Nobelprijs Scheikunde voor nanotechnologie, namen waren uitgelekt
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Tunesische Amerikaan Moungi Bawendi, de Amerikaan Louis E. Brus en de Rus Aleksej Ekimov. Zij ontvangen de belangrijkste wetenschapsprijs voor hun werk aan nanotechnologie. Dat heeft de Zweedse Koninklijke Academie van Wetenschappen woensdag bekendgemaakt.
De namen van de drie waren woensdagochtend al uitgelekt, toen het Nobelcomité een persbericht naar Zweedse media stuurde. Bawendi wist echter van niets, na de bekendmaking liet hij weten dat hij diep in slaap was toen het Nobelcomité hem belde. Het Nobelcomité zegt het "diep te betreuren" dat de namen naar buiten zijn gekomen. Volgens de voorzitter is het nog niet duidelijk hoe en waarom het persbericht te vroeg is verstuurd.
Dat een Rus de prijs krijgt, is voor het comité geen probleem. "We zoeken eerst de belangrijkste ontdekkingen, daarna zoeken we de mensen die daar het meest aan hebben bijgedragen. Nationaliteit doet er niet toe. De persoon die de prijs het meest verdient, moet de prijs krijgen."
Kwantumstippen
Bawendi, Brus en Ekimov worden onderscheiden voor hun werk aan kwantumstippen. Dit zijn minieme deeltjes, kristallen, die ongeveer een miljoenste millimeter klein zijn. Ze worden gebruikt in nanotechnologie. Ekimov en Brus ontdekten de deeltjes in de jaren tachtig. Bawendi leidt een onderzoeksgroep die bestudeert hoe kwantumstippen kunnen worden toegepast.
Kwantumstippen geven kleur, afhankelijk van hun grootte. Kleine kristallen kleuren blauw of groen, grotere kristallen rood of oranje. Daarom worden ze veel gebruikt in QLED-televisies en in LED-verlichting in huis. Ziekenhuizen passen kwantumstippen toe om bijvoorbeeld tumoren goed zichtbaar te maken. In de toekomst kunnen kwantumstippen misschien ook worden gebruikt in zonnepanelen en communicatie.
Prijzengeld
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
De Nobelprijzen voor de Geneeskunde en de Natuurkunde waren al toegekend. De prijzen voor Literatuur, Vrede en Economie volgen in de komende dagen.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - De energie-infrastructuur van vier Oekraïense regio's is in de nacht van zaterdag op zondag aangevallen, meldt president Volodymyr Zelensky op X. Volgens hem waren de aanvallen gericht op het verstoren van de levering van elektriciteit aan woningen. "Honderdduizenden gezinnen zitten momenteel nog zonder stroom", aldus Zelensky.
23 minuten geleden
FRANKFURT (ANP) - De Duitse politie is nog steeds aanwezig in Frankfurt, waar zaterdagavond laat rellen uitbraken. De situatie in het centrum kalmeerde volgens Bild pas rond 03.00 uur. Een woordvoerder van de politie meldt dat de schade aanzienlijk is, maar nog niet in kaart kan worden gebracht.
2 uur geleden
LA PAZ (ANP/AFP) - De Boliviaanse president Rodrigo Paz heeft zaterdag de noodtoestand afgekondigd om het hoofd te kunnen bieden aan de droogtes en overstromingen als gevolg van "el Súper Niño". De maatregel maakt het mogelijk om meer economische middelen en hulpdiensten in te zetten in de kritieke gebieden.
7 uur geleden
MAR-A-LAGO (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zaterdag gezegd dat de Verenigde Staten nog één of twee doelen in Iran moeten "aanpakken", met name de berg Kolang, waarvan wordt vermoed dat daar een nucleair complex is gevestigd. Dat zei hij in gesprek met journalisten in zijn resort Mar-a-Lago.
7 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG/AFP) - Een Amerikaanse federale rechter heeft zaterdag een aanklacht wegens smaad van de Amerikaanse president Donald Trump tegen The Wall Street Journal afgewezen. De aanklacht had betrekking op een artikel waarin hem een brief in de vorm van een naakte vrouw werd toegeschreven die hij in 2003 aan zedendelinquent Jeffrey Epstein zou hebben geschreven.
7 uur geleden
PALM BEACH (ANP/RTR) - De naar de Verenigde Staten gevluchte Flávio Bolsonaro kan zolang blijven als hij wil. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump zaterdag gezegd.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - In Londen zijn zaterdag minstens 139 mensen gearresteerd omdat ze deelnamen aan een bijeenkomst ter ondersteuning van de organisatie Palestine Action. Deze pro-Palestijnse beweging is sinds juli 2025 in het Verenigd Koninkrijk verboden en wordt aangemerkt als terroristisch.
11 uur geleden