Nijmeegs museum maakt expo over De Zwarte Dood
NIJMEGEN (ANP) - Terwijl de wereld in de greep is van het coronavirus en de musea nog gesloten zijn om besmettingen te voorkomen, hoopt museum Het Valkhof in Nijmegen vanaf eind februari met een expositie te komen over de pest. De ziekte, ook wel De Zwarte Dood genoemd, maakte met name in de 14e eeuw miljoenen slachtoffers. Geschat wordt dat tussen 1347 en 1351 circa een derde van de Europeanen eraan bezweek. Ook lang daarna kwam de pest nog veel voor.
Het museum wil laten zien hoe de ziekte, veroorzaakt door de pestbacil, sporen heeft nagelaten in kunst en samenleving. Met meer dan tweehonderd werken van kunstenaars als Gabriël Metsu, Albrecht Dürer, Erwin Olaf en Berlinde De Bruyckere en schrijvers als Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio en Albert Camus wil Het Valkhof de geschiedenis van de pest combineren met de actualiteit.
"Waar grootse werken van oude meesters, imposante altaarstukken en aansprekende heiligenbeelden van Sint Sebastiaan en Rochus de geschiedenis van de pest invoelbaar maken, nodigen hedendaagse sculpturen, video-installaties en futuristische bio-kunst uit tot reflectie op de huidige coronapandemie en de gevolgen ervan in de toekomst", belooft het museum. Niet eerder werd in Nederland een tentoonstelling van deze omvang aan dit onderwerp gewijd, aldus een woordvoerster.
Straf
De grote pestepidemie barstte in 1347 in Europa uit en maakte alleen al bij de eerste golf 25 miljoen dodelijke slachtoffers. De ziekte werd gezien als een straf van God of als een gevolg van astronomische fenomenen. Toch waren er toen al er complotdenkers, aldus het museum, die dachten dat de ziekte met opzet werd verspreid door boosaardige lieden.
Vanaf de zeventiende eeuw kreeg de medische wetenschap wat beter zicht op de pest. Dokter IJsbrand van Diemerbroeck behandelde in 1635 en 1636 als stadsgeneesheer van Nijmegen pestlijders en schreef erover. Met dit traktaat, dat zich in de collectie van Het Valkhof bevindt, is Van Diemerbroeck volgens het museum zijn tijd vooruit: "Zijn klinische observaties vormen het begin van een wetenschappelijke benadering van de ziekte. Het groeit uit tot het belangrijkste boek over de pest in die tijd."
Het Valkhof hoopt de expositie te kunnen laten zien van 25 februari tot en met 30 mei.
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Raadsleden in Gorinchem zitten met een dilemma, nu in de gemeente een strafrechtelijk onderzoek naar het mogelijke ronselen van stemmen loopt. De oude gemeenteraad kan de verkiezingsuitslag geldig verklaren en het onderzoek afwachten, maar ook besluiten dat er een herstemming moet komen, wat uniek zou zijn. De partij die met 7 zetels (van de 25) de grootste werd, Democraten Gorinchem, is daar vooralsnog niet voor.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Rekenkamer opent een dashboard waarop te zien is in hoeverre overheidsdoelen worden gehaald. De rekenkamer wil laten zien dat inzichtelijk te maken is waar overheidsgeld aan wordt uitgegeven.
14 minuten geleden
VUGHT (ANP) - Saïd R. (53) heeft woensdag in het hoger beroep van het grote liquidatieproces Marengo een verklaring afgelegd. Daarin ontkent hij iedere betrokkenheid. "Ik heb nooit deel uitgemaakt van een club met mensen die als doel had om andere mensen te vermoorden."
16 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het gerechtshof heeft woensdag de 34-jarige Syriëganger Hasna A. uit Enschede veroordeeld tot negen jaar cel. Het Openbaar Ministerie had in hoger beroep tien jaar cel geëist, gelijk aan het vonnis van de rechtbank in 2024.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - De 49-jarige man die in december in zijn woning in Moergestel zou hebben geprobeerd zijn twee jonge kinderen te vermoorden, leed al ruim een half jaar aan slapeloosheid en verkeerde mogelijk in een psychose toen hij het geweld pleegde. Dat zegt zijn advocaat.
3 uur geleden
TER APEL (ANP) - In de nacht van dinsdag op woensdag zaten 2170 asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat is het hoogste aantal sinds 23 oktober 2024, anderhalf jaar geleden. Volgens opvangorgaan COA zitten alle opvanglocaties in het land vol. Mede daardoor blijft de organisatie gebruikmaken van de opvanglocaties in Hardenberg en Epe, ook al hadden die al moeten sluiten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten verwachten dit jaar gezamenlijk bijna 6 procent meer uit te geven dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de gemeentebegrotingen voor 2026. De begrote uitgaven voor 2026 zijn 84,6 miljard euro, zo'n 4,6 miljard meer dan in 2025.
7 uur geleden