NIOD: situatie rond namenlijst oorlogsarchief 'zorgwekkend'
AMSTERDAM (ANP) - De begin dit jaar gepubliceerde namenlijst van overleden verdachten die voorkomen in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) heeft tot een "zorgwekkende en zeer onwenselijke situatie" geleid. Dat meldt oorlogsinstituut NIOD. Iedereen kan online in de namenindex zoeken naar verdachten, maar het bekijken van de bijbehorende dossiers is lastiger. En dat is volgens het NIOD problematisch.
De namen van mensen die in het beladen oorlogsarchief voorkomen als verdachte van collaboratie met de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog kunnen mogelijk leiden tot "suggestieve associaties", aldus het NIOD. "Tegelijkertijd is het achterliggende materiaal niet vrij beschikbaar, waardoor grondige historische analyse wordt bemoeilijkt en afhankelijk is van de (beperkte) capaciteit in een studiezaal. Dit verhoogt het risico dat deze gemakkelijk toegankelijke en toevallig beschikbare bron de basis vormt voor voorbarige beschuldigingen of snelle oordelen."
Oorspronkelijk zou het CABR vanaf 2 januari volledig openbaar en deels digitaal doorzoekbaar worden voor iedereen, maar dat is voorlopig uitgesteld na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over privacyrisico's. Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), die met zijn ministerie verantwoordelijk is voor het Nationaal Archief (NA) waar het CABR deel van uitmaakt, meldde wel dat het onlinearchief binnenkort onder voorwaarden kan worden ingezien vanuit de studiezaal van het archief. Maar het NIOD roept de minister op om de dossiers alsnog snel online beschikbaar te maken zoals oorspronkelijk gepland, zij het met voldoende privacymaatregelen.
Reactie
"Alleen door snel en doortastend te handelen kan recht worden gedaan aan de belangen van nabestaanden en betrokkenen én kan de maatschappelijke en wetenschappelijke waarde van het CABR-archief worden veiliggesteld", aldus het oorlogsinstituut.
Donderdag uitte ook de AP zorgen over de namenlijst. Volgende week gaat de toezichthouder langs bij het NA met vragen over de gang van zaken rond het CABR.
Eerder bleek dat in het register ook namen voorkomen van mensen zonder dossier, van wie het niet duidelijk is of en waarvan zij beschuldigd werden. Het kan dus ook om slachtoffers en getuigen gaan. Inmiddels heeft het NA alle 25.000 namen offline gehaald die zonder dossier voorkwamen in de lijst.
Meer uit Binnenland
HAARLEM (ANP) - De advocaat van de 24-jarige man uit Zwaag die in oktober werd aangehouden in het onderzoek naar het overlijden van de tweelingbroer van zangeres S10 heeft de rechter verzocht de voorlopige hechtenis van zijn cliënt op te heffen. Dat bleek maandag tijdens een pro-formazitting in de rechtbank in Haarlem. Verdachte Signiomar D. zit sinds 19 oktober 2025 vast en wordt verdacht van wederrechtelijke vrijheidsberoving met de dood tot gevolg. Naast D. zitten nog twee mannen uit Hoorn en een uit Rotterdam in hechtenis.
2 uur geleden
ZEIST (ANP) - De KNVB ziet na de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die aanspraak maakt op het tot Denemarken behorende Groenland, voorlopig geen aanleiding om actie te ondernemen. "We hebben ons geplaatst voor het eindtoernooi en dan nemen we daaraan deel", stelt de bond, gevraagd naar een standpunt over een mogelijke boycot van het WK in de VS, Mexico en Canada. "Tegelijkertijd zijn wij ons bewust van geopolitieke ontwikkelingen en trekken hierin samen op met de Nederlandse overheid."
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Justitie en politie hebben tot dusver twee slachtoffers geïdentificeerd in het strafrechtelijk onderzoek naar de 23-jarige Mert A., die lid zou zijn geweest van een gewelddadige onlinegroepering. A. zou zijn slachtoffers ertoe hebben aangezet zichzelf te snijden en daarvan beelden te maken. Zij zouden ook een gebruikersnaam van A. in bloed op de vloer of een muur hebben geschreven. A. zou hebben gedreigd naaktbeelden van de slachtoffers te verspreiden.
4 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De 22-jarige Adam el B. uit Beverwijk ontkent dat hij in september vorig jaar tegen het hoofd en het lichaam van een 17-jarige Haarlemmer heeft geschopt. Beelden van het geweld werden online gedeeld, waarop een vergeldingsactie volgde van een groep Haarlemmers en vijf middelbare scholen in de regio een dag de deuren sloten. Het Openbaar Ministerie denkt dat een conflict tussen twee jeugdgroepen uit Haarlem en Beverwijk de oorzaak van de incidenten was.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een voormalige leraar moet vier jaar de gevangenis in omdat hij ontucht heeft gepleegd met leerlingen op middelbare scholen waar hij heeft gewerkt. Ook mag hij negen jaar lang niet als leraar werken. De rechtbank in Utrecht heeft hem maandag veroordeeld.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verlengt de beveiliging van de Visschersteeg, het afgezette gebied waar vorige week de explosie in Utrecht plaatsvond. Dat meldt de gemeente in het liveblog. De beveiliging blijft in ieder geval in stand tot en met vrijdag.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Luchtmacht traint volgende week dinsdag en woensdag met vier F-35-gevechtsvliegtuigen en een transport- en tankvliegtuig vanaf Schiphol, meldt de luchthaven. "De training is zorgvuldig gepland en geïntegreerd in de dagelijkse operatie van de luchthaven, zodat het reguliere vliegverkeer gewoon door kan gaan", verzekert Schiphol.
6 uur geleden