Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
ENDE (ANP) - Bij het Indonesische eiland Flores heeft een aardbeving met een kracht van 7.7 plaatsgevonden. De autoriteiten hebben een tsunamiwaarschuwing afgegeven en vooral de bevolking langs de kust opgeroepen hun woningen onmiddellijk te verlaten en hogere gebieden op te zoeken.
57 minuten geleden
CARACAS (ANP/RTR/AFP) - De Venezolaanse regering heeft vrijdag aangekondigd 131 politieke gevangenen vrij te laten. Hun detentie zou worden omgezet in andere, niet nader omschreven maatregelen.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De BBC wil Ivanka Trump, Donald Trump jr. en Jared Kushner dagvaarden in de smaadzaak die de Amerikaanse president Donald Trump tegen de Britse omroep heeft aangespannen. Volgens The Guardian willen de advocaten van de BBC hen ondervragen om duidelijkheid te krijgen over Trumps bedoelingen met zijn toespraak en hoe het publiek die kon opvatten.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft vrijdag klachten van familieleden van militairen over de omstandigheden op het vliegdekschip Abraham Lincoln in het Midden-Oosten weggewuifd.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Nadat de Verenigde Staten Iran hebben verslagen, wordt de Straat van Hormuz uitgeroepen tot Amerikaans grondgebied. Dat heeft president Donald Trump gezegd tijdens een speech tot een politieacademie in de staat New York.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - De voormalige Cambridge-professor Jason Arday (41) is dood gevonden in zijn woning in Londen, meldt de Britse krant The Telegraph. Arday kwam in opspraak na beschuldigingen van plagiaat. Hij nam vorige week ontslag als hoogleraar sociologie. Hij was de jongste zwarte hoogleraar ooit aan de prestigieuze universiteit.
6 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk heeft alle inwoners van Engeland en Wales een noodmelding gestuurd op hun telefoon, vanwege de kans op natuurbranden. De overheid roept op geen activiteiten te doen waarbij er vuur kan ontstaan. Dat gaat onder meer om barbecueën, het maken van een vuurkorf en het afsteken van vuurwerk.
7 uur geleden