NIOD: situatie rond namenlijst oorlogsarchief 'zorgwekkend'
AMSTERDAM (ANP) - De begin dit jaar gepubliceerde namenlijst van overleden verdachten die voorkomen in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) heeft tot een "zorgwekkende en zeer onwenselijke situatie" geleid. Dat meldt oorlogsinstituut NIOD. Iedereen kan online in de namenindex zoeken naar verdachten, maar het bekijken van de bijbehorende dossiers is lastiger. En dat is volgens het NIOD problematisch.
De namen van mensen die in het beladen oorlogsarchief voorkomen als verdachte van collaboratie met de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog kunnen mogelijk leiden tot "suggestieve associaties", aldus het NIOD. "Tegelijkertijd is het achterliggende materiaal niet vrij beschikbaar, waardoor grondige historische analyse wordt bemoeilijkt en afhankelijk is van de (beperkte) capaciteit in een studiezaal. Dit verhoogt het risico dat deze gemakkelijk toegankelijke en toevallig beschikbare bron de basis vormt voor voorbarige beschuldigingen of snelle oordelen."
Oorspronkelijk zou het CABR vanaf 2 januari volledig openbaar en deels digitaal doorzoekbaar worden voor iedereen, maar dat is voorlopig uitgesteld na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over privacyrisico's. Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), die met zijn ministerie verantwoordelijk is voor het Nationaal Archief (NA) waar het CABR deel van uitmaakt, meldde wel dat het onlinearchief binnenkort onder voorwaarden kan worden ingezien vanuit de studiezaal van het archief. Maar het NIOD roept de minister op om de dossiers alsnog snel online beschikbaar te maken zoals oorspronkelijk gepland, zij het met voldoende privacymaatregelen.
Reactie
"Alleen door snel en doortastend te handelen kan recht worden gedaan aan de belangen van nabestaanden en betrokkenen én kan de maatschappelijke en wetenschappelijke waarde van het CABR-archief worden veiliggesteld", aldus het oorlogsinstituut.
Donderdag uitte ook de AP zorgen over de namenlijst. Volgende week gaat de toezichthouder langs bij het NA met vragen over de gang van zaken rond het CABR.
Eerder bleek dat in het register ook namen voorkomen van mensen zonder dossier, van wie het niet duidelijk is of en waarvan zij beschuldigd werden. Het kan dus ook om slachtoffers en getuigen gaan. Inmiddels heeft het NA alle 25.000 namen offline gehaald die zonder dossier voorkwamen in de lijst.
Meer uit Binnenland
ALMELO (ANP) - Een 43-jarige man is donderdag veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien jaar en tien maanden. In augustus 2024 had hij zijn ex ontvoerd en verkracht. Ook probeerde hij haar te vermoorden door haar te wurgen, nadat zij een einde had gemaakt aan hun relatie. Van de rechtbank in Almelo moet hij haar ook een schadevergoeding van ruim 30.000 euro betalen.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft de 25-jarige Thomas D. donderdag veroordeeld tot twee jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, voor verboden wapenbezit. D. vervulde volgens het OM een "leidende rol" bij de Geuzenbond, die door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is aangemerkt als extreemrechts. De straf komt overeen met de eis van het Openbaar Ministerie.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in hoger beroep dertien jaar cel geëist tegen Richard R. (52), alias Rico de Chileen, voor het leidinggeven aan een criminele organisatie die liquidaties pleegde, handelde in drugs en geld witwaste. De rechtbank veroordeelde R. in 2021 na een eis van veertien jaar tot elf jaar cel, omdat niet alle beschuldigingen werden bewezen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) ziet niets in een algemeen verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Zo'n verbod perkt het demonstratierecht in en zet het onder druk, stelt de advocatenorde.
3 uur geleden
BUNNIK (ANP) - BAM gaat de bevindingen en aanbevelingen bestuderen die de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) donderdag naar buiten bracht over het brughijsongeval in Lochem. Dat laat het bouwbedrijf weten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Fonds Slachtofferhulp en expertisecentrum Offlimits eisen dat socialmediaplatform X maatregelen neemt om zijn chatbot Grok aan banden te leggen. Grok is in de afgelopen maanden gebruikt om met kunstmatige intelligentie naaktbeelden te creëren van nietsvermoedende mensen, onder wie kinderen. De organisaties spannen daarom een kort geding aan.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De partijen die betrokken waren bij de bouw van een brug over het Twentekanaal bij Lochem hebben de risico's van dit bouwproject van tevoren onvoldoende in kaart gebracht. Tot die conclusie komt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een rapport over het fatale ongeluk in februari 2024 tijdens werkzaamheden aan de brug. Een brugdeel viel tijdens het hijsen uit de kranen en kwam op een montageplatform terecht, waarop op dat moment vier bouwlieden stonden. Twee van hen overleden, de andere twee raakten gewond.
5 uur geleden