Nobelprijs Scheikunde voor ontwikkelen van nieuwe materialen
STOCKHOLM (ANP) - Drie onderzoekers die nieuwe materialen hebben ontwikkeld, krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde. De Japanner Susumu Kitagawa, de Brit Richard Robson en de Palestijns-Jordaanse Amerikaan Omar Yaghi delen de belangrijke wetenschappelijke prijs.
Kitagawa, Robson en Yaghi hebben zogenoemde metaal-organische frameworks (MOF) ontwikkeld. Dat zijn vaste stoffen met minieme gaatjes waar gasmoleculen in passen. "Ze kunnen koolstofdioxide uit de lucht of uit schoorsteenpijpen halen, of giftige stoffen uit rioolwater", legt het Nobelcomité uit. Zo kunnen de materialen helpen bij het zuiveren van stoffen die zich ophopen in de natuur en nauwelijks af te breken zijn, zoals PFAS. De frameworks kunnen echter ook worden gebruikt "om watermoleculen op te vangen uit droge lucht, zodat ze drinkbaar water maken in de woestijn".
In de gaten tussen de vaste materialen is ruimte voor veel gasmoleculen. "Slechts een paar gram van het poreuze materiaal, ongeveer even zwaar als een suikerklontje, heeft een oppervlak ter grootte van een voetbalveld", aldus het Nobelcomité. Dat vergelijkt de materialen daarom met de handtas van Hermelien Griffel in Harry Potter, "klein van buiten, maar heel erg groot van binnen".
De drie laureaten ontvangen een diploma en een medaille. Daarnaast delen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ongeveer 1 miljoen euro. De uitreikingsceremonie voor de Nobelprijzen is op 10 december. In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
Meer uit Buitenland
QUITO (ANP/AFP/RTR) - De Ecuadoraanse oud-president Abdalá Bucaram is schuldig bevonden in een corruptiezaak rond de verkoop van coronatests en andere medische benodigdheden tijdens de coronapandemie. Hij en zijn zoon zijn allebei veroordeeld tot een gevangenisstraf van negen jaar en vier maanden.
20 minuten geleden
SANAA (ANP) - Saudi-Arabië heeft zo'n veertig luchtaanvallen uitgevoerd op Jemen, meldt het door Houthi's gecontroleerde persbureau Saba. Verschillende westelijke regio's zouden zijn aangevallen.
1 uur geleden
PUERTO PRINCESA (ANP/AFP) - Bij een brand op een veerboot in de Filipijnse provincie Palawan zijn zeker vijf mensen om het leven gekomen. Meer dan tachtig mensen worden nog vermist. Dat meldt de kustwacht van het land. De oorzaak van de brand is vooralsnog onduidelijk en wordt onderzocht.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - In de Oekraïense regio Sumy zijn vijf doden gevallen bij een aanval met Russische drones. 24 mensen raakten gewond. Dat meldt de nationale politie van Oekraïne donderdag op Telegram.
4 uur geleden
BONN (ANP) - Opnieuw zijn afgelopen maand wereldwijde temperatuurrecords gesneuveld. Augustus verliep sinds het begin van de metingen nog niet eerder zo warm als dit jaar. Het werd op aarde gemiddeld 16,96 graden, heeft de Europese klimaatdienst Copernicus becijferd. Dat gemiddelde is precies gelijk aan dat van juli 2023. Daarmee staan beide maanden nu in de boeken als de warmste uit de meetreeks.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - In de laatste minuut en 42 seconden voordat het vrachtvliegtuig van Amazon Prime Air zondag in Miami van de landingsbaan schoot, maakte een van de piloten meerdere keren een opmerking over de te hoge snelheid tegen de andere piloot. Dat meldt de National Transportation Safety Board (NTSB) op basis van de stemopname van de cockpit.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Iranoorlog zou tot aan het einde van Donald Trumps presidentschap kunnen voortduren. Daarvoor waarschuwden hoge adviseurs van het Witte Huis, onder wie vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, de president tijdens besloten gesprekken. Dat meldde de Wall Street Journal woensdag op basis van Amerikaanse functionarissen.
8 uur geleden