Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
ANTIGUA-GUATEMALA (ANP/AFP) - De uitbarsting van de Guatemalteekse vulkaan Volcán de Fuego is volgens deskundigen voorbij. De autoriteiten hadden groot alarm afgekondigd en ongeveer duizend mensen uit dorpen geëvacueerd.
3 uur geleden
LEIPZIG/HALLE (ANP) - De vondst van een drone met explosief op de luchthaven van Leipzig is een nieuwe escalatie en laat eens te meer het belang zien van het verhoogde dreigingsniveau in Duitsland. Dat zegt minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt, die eerder op woensdag zijn vakantie onderbrak om naar de luchthaven af te reizen voor overleg met de autoriteiten.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft bevestigd dat zijn land nooit heeft ingestemd met het plan van president Donald Trump voor de ontwapening van de Palestijnse beweging Hamas. Volgens het plan moet Israël zich uit de Palestijnse kuststrook terugtrekken zodra Hamas zich in overleg heeft ontwapend. Trump heeft afgelopen week trots gemeld dat er vaart zit in de uitvoering en dat Hamas gaat ontwapenen.
5 uur geleden
RABAT (ANP) - Marokko vervolgt tientallen mensen voor betrokkenheid bij de plotselinge komst van tienduizenden migranten naar de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla. Dat melden Spaanse media. Met name bij Ceuta staken veel mensen onverwachts de grens over. Daarbij vonden tientallen migranten de dood, velen verdronken op zee omdat ze om de grenshekken probeerden te zwemmen. Het overgrote deel van de migranten is inmiddels teruggekeerd naar Marokko.
7 uur geleden
LONDEN (ANP) - Bij een steekpartij in het centrum van Londen zijn meerdere gewonden gevallen. Dat meldt Sky News op gezag van de autoriteiten. Een 47-jarige vrouw werd gearresteerd op verdenking van wapenbezit en geweldpleging.
9 uur geleden
LEIPZIG (ANP) - De Duitse politie heeft bevestigd dat de drone die werd gevonden op de luchthaven van Leipzig voorzien was van een explosief. De lokale justitie meldt in een verklaring dat het toestel door een robot is onderzocht en dat de explosievenopruimingsdienst de ontsteker inmiddels heeft verwijderd.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse FBI is sinds vorig jaar gaan samenwerken met China en Rusland. Dat zegt directeur Kash Patel. De samenwerking betreft bijvoorbeeld het aanpakken van wereldwijde kindermisbruiknetwerken en cyberfraude die zich richt op Amerikanen. Experts noemen het gevaarlijk dat de VS gevoelige informatie deelt met twee oude rivalen.
11 uur geleden