Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Europarlementariërs uit elf landen en vier politieke groepen roepen de lidstaten op snel een Europese defensieunie op te richten. Alleen daarmee kan Europa zich zelfstandig verdedigen. Die unie moet een plek krijgen binnen de NAVO, maar ook los van de NAVO kunnen opereren.
6 uur geleden
LONDEN (ANP) - In Groot-Brittannië zijn de stembureaus geopend voor lokale verkiezingen. Er mag gestemd worden voor lokale overheden in Engeland en in Wales en Schotland vinden parlementsverkiezingen plaats. Bij de stembusgang wordt rekening gehouden met een flink verlies voor Labour. De partij van premier Keir Starmer, wiens populariteit flink is afgenomen, staat er volgens de peilingen zeer slecht voor en krijgt mogelijk te maken met een recordverlies aan zetels.
12 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - De enorme voedseltekorten in Gaza hebben "verwoestende gevolgen" voor zwangere vrouwen en pasgeboren kinderen. Dat blijkt uit een analyse van de internationale tak van Artsen zonder Grenzen (AzG).
13 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - Een Zuid-Koreaans hof van beroep heeft donderdag de straf van voormalig premier Han Duck-soo met acht jaar verminderd. De 76-jarige werd veroordeeld voor zijn rol in de afkondiging van de staat van beleg door ex-president Yoon Suk-yeol.
16 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Een Amerikaanse rechter heeft een handgeschreven briefje vrijgegeven dat Jeffrey Epstein zou hebben geschreven voor een zelfmoordpoging. De veroordeelde zedendelinquent maakte enkele weken later een einde aan zijn leven.
17 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - In een nieuwe strategie voor terrorismebestrijding van de Amerikaanse overheid wordt Europa omschreven als broedplaats voor terrorisme, aangewakkerd door massamigratie.
17 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft een luchtaanval uitgevoerd op de Libanese hoofdstad Beiroet. Het is de eerste keer dat die stad weer wordt bestookt sinds het ingaan van het staakt-het-vuren halverwege april.
1 dag geleden