Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
BEIJING (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping hebben in hun toespraken bij een staatsbanket gezegd dat ze blijven werken aan nauwere banden. Volgens Xi kunnen Trumps doelen en de ontwikkeling van China goed samengaan.
7 minuten geleden
RIGA (ANP/DPA/RTR) - De Letse minister-president Evika Siliņa treedt terug. In het land brak een politieke crisis uit nadat vorige week twee Oekraïense drones vanuit het Russische luchtruim Letland waren binnengevlogen.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Het dodental in Kyiv is verder opgelopen na massale Russische aanvallen. Functionarissen melden zeker drie doden en meer dan veertig gewonden. Mogelijk liggen er nog slachtoffers onder het puin van beschadigde gebouwen.
1 uur geleden
BEIJING (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een "goed" overleg gehad met de Chinese leider Xi Jinping in Beijing, meldt het Witte Huis in een verklaring. Daarin staat ook dat de leiders manieren bespraken om de economische samenwerking tussen hun landen te versterken.
1 uur geleden
MANILLA (ANP/RTR) - De voorzitter van de Filipijnse senaat stelt dat Ronald Dela Rosa het gebouw heeft verlaten, nadat de senator zich er meerdere dagen had verscholen. Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft een arrestatiebevel tegen Dela Rosa uitgevaardigd vanwege de dodelijke oorlog tegen drugs. Hij wordt verdacht van misdaden tegen de menselijkheid.
2 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens een overleg met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump gewaarschuwd voor "botsingen en zelfs conflicten" als verkeerd wordt omgegaan met Taiwan, melden Chinese staatsmedia. Beijing ziet Taiwan als een afvallige provincie, terwijl Washington als bondgenoot wapens levert aan de regering in Taipei.
5 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP) - Het overleg tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping is na ruim twee uur afgelopen, meldt een functionaris van het Witte Huis. Zij hadden het donderdag in Beijing over onder meer Taiwan en handel.
6 uur geleden