Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
MINNEAPOLIS (ANP) - Duizenden mensen hebben zich verzameld in het centrum van Minneapolis om te protesteren tegen immigratiedienst ICE. CNN meldt dat demonstranten teksten scanderen en borden omhooghouden met de tekst 'ICE Out'.
20 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Blue Origin, het ruimtevaartbedrijf van miljardair Jeff Bezos, heeft vrijdag aangekondigd vluchten met het New Shepard-raketprogramma te pauzeren. Dat doet het bedrijf om zich te richten op het maanlandingsprogramma in samenwerking met NASA.
52 minuten geleden
ST. PAUL (ANP/AFP) - De Amerikaanse journalist Don Lemon, die donderdagavond werd opgepakt vanwege betrokkenheid bij een anti-ICE-protest in Minnesota, wordt aangeklaagd voor het schenden van burgerrechten. De bekende oud-presentator van CNN werd opgepakt voor het verhinderen van een kerkdienst. Lemon was daar naar eigen zeggen om verslag te doen van een protest tegen immigratiedienst ICE.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Techmiljardair Elon Musk probeerde eind 2013 een trip naar "het eiland" van zedendelinquent Jeffrey Epstein te regelen. Dat meldt CNN op basis van nieuwe documenten die vrijdag werden vrijgegeven. Daarin zit een mail van Musk, die vraagt wanneer het een goed moment is om een van de eilanden te bezoeken. Musk zei eerder juist dat hij een uitnodiging had geweigerd.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Actrice Catherine O'Hara, bekend van onder andere Home Alone, is op 71-jarige leeftijd overleden. Dat bevestigt haar manager aan vakblad Variety.
3 uur geleden
DAMASCUS (ANP/RTR) - De Syrische regering wil de twee vluchtelingenkampen waar duizenden mensen vastzitten die banden hebben met terreurbeweging Islamitische Staat (IS) permanent sluiten, meldt een regeringsfunctionaris.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Russische topdiplomaat Kirill Dmitriev reist zaterdag af naar Miami voor overleg met de VS. Dat meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. Zowel het Kremlin als de VS hebben de afspraak nog niet bevestigd.
3 uur geleden