Nijmegen stelt fonds in om Joodse gemeenschap te laten floreren
NIJMEGEN (ANP) - Nijmegen stelt een fonds in om de Joodse gemeenschap in de stad "te laten floreren", zoals burgemeester Hubert Bruls het uitdrukte. De gemeenschap kan altijd een beroep doen op het fonds. Daarnaast maakt de gemeente 25.000 euro vrij om kennis over de Jodenvervolging en het lot van de Joden na de Tweede Wereldoorlog over te dragen aan jongere generaties.
Dat kondigde Bruls aan na de presentatie van een onderzoek naar hoe Nijmegen in de oorlog is omgegaan met onteigening van Joods bezit en na de oorlog met rechtsherstel. Een team van de Nijmeegse Radboud Universiteit onderzoekt dat in een groot aantal Nederlandse steden in Gelderland, Overijssel en Noord-Holland. Van die steden is bekend dat er in de oorlog Joods vastgoed is onteigend en doorverkocht. Naar schatting heeft de Duitse bezetter in de oorlog tienduizend Joodse panden geroofd, zeggen de onderzoekers.
In Nijmegen zijn bijna driehonderd panden geroofd. Het grootste deel van die panden is verkocht aan particulieren, maar ook de gemeente kocht huizen. In 1942 boden de Duitsers al drie panden te koop aan aan de gemeente. In 1943 volgde een nieuw aanbod van een twintigtal panden. In 1944, toen Nijmegen inmiddels een NSB-burgemeester had, besloot de gemeente die panden te kopen, geheel tegen de richtlijnen van de regering in ballingschap in Londen. Er werd aanbetaald, maar voor de zaken afgerond konden worden werd Nijmegen bevrijd. Na de oorlog kregen de Joodse eigenaren hun panden meestal terug, maar er moest wel worden afgerekend met de gemeente als nieuwe eigenaar.
"Vreselijk fout en afkeurenswaardig", noemde Bruls dat. "Er zijn geen excuses voor de beschamende, actieve rol die gemeente, ambtenaren en politie toen hebben gespeeld. Er was geen enkele empathie of mededogen met wat de Joden hadden ondergaan in de oorlog." Nijmegen legde de pandeigenaren na de oorlog geen naheffingen op, zoals in Amsterdam en Den Haag wel gebeurde. Maar van coulance of steun en aandacht voor het bijzondere slachtofferschap was ook geen sprake, aldus de onderzoekers. Bruls: "Heel Nederland had die kille, zakelijke houding en daarvoor bestaat geen excuus."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Zo'n vijfhonderd mensen bezochten maandagavond de alternatieve dodenherdenking in Den Haag, die dit jaar op het Lange Voorhout werd gehouden. Dat zag een verslaggever van het ANP. Het is de tweede keer dat deze herdenking is georganiseerd, onder anderen oud-ambtenaren en diplomaten zitten achter het initiatief.
46 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op veel plaatsen in Nederland waren mensen maandagavond om 20.00 uur twee minuten stil voor iedereen die tijdens of na de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in oorlogssituaties of bij vredesoperaties. Bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam blies een trompettist het taptoesignaal, waarna de duizenden aanwezigen stilte in acht namen. Om 20.02 uur klonk het Wilhelmus.
49 minuten geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - De zogenoemde bevrijdingsvluchten, waarbij helikopters van de luchtmacht langs de verschillende bevrijdingsfestivals gaan, gaan dinsdag gewoon door. Dat meldt een woordvoerster van de Luchtmacht. De vluchten vertrekken vanaf de vliegbasis Gilze-Rijen, die maandag enige tijd werd ontruimd door een verdachte situatie.
51 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft op 4 mei aandacht gevraagd voor de rol van vrouwen in tijden van oorlog. "In een oorlog staan vrouwen nooit aan de zijlijn. Zij staan vooraan, aan het front", zei ze in een toespraak voorafgaand aan een stille tocht van het Museumplein naar de Dam. "Als soldaat, als arts, als journalist, als moeder, als verdedigers van vrijheid in de breedste zin van het woord. En in Nederland waren vrouwen vaak de spil van het verzet."
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) noemt het belangrijk dat de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en de EU wordt uitgevoerd. Hij reageert daarmee op de 25 procent importheffing op auto's die de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag aankondigde.
5 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - Een deel van de luchtmachtbasis op vliegveld Gilze-Rijen is ontruimd en de hoofdingang is afgesloten vanwege een bedreiging, meldt de Koninklijke Marechaussee.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Monument op de Dam is weer schoon nadat het maandag vroeg in de ochtend werd beklad, ziet een ANP-verslaggever. Het monument ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog werd met een grote hoeveelheid rode substantie, waarschijnlijk verf, besmeurd. Ook werd er 'genocide' op geschreven.
7 uur geleden