NIOD: situatie rond namenlijst oorlogsarchief 'zorgwekkend'
AMSTERDAM (ANP) - De begin dit jaar gepubliceerde namenlijst van overleden verdachten die voorkomen in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) heeft tot een "zorgwekkende en zeer onwenselijke situatie" geleid. Dat meldt oorlogsinstituut NIOD. Iedereen kan online in de namenindex zoeken naar verdachten, maar het bekijken van de bijbehorende dossiers is lastiger. En dat is volgens het NIOD problematisch.
De namen van mensen die in het beladen oorlogsarchief voorkomen als verdachte van collaboratie met de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog kunnen mogelijk leiden tot "suggestieve associaties", aldus het NIOD. "Tegelijkertijd is het achterliggende materiaal niet vrij beschikbaar, waardoor grondige historische analyse wordt bemoeilijkt en afhankelijk is van de (beperkte) capaciteit in een studiezaal. Dit verhoogt het risico dat deze gemakkelijk toegankelijke en toevallig beschikbare bron de basis vormt voor voorbarige beschuldigingen of snelle oordelen."
Oorspronkelijk zou het CABR vanaf 2 januari volledig openbaar en deels digitaal doorzoekbaar worden voor iedereen, maar dat is voorlopig uitgesteld na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over privacyrisico's. Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), die met zijn ministerie verantwoordelijk is voor het Nationaal Archief (NA) waar het CABR deel van uitmaakt, meldde wel dat het onlinearchief binnenkort onder voorwaarden kan worden ingezien vanuit de studiezaal van het archief. Maar het NIOD roept de minister op om de dossiers alsnog snel online beschikbaar te maken zoals oorspronkelijk gepland, zij het met voldoende privacymaatregelen.
Reactie
"Alleen door snel en doortastend te handelen kan recht worden gedaan aan de belangen van nabestaanden en betrokkenen én kan de maatschappelijke en wetenschappelijke waarde van het CABR-archief worden veiliggesteld", aldus het oorlogsinstituut.
Donderdag uitte ook de AP zorgen over de namenlijst. Volgende week gaat de toezichthouder langs bij het NA met vragen over de gang van zaken rond het CABR.
Eerder bleek dat in het register ook namen voorkomen van mensen zonder dossier, van wie het niet duidelijk is of en waarvan zij beschuldigd werden. Het kan dus ook om slachtoffers en getuigen gaan. Inmiddels heeft het NA alle 25.000 namen offline gehaald die zonder dossier voorkwamen in de lijst.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Mensen met een ernstige psychische aandoening krijgen in veel gevallen niet de zorg en ondersteuning die ze nodig hebben, terwijl het huidige systeem wel ruimte biedt om die hulp te verbeteren. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een onderzoek naar onder meer vernieuwende initiatieven in de sector. In de praktijk lopen initiatiefnemers volgens de raad nog vaak tegen obstakels aan.
47 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag bij de rechtbank in Amsterdam betoogd dat de Amerikaanse straf van de 81-jarige Jaitsen Singh in Nederland moet worden omgezet naar een levenslange gevangenisstraf. Singh kreeg in 1986 in Californië, waar hij destijds woonde, een straf van 56 jaar tot levenslang, voor de moord op zijn vrouw en stiefdochter en de uitlokking daarvan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het Rode Kruis is opgelucht dat mensen zonder geldige verblijfspapieren niet strafbaar worden", reageert een woordvoerder op de stemming hierover in de Eerste Kamer. Een meerderheid van de senatoren stemde tegen de asielnoodmaatregelenwet, wat volgens de hulporganisatie "een flinke zorg minder" zal zijn voor deze groep vluchtelingen. "Hun veiligheid zou met de strafbaarstelling in het geding komen."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een "lichtpuntje", zo noemt VluchtelingenWerk Nederland het dat de Eerste Kamer strafbaarstelling van mensen zonder geldige verblijfspapieren heeft verworpen. Dit voorkomt volgens de organisatie "directe schade voor deze mensen en voor iedereen die hen ondersteunt", staat in een reactie op de stemming over de asielnoodmaatregelenwet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan van Zanen, de burgemeester van Den Haag, had in 2024 een demonstratie van de Partij voor de Dieren (PvdD) niet mogen beperken tot tien personen, aldus de rechtbank in Den Haag. Die oordeelt dat de onderbouwing van de beslissing niet voldeed.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlandse reizigers voor nieuwe, zware aardbevingen in Japan. Het gaat met name om de regio's Tohoku en Hokkaido, meldt het departement in het reisadvies voor het Aziatische land. Hierdoor kunnen er in het vlieg- en treinverkeer problemen ontstaan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n zeventig betogers hebben buiten voor de Eerste Kamer in Den Haag geprobeerd senatoren te overtuigen tegen de asielwetten te stemmen. "Senatoren, laat je horen", riepen ze, gevolgd door "uitvoering niet effectief" en "voor niemand biedt dit perspectief".
1 uur geleden