Nobelprijs Scheikunde voor nanotechnologie, namen waren uitgelekt
STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de Tunesische Amerikaan Moungi Bawendi, de Amerikaan Louis E. Brus en de Rus Aleksej Ekimov. Zij ontvangen de belangrijkste wetenschapsprijs voor hun werk aan nanotechnologie. Dat heeft de Zweedse Koninklijke Academie van Wetenschappen woensdag bekendgemaakt.
De namen van de drie waren woensdagochtend al uitgelekt, toen het Nobelcomité een persbericht naar Zweedse media stuurde. Bawendi wist echter van niets, na de bekendmaking liet hij weten dat hij diep in slaap was toen het Nobelcomité hem belde. Het Nobelcomité zegt het "diep te betreuren" dat de namen naar buiten zijn gekomen. Volgens de voorzitter is het nog niet duidelijk hoe en waarom het persbericht te vroeg is verstuurd.
Dat een Rus de prijs krijgt, is voor het comité geen probleem. "We zoeken eerst de belangrijkste ontdekkingen, daarna zoeken we de mensen die daar het meest aan hebben bijgedragen. Nationaliteit doet er niet toe. De persoon die de prijs het meest verdient, moet de prijs krijgen."
Kwantumstippen
Bawendi, Brus en Ekimov worden onderscheiden voor hun werk aan kwantumstippen. Dit zijn minieme deeltjes, kristallen, die ongeveer een miljoenste millimeter klein zijn. Ze worden gebruikt in nanotechnologie. Ekimov en Brus ontdekten de deeltjes in de jaren tachtig. Bawendi leidt een onderzoeksgroep die bestudeert hoe kwantumstippen kunnen worden toegepast.
Kwantumstippen geven kleur, afhankelijk van hun grootte. Kleine kristallen kleuren blauw of groen, grotere kristallen rood of oranje. Daarom worden ze veel gebruikt in QLED-televisies en in LED-verlichting in huis. Ziekenhuizen passen kwantumstippen toe om bijvoorbeeld tumoren goed zichtbaar te maken. In de toekomst kunnen kwantumstippen misschien ook worden gebruikt in zonnepanelen en communicatie.
Prijzengeld
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.
De Nobelprijzen voor de Geneeskunde en de Natuurkunde waren al toegekend. De prijzen voor Literatuur, Vrede en Economie volgen in de komende dagen.
Meer uit Buitenland
DUBAI (ANP/RTR) - Iran zegt een Amerikaans marinefregat te hebben aangevallen nabij de haven van Jask, in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau Fars. Het schip zou Iraanse waarschuwingen hebben genegeerd. Volgens Fars zou het schip geraakt zijn door twee projectielen en nadien zijn gekeerd. Onduidelijk is op dit moment of er doden of gewonden zijn.
18 minuten geleden
BOEKAREST (ANP) - Het was de afgelopen weken druk bij het Nationaal Historisch Museum in Boekarest. Daar werden sinds woensdag 22 april de gouden helm van Cotofenesti en twee gouden armbanden tijdelijk tentoongesteld, die vorig jaar in Nederland werden gestolen. Het museum meldt aan het ANP dat het aantal bezoekers deze periode flink is gestegen.
54 minuten geleden
JEREVAN (ANP) - Europa heeft "één stem" nodig om in overleg te treden met Rusland, vindt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. "We moeten een werkbare opzet vinden" voor besprekingen over het beëindigen van de oorlog, zei hij op de top van de Europese Politieke Gemeenschap in Armenië.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin heeft de persoonlijke beveiliging van de Russische president Vladimir Poetin "drastisch opgevoerd", blijkt uit een rapport van een Europese inlichtingendienst dat CNN in handen heeft gekregen. Aanleiding zouden een reeks moordaanslagen op hoge Russische militairen zijn en de angst voor een staatsgreep.
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben 22 bemanningsleden van een Iraans containerschip waarop ze afgelopen maand beslag legden, overgebracht naar Pakistan. Volgens het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zullen de opvarenden worden overgeleverd aan Iran. Het ministerie spreekt van een stap die het vertrouwen tussen de strijdende partijen moet verbeteren.
2 uur geleden
JEREVAN (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas was verrast door de timing van de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump om Amerikaanse troepen uit Duitsland weg te halen. "Ik denk dat het aantoont dat we de Europese pijler binnen de NAVO echt moeten versterken en dat we echt meer moeten doen", zei Kallas voorafgaand aan een top van de Europese Politieke Gemeenschap in de Armeense hoofdstad Jerevan.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran heeft drie mannen geëxecuteerd die beschuldigd werden van samenwerking met de Israëlische inlichtingendienst Mossad. Al Jazeera meldt dat twee van de mannen betrokken zouden zijn geweest bij de dood van een lid van de Iraanse veiligheidsdiensten.
3 uur geleden