Nobelprijs Scheikunde voor ontwikkelen van nieuwe materialen
STOCKHOLM (ANP) - Drie onderzoekers die nieuwe materialen hebben ontwikkeld, krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde. De Japanner Susumu Kitagawa, de Brit Richard Robson en de Palestijns-Jordaanse Amerikaan Omar Yaghi delen de belangrijke wetenschappelijke prijs.
Kitagawa, Robson en Yaghi hebben zogenoemde metaal-organische frameworks (MOF) ontwikkeld. Dat zijn vaste stoffen met minieme gaatjes waar gasmoleculen in passen. "Ze kunnen koolstofdioxide uit de lucht of uit schoorsteenpijpen halen, of giftige stoffen uit rioolwater", legt het Nobelcomité uit. Zo kunnen de materialen helpen bij het zuiveren van stoffen die zich ophopen in de natuur en nauwelijks af te breken zijn, zoals PFAS. De frameworks kunnen echter ook worden gebruikt "om watermoleculen op te vangen uit droge lucht, zodat ze drinkbaar water maken in de woestijn".
In de gaten tussen de vaste materialen is ruimte voor veel gasmoleculen. "Slechts een paar gram van het poreuze materiaal, ongeveer even zwaar als een suikerklontje, heeft een oppervlak ter grootte van een voetbalveld", aldus het Nobelcomité. Dat vergelijkt de materialen daarom met de handtas van Hermelien Griffel in Harry Potter, "klein van buiten, maar heel erg groot van binnen".
De drie laureaten ontvangen een diploma en een medaille. Daarnaast delen ze een bedrag van 11 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ongeveer 1 miljoen euro. De uitreikingsceremonie voor de Nobelprijzen is op 10 december. In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
Meer uit Buitenland
BRASILIA (ANP) - Bondgenoten van de Braziliaanse senator Flávio Bolsonaro zeggen tegen CNN Brasil dat hij het land heeft verlaten. Hij zou met zijn vrouw en twee dochters naar de Verenigde Staten zijn gereisd. Het hooggerechtshof had Bolsonaro verboden het land te verlaten. Afgelopen zondag verloor hij de presidentsverkiezingen van de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva.
6 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - De Likoed-partij van de huidige Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft verzocht of de stembureaus dinsdag langer geopend kunnen blijven, meldt de partij op Telegram. Vooralsnog sluiten die om 21.00 uur Nederlandse tijd, waarna voorlopige uitslagen snel verwacht worden.
50 minuten geleden
BRASILIA (ANP/RTR/AFP) - Flávio Bolsonaro, die zondag de Braziliaanse presidentsverkiezingen verloor van de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva, heeft de deadline gemist om zijn paspoorten in te leveren. Die zijn daarom als vervallen verklaard, vertellen bronnen bij de politie.
58 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De aantijgingen van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan het adres van de Arabisch-Israëlische Ra'ampartij zijn bedoeld om rechtse kiezers naar de stembus te lokken. Dat zegt partijleider van Ra'am, Mansour Abbas. In een video noemt het kopstuk van de voor de coalitievorming mogelijk belangrijke partij Netanyahu een opruier en een leugenaar.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zegt te verkennen of het samen met Amerikaanse partners bijvoorbeeld aardgas kan winnen in het noordpoolgebied, zegt president Vladimir Poetin. Het Hoge Noorden vangt steeds meer begerige blikken nu klimaatverandering belooft het de komende jaren toegankelijker te maken.
3 uur geleden
HELSINKI (ANP/DPA) - Het onverwachte telefoontje van de Finse president en de Noorse premier met de Russische president Vladimir Poetin is niet bij alle bondgenoten goed gevallen. Denemarken is "zeer sceptisch" over "soloacties" en Zweden waarschuwt dat de Europese eendracht onder druk kan komen.
4 uur geleden
MINNA (ANP/AFP) - De dood van tientallen opgepakte mijnwerkers is vorige maand in Nigeria veroorzaakt door de "wrede en inhumane" manier waarop ze waren opgesloten. Dat concludeerden de onderzoekers die moesten ophelderen hoe de gevangenen de dood vonden in een cel in de stad Minna.
4 uur geleden