Nobelprijs Scheikunde voor ontwikkelen van nieuwe materialen
STOCKHOLM (ANP) - Drie onderzoekers die nieuwe materialen hebben ontwikkeld, krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde. De Japanner Susumu Kitagawa, de Brit Richard Robson en de Palestijns-Jordaanse Amerikaan Omar Yaghi delen de belangrijke wetenschappelijke prijs.
Kitagawa, Robson en Yaghi hebben zogenoemde metaal-organische frameworks (MOF) ontwikkeld. Dat zijn vaste stoffen met minieme gaatjes waar gasmoleculen in passen. "Ze kunnen koolstofdioxide uit de lucht of uit schoorsteenpijpen halen, of giftige stoffen uit rioolwater", legt het Nobelcomité uit. Zo kunnen de materialen helpen bij het zuiveren van stoffen die zich ophopen in de natuur en nauwelijks af te breken zijn, zoals PFAS. De frameworks kunnen echter ook worden gebruikt "om watermoleculen op te vangen uit droge lucht, zodat ze drinkbaar water maken in de woestijn".
In de gaten tussen de vaste materialen is ruimte voor veel gasmoleculen. "Slechts een paar gram van het poreuze materiaal, ongeveer even zwaar als een suikerklontje, heeft een oppervlak ter grootte van een voetbalveld", aldus het Nobelcomité. Dat vergelijkt de materialen daarom met de handtas van Hermelien Griffel in Harry Potter, "klein van buiten, maar heel erg groot van binnen".
De drie laureaten ontvangen een diploma en een medaille. Daarnaast delen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ongeveer 1 miljoen euro. De uitreikingsceremonie voor de Nobelprijzen is op 10 december. In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - De gevangengenomen Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi vecht voor haar leven, zeggen haar aanhangers. Ze ligt al vijf dagen met een hartaandoening in het ziekenhuis.
14 minuten geleden
ABU DHABI (ANP/AFP) - De Verenigde Arabische Emiraten hebben melding gemaakt van nieuwe Iraanse aanvallen. De luchtafweer komt in actie om raketten en drones uit te schakelen, zeggen de autoriteiten in de Golfstaat.
17 minuten geleden
ASHKELON (ANP/AFP) - Een Israëlische rechtbank heeft het voorarrest verlengd van twee activisten die van boten waren gehaald die naar de Gazastrook voeren. Dat moet de autoriteiten meer tijd geven om de Spanjaard Saif Abu Keshek en de Braziliaan Thiago Avila te verhoren, zegt hun advocaat.
50 minuten geleden
MANAMA (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft ook Bahrein een dronedeal aangeboden. Zelensky meldde op X dat hij de Golfstaat bezoekt en daar een "productief gesprek" heeft gehad met de koning, Hamad bin Isa Al Khalifa.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De situatie in de Straat van Hormuz is volgens de VS na de beschietingen van maandag niet verder geëscaleerd. "Tot nu toe is het vandaag rustiger", zei de hoogste Amerikaanse militair, generaal Dan Caine. Hij sprak de verwachting uit dat de VS de komende dagen meer schepen kunnen assisteren die door de oorlog zijn gestrand in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
BOEKAREST (ANP/AFP) - Het Roemeense parlement heeft de regering weggestemd. De sociaaldemocratische PSD trok zich vorige maand al terug uit de coalitie omdat de regering van minister-president Ilie Bolojan van plan was om impopulaire bezuinigingen door te voeren. De partij kwam daarna met de radicaal-rechtse AUR met een motie van wantrouwen.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG/RTR) - De Britse premier Keir Starmer waarschuwt dat het niet zonder gevolgen blijft als duidelijk wordt dat een ander land achter het belagen van de Britse Joodse gemeenschap zit. "Onze boodschap aan Iran of aan elk ander land dat geweld, haat of verdeeldheid in de samenleving zou willen aanwakkeren, is dat dit niet getolereerd zal worden", verklaarde hij op een bijeenkomst met vertegenwoordigers van allerlei sectoren.
2 uur geleden