Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/RTR) - Het advocatenteam van Sean 'Diddy' Combs heeft donderdag een verzoek ingediend om de rapper onmiddellijk vrij te laten. Volgens hen heeft rechter Arun Subramanian een fout gemaakt toen hij de rapper in juli veroordeelde tot een gevangenisstraf van vier jaar en twee maanden.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Libanon en Israël onderhandelen volgende week in Washington, meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De gesprekken zouden naar verwachting gaan plaatsvinden op het ministerie.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - De Russische president Vladimir Poetin heeft een staakt-het-vuren met Oekraïne aangekondigd tijdens het orthodoxe paasfeest. Dat vindt komend weekend plaats.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump heeft ontkend ooit banden te hebben gehad met de beruchte zedendelinquent Jeffrey Epstein. Volgens haar proberen mensen haar reputatie te schaden door geruchten te verspreiden over haar relatie met de overleden zakenman.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR/AFP) - Libanon heeft het dodental door de Israëlische bombardementen op woensdag naar boven bijgesteld. Het ministerie van Volksgezondheid meldt dat zeker 303 mensen om het leven kwamen door de aanvallen en 1150 personen gewond raakten.
5 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Libanon wil eerst dat er een staakt-het-vuren wordt uitgeroepen, en dan pas onderhandelen met Israël. Dat melden Al Jazeera en AFP op basis van een Libanese functionaris. De gesprekken zouden dan onder toezicht van de Amerikanen plaatsvinden en worden geleid door de Libanese oud-ambassadeur in de VS, Simon Karam.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De NAVO is bereid te helpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz, zegt secretaris-generaal Mark Rutte. "Als de NAVO kan helpen, zullen we dat natuurlijk doen."
6 uur geleden