Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft woensdag in zijn gesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu geen concrete afspraken gemaakt, schrijft hij op zijn Truth Social. "Behalve dat ik erop heb aangedrongen dat de onderhandelingen met Iran worden voortgezet, om te zien of er een akkoord kan worden gesloten."
59 minuten geleden
TUMBLER RIDGE (ANP) - Het dodental van de schietpartij in Canada is bijgesteld naar negen, inclusief de vermoedelijke schutter. De politie meldde eerder dat ook een tiende persoon was bezweken aan haar zware verwondingen, maar dat is toch niet het geval. Zij is met een helikopter naar het ziekenhuis gebracht en wordt nog behandeld.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse acteur James Van Der Beek is overleden, melden Amerikaanse media woensdag. De acteur, vooral bekend van zijn rol als Dawson Leery in de serie Dawson's Creek, was 48 jaar. Van Der Beek leed al langere tijd aan darmkanker.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Een Franse rechtbank doet op 7 juli uitspraak in het hoger beroep van Marine Le Pen. De radicaal-rechtse politica is veroordeeld voor gesjoemel met EU-geld en mag daarom niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen in 2027.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De nieuwe Noordpoolmissie Arctic Sentry komt tegemoet aan de afspraak met de Amerikaanse president Donald Trump om het poolgebied gezamenlijk te beschermen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. Maar hij wijst erop dat de Verenigde Staten meer wensen hebben en daarover nog met Denemarken en Groenland onderhandelen.
4 uur geleden
OTTAWA (ANP) - In Canada is geschokt gereageerd op een dodelijke schietpartij op een school. Vlaggen bij overheidsgebouwen hangen komende week halfstok, meldde een geëmotioneerde premier Mark Carney volgens omroep CBC.
5 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP/RTR) - De Chinese president Xi Jinping heeft de "strijd tegen corruptie" binnen de krijgsmacht geprezen. Hij maakte daarmee in een virtuele toespraak tot militairen een zeldzame publieke verwijzing naar de corruptieonderzoeken naar de hoogste generaals van het land.
6 uur geleden