Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
HAVANA (ANP/RTR) - De bedreigingen van de VS kunnen leiden tot een bloedbad op Cuba. Dat heeft de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken tegen ABC News gezegd.
1 uur geleden
BUENOS AIRES (ANP/AFP) - Het is nog niet mogelijk om de bron van de besmetting met het hantavirus te bevestigen. Dat meldt het Argentijnse ministerie van Volksgezondheid donderdagavond in een verklaring.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Een Amerikaanse handelsrechtbank heeft donderdag de invoerheffingen van 10 procent van de Amerikaanse president Donald Trump op het grootste deel van de invoer naar de Verenigde Staten onwettig verklaard.
3 uur geleden
BANDAR ABBAS (ANP/AFP) - Volgens Iraanse staatsmedia hebben er explosies plaatsgevonden op een eiland in de Straat van Hormuz en boven de kuststad Bandar Abbas. Staatsomroep IRIB meldt dat de Amerikanen een olietanker hebben aangevallen en dat Iran heeft gereageerd met raketten.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Europarlementariërs uit elf landen en vier politieke groepen roepen de lidstaten op snel een Europese defensieunie op te richten. Alleen daarmee kan Europa zich zelfstandig verdedigen. Die unie moet een plek krijgen binnen de NAVO, maar ook los van de NAVO kunnen opereren.
13 uur geleden
LONDEN (ANP) - In Groot-Brittannië zijn de stembureaus geopend voor lokale verkiezingen. Er mag gestemd worden voor lokale overheden in Engeland en in Wales en Schotland vinden parlementsverkiezingen plaats. Bij de stembusgang wordt rekening gehouden met een flink verlies voor Labour. De partij van premier Keir Starmer, wiens populariteit flink is afgenomen, staat er volgens de peilingen zeer slecht voor en krijgt mogelijk te maken met een recordverlies aan zetels.
19 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - De enorme voedseltekorten in Gaza hebben "verwoestende gevolgen" voor zwangere vrouwen en pasgeboren kinderen. Dat blijkt uit een analyse van de internationale tak van Artsen zonder Grenzen (AzG).
20 uur geleden