Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP) - Afghanistan dreigt tegen 2030 tot 20.000 vrouwelijke leerkrachten en 5400 vrouwelijke zorgverleners kwijt te raken als de beperkingen op meisjesonderwijs en de arbeidsrestricties voor vrouwen van kracht blijven. Dat heeft grote gevolgen voor de gezondheid en ontwikkeling van meisjes en vrouwen, maar ook voor het land als geheel. Dat blijkt uit een woensdag gepubliceerde analyse van UNICEF.
2 uur geleden
BONN (ANP) - Europa wordt geconfronteerd met steeds ernstigere gevolgen van klimaatverandering. Dat concluderen de Europese klimaatdienst Copernicus en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) in hun jaarlijkse Staat van het Europese Klimaat. Vorig jaar had het continent onder meer te maken met "ongekende hittegolven", verwoestende bosbranden en een voortdurende afname van de biodiversiteit, schrijven zij.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zou zijn medewerkers hebben opgedragen zich voor te bereiden op een langdurige blokkade van Iran. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De beeltenis van president Donald Trump zal binnenkort op sommige Amerikaanse paspoorten verschijnen, zo lieten regeringsfunctionarissen dinsdag weten aan Fox News en The Bulwark.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De door Republikeinen geleide Amerikaanse Senaat heeft een door Democraten ingediende resolutie geblokkeerd. Deze resolutie zou president Donald Trump hebben verboden om zonder goedkeuring van het Congres militair op te treden tegen Cuba.
6 uur geleden
PRISTINA (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De diep verdeelde parlementsleden van Kosovo zijn er dinsdag niet in geslaagd een president te kiezen. Daardoor stevent het land af op een derde verkiezing in iets meer dan een jaar tijd.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Britse koning Charles III heeft de Verenigde Staten erop aangedrongen om standvastig te blijven met hun westerse bondgenoten, nu de spanningen rond Iran en Oekraïne de trans-Atlantische betrekkingen dreigen te ondermijnen. "De uitdagingen waar we voor staan zijn te groot voor één enkel land om alleen te dragen", zei hij onder meer in een zeldzame toespraak tot het Amerikaanse Congres.
8 uur geleden