Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/RTR) - Het vliegtuig met de opgepakte Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn echtgenote is aangekomen in New York. Dat berichten Amerikaanse media als MS Now, het voormalige MSNBC.
3 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR/AFP) - De Venezolaanse vicepresident Delcy Rodríguez heeft haar land toegesproken na de arrestatie van president Maduro. Ze stelde op televisie dat haar land nooit meer de "kolonie" zal zijn van een rijk.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De aanhoudende protesten in Iran hebben tot nieuwe doden geleid. Dat schrijft het Duitse persbureau DPA op basis van verklaringen van ooggetuigen.
6 uur geleden
CARACAS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump denkt dat de Venezolaanse vicepresident Delcy Rodríguez bereid is "om te doen wat nodig is om Venezuela weer geweldig te maken". Buitenlandminister Marco Rubio heeft met haar gebeld, nadat de Venezolaanse president Nicolás Maduro was gevangengenomen door de Verenigde Staten.
7 uur geleden
PALM BEACH (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zei na de Amerikaanse aanval op Venezuela dat het land Amerikaanse olie heeft gestolen. "Ze hebben onze olie gestolen. Wij hebben daar de hele industrie opgebouwd", verklaarde hij op een persconferentie. "Ze pikten het in alsof we niets waren. En we hadden een president die besloot er niets aan te doen. Dat hebben we nu alsnog gedaan. We zijn laat, maar we hebben er iets aan gedaan."
7 uur geleden
PALM BEACH (ANP) - De Verenigde Staten hebben meer dan 150 vliegtuigen ingezet bij de militaire operatie tegen Venezuela. Dat meldt de Amerikaanse legerleider John Dan Caine op een gezamenlijke persconferentie met president Donald Trump. Het gaat volgens de generaal onder meer om gevechtsvliegtuigen, bommenwerpers en verkenningstoestellen.
7 uur geleden
MAR-A-LAGO (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump verklaart dat de Monroe-doctrine terug is. Die term stamt uit het begin van de negentiende eeuw, toen president James Monroe de basis legde voor Amerikaanse dominantie in Latijns-Amerika.
7 uur geleden