Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
NAIROBI (ANP/RTR) - Bij protesten tegen de verhoging van brandstofprijzen in verschillende Keniaanse steden zijn vier mensen omgekomen, aldus de minister van Binnenlandse Zaken. "We hebben vandaag vier Kenianen verloren bij het geweld, waarbij ook meer dan 30 mensen gewond raakten", zei Kipchumba Murkomen in een televisietoespraak.
2 uur geleden
LA PAZ (ANP/AFP) - Protesten in de Boliviaanse hoofdstad La Paz zijn geëscaleerd. Demonstranten bestormden onder meer overheidsgebouwen en een protestleider wordt door de regering vervolgd voor terrorisme vanwege het veroorzaken van onrust.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat TrumpRx.gov nu ook generieke medicijnen zal gaan aanbieden. TrumpRx.gov is een door de overheid gesteunde website die kortingen biedt op receptgeneesmiddelen.
3 uur geleden
SAN DIEGO (ANP/RTR/AFP) - Bij een schietpartij in een islamitisch centrum in de Californische stad San Diego zijn drie mensen gedood. Dat meldt de politie, die het schieten onderzoekt als "haatmisdrijf".
5 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP/AFP/RTR) - Aanklagers in de Amerikaanse staat Minnesota hebben een 53-jarige agent van de immigratie- en douanedienst ICE aangeklaagd wegens onder meer mishandeling met behulp van een gevaarlijk vuurwapen. De aanklacht heeft betrekking op schoten die half januari zijn gelost op een Venezolaanse migrant die in het been werd getroffen.
6 uur geleden
SAN DIEGO (ANP) - Een grote politiemacht, inclusief pantserwagens, is in de Californische stad San Diego opgetrokken rond een islamitisch centrum met moskee in de wijk Clairmont. Er zou een schutter in het complex actief zijn, meldt de burgemeester van de stad,Todd Gloria.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat een op dinsdag voorziene aanval op Iran niet doorgaat. Er zijn momenteel diplomatieke inspanningen om Iran en de VS tot een overeenkomst te brengen. De aanval is volgens hem tot nader order uitgesteld. Trump waarschuwde dat de VS klaarstaan voor nieuwe aanvallen op Iran indien er geen deal gesloten kan worden.
7 uur geleden