NIOD: situatie rond namenlijst oorlogsarchief 'zorgwekkend'
AMSTERDAM (ANP) - De begin dit jaar gepubliceerde namenlijst van overleden verdachten die voorkomen in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) heeft tot een "zorgwekkende en zeer onwenselijke situatie" geleid. Dat meldt oorlogsinstituut NIOD. Iedereen kan online in de namenindex zoeken naar verdachten, maar het bekijken van de bijbehorende dossiers is lastiger. En dat is volgens het NIOD problematisch.
De namen van mensen die in het beladen oorlogsarchief voorkomen als verdachte van collaboratie met de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog kunnen mogelijk leiden tot "suggestieve associaties", aldus het NIOD. "Tegelijkertijd is het achterliggende materiaal niet vrij beschikbaar, waardoor grondige historische analyse wordt bemoeilijkt en afhankelijk is van de (beperkte) capaciteit in een studiezaal. Dit verhoogt het risico dat deze gemakkelijk toegankelijke en toevallig beschikbare bron de basis vormt voor voorbarige beschuldigingen of snelle oordelen."
Oorspronkelijk zou het CABR vanaf 2 januari volledig openbaar en deels digitaal doorzoekbaar worden voor iedereen, maar dat is voorlopig uitgesteld na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over privacyrisico's. Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), die met zijn ministerie verantwoordelijk is voor het Nationaal Archief (NA) waar het CABR deel van uitmaakt, meldde wel dat het onlinearchief binnenkort onder voorwaarden kan worden ingezien vanuit de studiezaal van het archief. Maar het NIOD roept de minister op om de dossiers alsnog snel online beschikbaar te maken zoals oorspronkelijk gepland, zij het met voldoende privacymaatregelen.
Reactie
"Alleen door snel en doortastend te handelen kan recht worden gedaan aan de belangen van nabestaanden en betrokkenen én kan de maatschappelijke en wetenschappelijke waarde van het CABR-archief worden veiliggesteld", aldus het oorlogsinstituut.
Donderdag uitte ook de AP zorgen over de namenlijst. Volgende week gaat de toezichthouder langs bij het NA met vragen over de gang van zaken rond het CABR.
Eerder bleek dat in het register ook namen voorkomen van mensen zonder dossier, van wie het niet duidelijk is of en waarvan zij beschuldigd werden. Het kan dus ook om slachtoffers en getuigen gaan. Inmiddels heeft het NA alle 25.000 namen offline gehaald die zonder dossier voorkwamen in de lijst.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De Nationale Politie heeft de kritische blik van Bits of Freedom gebruikt om de werkwijze aan te passen. Dat zei plaatsvervangend korpschef Wilbert Paulissen in een videoboodschap bij de uitreiking van de Big Brother Awards, de 'prijs' voor de grootste privacyschenders van 2025.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Belastingdienst belooft algoritmes op een meer verantwoorde manier toe te passen, na hiervoor te zijn berispt met een Big Brother Award. Maar de organisatie kan volgens een woordvoerder niet zonder algoritmes om miljarden euro's aan belastinginkomsten te kunnen controleren. "Wij gebruiken algoritmes en zullen die blijven gebruiken."
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Om te komen tot gezonde en schimmelvrije woningen voor alle Amsterdammers, is steun van het Rijk nodig. Dat schrijft woonwethouder Zita Pels aan de gemeenteraad.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 39-jarige Bob ter H., die wordt verdacht van het bedreigen van zanger Douwe Bob, is opnieuw opgepakt. De man was in afwachting van zijn strafzaak vrijgelaten, maar heeft de voorwaarden die daaraan waren verbonden overtreden. Dat bevestigt zijn advocaat Willem van Vliet na berichtgeving door het AD.
14 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Vier van de vijf verdachten in een groot proces dat draait om een groep vermeende soevereinen, mogen de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Leeuwarden aan het einde van de derde inleidende zitting laten weten, waarna applaus in de zittingszaal klonk.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 31-jarige Amsterdammer is dinsdag aangehouden voor het versturen van drugs via de post. Zijn voorarrest is vrijdag verlengd met twee weken, meldt het Openbaar Ministerie. De man zou zeker acht pakketten met in totaal ruim drie kilo harddrugs hebben verstuurd.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd) adviseert ouders en organisaties om kinderen voorlopig niet met speelzand te laten spelen, omdat er mogelijk te veel asbest in zit. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de VVD-bewindsvrouw dat ze een advies van meerdere deskundigen en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit onderschrijft.
15 uur geleden