Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, heeft dinsdag van de Belgische regering te verstaan gekregen dat elke inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van België in strijd is met de diplomatieke basisregels. Hij is "herinnerd aan de rol en de beperkingen van een ambassadeur die in België is geaccrediteerd", meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken dinsdag in een persbericht.
30 minuten geleden
BARCELONA (ANP/RTR/AFP) - Vijf tieners van 14 tot 18 jaar zijn om het leven gekomen door een brand in een appartementencomplex in Catalonië. Enkele anderen raakten lichtgewond, aldus Spaanse media inclusief het Catalaanse dagblad El Periódico.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - President Donald Trump heeft stilgestaan bij de dood van de Amerikaanse burgerrechtenactivist en predikant Jesse Jackson (84). In een bericht op Truth Social noemt hij Jackson iemand met "persoonlijkheid, doorzettingsvermogen en 'straatwijsheid'" en iemand die "werkelijk van de mensen hield".
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Amerikaanse ambassadeur Bill White zou België "nooit beledigen", zei hij dinsdag bij aankomst op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daar moet hij verantwoording afleggen over zijn uithaal naar België.
1 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Syrische autoriteiten zijn naar eigen zeggen begonnen met de evacuatie van de laatste gevangenen in het kamp Al-Hol, niet ver van de Iraakse grens. Het kamp was opgericht om tienduizenden strijders van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS) en vooral hun verwanten op te sluiten, nadat het schrikbewind van het door IS uitgeroepen kalifaat in 2019 was ineengestort.
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Zaken van het tribunaal voor Hamasstrijders die worden verdacht van betrokkenheid bij de aanvallen op Israël op 7 oktober 2023, komen te vallen onder de hoogste aanklager van het Israëlische leger, Itay Offir. Dat zegt procureur-generaal Gali Baharav-Miara tegen het Israëlische nieuwsmedium ynet. De speciale militaire rechtbank moet nog worden opgericht. Tegen meer dan 300 Hamasstrijders liggen al aanklachten klaar, zo werd onlangs bekend.
2 uur geleden
HANNOVER (ANP/DPA) - De tak van anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland (AfD) in het aan Nederland grenzende Nedersaksen is daar aangemerkt als extremistisch. Dat gebeurde door de veiligheidsdienst van de deelstaat. De AfD is landelijk de grootste oppositiepartij en staat hoog in de peilingen.
2 uur geleden