Nobelprijs Natuurkunde naar onderzoek met supersnelle lichtflits
STOCKHOLM (ANP) - Drie wetenschappers delen dit jaar de Nobelprijs voor de Natuurkunde. De Fransman Pierre Agostini, De Hongaarse Oostenrijker Ferenc Krausz en de Française Anne L'Huillier krijgen de belangrijke wetenschapsprijs voor hun onderzoek naar de beweging van elektronen binnen atomen en moleculen.
Bij die minieme deeltjes gebeuren veranderingen razendsnel, zo snel dat mensen ze niet kunnen waarnemen. De tijd wordt bij elektronen gemeten in attoseconden. Een attoseconde is een miljardste van een miljardste van een seconde, oftewel een seconde gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend. "Er zitten evenveel attoseconden in een seconde als er seconden zijn geweest sinds het ontstaan van het heelal", aldus het Nobelcomité.
De drie winnaars zijn erin geslaagd razendsnelle lichtflitsen te maken om zichtbaar te maken wat er in een tijdsbestek van attoseconden binnen atomen gebeurt, terwijl dat vroeger onzichtbaar bleef. Volgens het Nobelcomité kan die attotechnologie onder meer helpen bij het ontwikkelen van nog snellere elektronische apparaten. In de toekomst kan attotechnologie misschien ook worden gebruikt om veranderingen in moleculen in bloedcellen te zien, het begin van een tumor, denkt het Nobelcomité. Hoe sneller zo'n verandering wordt ontdekt, hoe beter de kansen op behandeling zijn.
Geldbedrag
In 1902, 1910, 1913, 1953, 1981, 1984, 1999 en 2010 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Natuurkunde.
Op maandag was bekendgemaakt dat de Hongaarse Katalin Karikó en de Amerikaan Drew Weissman dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde krijgen. In de komende dagen worden ook de Nobelprijzen voor de scheikunde (woensdag), literatuur (donderdag), vrede (vrijdag) en economie (volgende week maandag) toegekend.
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
Meer uit Buitenland
DUBAI (ANP/RTR) - Iran zegt een Amerikaans marinefregat te hebben aangevallen nabij de haven van Jask, in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau Fars. Het schip zou Iraanse waarschuwingen hebben genegeerd. Volgens Fars zou het schip geraakt zijn door twee projectielen en nadien zijn gekeerd. Onduidelijk is op dit moment of er doden of gewonden zijn.
28 minuten geleden
BOEKAREST (ANP) - Het was de afgelopen weken druk bij het Nationaal Historisch Museum in Boekarest. Daar werden sinds woensdag 22 april de gouden helm van Cotofenesti en twee gouden armbanden tijdelijk tentoongesteld, die vorig jaar in Nederland werden gestolen. Het museum meldt aan het ANP dat het aantal bezoekers deze periode flink is gestegen.
1 uur geleden
JEREVAN (ANP) - Europa heeft "één stem" nodig om in overleg te treden met Rusland, vindt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. "We moeten een werkbare opzet vinden" voor besprekingen over het beëindigen van de oorlog, zei hij op de top van de Europese Politieke Gemeenschap in Armenië.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin heeft de persoonlijke beveiliging van de Russische president Vladimir Poetin "drastisch opgevoerd", blijkt uit een rapport van een Europese inlichtingendienst dat CNN in handen heeft gekregen. Aanleiding zouden een reeks moordaanslagen op hoge Russische militairen zijn en de angst voor een staatsgreep.
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben 22 bemanningsleden van een Iraans containerschip waarop ze afgelopen maand beslag legden, overgebracht naar Pakistan. Volgens het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zullen de opvarenden worden overgeleverd aan Iran. Het ministerie spreekt van een stap die het vertrouwen tussen de strijdende partijen moet verbeteren.
2 uur geleden
JEREVAN (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas was verrast door de timing van de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump om Amerikaanse troepen uit Duitsland weg te halen. "Ik denk dat het aantoont dat we de Europese pijler binnen de NAVO echt moeten versterken en dat we echt meer moeten doen", zei Kallas voorafgaand aan een top van de Europese Politieke Gemeenschap in de Armeense hoofdstad Jerevan.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran heeft drie mannen geëxecuteerd die beschuldigd werden van samenwerking met de Israëlische inlichtingendienst Mossad. Al Jazeera meldt dat twee van de mannen betrokken zouden zijn geweest bij de dood van een lid van de Iraanse veiligheidsdiensten.
3 uur geleden