Nijmeegs museum maakt expo over De Zwarte Dood
NIJMEGEN (ANP) - Terwijl de wereld in de greep is van het coronavirus en de musea nog gesloten zijn om besmettingen te voorkomen, hoopt museum Het Valkhof in Nijmegen vanaf eind februari met een expositie te komen over de pest. De ziekte, ook wel De Zwarte Dood genoemd, maakte met name in de 14e eeuw miljoenen slachtoffers. Geschat wordt dat tussen 1347 en 1351 circa een derde van de Europeanen eraan bezweek. Ook lang daarna kwam de pest nog veel voor.
Het museum wil laten zien hoe de ziekte, veroorzaakt door de pestbacil, sporen heeft nagelaten in kunst en samenleving. Met meer dan tweehonderd werken van kunstenaars als Gabriël Metsu, Albrecht Dürer, Erwin Olaf en Berlinde De Bruyckere en schrijvers als Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio en Albert Camus wil Het Valkhof de geschiedenis van de pest combineren met de actualiteit.
"Waar grootse werken van oude meesters, imposante altaarstukken en aansprekende heiligenbeelden van Sint Sebastiaan en Rochus de geschiedenis van de pest invoelbaar maken, nodigen hedendaagse sculpturen, video-installaties en futuristische bio-kunst uit tot reflectie op de huidige coronapandemie en de gevolgen ervan in de toekomst", belooft het museum. Niet eerder werd in Nederland een tentoonstelling van deze omvang aan dit onderwerp gewijd, aldus een woordvoerster.
Straf
De grote pestepidemie barstte in 1347 in Europa uit en maakte alleen al bij de eerste golf 25 miljoen dodelijke slachtoffers. De ziekte werd gezien als een straf van God of als een gevolg van astronomische fenomenen. Toch waren er toen al er complotdenkers, aldus het museum, die dachten dat de ziekte met opzet werd verspreid door boosaardige lieden.
Vanaf de zeventiende eeuw kreeg de medische wetenschap wat beter zicht op de pest. Dokter IJsbrand van Diemerbroeck behandelde in 1635 en 1636 als stadsgeneesheer van Nijmegen pestlijders en schreef erover. Met dit traktaat, dat zich in de collectie van Het Valkhof bevindt, is Van Diemerbroeck volgens het museum zijn tijd vooruit: "Zijn klinische observaties vormen het begin van een wetenschappelijke benadering van de ziekte. Het groeit uit tot het belangrijkste boek over de pest in die tijd."
Het Valkhof hoopt de expositie te kunnen laten zien van 25 februari tot en met 30 mei.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Dat de Raad van State de verbreding van de snelwegen rond Utrecht heeft geblokkeerd, is teleurstellend, reageert minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) in een verklaring. "Dit is slecht nieuws voor de bereikbaarheid, woningbouw en economie."
31 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen ongeveer veertig gevallen ontdekt van politieke partijen die vermoedelijk de regels voor gerichte onlineadvertenties hebben overtreden.
58 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State vernietigt het besluit van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om op Schiphol maximaal 478.000 vluchten toe te staan. Daardoor valt de luchthaven terug op de regels uit 2008, waarin geen maximumaantal vluchten is opgenomen. Het ministerie werkt al aan een nieuw besluit. Het maximumaantal nachtvluchten van 27.000 per jaar blijft voorlopig wel in stand.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State heeft het kabinetsplan vernietigd om de A27, A12 en A28 bij Utrecht te verbreden. Vorig jaar kreeg het kabinet de opdracht om de stikstofuitstoot van het project beter uit te leggen, maar dat is niet gelukt. De verbouwing van de snelwegen is daarmee van de baan, schrijft de hoogste bestuursrechter.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Jeroen Kijk in de Vegte en Henry Schut verzorgen dit jaar voor de NPO het Nederlandse commentaar tijdens het Eurovisie Songfestival in Wenen. Het duo vervangt de vaste commentator Cornald Maas, die zich na de boycot door AVROTROS terugtrok.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Zorgwekkende cijfers", aldus directeur Marjolein Demmers van Natuur & Milieu in reactie op het nieuws dat de uitstoot van broeikasgassen vorig jaar toenam. Ook andere natuurorganisaties zijn bezorgd.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het klimaatdoel van 2030 raakt verder uit zicht. Vorig jaar werd er 0,8 procent meer broeikasgassen uitgestoten dan in 2024. Dat melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM/Emissieregistratie. In totaal werd 145,6 megaton CO2 en andere broeikasgassen uitgestoten in 2025.
5 uur geleden