Nobelprijs Scheikunde voor moleculenbouwers uit Duitsland en VS
STOCKHOLM (ANP) - De Duitser Benjamin List en de Schotse Amerikaan David MacMillan krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde. Zij hebben onderzoek gedaan naar een "inventieve manier om moleculen te bouwen", zo verklaart het Nobelcomité de keuze. Hun technologie is "nauwkeurig, goedkoop, snel en milieuvriendelijk" en wordt onder meer gebruikt bij onderzoek naar medicijnen. Hun ontdekking "heeft de mensheid al veel goeds gebracht".
List was met zijn vrouw op vakantie in Amsterdam toen hij woensdagochtend op de hoogte werd gebracht. Het Nobelcomité belde hem vlak voor de bekendmaking. "We hebben een geweldig concert in het Concertgebouw bezocht, we hebben een geweldige dag en ik verwachtte deze enorme verrassing zeker niet", zei hij tijdens een rechtstreekse verbinding met de persconferentie. List zat met een kop koffie aan het ontbijt toen zijn telefoon ging. "Ik dacht eerst dat iemand een grap met me uithaalde. Toen zag ik dat iemand uit Zweden belde. Ik keek naar mijn vrouw, zij keek naar mij en ik rende de ontbijtzaal uit. Het is moeilijk om te beschrijven wat je dan voelt. Het is een bijzonder moment dat ik nooit zal vergeten."
Het lukte de jury niet om MacMillan op de hoogte te brengen. Hij nam de telefoon niet op en kreeg daarom een voicemailbericht en een e-mail.
Eenvoudig en inventief
De hele wereld bestaat uit moleculen. Die worden gevormd door kleinere bouwstenen die aan elkaar vastgemaakt worden. Bij dat bouwen gebruiken wetenschappers katalysatoren, oftewel stoffen die een chemische reactie op gang helpen brengen. Wetenschappers hadden vroeger twee manieren om dit te doen, maar MacMillan en List ontdekten los van elkaar dat er nog een derde manier is. Dat noemden ze asymmetrische organokatalyse. "Het concept is even eenvoudig als inventief", legt het Nobelcomité uit.
List en MacMillan delen de prijs van 10 miljoen Zweedse kronen, omgerekend bijna 1 miljoen euro. De Nobelprijs voor de Scheikunde is de laatste prijs die door iemand uit Nederland is gewonnen. De prijs ging in 2016 naar Ben Feringa van de Rijksuniversiteit Groningen. De andere Nederlandse winnaars van de scheikundeprijs zijn Paul Crutzen (1995), Peter Debye (1936) en Jacobus Henricus van 't Hoff (1901).
Meer uit Buitenland
SAO PAULO (ANP/AFP/DPA) - De zoon van de voormalige president Jair Bolsonaro doet in Brazilië mee aan de presidentsverkiezingen. Flávio Bolsonaro neemt het in oktober op tegen de linkse president Inácio Lula da Silva.
1 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron belooft wederopbouw en herstel van de gebieden waar momenteel grote natuurbranden woeden. In een post op X zegt hij: "Overal waar de vlammen toeslaan, zijn duizenden hectares verwoest, zijn woningen vernield, zijn activiteiten onderbroken, zijn levens ontwricht. Wij zullen herbouwen, wij zullen herstellen en wij zullen aanwezig zijn zolang als nodig is."
1 uur geleden
MANISES (ANP/AFP/RTR/DPA) - Door een brand in een ravijn in de buurt van de Spaanse stad Valencia is een man om het leven gekomen. Het slachtoffer is aangetroffen in een auto, melden de autoriteiten.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - Honderdduizenden mensen hebben in Berlijn meegedaan aan de jaarlijkse Pride-parade, die lokaal bekendstaat als Christopher Street Day. De politie meldt dat er geen grote incidenten waren.
3 uur geleden
PARENTIS-EN-BORN (ANP) - De brandweer in de streek bij de badplaats Biscarrosse in Zuidwest-Frankrijk meldt succes in de bestrijding van een hevige bosbrand ruim 50 kilometer ten zuidwesten van Bordeaux. De brand is tot staan gebracht "dankzij een uitzonderlijke mobilisatie en het inzetten van vele middelen". De bosbrand is bij twee wegen in de streek gestopt volgens de burgemeester van het dorp Parentis-en-Born.
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse krijgsmacht gaat nog eens 500 militairen extra inzetten om "mensen en eigendommen te beschermen" tijdens de natuurbranden die het land teisteren. Dat betekent dat in totaal 1500 militairen zijn gemobiliseerd om hulp te bieden.
3 uur geleden
OMSK (ANP/AFP) - De president van Kazachstan heeft er in een gesprek met zijn Russische collega Vladimir Poetin op aangedrongen de vijandelijkheden in Oekraïne te stoppen. De gevechten moeten ophouden volgens de leider van Kazachstan, Kassym-Jomart Tokajev, want het is een schande dat jonge mensen aan het front sterven.
4 uur geleden