Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
NAIROBI (ANP/RTR) - In Kenia is de tweede met ebola besmette persoon overleden. Dat meldt het ministerie van Volksgezondheid van dat land. In totaal zijn in Kenia nu negen besmettingen bekend, van wie twee patiënten dus zijn overleden.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn ministerie van Justitie een rechtszaak laten instellen tegen het erkennen van de uitkomst van de midtermverkiezingen in Alaska, mocht daar de Republikeinse kandidaat niet winnen. Dat meldt het staatshoofd vrijdag.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Noodweer en windstoten hebben op meerdere plekken in West-Europa tot problemen geleid. Het noodweer dat gepaard gaat met storm Austen trok de afgelopen uren noordwaarts richting België en Nederland.
3 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP) - In Taiwan is één persoon omgekomen en zijn zeker 350 gewond geraakt door de gevolgen van tyfoon Champi in Taiwan. Volgens de autoriteiten werd een persoon meegesleurd door golven die door de tyfoon werden opgewekt, waarna de persoon overleed.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De Franse president Emmanuel Macron heeft de dodelijke schietpartij bij Trappes, nabij Parijs, vrijdag een "daad van terreur" genoemd. Ook zei hij dat de slachtoffers doelwit waren vanwege hun religie en huidskleur. Macron noemde het incident verder een keerpunt voor Frankrijk.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De antiterrorismeafdeling van het Franse OM heeft formeel een terrorismeonderzoek geopend naar de verdachte van de dodelijke schietpartij nabij Parijs eerder op vrijdag. Daardoor kwam al zeker één iemand om het leven. Vijf anderen zijn gewond, van wie er drie in kritieke toestand verkeren. Een van hen is een 12-jarig meisje.
4 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een afvaardiging van de Franse scholieren roept op tot nieuwe demonstraties na in hun ogen niet toereikende toezeggingen van president Emmanuel Macron. Volgens de groep deed het Franse staatshoofd enkele heldere toezeggingen over onderwijshervormingen, maar is het wachten op "concrete voortgang", zo meldt BFMTV.
5 uur geleden