Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - In New York is de pride-vlag verwijderd van het Stonewall National Monument, dat belangrijk is voor lhbti'ers. Dit gebeurde na een instructie van de Amerikaanse regering over het vlaggenbeleid, melden Amerikaanse media zoals The New York Times en NBC News.
3 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/AFP) - De Colombiaanse president Gustavo Petro zegt deze week ontsnapt te zijn aan een moordaanslag. Drugsbendes zouden al maanden achter hem aanzitten en volgens Petro neemt het politieke geweld toe in aanloop naar de presidentsverkiezingen in mei.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een onlangs opgedoken FBI-document roept vragen op over wat de Amerikaanse president Donald Trump wist over het seksueel misbruik door Jeffrey Epstein. Nadat de eerste aanklachten tegen Epstein in 2006 openbaar werden, zou hij tegen een politiechef hebben gezegd dat "iedereen" op de hoogte was.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Democraten in het Amerikaanse Congres hebben een wetsvoorstel ingediend waarmee een einde moet worden gemaakt aan de verjaringstermijn bij zedenmisdrijven. Het voorstel heet Virginia's Law, naar een van de bekendste slachtoffers van Jeffrey Epstein: Virginia Giuffre.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse veiligheidsdienst FBI heeft dinsdag beelden vrijgegeven van een gemaskerde en vermoedelijk gewapende persoon bij de voordeur van Nancy Guthrie in Arizona. De 84-jarige moeder van presentatrice Savannah Guthrie werd op 31 januari voor het laatst gezien.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een interview met nieuwssite Axios gedreigd om een tweede vloot oorlogsschepen naar Iran te sturen. De Verenigde Staten en Iran onderhandelen over het Iraanse atoomprogramma en Trump wil dat er snel een deal wordt gesloten.
6 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - De Russische internetwaakhond heeft aangekondigd beperkingen op te leggen aan de populaire berichtendienst Telegram. Volgens Moskou voldoet het platform niet aan de wet, omdat niet alle data in Rusland worden bewaard.
6 uur geleden