Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft met een pennenstreek een einde gemaakt aan de gedeeltelijke overheidssluiting in de VS. Eerder dinsdag stemde het Huis van Afgevaardigden voor het begrotingsvoorstel dat een einde moest maken aan de politieke impasse in het land.
33 minuten geleden
ATHENE (ANP/RTR) - Zeker veertien migranten zijn omgekomen op de Egeïsche Zee doordat hun boot in botsing kwam met een vaartuig van de Griekse kustwacht. Dat meldt de dienst. Het incident vond plaats ten noorden van het eiland Chios.
51 minuten geleden
TRIPOLI (ANP/AFP/RTR) - Saif al-Islam Kaddafi, tweede zoon van de Libische oud-dictator Muammar Kaddafi, is doodgeschoten. Hij werd gezocht door het Internationaal Strafhof in Den Haag. Hij werd thuis door vier mannen geëxecuteerd, aldus zijn adviseur tegen media.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een begroting die de gedeeltelijke shutdown in het land moet beëindigen. De begroting die leidde tot de impasse ligt nu voor bij president Trump.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De voorgenomen gesprekken tussen de VS en Iran deze week gaan door. Dat zegt Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt. De twee landen, waartussen de spanningen de voorbije weken flink zijn opgelopen, treffen elkaar volgens planning vrijdag in Istanbul.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse politie begint een onderzoek naar de opgestapte Labour-politicus Peter Mandelson (72) en zijn contact met Jeffrey Epstein, schrijven Britse media als The Guardian en de BBC. In vrijdag vrijgegeven documenten zitten aanwijzingen dat Mandelson gevoelige informatie zou hebben doorgespeeld aan de omstreden Amerikaanse investeerder over de financiële crisis van 2008.
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Bij het proces in Frankrijk tegen de uiterst rechtse politicus Marine Le Pen is ook in hoger beroep geëist dat ze vijf jaar geen openbaar ambt mag bekleden. Dat betekent onder meer dat ze zich niet kandidaat kan stellen voor verkiezingen. Le Pen wil meedoen aan de Franse presidentsverkiezingen volgend jaar.
3 uur geleden