Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - Tijdens de 'No Kings'-protesten in de Verenigde Staten zijn minstens acht miljoen mensen de straat op gegaan, meldt de organisatie. De demonstranten protesteerden zaterdag tegen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn leiderschap.
15 minuten geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/DPA) - Het Iraanse regime laat nog eens twintig Pakistaanse schepen de Straat van Hormuz passeren. Dat heeft de Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar gemeld in een bericht op X. Het zou volgens de minister gaan om twee schepen per dag.
5 uur geleden
SANAA (ANP/AFP/RTR) - De Jemenitische Houthi's zeggen een tweede aanval met raketten en drones op Israël te hebben uitgevoerd.
5 uur geleden
HAVANA (ANP/AFP) - De twee zeilboten met hulpgoederen voor Cuba die eerder vermist raakten, hebben de Cubaanse hoofdstad Havana bereikt.
6 uur geleden
GENT (ANP/BELGA) - Het parket in Oost-Vlaanderen heeft een tiener vastgezet voor zijn rol in een sadistisch Telegram-netwerk. Dat heeft Het Laatste Nieuws gemeld, wat nu wordt bevestigd door een bron aan persbureau Belga. Het parket doet nog geen mededelingen over de zaak.
6 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - President Ahmed al-Sharaa van Syrië brengt volgende week een bezoek aan Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Het wordt zijn tweede Europese bezoek sinds zijn aantreden.
6 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij een gerichte Israëlische luchtaanval op een auto circa 35 kilometer ten zuiden van Beiroet zijn drie journalisten gedood. Dit hebben de Libanese strijdkrachten bevestigd. De president van Libanon, Joseph Aoun, heeft het "een schandalige misdaad" genoemd, in strijd met alle rechtsbeginselen.
7 uur geleden