Nobelprijs Scheikunde voor nanotechnologie, namen waren uitgelekt
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Tunesische Amerikaan Moungi Bawendi, de Amerikaan Louis E. Brus en de Rus Aleksej Ekimov. Zij ontvangen de belangrijkste wetenschapsprijs voor hun werk aan nanotechnologie. Dat heeft de Zweedse Koninklijke Academie van Wetenschappen woensdag bekendgemaakt.
De namen van de drie waren woensdagochtend al uitgelekt, toen het Nobelcomité een persbericht naar Zweedse media stuurde. Bawendi wist echter van niets, na de bekendmaking liet hij weten dat hij diep in slaap was toen het Nobelcomité hem belde. Het Nobelcomité zegt het "diep te betreuren" dat de namen naar buiten zijn gekomen. Volgens de voorzitter is het nog niet duidelijk hoe en waarom het persbericht te vroeg is verstuurd.
Dat een Rus de prijs krijgt, is voor het comité geen probleem. "We zoeken eerst de belangrijkste ontdekkingen, daarna zoeken we de mensen die daar het meest aan hebben bijgedragen. Nationaliteit doet er niet toe. De persoon die de prijs het meest verdient, moet de prijs krijgen."
Kwantumstippen
Bawendi, Brus en Ekimov worden onderscheiden voor hun werk aan kwantumstippen. Dit zijn minieme deeltjes, kristallen, die ongeveer een miljoenste millimeter klein zijn. Ze worden gebruikt in nanotechnologie. Ekimov en Brus ontdekten de deeltjes in de jaren tachtig. Bawendi leidt een onderzoeksgroep die bestudeert hoe kwantumstippen kunnen worden toegepast.
Kwantumstippen geven kleur, afhankelijk van hun grootte. Kleine kristallen kleuren blauw of groen, grotere kristallen rood of oranje. Daarom worden ze veel gebruikt in QLED-televisies en in LED-verlichting in huis. Ziekenhuizen passen kwantumstippen toe om bijvoorbeeld tumoren goed zichtbaar te maken. In de toekomst kunnen kwantumstippen misschien ook worden gebruikt in zonnepanelen en communicatie.
Prijzengeld
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
De Nobelprijzen voor de Geneeskunde en de Natuurkunde waren al toegekend. De prijzen voor Literatuur, Vrede en Economie volgen in de komende dagen.
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/RTR) - De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de verkiezingen gewonnen. Dat meldt de Zweedse publieke omroep SVT nadat vrijwel alle kiesdistricten zijn geteld. Volgens de omroep is een ommekeer in de uitslag niet meer mogelijk.
43 minuten geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De leider en naamgever van de links-populistische Duitse partij Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) beticht Alternative für Deutschland (AfD) ervan coalitiegesprekken te saboteren. Die laatste radicaal-rechtse partij kreeg onlangs in de deelstaat Saksen-Anhalt nipt geen absolute meerderheid, waarna een impasse ontstond over een mogelijke coalitie.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Poetin heeft woensdag Russen opgeroepen om te gaan stemmen voor de parlementaire verkiezingen. Die worden komend weekend gehouden. Volgens Poetin geldt de stemuitslag als barometer voor de steun voor de Russische oorlog tegen Oekraïne.
2 uur geleden
DIDCOT (ANP) - De Britse premier Andy Burnham heeft NAVO-chef Mark Rutte verzekerd dat het Verenigd Koninkrijk zich onder zijn leiding blijft inzetten voor een sterkere alliantie. "Er is weliswaar een nieuwe premier, maar dat verandert niets aan de onwrikbare toewijding van het Verenigd Koninkrijk aan de NAVO en aan onze NAVO-verplichtingen", zei Burnham bij de eerste keer dat hij Rutte als regeringsleider ontving.
3 uur geleden
PIDDINGTON (ANP) - De inwoners van het kleine Engelse dorp Piddington hebben in een referendum gestemd om zich af te scheiden van het Verenigd Koninkrijk, meldt de BBC. De symbolische stembusgang werd gehouden uit protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum in een oude militaire basis in de buurt.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Russische ministerie van Defensie heeft een militaire onderscheiding toegekend aan de commandant die maandagavond twee lichtkogels afvuurde op een Deense helikopter. Volgens de Russen werd zijn fregat "geprovoceerd" door het Deense toestel en heeft de commandant met zijn actie de helikopter succesvol verjaagd.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zegt voorstander te zijn van een internationaal verdrag om wapens in de ruimte te verbieden. Volgens onderminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov is het nog niet te laat om een wapenwedloop in de ruimte te voorkomen, ondanks dat de Verenigde Staten deze week erkenden over wapens te beschikken buiten de atmosfeer.
6 uur geleden