Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Democraat Al Green is opnieuw uit de zaal gehaald tijdens een toespraak van de Amerikaanse president Donald Trump. Green hield tijdens Trumps State of the Union een bord omhoog waarmee hij vermoedelijk protesteerde tegen de racistische video die op Trumps social media was verschenen over de Obama's.
28 minuten geleden
LOS ANGELES (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft de Universiteit van Californië in Los Angeles (UCLA) aangeklaagd voor het creëren van een vijandige werkomgeving voor Joodse en Israëlische werknemers. UCLA zou "een oogje hebben dichtgeknepen" voor antisemitisme op de campus tijdens de pro-Palestijnse studentenprotesten.
32 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De State of the Union-toespraak van de Amerikaanse president Donald Trump wordt ook bijgewoond door vrouwen die zakenman Jeffrey Epstein hebben beschuldigd van seksueel misbruik. Ze zijn uitgenodigd door Democraten en zijn uit op gerechtigheid, zei een Democratisch parlementslid voorafgaand aan de speech.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De politie is klaar met de doorzoekingen in de oude woning van de voormalige Britse prins Andrew, meldt de politie. Wat de doorzoekingen hebben opgeleverd, is nog niet bekend.
5 uur geleden
SANTA CRUZ DE TENERIFE (ANP) - Koning Harald van Noorwegen is tijdens zijn vakantie op Tenerife opgenomen in het ziekenhuis. De 89-jarige vorst wordt behandeld aan een infectie en uitdroging, heeft het paleis bekendgemaakt. Zijn toestand "is naar omstandigheden goed".
6 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Een deal tussen Iran en de Verenigde Staten is "binnen bereik, mits diplomatie de prioriteit krijgt". Dat zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi op X. Volgens Araghchi streeft Iran ernaar "in de kortst mogelijke tijd" een "eerlijke en rechtvaardige" deal te sluiten met de VS. Ook herhaalde hij eerdere claims van Iran; het land zou slechts "vreedzame" kerntoepassingen op het oog hebben.
8 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Amerikaanse ambassadeur in Parijs Charles Kushner heeft volgens zijn ambassade een "open en vriendschappelijk" telefoongesprek gevoerd met de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot. Een bron bij de Franse regering zei dat de ambassadeur heeft beloofd zich niet met binnenlandse kwesties te bemoeien. Daarmee lijkt een diplomatieke ruzie gesust.
8 uur geleden