Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.
De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.
Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.
AlphaFold
Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.
Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.
Doorbraak
AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."
De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - In de Verenigde Staten zijn meer dan 4000 vluchten geannuleerd in aanloop naar het extreme winterweer dat op komst is. Ook is al bij ruim 100.000 stroomafnemers de elektriciteit uitgeschakeld. De storm dreigt oostelijke staten van de VS grotendeels plat te leggen door hevige sneeuwval.
7 minuten geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Interim-president van Venezuela Delcy Rodriguez heeft zaterdag opgeroepen tot gesprekken met de oppositie om tot 'akkoorden' voor vrede te komen. Ze deed de uitspraken drie weken nadat de Verenigde Staten president Nicolas Maduro afzetten, gevangennamen en naar een Amerikaanse gevangenis brachten.
1 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - De stad Minneapolis zal een verzoek bij de rechter indienen voor een tijdelijk straatverbod om de inzet van federale agenten in de stad te stoppen. Dat heeft burgemeester Jacob Frey zaterdag gezegd op een persconferentie, bericht CNN. Het plan volgt op het doodschieten van een man door een agent van de US Border Patrol, de Amerikaanse grenspolitie, in de stad op zaterdag.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij volgende maand niet naar de Super Bowl, de finale van het American footballseizoen, in Santa Clara gaat. Daarnaast haalt hij opnieuw uit naar de artiesten die optreden rondom het grootste sportevenement van de Verenigde Staten.
2 uur geleden
QAMISHLI (ANP/RTR) - Een vierdaags staakt-het-vuren tussen de Syrische regering en Koerdische strijdkrachten is met vijftien dagen verlengd. Dat bevestigen beide partijen nadat ingewijden eerder al een akkoord hadden gemeld.
3 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP/AFP) - De gouverneur van Minnesota, Tim Walz, wil dat zijn staat het onderzoek leidt naar de dodelijke schietpartij in Minneapolis van zaterdag. Hij vertrouwt het onderzoek niet toe aan de federale overheid.
4 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - De federale agent die zaterdag in Minneapolis een man doodschoot was "zeer goed getraind", zei commandant Greg Bovino van de federale Amerikaanse grenspolitie op een persconferentie. De agent zou acht jaar in dienst zijn bij de grenspolitie.
4 uur geleden