Nobelprijs Scheikunde voor nanotechnologie, namen waren uitgelekt
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Tunesische Amerikaan Moungi Bawendi, de Amerikaan Louis E. Brus en de Rus Aleksej Ekimov. Zij ontvangen de belangrijkste wetenschapsprijs voor hun werk aan nanotechnologie. Dat heeft de Zweedse Koninklijke Academie van Wetenschappen woensdag bekendgemaakt.
De namen van de drie waren woensdagochtend al uitgelekt, toen het Nobelcomité een persbericht naar Zweedse media stuurde. Bawendi wist echter van niets, na de bekendmaking liet hij weten dat hij diep in slaap was toen het Nobelcomité hem belde. Het Nobelcomité zegt het "diep te betreuren" dat de namen naar buiten zijn gekomen. Volgens de voorzitter is het nog niet duidelijk hoe en waarom het persbericht te vroeg is verstuurd.
Dat een Rus de prijs krijgt, is voor het comité geen probleem. "We zoeken eerst de belangrijkste ontdekkingen, daarna zoeken we de mensen die daar het meest aan hebben bijgedragen. Nationaliteit doet er niet toe. De persoon die de prijs het meest verdient, moet de prijs krijgen."
Kwantumstippen
Bawendi, Brus en Ekimov worden onderscheiden voor hun werk aan kwantumstippen. Dit zijn minieme deeltjes, kristallen, die ongeveer een miljoenste millimeter klein zijn. Ze worden gebruikt in nanotechnologie. Ekimov en Brus ontdekten de deeltjes in de jaren tachtig. Bawendi leidt een onderzoeksgroep die bestudeert hoe kwantumstippen kunnen worden toegepast.
Kwantumstippen geven kleur, afhankelijk van hun grootte. Kleine kristallen kleuren blauw of groen, grotere kristallen rood of oranje. Daarom worden ze veel gebruikt in QLED-televisies en in LED-verlichting in huis. Ziekenhuizen passen kwantumstippen toe om bijvoorbeeld tumoren goed zichtbaar te maken. In de toekomst kunnen kwantumstippen misschien ook worden gebruikt in zonnepanelen en communicatie.
Prijzengeld
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
De Nobelprijzen voor de Geneeskunde en de Natuurkunde waren al toegekend. De prijzen voor Literatuur, Vrede en Economie volgen in de komende dagen.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben sinds de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro in januari al ruim 1 miljard dollar aan Venezolaanse olie verkocht. In de komende maanden moet daar nog eens circa 5 miljard dollar bijkomen. Dat zei de Amerikaanse minister van Energie Chris Wright in een interview met NBC News.
45 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse publieke omroep gaat de komende jaren flink bezuinigen. De BBC maakte donderdag bekend de kosten over de komende drie jaar met ongeveer 10 procent te verlagen.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar zegt onderdeel te zijn geworden van een lastercampagne in aanloop naar de verkiezingen in april. In een video op sociale media zegt hij dat personen met regeringsbanden voorbereidingen treffen om een sekstape van hem online te zetten. Magyar geldt als de belangrijkste tegenstander van Viktor Orbán en loopt in de meeste peilingen voorop.
4 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse oud-premier Thorbjørn Jagland is aangeklaagd voor "grootschalige corruptie" wegens zijn banden met de Amerikaanse investeerder Jeffrey Epstein. Dat melden onder meer de Noorse publieke omroep en de BBC. Eerder op de dag werden al huiszoekingen verricht in een woning en vakantiewoningen van de oud-premier.
4 uur geleden
DHAKA (ANP/RTR/AFP) - De Bangladesh Nationalist Party (BNP) heeft de verkiezingen gewonnen. De partij is bij het tellen van de stemmen niet meer in te halen. Het waren de eerste verkiezingen in Bangladesh sinds premier Sheikh Hasina in 2024 vluchtte na grootschalige protesten in het land.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De regering-Trump heeft bepalend klimaatbeleid teruggedraaid dat onder meer juridische grond gaf aan welke broeikasgassen een gevaar vormen voor mensen en hun leefomgeving. Onder andere methaan en koolstofdioxide werden daarin benoemd als schadelijk voor mensen. Tegelijkertijd wordt wetgeving rond de uitstootregulering van wegvoertuigen ingetrokken.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Op de bijeenkomst van de Defensiecontactgroep voor Oekraïne (UDCG) is donderdag 35 miljard dollar (bijna 30 miljard euro) aan nieuwe militaire hulp voor Oekraïne toegezegd. Dat maakte de Britse minister van Defensie John Healey na afloop bekend. De UDCG is bedoeld om hulp voor Oekraïne in te zamelen en onderling af te stemmen.
6 uur geleden