NIOD: situatie rond namenlijst oorlogsarchief 'zorgwekkend'
AMSTERDAM (ANP) - De begin dit jaar gepubliceerde namenlijst van overleden verdachten die voorkomen in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) heeft tot een "zorgwekkende en zeer onwenselijke situatie" geleid. Dat meldt oorlogsinstituut NIOD. Iedereen kan online in de namenindex zoeken naar verdachten, maar het bekijken van de bijbehorende dossiers is lastiger. En dat is volgens het NIOD problematisch.
De namen van mensen die in het beladen oorlogsarchief voorkomen als verdachte van collaboratie met de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog kunnen mogelijk leiden tot "suggestieve associaties", aldus het NIOD. "Tegelijkertijd is het achterliggende materiaal niet vrij beschikbaar, waardoor grondige historische analyse wordt bemoeilijkt en afhankelijk is van de (beperkte) capaciteit in een studiezaal. Dit verhoogt het risico dat deze gemakkelijk toegankelijke en toevallig beschikbare bron de basis vormt voor voorbarige beschuldigingen of snelle oordelen."
Oorspronkelijk zou het CABR vanaf 2 januari volledig openbaar en deels digitaal doorzoekbaar worden voor iedereen, maar dat is voorlopig uitgesteld na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over privacyrisico's. Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), die met zijn ministerie verantwoordelijk is voor het Nationaal Archief (NA) waar het CABR deel van uitmaakt, meldde wel dat het onlinearchief binnenkort onder voorwaarden kan worden ingezien vanuit de studiezaal van het archief. Maar het NIOD roept de minister op om de dossiers alsnog snel online beschikbaar te maken zoals oorspronkelijk gepland, zij het met voldoende privacymaatregelen.
Reactie
"Alleen door snel en doortastend te handelen kan recht worden gedaan aan de belangen van nabestaanden en betrokkenen én kan de maatschappelijke en wetenschappelijke waarde van het CABR-archief worden veiliggesteld", aldus het oorlogsinstituut.
Donderdag uitte ook de AP zorgen over de namenlijst. Volgende week gaat de toezichthouder langs bij het NA met vragen over de gang van zaken rond het CABR.
Eerder bleek dat in het register ook namen voorkomen van mensen zonder dossier, van wie het niet duidelijk is of en waarvan zij beschuldigd werden. Het kan dus ook om slachtoffers en getuigen gaan. Inmiddels heeft het NA alle 25.000 namen offline gehaald die zonder dossier voorkwamen in de lijst.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Na een jaar controles zijn 530 mensen bij de grens geweigerd. Tussen 9 december 2024 en 8 december 2025 werden 143.960 mensen en 35.380 voertuigen gecontroleerd door de Koninklijke Marechaussee. 250 mensen werden aangehouden aan de grens, schrijft demissionair minister David van Weel van Asiel en Migratie in een brief aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is niet genegen de toetredingseisen voor Oekraïne tot de EU te versoepelen, zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vrijdag. Het plan waaraan de Europese Commissie zou werken om Oekraïne een lichte variant van het EU-lidmaatschap toe te kennen zodat Oekraïne snel kan toetreden, is hem niet bekend, zei Van Weel na afloop van de ministerraad. De huidige toetredingscriteria zijn voor Nederland heilig.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag veertien jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 46-jarige Mels van B. uit Barendrecht voor het jarenlang ernstig seksueel misbruiken van jonge meisjes.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie met oud en nieuw nog vuurwerk wil afsteken, moet daar in verenigingsverband toestemming voor vragen aan de gemeente. Per vergunning mogen maximaal acht mensen vuurwerk afsteken. Er geldt een minimumleeftijd van 16 jaar en er moeten altijd minstens twee volwassenen bij zijn. Geen van de afstekers mag onder invloed zijn van alcohol of andere middelen.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tientallen getroffen bewoners van Utrecht zijn na de grote explosie in het centrum naar het gemeentelijk informatiepunt gekomen in het stadhuis. Ze werden daar toegesproken door burgemeester Dijksma, die hen een hart onder de riem stak.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht heeft regelingen met hotels in de stad getroffen om bewoners die nog niet naar huis kunnen na de explosie van donderdag "zo lang als nodig" op te vangen. Dat zegt de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een naamswijziging wordt goedkoper en daar is ook geen opgaaf van reden meer voor nodig, als het aan het kabinet ligt. Demissionair staatssecretaris Arno Rutte van Justitie en Veiligheid wil op die manier mensen helpen die bijvoorbeeld hun adoptienaam willen wijzigen. De soepelere voorwaarden gelden voor iedereen maar één keer.
3 uur geleden