Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) meldt zaterdag dat zij Amerikaanse bases in Koeweit en Bahrein met ballistische raketten heeft aangevallen.
5 uur geleden
KOEWEIT-STAD (ANP) - De Koeweitse luchtverdediging heeft drone- en raketaanvallen onderschept, zo meldt het staatspersbureau KUNA in de nacht van vrijdag op zaterdag op basis van verklaringen van de generale staf van het leger.
5 uur geleden
HAVANA (ANP) - De voormalige Cubaanse leider Raúl Castro (95) is vrijdag op de staatstelevisie verschenen. Hij was aanwezig op een evenement op het ministerie van Binnenlandse Zaken dat werd uitgezonden.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft vrijdag aanvallen uitgevoerd op Iraanse radarinstallaties, nadat Iran vier aanvalsdrones richting de Straat van Hormuz had gelanceerd. Dat meldt het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) in een bericht op X.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens de Amerikaanse president Donald Trump vordert hij "heel snel" met de oorlog tegen Iran. Dat heeft hij gezegd in een interview met NBC News dat zondag wordt uitgezonden.
8 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran heeft meerdere drones in de richting van de Straat van Hormuz gelanceerd. Dat meldt CNN vrijdag op basis van een Amerikaanse functionaris, die ook zei dat ten minste vier drones door Amerikaanse vliegtuigen zijn neergeschoten.
8 uur geleden
HEBRON (ANP) - Een zeven maanden oude Palestijnse baby is vrijdagavond om het leven gekomen door schoten van het Israëlische leger. Zijn ouders raakten gewond. Dat meldt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid.
8 uur geleden