Nobelprijs Natuurkunde naar onderzoek met supersnelle lichtflits
STOCKHOLM (ANP) - Drie wetenschappers delen dit jaar de Nobelprijs voor de Natuurkunde. De Fransman Pierre Agostini, De Hongaarse Oostenrijker Ferenc Krausz en de Française Anne L'Huillier krijgen de belangrijke wetenschapsprijs voor hun onderzoek naar de beweging van elektronen binnen atomen en moleculen.
Bij die minieme deeltjes gebeuren veranderingen razendsnel, zo snel dat mensen ze niet kunnen waarnemen. De tijd wordt bij elektronen gemeten in attoseconden. Een attoseconde is een miljardste van een miljardste van een seconde, oftewel een seconde gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend. "Er zitten evenveel attoseconden in een seconde als er seconden zijn geweest sinds het ontstaan van het heelal", aldus het Nobelcomité.
De drie winnaars zijn erin geslaagd razendsnelle lichtflitsen te maken om zichtbaar te maken wat er in een tijdsbestek van attoseconden binnen atomen gebeurt, terwijl dat vroeger onzichtbaar bleef. Volgens het Nobelcomité kan die attotechnologie onder meer helpen bij het ontwikkelen van nog snellere elektronische apparaten. In de toekomst kan attotechnologie misschien ook worden gebruikt om veranderingen in moleculen in bloedcellen te zien, het begin van een tumor, denkt het Nobelcomité. Hoe sneller zo'n verandering wordt ontdekt, hoe beter de kansen op behandeling zijn.
Geldbedrag
In 1902, 1910, 1913, 1953, 1981, 1984, 1999 en 2010 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Natuurkunde.
Op maandag was bekendgemaakt dat de Hongaarse Katalin Karikó en de Amerikaan Drew Weissman dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde krijgen. In de komende dagen worden ook de Nobelprijzen voor de scheikunde (woensdag), literatuur (donderdag), vrede (vrijdag) en economie (volgende week maandag) toegekend.
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Bij een protest van Palestine Action zijn in Londen zaterdag 325 arrestaties verricht, meldt de Britse politie. Zaterdagavond werden nog 139 arrestaties gemeld. De pro-Palestijnse organisatie is verboden in het Verenigd Koninkrijk en wordt aangemerkt als terroristisch.
28 minuten geleden
KYIV (ANP) - De energie-infrastructuur van vier Oekraïense regio's is in de nacht van zaterdag op zondag aangevallen, meldt president Volodymyr Zelensky op X. Volgens hem waren de aanvallen gericht op het verstoren van de levering van elektriciteit aan woningen. "Honderdduizenden gezinnen zitten momenteel nog zonder stroom", aldus Zelensky.
51 minuten geleden
FRANKFURT (ANP) - De Duitse politie is nog steeds aanwezig in Frankfurt, waar zaterdagavond laat rellen uitbraken. De situatie in het centrum kalmeerde volgens Bild pas rond 03.00 uur. Een woordvoerder van de politie meldt dat de schade aanzienlijk is, maar nog niet in kaart kan worden gebracht.
2 uur geleden
LA PAZ (ANP/AFP) - De Boliviaanse president Rodrigo Paz heeft zaterdag de noodtoestand afgekondigd om het hoofd te kunnen bieden aan de droogtes en overstromingen als gevolg van "el Súper Niño". De maatregel maakt het mogelijk om meer economische middelen en hulpdiensten in te zetten in de kritieke gebieden.
8 uur geleden
MAR-A-LAGO (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zaterdag gezegd dat de Verenigde Staten nog één of twee doelen in Iran moeten "aanpakken", met name de berg Kolang, waarvan wordt vermoed dat daar een nucleair complex is gevestigd. Dat zei hij in gesprek met journalisten in zijn resort Mar-a-Lago.
8 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG/AFP) - Een Amerikaanse federale rechter heeft zaterdag een aanklacht wegens smaad van de Amerikaanse president Donald Trump tegen The Wall Street Journal afgewezen. De aanklacht had betrekking op een artikel waarin hem een brief in de vorm van een naakte vrouw werd toegeschreven die hij in 2003 aan zedendelinquent Jeffrey Epstein zou hebben geschreven.
8 uur geleden
PALM BEACH (ANP/RTR) - De naar de Verenigde Staten gevluchte Flávio Bolsonaro kan zolang blijven als hij wil. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump zaterdag gezegd.
8 uur geleden