Nijmeegs museum maakt expo over De Zwarte Dood
NIJMEGEN (ANP) - Terwijl de wereld in de greep is van het coronavirus en de musea nog gesloten zijn om besmettingen te voorkomen, hoopt museum Het Valkhof in Nijmegen vanaf eind februari met een expositie te komen over de pest. De ziekte, ook wel De Zwarte Dood genoemd, maakte met name in de 14e eeuw miljoenen slachtoffers. Geschat wordt dat tussen 1347 en 1351 circa een derde van de Europeanen eraan bezweek. Ook lang daarna kwam de pest nog veel voor.
Het museum wil laten zien hoe de ziekte, veroorzaakt door de pestbacil, sporen heeft nagelaten in kunst en samenleving. Met meer dan tweehonderd werken van kunstenaars als Gabriël Metsu, Albrecht Dürer, Erwin Olaf en Berlinde De Bruyckere en schrijvers als Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio en Albert Camus wil Het Valkhof de geschiedenis van de pest combineren met de actualiteit.
"Waar grootse werken van oude meesters, imposante altaarstukken en aansprekende heiligenbeelden van Sint Sebastiaan en Rochus de geschiedenis van de pest invoelbaar maken, nodigen hedendaagse sculpturen, video-installaties en futuristische bio-kunst uit tot reflectie op de huidige coronapandemie en de gevolgen ervan in de toekomst", belooft het museum. Niet eerder werd in Nederland een tentoonstelling van deze omvang aan dit onderwerp gewijd, aldus een woordvoerster.
Straf
De grote pestepidemie barstte in 1347 in Europa uit en maakte alleen al bij de eerste golf 25 miljoen dodelijke slachtoffers. De ziekte werd gezien als een straf van God of als een gevolg van astronomische fenomenen. Toch waren er toen al er complotdenkers, aldus het museum, die dachten dat de ziekte met opzet werd verspreid door boosaardige lieden.
Vanaf de zeventiende eeuw kreeg de medische wetenschap wat beter zicht op de pest. Dokter IJsbrand van Diemerbroeck behandelde in 1635 en 1636 als stadsgeneesheer van Nijmegen pestlijders en schreef erover. Met dit traktaat, dat zich in de collectie van Het Valkhof bevindt, is Van Diemerbroeck volgens het museum zijn tijd vooruit: "Zijn klinische observaties vormen het begin van een wetenschappelijke benadering van de ziekte. Het groeit uit tot het belangrijkste boek over de pest in die tijd."
Het Valkhof hoopt de expositie te kunnen laten zien van 25 februari tot en met 30 mei.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De treinen rijden het hele weekend volgens een aangepaste, afgeschaalde dienstregeling, meldt ProRail. Het bedrijf zegt dat sneeuw en ijs zorgen voor problemen met de wissels. Zondag wordt bekeken of de treinen vanaf maandag weer volgens de normale dienstregeling kunnen rijden.
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het komende weekend heeft het winterse weer invloed op de afvalinzameling in meerdere gemeenten. Onder meer in Almere, Nieuwegein en Veendam wordt deze week geen huishoudelijk afval opgehaald, en ook de inzameling van grofvuil en kerstbomen ligt op sommige plekken tijdelijk stil.
26 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politierechter heeft drie vrouwen veroordeeld tot boetes van 300 euro voor het vernielen en bekladden van de Israëlische ambassade in Den Haag. De vrouwen uit Leiden en Rotterdam bekenden vrijdag in de rechtbank in Den Haag dat ze op 12 augustus vorig jaar rode verf hadden gegooid naar de gevel van de ambassade, waarbij volgens de verdachten onbedoeld een ruit sneuvelde. Ook schreven ze 'Fuck Israël' op de stoep. Dat deden ze midden in de nacht, rond 03.30 uur.
52 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI verlengt de duur van code oranje voor de provincies Groningen, Friesland en de Waddeneilanden tot 21.00 uur vrijdagavond vanwege een krachtige oostenwind. Daardoor is er plaatselijk kans op sneeuwjacht en sneeuwduinen. Code oranje was al van kracht tot het middaguur.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De noordelijke provincies Groningen, Friesland en Drenthe hebben nog voldoende strooizout om de wegen en fietspaden die onder hun beheer vallen begaanbaar te houden. Voor deze provincies geldt sinds middernacht code oranje, omdat de sneeuw in combinatie met harde wind voor problemen kan zorgen. De provinciale wegen worden zo goed mogelijk schoongehouden, zeggen woordvoerders.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal aanslagen met explosieven op woningen, bedrijven en voertuigen is vorig jaar bijna gelijk gebleven in vergelijking met het jaar ervoor. In 2025 waren er 1525 aanslagen of pogingen tot aanslagen met een explosief, in 2024 waren dat er 1543. Dat meldt het Offensief tegen Explosies, een initiatief van de overheid om het aantal aanslagen met explosieven te verminderen.
3 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - De bussen in Groningen, Friesland en Drenthe rijden ook de rest van de dag niet, meldt Qbuzz. Vanwege sneeuw en gladheid geldt code oranje in de noordelijke provincies.
3 uur geleden