Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De VS hebben sancties opgelegd aan de Persian Gulf Strait Authority, de instantie die Iran heeft opgericht om de Straat van Hormuz te beheren. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Financiën woensdag bekend.
14 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar E. Jean Carroll, de oud-columniste die de Amerikaanse president Donald Trump beschuldigde van seksuele aanranding. Dat meldt CNN op basis van meerdere bronnen die bekend zijn met de zaak.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De voormalige Amerikaanse first lady Jill Biden zegt dat ze tijdens het zwakke debatoptreden van haar man Joe Biden tegen Donald Trump in 2024 dacht dat hij een beroerte kreeg. Dat zegt ze in een interview met CBS News Sunday Morning, dat dit weekend wordt uitgezonden.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft nieuwe aanvallen uitgevoerd op Iran. Dat heeft een Amerikaanse functionaris woensdag aan Reuters gemeld.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP) - In de nacht van woensdag op donderdag zijn drie explosies gehoord ten oosten van de Iraanse havenstad Bandar Abbas. Dat meldden Iraanse media donderdagochtend vroeg.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft woensdag gezegd dat hij zich geen zorgen maakt over de politieke gevolgen van een langdurig conflict met Iran. Hij deed die uitspraak tijdens een kabinetsvergadering in het Witte Huis.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De VS hebben de VN-rapporteur voor de mensenrechten in de bezette Palestijnse gebieden, Francesca Albanese, opnieuw op een sanctielijst van individuen gezet. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Financiën.
4 uur geleden