Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Een Amerikaanse taskforce die inlichtingen verzamelt rond drugskartels heeft een rol gespeeld bij de opsporing van El Mencho. Dat meldt een anonieme legerbron aan persbureau Reuters. El Mencho, de leider van het Mexicaanse Jalisco-kartel, werd zondag bij de inval gedood.
1 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - De regerende Arbeiderspartij van Noord-Korea heeft leider Kim Jong-un zondag op het partijcongres herkozen tot secretaris-generaal van de partij. Dat meldt staatspersbureau KCNA.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlanders in Mexico voor bendegeweld. Zondag heeft de Mexicaanse politie de beruchte drugsbaas El Mencho gedood, waarna het op diverse plekken onrustig is geworden.
3 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/BLOOMBERG/RTR/DPA) - Een topfiguur van een drugskartel is omgekomen tijdens een inval van de Mexicaanse autoriteiten in de westelijke staat Jalisco. De Mexicaanse autoriteiten hebben dat bevestigd na berichtgeving van Mexicaanse media.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De misdaadkomedie One Battle After Another is zondagavond de grote winnaar geworden bij de uitreiking van de BAFTA's, de belangrijkste Britse filmprijzen. Het drama over een linkse revolutionair (Leonardo DiCaprio) die wordt opgejaagd door een gefrustreerde militair (Sean Penn), verzilverde zes van zijn dertien nominaties.
4 uur geleden
PARIJS (ANP) - Activisten hebben in het Louvre in Parijs een foto van de Britse oud-prins Andrew opgehangen. Het gaat om een inmiddels bekende foto van afgelopen donderdag, waarop Andrew onderuitgezakt op de achterbank van zijn auto zit na een urenlang politieverhoor.
5 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Meer dan tweehonderd politieke gevangenen in Venezuela zijn in hongerstaking gegaan om hun vrijlating te eisen. Dat zeggen familieleden van de gevangenen, enkele dagen nadat een nieuwe amnestiewet is ingegaan.
6 uur geleden