Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
SAO PAULO (ANP/RTR) - De Braziliaanse regering heeft Elon Musks bedrijf xAI dertig dagen de tijd gegeven om te voorkomen dat chatbot Grok seksueel getinte nepbeelden verspreidt. Consumentenorganisatie Senacon, gegevensbeschermingsautoriteit ANPD en federale aanklagers dreigen met wettelijke of juridische maatregelen als xAI daar geen gehoor aan geeft.
1 uur geleden
GELIDA (ANP/RTR) - De machinist van de forensentrein die dinsdag in de omgeving van Barcelona op een omgevallen muur botste, is overleden. Bij het voorval raakten volgens de lokale brandweer 37 mensen gewond, van wie vier ernstig.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De NAVO is veel sterker dan een jaar geleden en dat komt volgens de Amerikaanse president Donald Trump door zijn beleid. Hij noemde als voorbeeld dat NAVO-landen nu naar defensieuitgaven van 5 procent van het bruto binnenlands product per jaar gaan. Hij erkende dat er momenteel problemen zijn, maar er komen volgens hem ook oplossingen die zijn regering én de NAVO heel gelukkig zullen maken.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Donald Trump is niet geïnteresseerd om af te reizen naar Parijs voor een bijeenkomst van de G7. Dat zei de Amerikaanse president in reactie op vragen van journalisten tijdens zijn persmoment rond zijn eenjarige jubileum van zijn tweede termijn als president.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zou de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado "graag" een rol geven in dat land. Dat zei hij tijdens een persconferentie in Washington rond zijn eenjarig jubileum in zijn tweede termijn als president.
5 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP/RTR) - De gouverneur van Minnesota, Tim Walz, en andere hooggeplaatste personen in de staat hebben dagvaardingen ontvangen, meldt een functionaris van het ministerie van Justitie aan persbureau Reuters. Volgens CBS News hebben de dagvaardingen te maken met een strafonderzoek naar het hinderen van federale agenten.
6 uur geleden
RICHMOND HILL (ANP) - Het wereldwijde watersysteem verkeert niet alleen in crisis, maar is op veel plaatsen ronduit "failliet", volgens een dinsdag verschenen VN-rapport. "Dit rapport vertelt een ongemakkelijke waarheid: veel regio's leven boven hun hydrologische stand en veel kritieke watersystemen zijn al bankroet", vat hoofdauteur Kaveh Madani van het VN-instituut voor Water, Milieu en Gezondheid de boodschap samen.
6 uur geleden