Nobelprijs Natuurkunde naar onderzoek met supersnelle lichtflits
STOCKHOLM (ANP) - Drie wetenschappers delen dit jaar de Nobelprijs voor de Natuurkunde. De Fransman Pierre Agostini, De Hongaarse Oostenrijker Ferenc Krausz en de Française Anne L'Huillier krijgen de belangrijke wetenschapsprijs voor hun onderzoek naar de beweging van elektronen binnen atomen en moleculen.
Bij die minieme deeltjes gebeuren veranderingen razendsnel, zo snel dat mensen ze niet kunnen waarnemen. De tijd wordt bij elektronen gemeten in attoseconden. Een attoseconde is een miljardste van een miljardste van een seconde, oftewel een seconde gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend gedeeld door duizend. "Er zitten evenveel attoseconden in een seconde als er seconden zijn geweest sinds het ontstaan van het heelal", aldus het Nobelcomité.
De drie winnaars zijn erin geslaagd razendsnelle lichtflitsen te maken om zichtbaar te maken wat er in een tijdsbestek van attoseconden binnen atomen gebeurt, terwijl dat vroeger onzichtbaar bleef. Volgens het Nobelcomité kan die attotechnologie onder meer helpen bij het ontwikkelen van nog snellere elektronische apparaten. In de toekomst kan attotechnologie misschien ook worden gebruikt om veranderingen in moleculen in bloedcellen te zien, het begin van een tumor, denkt het Nobelcomité. Hoe sneller zo'n verandering wordt ontdekt, hoe beter de kansen op behandeling zijn.
Geldbedrag
In 1902, 1910, 1913, 1953, 1981, 1984, 1999 en 2010 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Natuurkunde.
Op maandag was bekendgemaakt dat de Hongaarse Katalin Karikó en de Amerikaan Drew Weissman dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde krijgen. In de komende dagen worden ook de Nobelprijzen voor de scheikunde (woensdag), literatuur (donderdag), vrede (vrijdag) en economie (volgende week maandag) toegekend.
De winnaars krijgen niet alleen de erkenning die bij de prijs hoort, maar ze mogen ook een bedrag van omgerekend ruim 950.000 euro verdelen. Daarnaast ontvangen ze een medaille en een diploma. De uitreiking van de prijzen is op 10 december. Dat is de sterfdag van de Zweedse industrieel Alfred Nobel, naar wie de prijzen zijn vernoemd.
Meer uit Buitenland
BONN (ANP) - Niet alleen boven land worden temperatuurrecords verbroken. Ook het zeewater is warmer dan ooit in deze tijd van het jaar, meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. Wetenschappers van de dienst voorzien potentieel flinke gevolgen van de "ongekende opwarming", ook voor de temperaturen boven land.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft in 2025 naar eigen zeggen minstens 1,2 miljard dollar (1,05 miljard euro) verdiend met activiteiten rond crypto en memecoins. Dit blijkt uit zijn recentste jaarlijkse opgave van financiële belangen.
4 uur geleden
STADE (ANP/AFP) - De man die wordt verdacht van het doodschieten van zes mensen in het Duitse Stade lijkt eerder zijn jonge baby door elkaar geschud te hebben. Ook had hij artsen in het ziekenhuis waar de baby werd behandeld bedreigd, melden Duitse media.
9 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR/DPA) - Het dodental door de zware aardbevingen van vorige week in Venezuela is gestegen naar 1943. Dat meldde parlementsvoorzitter Jorge Rodríguez, die ook sprak over ruim tienduizend gewonden door het natuurgeweld.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump roept het Congres op alsnog te regelen dat het geboorterecht in het land beperkt wordt. Hij doet dat nadat hij een zaak bij het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten heeft verloren.
12 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse Groene partij is van plan een motie van wantrouwen in te dienen tegen de regering vanwege de vermeend gebrekkige aanpak van de hitte deze maand, meldt Politico. Volgens partijleider Cyrielle Chatelain is de regering medeverantwoordelijk voor alle doden die er zijn gevallen tijdens de elf dagen durende hittegolf, waarin de warmste dag ooit werd gemeten.
13 uur geleden
MUSCAT (ANP) - Oman heeft een plan gemaakt voor het heffen van servicekosten in de Straat van Hormuz, meldt The New York Times op basis van ingewijden. Oman zou daarover zelfs al een officieel voorstel hebben ingediend bij de Verenigde Staten, die sterk tegen betalingen in de zeestraat zijn.
13 uur geleden