Nobelprijs Scheikunde voor moleculenbouwers uit Duitsland en VS
STOCKHOLM (ANP) - De Duitser Benjamin List en de Schotse Amerikaan David MacMillan krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde. Zij hebben onderzoek gedaan naar een "inventieve manier om moleculen te bouwen", zo verklaart het Nobelcomité de keuze. Hun technologie is "nauwkeurig, goedkoop, snel en milieuvriendelijk" en wordt onder meer gebruikt bij onderzoek naar medicijnen. Hun ontdekking "heeft de mensheid al veel goeds gebracht".
List was met zijn vrouw op vakantie in Amsterdam toen hij woensdagochtend op de hoogte werd gebracht. Het Nobelcomité belde hem vlak voor de bekendmaking. "We hebben een geweldig concert in het Concertgebouw bezocht, we hebben een geweldige dag en ik verwachtte deze enorme verrassing zeker niet", zei hij tijdens een rechtstreekse verbinding met de persconferentie. List zat met een kop koffie aan het ontbijt toen zijn telefoon ging. "Ik dacht eerst dat iemand een grap met me uithaalde. Toen zag ik dat iemand uit Zweden belde. Ik keek naar mijn vrouw, zij keek naar mij en ik rende de ontbijtzaal uit. Het is moeilijk om te beschrijven wat je dan voelt. Het is een bijzonder moment dat ik nooit zal vergeten."
Het lukte de jury niet om MacMillan op de hoogte te brengen. Hij nam de telefoon niet op en kreeg daarom een voicemailbericht en een e-mail.
Eenvoudig en inventief
De hele wereld bestaat uit moleculen. Die worden gevormd door kleinere bouwstenen die aan elkaar vastgemaakt worden. Bij dat bouwen gebruiken wetenschappers katalysatoren, oftewel stoffen die een chemische reactie op gang helpen brengen. Wetenschappers hadden vroeger twee manieren om dit te doen, maar MacMillan en List ontdekten los van elkaar dat er nog een derde manier is. Dat noemden ze asymmetrische organokatalyse. "Het concept is even eenvoudig als inventief", legt het Nobelcomité uit.
List en MacMillan delen de prijs van 10 miljoen Zweedse kronen, omgerekend bijna 1 miljoen euro. De Nobelprijs voor de Scheikunde is de laatste prijs die door iemand uit Nederland is gewonnen. De prijs ging in 2016 naar Ben Feringa van de Rijksuniversiteit Groningen. De andere Nederlandse winnaars van de scheikundeprijs zijn Paul Crutzen (1995), Peter Debye (1936) en Jacobus Henricus van 't Hoff (1901).
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Amerikaanse functionarissen bevestigen dat een Amerikaans gevechtsvliegtuig is neergehaald in Iran, meldt The New York Times. De VS proberen de bemanning op te sporen en te redden voordat Iran ze te pakken krijgt, zeggen ingewijden tegen de krant.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat zijn land "met iets meer tijd makkelijk de Straat van Hormuz kan heropenen." Door een Iraanse blokkade varen nauwelijks nog schepen door de zeestraat, die van groot belang is voor de internationale handel.
2 uur geleden
BUSHEHR (ANP/RTR) - Een opslagplaats met daarin hulpgoederen en hulpvoertuigen is geraakt door een droneaanval, meldt het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC). Donderdag zei die organisatie nog zich zorgen te maken om de verslechterde humanitaire situatie in Iran.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Vicepresident JD Vance zal voortaan verantwoordelijk zijn voor fraudebestrijding in de VS. Op Truth Social schrijft president Donald Trump dat Vance in die rol voortaan bekend zal staan als "fraude-tsaar".
2 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Ma Xingrui, lid van het Chinese politburo en voormalig leider van de Communistische Partij in Xinjiang, wordt onderzocht door het anti-corruptieorgaan van de partij, melden Chinese media. Voor zover bekend is hij nog niet uit zijn functie gezet.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Bij de grootschalige Russische aanval op Oekraïne zijn zeker zes mensen omgekomen, melden de autoriteiten. Sinds donderdag 18.00 uur gaat Oekraïne gebukt onder een grote reeks Russische drone- en raketaanvallen. Die hielden ook gedurende vrijdagochtend aan.
3 uur geleden
BANGKOK (ANP/AFP) - Er zijn menselijke resten gevonden op het Thaise vrachtschip dat vorige maand in de Straat van Hormuz werd aangevallen door Iran. Eerder werd bekend dat drie bemanningsleden vermist waren.
5 uur geleden