Nijmeegs museum maakt expo over De Zwarte Dood
NIJMEGEN (ANP) - Terwijl de wereld in de greep is van het coronavirus en de musea nog gesloten zijn om besmettingen te voorkomen, hoopt museum Het Valkhof in Nijmegen vanaf eind februari met een expositie te komen over de pest. De ziekte, ook wel De Zwarte Dood genoemd, maakte met name in de 14e eeuw miljoenen slachtoffers. Geschat wordt dat tussen 1347 en 1351 circa een derde van de Europeanen eraan bezweek. Ook lang daarna kwam de pest nog veel voor.
Het museum wil laten zien hoe de ziekte, veroorzaakt door de pestbacil, sporen heeft nagelaten in kunst en samenleving. Met meer dan tweehonderd werken van kunstenaars als Gabriël Metsu, Albrecht Dürer, Erwin Olaf en Berlinde De Bruyckere en schrijvers als Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio en Albert Camus wil Het Valkhof de geschiedenis van de pest combineren met de actualiteit.
"Waar grootse werken van oude meesters, imposante altaarstukken en aansprekende heiligenbeelden van Sint Sebastiaan en Rochus de geschiedenis van de pest invoelbaar maken, nodigen hedendaagse sculpturen, video-installaties en futuristische bio-kunst uit tot reflectie op de huidige coronapandemie en de gevolgen ervan in de toekomst", belooft het museum. Niet eerder werd in Nederland een tentoonstelling van deze omvang aan dit onderwerp gewijd, aldus een woordvoerster.
Straf
De grote pestepidemie barstte in 1347 in Europa uit en maakte alleen al bij de eerste golf 25 miljoen dodelijke slachtoffers. De ziekte werd gezien als een straf van God of als een gevolg van astronomische fenomenen. Toch waren er toen al er complotdenkers, aldus het museum, die dachten dat de ziekte met opzet werd verspreid door boosaardige lieden.
Vanaf de zeventiende eeuw kreeg de medische wetenschap wat beter zicht op de pest. Dokter IJsbrand van Diemerbroeck behandelde in 1635 en 1636 als stadsgeneesheer van Nijmegen pestlijders en schreef erover. Met dit traktaat, dat zich in de collectie van Het Valkhof bevindt, is Van Diemerbroeck volgens het museum zijn tijd vooruit: "Zijn klinische observaties vormen het begin van een wetenschappelijke benadering van de ziekte. Het groeit uit tot het belangrijkste boek over de pest in die tijd."
Het Valkhof hoopt de expositie te kunnen laten zien van 25 februari tot en met 30 mei.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Ondanks verzet in de Tweede Kamer verlengt het kabinet begin volgende maand het contract met Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan draaien. Dat schrijft verantwoordelijk staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken) op vragen van JA21 aan de Kamer.
9 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De politie bereidt zich voor op het verwijderen van de demonstranten en op het opheffen van de blokkade op de A12. Dat meldt de gemeente Utrecht op X. Klimaatdemonstranten van XR zijn bij De Meern de snelweg opgelopen. De politie wist ze niet tegen te houden.
21 minuten geleden
DE MEERN (ANP) - Een grote groep klimaatdemonstranten van XR is zaterdag de A12 opgelopen, ziet een ANP-verslaggever. Dat gebeurde ter hoogte van De Meern, vlakbij Utrecht. De politie probeerde hen tegen te houden, maar slaagde daar niet in.
1 uur geleden
DE MEERN (ANP) - Klimaatdemonstranten van XR proberen zaterdag de A12 te betreden, ziet een ANP-verslaggever. Ze doen een poging ter hoogte van De Meern, vlakbij Utrecht. Maar de politie weet dit tot nu toe te voorkomen.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het YouTube-kanaal van de zogeheten prankcaller - telefonische grappenmaker - Rouand is offline. De YouTuber gaf eerder deze week toe kort voor een fataal schietincident gebeld te hebben met Efe Y., die ervan wordt verdacht op nieuwjaarsdag twee tieners te hebben doodgeschoten in Amsterdam. Eerder ontkende Rouand nog dat hij met Efe Y. had gebeld.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie een rechtszaak verliest bij de Hoge Raad, hoort al jaren in de meeste gevallen niet waarom dat zo is. Dat blijkt uit cijfers van de hoogste rechter. In 2025 ontbrak een inhoudelijke motivering in 571 van de 976 gevallen waarin de Hoge Raad mensen geen gelijk gaf. Juristen zijn kritisch over de uitspraken zonder uitleg.
5 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - In IJsselstein is het protest tegen een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers afgelopen, meldt een ANP-verslaggever. Er is nog een kleine groep aanwezig bij het gemeentehuis. Aanleiding voor de demonstratie was de komst van een tijdelijke opvanglocatie op een veld van voetbalvereniging IJFC.
16 uur geleden