Nobelprijs Scheikunde voor ontwikkelen van nieuwe materialen
STOCKHOLM (ANP) - Drie onderzoekers die nieuwe materialen hebben ontwikkeld, krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde. De Japanner Susumu Kitagawa, de Brit Richard Robson en de Palestijns-Jordaanse Amerikaan Omar Yaghi delen de belangrijke wetenschappelijke prijs.
Kitagawa, Robson en Yaghi hebben zogenoemde metaal-organische frameworks (MOF) ontwikkeld. Dat zijn vaste stoffen met minieme gaatjes waar gasmoleculen in passen. "Ze kunnen koolstofdioxide uit de lucht of uit schoorsteenpijpen halen, of giftige stoffen uit rioolwater", legt het Nobelcomité uit. Zo kunnen de materialen helpen bij het zuiveren van stoffen die zich ophopen in de natuur en nauwelijks af te breken zijn, zoals PFAS. De frameworks kunnen echter ook worden gebruikt "om watermoleculen op te vangen uit droge lucht, zodat ze drinkbaar water maken in de woestijn".
In de gaten tussen de vaste materialen is ruimte voor veel gasmoleculen. "Slechts een paar gram van het poreuze materiaal, ongeveer even zwaar als een suikerklontje, heeft een oppervlak ter grootte van een voetbalveld", aldus het Nobelcomité. Dat vergelijkt de materialen daarom met de handtas van Hermelien Griffel in Harry Potter, "klein van buiten, maar heel erg groot van binnen".
De drie laureaten ontvangen een diploma en een medaille. Daarnaast delen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ongeveer 1 miljoen euro. De uitreikingsceremonie voor de Nobelprijzen is op 10 december. In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR/AFP) - Het dodental van de grootschalige Russische aanvallen op Kyiv is opgelopen tot tien, meldt de burgemeester van de Oekraïense hoofdstad op Telegram. Bij de aanvallen vielen daarnaast zeker 56 gewonden, onder wie twee kinderen.
1 uur geleden
KYIV (ANP/DPA/RTR) - Verschillende Oekraïense steden zijn in de nacht van woensdag op donderdag getroffen door een golf van Russische raketaanvallen en drone-aanvallen. Daarbij zijn zeker twee doden en zestien gewonden gevallen, meldt het militaire hoofd van Kyiv, Tymur Tkatsjenko.
3 uur geleden
HÉRAULT EN AUDE (ANP/AFP) - In het zuiden van Frankrijk woedt een grote natuurbrand, waardoor tientallen mensen moesten worden geëvacueerd. Honderden brandweerlieden zijn ingezet om de vlammenzee in de departementen Hérault en Aude te bestrijden.
3 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR) - Het aantal bevestigde ebolagevallen in de Democratische Republiek Congo (DRC) is gestegen tot 1406. Daarvan stierven tot nu toe 438 mensen, meldt de Congolese regering.
3 uur geleden
THESSALONIKI (ANP/AFP) - De aanslagen in de Griekse stad Thessaloniki hebben een persoon het leven gekost. De huizen van drie politici werden woensdagochtend aangevallen, waarbij de ouders van een van de politici gewond raakten. De moeder overleed later in het ziekenhuis.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - In de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zijn ruim 2 miljoen militairen omgekomen, gewond geraakt of vermist, meldt The New York Times op basis van het in Washington gevestigde Center for Strategic and International Studies (CSIS). Zo'n 450.000 Russische en 125.000 tot 150.000 Oekraïense militairen zouden zijn omgekomen.
11 uur geleden
NEW YORK CITY (ANP) - Twee gemaskerde mensen hebben helemaal bovenop het Empire State Building in New York gestaan met een spandoek. Op het spandoek stond een vredesboodschap. Bij de afdaling leek de ene klimmer de ander een huwelijksaanzoek te doen. Niet veel later werden ze hoog boven de grond opgewacht door de politie, zo was te zien op livebeelden vanuit een helikopter.
11 uur geleden