Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
MEXICO-STAD (ANP) - Mexico gaat door met het leveren van ruwe olie aan Cuba. President Claudia Sheinbaum beschouwt de olie-export naar Cuba als "humanitaire hulp", zei ze woensdag tegen verslaggevers. "Die hulp gaat door, net als aan andere landen", zei ze.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De omstreden inzet van troepen van de Nationale Garde en mariniers in Amerikaanse steden heeft vorig jaar bijna een half miljard dollar (418 miljoen euro) gekost. Dat becijferde de rekenkamer van het Amerikaanse parlement, de Congressional Budget Office.
4 uur geleden
ATLANTA (ANP/RTR) - De FBI heeft een huiszoeking gedaan bij een verkiezingskantoor in Fulton County, Georgia. Deze zou verband houden met herhaalde beweringen van de Amerikaanse president Donald Trump over verkiezingsfraude bij de door hem verloren presidentsverkiezingen van 2020.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Venezolaanse oppositieleider heeft na een ontmoeting met de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio uitgehaald naar de machtshebbers in Venezuela. "We hebben het over criminelen. Ze hebben opzettelijk mensen vermoord. Ze hebben ervoor gezorgd dat een derde van onze bevolking ons land heeft verlaten en is gevlucht", zei Nobelprijswinnares María Corina Machado in Washington tegen de pers.
4 uur geleden
BERN (ANP/AFP/DPA) - De Zwitserse autoriteiten hebben het onderzoek uitgebreid naar de dodelijke cafébrand in Crans-Montana rond de jaarwisseling. Omroep RTS bericht dat wordt gekeken naar de rol van een voormalige veiligheidsfunctionaris in het skiresort. Die zou verantwoordelijk zijn geweest voor brandveiligheidscontroles.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De relatie tussen de VS en de EU wordt beter als de handelsovereenkomst tussen beide blokken eindelijk door de EU wordt bekrachtigd, zei de Amerikaanse ambassadeur bij de EU, Andrew Puzder. Ook een overeenkomst over zeldzame aardmetalen "zal aantonen dat er echte eenheid bestaat tussen de VS en de EU", zei hij woensdag in het Europees Parlement.
7 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP/RTR) - De Amerikaanse federale agenten die zaterdag betrokken waren bij de schietpartij in Minneapolis, zijn op verlof gestuurd, melden Amerikaanse media, waaronder The New York Times. De Amerikaan Alex Pretti kwam bij dat vuurwapenincident om het leven.
7 uur geleden