Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
CAÏRO (ANP/AFP) - Een Palestijns comité dat als technocraten de Gazastrook moet gaan besturen en herbouwen is voor het eerst bijeengekomen. De bijeenkomst van de vijftien leden van het comité was in Caïro, meldden Egyptische media.
11 minuten geleden
MÜNCHEN (ANP/DPA) - Iraanse functionarissen zijn niet langer welkom op de veiligheidsconferentie in München volgende maand. Ze hebben wel een uitnodiging ontvangen, maar die is weer ingetrokken na het harde optreden van het Iraanse regime tegen de protesten in dat land.
31 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Jeff Landry, de door president Donald Trump aangestelde Groenland-gezant, is van plan om dat arctische eiland in maart te bezoeken. Hij zei tegen Fox News dat hij denkt dat er een deal kan worden gesloten over het betwiste gebied.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA/RTR) - De militaire verkenners die in Groenland aan de slag gaan, onderzoeken onder meer of er fregatten en gevechtsvliegtuigen naartoe kunnen worden gestuurd, zegt Duitsland. Dat land maakt, samen met Nederland en een aantal andere Europese bondgenoten, deel uit van de verkenningsmissie onder Deense leiding.
2 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Een delegatie van Amerikaanse parlementariërs is afgereisd naar Kopenhagen om te praten over de spanningen rond Groenland. Bij aankomst bij het overleg spraken enkelen van hen al hun solidariteit met Denemarken uit.
2 uur geleden
CARACAS (ANP) - CIA-directeur John Ratcliffe is afgereisd naar de Venezolaanse hoofdstad Caracas voor een ontmoeting met interim-leider Delcy Rodríguez, meldt The New York Times. Volgens de krant is dat een teken dat de Amerikaanse regering verder wil met haar als machthebber na het gevangennemen van president Nicolás Maduro, en dus niet met de oppositie.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft vrijdag gebeld met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Iraanse president Masoud Pezeshkian, meldt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Hij bood hierbij aan te bemiddelen in de regio. "Poetin zal zijn inspanningen voortzetten om de situatie in de regio te de-escaleren", aldus Peskov.
3 uur geleden