Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - Iran heeft onlangs twee ballistische raketten afgevuurd richting de Amerikaans-Britse militaire basis op Diego Garcia in de Indische Oceaan. Dat meldt de Amerikaanse krant The Wall Street Journal op gezag van Amerikaanse functionarissen.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran is bereid om Japanse schepen door de Straat van Hormuz te laten varen. Dat heeft de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi gezegd in een interview met het Japanse persbureau Kyodo.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Het besluit van de regering-Trump om de activiteiten van verslaggevers in het Pentagon aan banden te leggen, is in strijd met de Amerikaanse grondwet. Dat heeft een rechter vrijdag bepaald in een zaak die was aangespannen door The New York Times, meldt de krant.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt te overwegen om de militaire operaties tegen Iran af te schalen. Hij begon drie weken geleden samen met Israël met het aanvallen van het land en claimt dat de oorlog zo goed als afgerond is.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump sluit een bestand in Iran uit. Volgens hem zijn Israël en de Verenigde Staten aan de winnende hand in de oorlog en is er dus geen reden om te stoppen.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten sturen 2500 extra mariniers naar het Midden-Oosten, meldden functionarissen aan persbureau Reuters. Het gaat om troepen die eventueel ook op land in Iran zouden kunnen worden ingezet, maar de functionarissen benadrukken dat daarover nog geen besluit is genomen.
13 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering probeert met een gerechtelijke procedure miljarden dollars federaal belastinggeld terug te krijgen van de gerenommeerde Universiteit van Harvard bij Boston.
13 uur geleden