Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Het Witte Huis heeft vrijdag laten weten dat de Amerikaanse president Donald Trump donderdag een ontmoeting zal hebben met de Russische president Vladimir Poetin en de Chinese president Xi Jinping.
46 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - Het communicatieprobleem bij de Amerikaanse luchtverkeersleiding, waardoor alle vliegtuigen in het land tijdelijk aan de grond worden gehouden, lijkt niet te komen door een cyberaanval. Dat meldt de FBI.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Er bevinden zich meer dan 3000 vluchten in de lucht op weg naar Amerikaanse luchthavens, meldt FlightRadar op het socialemediaplatform X. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit houdt alle vliegtuigen in het hele land aan de grond, vanwege problemen met de communicatie.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Alle vliegtuigen in de Verenigde Staten moeten tot nader order aan de grond blijven, meldt de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. Dat is volgens de organisatie "vanwege buitengewone omstandigheden en veiligheidsredenen". Bij binnenkomende internationale vluchten wordt per geval bekeken wat er mogelijk is.
6 uur geleden
NEW ORLEANS (ANP) - Een tanker is in de haven van de Amerikaanse stad New Orleans in botsing gekomen met een riviercruiseschip van American Cruise Lines. Aan boord van het schip bevonden zich volgens de lokale zender Fox8 ongeveer 150 mensen.
6 uur geleden
DUBLIN (ANP) - Vertegenwoordigers namens de EU en van de zogeheten E5 (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Polen) zullen worden afgevaardigd om Europa te vertegenwoordigen in toekomstige onderhandelingsgesprekken over vrede in Oekraïne. Dat zijn EU-leiders vrijdag overeengekomen op een informele top in Dublin, meldt voorzitter van de EU-leiders António Costa op een persconferentie.
9 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - Er is op dit moment geen migrantenkaravaan vanuit Mexico onderweg naar de Amerikaanse grens, verklaart de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum in een persconferentie. Haar Amerikaanse ambtsgenoot Donald Trump dreigde donderdag met importheffingen als het land er niet in zou slagen de zogenaamde stroom mensen die naar het noorden reist tegen te houden.
9 uur geleden