Nobelprijs Natuurkunde naar onderzoek met supersnelle lichtflits
STOCKHOLM (ANP) - Drie wetenschappers delen dit jaar de Nobelprijs voor de Natuurkunde. De Fransman Pierre Agostini, De Hongaarse Oostenrijker Ferenc Krausz en de Française Anne L'Huillier krijgen de belangrijke wetenschapsprijs voor hun onderzoek naar de beweging van elektronen binnen atomen en moleculen.
Bij die minieme deeltjes gebeuren veranderingen razendsnel, zo snel dat mensen ze niet kunnen waarnemen. De tijd wordt bij elektronen gemeten in attoseconden. Een attoseconde is een miljardste van een miljardste van een seconde, oftewel een seconde gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend. "Er zitten evenveel attoseconden in een seconde als er seconden zijn geweest sinds het ontstaan van het heelal", aldus het Nobelcomité.
De drie winnaars zijn erin geslaagd razendsnelle lichtflitsen te maken om zichtbaar te maken wat er in een tijdsbestek van attoseconden binnen atomen gebeurt, terwijl dat vroeger onzichtbaar bleef. Volgens het Nobelcomité kan die attotechnologie onder meer helpen bij het ontwikkelen van nog snellere elektronische apparaten. In de toekomst kan attotechnologie misschien ook worden gebruikt om veranderingen in moleculen in bloedcellen te zien, het begin van een tumor, denkt het Nobelcomité. Hoe sneller zo'n verandering wordt ontdekt, hoe beter de kansen op behandeling zijn.
Geldbedrag
In 1902, 1910, 1913, 1953, 1981, 1984, 1999 en 2010 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Natuurkunde.
Op maandag was bekendgemaakt dat de Hongaarse Katalin Karikó en de Amerikaan Drew Weissman dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde krijgen. In de komende dagen worden ook de Nobelprijzen voor de scheikunde (woensdag), literatuur (donderdag), vrede (vrijdag) en economie (volgende week maandag) toegekend.
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
Meer uit Buitenland
KOPENHAGEN (ANP/RTR) - Zweden gaat met straaljagers meedoen aan de Noordpoolmissie Arctic Sentry van de NAVO. Met die toestellen worden patrouilles uitgevoerd.
34 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Een Franse rechtbank heeft drie mannen veroordeeld voor een groepsverkrachting in 2020. De moeder van het slachtoffer had bewijsmateriaal een jaar bewaard in een plastic zak, omdat haar dochter aanvankelijk niet met de politie wilde praten.
37 minuten geleden
RIJKHOVEN (ANP) - De Belgische premier Bart De Wever waarschuwt voor het verdwijnen van de petrochemische industrie, de staal- en de metaalindustrie in de EU. "Als je dat verliest, heb je geen strategische autonomie meer", zei hij voor het begin van de informele EU-top over concurrentiekracht.
1 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - Vrijwel alle buitenlandse families zijn weg uit het Syrische kamp al-Hol, zeggen bronnen bij humanitaire organisaties tegen persbureau AFP. In het kamp zaten familieleden vast van strijders van Islamitische Staat. Dat waren voor een groot deel Syriërs en Irakezen, maar ook ruim 6000 mensen uit zo'n veertig andere landen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie zou het intrekken van de opschorting van betalingen aan Hongarije ongedaan moeten maken. Dit meent de Kroatische advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie, Tamara Ćapeta. Ze geeft daarmee een meerderheid van het Europees Parlement gelijk. Dat was naar het hof gestapt om de betalingen aan Hongarije stop te zetten.
1 uur geleden
SEOUL (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De dochter van de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un wordt gepositioneerd om hem op te volgen. Dat concludeerde de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst NIS, die onder meer keek naar hoe dochter Ju Ae wordt afgebeeld in staatsmedia en hoe vaak ze in de openbaarheid verschijnt. Ze wordt vaak prominent afgebeeld naast haar vader bij bijvoorbeeld raketlanceringen en militaire parades.
1 uur geleden
RIJKHOVEN (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Franse president Emmanuel Macron hebben broederlijk, zij aan zij en in hun eigen taal, de urgentie benadrukt van een concurrerender Europa en de voltooiing van de Europese interne markt. Dat deden zij donderdag bij aankomst in het Vlaamse kasteel Alden Biesen waar de regeringsleiders van de EU-landen bijeen zijn voor een heidag over concurrentiekracht.
1 uur geleden