Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
RAMALLAH (ANP/AFP) - De seculiere partij Fatah van de Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft de lokale verkiezingen gewonnen die zaterdag werden gehouden op de Westelijke Jordaanoever. Dat blijkt uit de zondag gepubliceerde resultaten.
16 minuten geleden
SYRACUSE (ANP/DPA) - Activisten uit diverse landen zijn vanuit Sicilië aan boord van 56 schepen met humanitaire hulp vertrokken naar de Gazastrook. Dat meldt de Global Sumud Flotilla. Volgens de organisatie is het de grootste hulpvloot die ooit heeft geprobeerd de Gazastrook te bereiken.
17 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Het vierdaagse staatsbezoek van koning Charles en koningin Camilla aan de Verenigde Staten gaat gewoon door zoals gepland. Dat heeft Buckingham Palace zondag bekendgemaakt na overleg over de planning naar aanleiding van het schietincident tijdens een mediagala waar president Donald Trump aanwezig was.
17 minuten geleden
BOGOTÁ (ANP/AFP/RTR) - Het dodental door een zware explosie op een verkeersweg in Colombia is gestegen naar negentien. De autoriteiten spreken over een terreuraanslag en houden een afsplitsing van de ontbonden guerrillagroep FARC verantwoordelijk.
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Twee geduchte politieke rivalen van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gaan de krachten bundelen voor de komende verkiezingen, die later dit jaar worden verwacht. Zij hopen zo Netanyahu's coalitieregering te verdrijven.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR/DPA) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu lijkt nog geen uitzicht te hebben op gratieverlening door de president in de corruptiezaak waarin hij is verwikkeld. Het staatshoofd, president Isaac Herzog, maakte zondag duidelijk dat eerst moet worden gekeken naar een mogelijke schikking. Pas daarna wil hij gratie overwegen.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De man die heeft geschoten bij een mediadiner in Washington had het waarschijnlijk ook voorzien op president Donald Trump. Dat heeft waarnemend minister van Justitie Todd Blanche gezegd in een interview met het televisieprogramma Meet the Press van NBC News. Wat de reden was voor de aanval bij het Correspondents' Dinner, wordt nog onderzocht.
7 uur geleden