Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON/NEW YORK (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Washington Dulles International Airport in de hoofdstad en treinstation Pennsylvania Station in New York naar hem worden hernoemd. In ruil daarvoor zou hij bereid zijn om miljarden dollars aan financiering vrij te geven voor het belangrijke spoorproject Gateway tussen New York en New Jersey, zeggen bronnen tegen persbureau Reuters.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Het Amerikaanse leger zei donderdag twee vermeende drugssmokkelaars te hebben gedood bij een aanval op een boot in de oostelijke Stille Oceaan. Daarmee loopt het dodental van de Amerikaanse operaties tegen vermeende drugstransporten op zee op tot minstens 128.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft donderdag TrumpRx.gov gelanceerd, een website die consumenten toegang moet geven tot goedkopere geneesmiddelen op recept. Het platform vloeit voort uit zijn belofte de hoge medicijnprijzen in de Verenigde Staten te verlagen.
5 uur geleden
OSLO (ANP/AFP) - De Noorse justitie is een onderzoek begonnen naar vermeende corruptie door een voormalige premier, ex-voorzitter van een Nobelcomité en voormalige chef van de Raad van Europa, Thorbjørn Jagland. Aanleiding tot het onderzoek zijn recent opgedoken contacten van Jagland met de inmiddels overleden Amerikaanse zedendelinquent en investeerder Jeffrey Epstein.
9 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - Koning Felipe van Spanje heeft zijn medeleven betuigd aan de slachtoffers van de overstromingen in met name de regio Andalusië. In een speech tijdens een werkbezoek in Madrid zei de vorst dat hij en koningin Letizia bezorgd zijn en aan "de duizenden mensen en gezinnen die deze uren en dagen met angst en onzekerheid beleven" denken.
10 uur geleden
TUCSON (ANP) - De FBI heeft "nog geen bewijs" dat de 84-jarige vermiste moeder van de Amerikaanse tv-presentatrice Savannah Guthrie in leven is. Ook is er geen verdere communicatie geweest in verband met de losgeldbrief van de vermeende ontvoering. Tijdens een persconferentie donderdag kondigde de FBI een beloning van 50.000 dollar aan voor informatie over de vermissing van Nancy Guthrie, melden Amerikaanse media.
10 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De voorzitter van het Venezolaanse parlement, Jorge Rodríguez, heeft om vergeving gevraagd voor misdaden die de staat heeft gepleegd. "We vragen vergiffenis en ook wij moeten vergeven", zei de voorzitter die een broer is van waarnemend president Delcy Rodríguez.
10 uur geleden