Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
GEORGETOWN (ANP/DPA) - Het dodental na een bootongeluk in Guyana is opgelopen naar 41. Een veerboot kapseisde afgelopen weekend en als gevolg daarvan zijn nog tientallen mensen vermist.
28 minuten geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Drie mensen in Venezuela zijn overleden nadat zij het hantavirus hadden opgelopen. Dat meldt het ministerie van Volksgezondheid van dat land. Het voegde eraan toe dat er geen aanwijzingen zijn dat het gaat om een besmetting van mens op mens.
56 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Het Franse parlement heeft een wetsvoorstel goedgekeurd dat de toegang tot sociale media voor kinderen onder de 15 jaar verbiedt. Hiermee is Frankrijk het eerste land in de Europese Unie dat een leeftijdsgrens invoert voor apps als TikTok en Instagram.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De nieuwe Britse premier Andy Burnham is van plan minstens een dag in de week in Manchester te werken, aldus zijn woordvoerder. Hij opent daar een extra premierskantoor, ook wel Number 10 North genoemd.
1 uur geleden
BORDEAUX (ANP) - Twee brandweerlieden zijn omgekomen toen zij een brand aan het blussen waren nabij het vliegveld van Bordeaux. Dat maakte de minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez bekend tijdens het vragenuur in het parlement.
1 uur geleden
KOEWEIT (ANP/AFP) - Koeweit heeft de Iraanse ambassadeur in het land ontboden na een aanval op een Koeweitse tanker in de Straat van Hormuz. Bij die aanval liepen meerdere bemanningsleden verwondingen op.
3 uur geleden
KROKSTADELVA (ANP/AFP) - De Noorse politie gaat niet uit van opzet bij het ontstaan van de grote brand in de Noorse stad Krokstadelva, in de buurt van Oslo. Die brak afgelopen vrijdagavond uit in een woonwijk en verwoestte meer dan honderd huizen. De politie zegt een idee te hebben waar de brand is ontstaan, maar dat het nog te vroeg is om hier details over bekend te maken.
3 uur geleden