NASA heeft met succes een oefening uitgevoerd voor de lancering van zijn gigantische SLS-raket. Deze moet voor het eerst in meer dan 50 jaar astronauten rond de maan sturen.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De executeurs van de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein hebben ingestemd met een betaling van maximaal 35 miljoen dollar om openstaande claims van zijn slachtoffers te schikken die nog geen vergoeding hadden ontvangen.
2 uur geleden
TALLAHASSEE (ANP/RTR) - Het parlement van de Amerikaanse staat Florida heeft ingestemd met een wet die Palm Beach International Airport moet hernoemen naar president Donald Trump.
2 uur geleden
PYONGYANG (ANP/AFP) - Noord-Koreaans leider Kim Jong-un heeft het negende congres van de regerende Arbeiderspartij geopend tijdens een grote ceremonie in Pyongyang, meldt het staatspersagentschap KCNA.
5 uur geleden