Kies je webmail

Omdat ZeelandNet ook DELTA webmail aanbiedt, vragen we je eenmalig je voorkeur op te geven.

Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten

Nobelprijs voor toepassen AI bij bestuderen van eiwitten

STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Amerikaan David Baker, en naar de Brit Demis Hassabis en Amerikaan John Jumper van DeepMind, de tak van Google die zich bezighoudt met kunstmatige intelligentie (AI). Zij hebben de technologie ontwikkeld en toegepast om de structuur van eiwitten te doorgronden, de bouwstenen van leven.

De Nobelprijs voor de Natuurkunde van dinsdag was ook toegekend voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De Amerikaan John Hopfield en de Britse Canadees Geoffrey Hinton hadden de neurale netwerken ontwikkeld die bij AI worden gebruikt.

Eiwitten zorgen ervoor dat een lichaam functioneert: dat voedsel wordt verteerd, dat het juiste signaal naar de juiste plek in het lichaam gaat, dat cellen worden hersteld en dat antilichamen ons beschermen tegen ziekmakers. Baker en zijn team gebruiken kunstmatige intelligentie om zelf zulke eiwitten te bouwen. Die kunnen onder meer worden toegepast als vaccins of geneesmiddelen.

AlphaFold

Eiwitten hebben zelf ook bouwstenen, ze bestaan uit allerlei combinaties van aminozuren. De exacte volgorde en plek van die aminozuren bepaalt wat een eiwit doet. Wetenschappers proberen al jaren de structuur van eiwitten te bepalen op grond van die volgorde, maar dat was vroeger ontzettend moeilijk. De voorspellingen waren hooguit 40 procent nauwkeurig.

Hassabis en Jumper hebben bij DeepMind het programma AlphaFold gebouwd. Dat gebruikt AI om de samenstelling van een eiwit te berekenen. De eerste versie daarvan werd in 2018 gelanceerd, een opvolger kwam in 2020. Sindsdien is de nauwkeurigheid van eiwitberekeningen omhoog geschoten naar ongeveer 90 procent. AlphaFold heeft in een paar jaar tijd de structuur van vrijwel alle 200 miljoen bekende eiwitten vastgesteld. Miljoenen wetenschappers hebben toegang tot die gegevens.

Doorbraak

AlphaFold werd in 2022 uitgeroepen tot de grootste wetenschappelijke doorbraak. "Kunstmatige intelligentie toont geweldige mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek", stelt DeepMind in een reactie op de Nobelprijs. "Steeds meer wetenschappers gebruiken AI om gegevens te bouwen, experimenten te simuleren, medicijnen te ontwerpen, complexe situaties te berekenen, nieuwe oplossingen voor bestaande problemen te ontdekken en bestaande kennis uit te bouwen. We zullen in de komende jaren meer fundamentele doorbraken zien."

De winnaars krijgen een medaille en een diploma. Daarnaast mogen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen verdelen, omgerekend bijna 970.000 euro. Baker krijgt de ene helft, Hassabis en Jumper delen de andere helft.

Meer uit Buitenland

Voor het eerst in decennia journalist doodgeschoten in Costa Rica

SAN JOSÉ (ANP/RTR) - De Costaricaanse journalist Camilo Rodriguez is maandagmiddag (lokale tijd) doodgeschoten aan de rand van hoofdstad San José. Hij werd door twee mannen op een motor onder vuur genomen toen hij achter het stuur zat, aldus politiechef Raul Rivera. De 51-jarige Rodriguez schreef onder meer over vermeende connecties tussen de drugshandel en politici en zei dat hij de Amerikaanse autoriteiten daar ook van op de hoogte had gesteld.

7 minuten geleden
Vluchtende automobilist rijdt meisje (13) dood in Duitsland

FRANKFURT (ANP/DPA) - Een automobilist op de vlucht voor de politie heeft in het Duitse plaatsje Sailauf in de deelstaat Beieren maandagavond een 13-jarig meisje doodgereden, meldt de politie. Het jonge slachtoffer werd op het voetpad aangereden. Ze werd later door hulpverleners achter een heg ontdekt, waar ze door de botsing terecht was gekomen. Hulp mocht niet meer baten.

1 uur geleden
Bruggen in Kyiv doelwit Russische raketaanval

KYIV (ANP/RTR/DPA) - Twee belangrijke bruggen over de rivier Dnipro in Kyiv zijn maandagavond laat getroffen door Russische aanvallen, meldt Vitali Klytsjko, de burgemeester van de Oekraïense hoofdstad. Het gaat om de Zuidbrug en de Noordbrug, twee cruciale bruggen, aldus The Kyiv Independent. Hoe groot de schade is, is nog niet duidelijk.

1 uur geleden
Rusland: Krimbrug voor tweede dag op rij aangevallen

SEBASTOPOL (ANP/AFP/RTR) - Oekraïne heeft voor de tweede dag op rij de Krimbrug aangevallen, aldus de gouverneur van het bezette gebied, Sergej Aksjonov. De bijna 20 kilometer lange Krimbrug verbindt het schiereiland met Rusland. "De vijand heeft de Krimbrug opnieuw aangevallen. Het verkeer is stilgelegd", aldus Aksjonov op Telegram.

2 uur geleden
Biden in boek: oude vrienden lieten me vallen voor verkiezingen

WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse oud-president Joe Biden heeft teruggeblikt op de druk die belangrijke partijgenoten op hem uitoefenden om zich in 2024 terug te trekken als presidentskandidaat. In zijn nieuwe memoires staat dat de president het persoonlijk opvatte dat ook Democratisch fractievoorzitter in de Senaat Chuck Schumer hem afviel na een rampzalig verlopen verkiezingsdebat. "Loyaliteit is belangrijk voor me."

2 uur geleden
Spaanse premier ziet uitzetcentrum in Rwanda niet als oplossing

MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft zich uitgesproken tegen de deal die vijf Europese landen met Rwanda hebben gesloten voor de opening van een uitzetcentrum. Hij zei in een interview op televisie "geen toekomst of menselijkheid" te zien in het plan. "Dit is niet de oplossing."

5 uur geleden
Paus verlaat Peru en rondt Zuid-Amerikaanse reis af

LIMA (ANP/AFP) - Paus Leo is met het vliegtuig vertrokken uit de Peruaanse hoofdstad Lima. Daarmee komt een einde aan zijn elfdaagse reis door Zuid-Amerika, waar hij ook Uruguay en Argentinië bezocht.

7 uur geleden