Nobelprijs Natuurkunde naar onderzoek met supersnelle lichtflits
STOCKHOLM (ANP) - Drie wetenschappers delen dit jaar de Nobelprijs voor de Natuurkunde. De Fransman Pierre Agostini, De Hongaarse Oostenrijker Ferenc Krausz en de Française Anne L'Huillier krijgen de belangrijke wetenschapsprijs voor hun onderzoek naar de beweging van elektronen binnen atomen en moleculen.
Bij die minieme deeltjes gebeuren veranderingen razendsnel, zo snel dat mensen ze niet kunnen waarnemen. De tijd wordt bij elektronen gemeten in attoseconden. Een attoseconde is een miljardste van een miljardste van een seconde, oftewel een seconde gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend. "Er zitten evenveel attoseconden in een seconde als er seconden zijn geweest sinds het ontstaan van het heelal", aldus het Nobelcomité.
De drie winnaars zijn erin geslaagd razendsnelle lichtflitsen te maken om zichtbaar te maken wat er in een tijdsbestek van attoseconden binnen atomen gebeurt, terwijl dat vroeger onzichtbaar bleef. Volgens het Nobelcomité kan die attotechnologie onder meer helpen bij het ontwikkelen van nog snellere elektronische apparaten. In de toekomst kan attotechnologie misschien ook worden gebruikt om veranderingen in moleculen in bloedcellen te zien, het begin van een tumor, denkt het Nobelcomité. Hoe sneller zo'n verandering wordt ontdekt, hoe beter de kansen op behandeling zijn.
Geldbedrag
In 1902, 1910, 1913, 1953, 1981, 1984, 1999 en 2010 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Natuurkunde.
Op maandag was bekendgemaakt dat de Hongaarse Katalin Karikó en de Amerikaan Drew Weissman dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde krijgen. In de komende dagen worden ook de Nobelprijzen voor de scheikunde (woensdag), literatuur (donderdag), vrede (vrijdag) en economie (volgende week maandag) toegekend.
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/RTR) - De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de verkiezingen gewonnen. Dat meldt de Zweedse publieke omroep SVT nadat vrijwel alle kiesdistricten zijn geteld. Volgens de omroep is een ommekeer in de uitslag niet meer mogelijk.
43 minuten geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De leider en naamgever van de links-populistische Duitse partij Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) beticht Alternative für Deutschland (AfD) ervan coalitiegesprekken te saboteren. Die laatste radicaal-rechtse partij kreeg onlangs in de deelstaat Saksen-Anhalt nipt geen absolute meerderheid, waarna een impasse ontstond over een mogelijke coalitie.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Poetin heeft woensdag Russen opgeroepen om te gaan stemmen voor de parlementaire verkiezingen. Die worden komend weekend gehouden. Volgens Poetin geldt de stemuitslag als barometer voor de steun voor de Russische oorlog tegen Oekraïne.
2 uur geleden
DIDCOT (ANP) - De Britse premier Andy Burnham heeft NAVO-chef Mark Rutte verzekerd dat het Verenigd Koninkrijk zich onder zijn leiding blijft inzetten voor een sterkere alliantie. "Er is weliswaar een nieuwe premier, maar dat verandert niets aan de onwrikbare toewijding van het Verenigd Koninkrijk aan de NAVO en aan onze NAVO-verplichtingen", zei Burnham bij de eerste keer dat hij Rutte als regeringsleider ontving.
3 uur geleden
PIDDINGTON (ANP) - De inwoners van het kleine Engelse dorp Piddington hebben in een referendum gestemd om zich af te scheiden van het Verenigd Koninkrijk, meldt de BBC. De symbolische stembusgang werd gehouden uit protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum in een oude militaire basis in de buurt.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Russische ministerie van Defensie heeft een militaire onderscheiding toegekend aan de commandant die maandagavond twee lichtkogels afvuurde op een Deense helikopter. Volgens de Russen werd zijn fregat "geprovoceerd" door het Deense toestel en heeft de commandant met zijn actie de helikopter succesvol verjaagd.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zegt voorstander te zijn van een internationaal verdrag om wapens in de ruimte te verbieden. Volgens onderminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov is het nog niet te laat om een wapenwedloop in de ruimte te voorkomen, ondanks dat de Verenigde Staten deze week erkenden over wapens te beschikken buiten de atmosfeer.
6 uur geleden