Nieuwe wet geeft inlichtingendiensten veel meer ruimte
DEN HAAG (ANP) - Een wetsvoorstel van het kabinet geeft de inlichtingendiensten AIVD en MIVD veel meer ruimte om te opereren. Nieuwe dreigingen en technologische ontwikkelingen maken dit volgens het kabinet noodzakelijk. "Met deze wet wordt ons mes scherper", aldus minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD).
De diensten kunnen door de wet sneller en wendbaarder handelen. Verder hoeven ze minder vaak toestemming te vragen tijdens operaties. Ook wordt meer samenwerking met medeoverheden, bedrijven en organisaties mogelijk. Onlineplatforms en banken moeten aan de diensten gegevens gaan verstrekken.
Om in "buitengewone omstandigheden" goed te kunnen blijven functioneren wordt ook staatsnoodrecht in de wet opgenomen. Dat kunnen ministers toepassen als Nederland betrokken wordt bij een "grootschalig conflict". Het parlement moet de inzet wel goedkeuren.
'Omvangrijk en ingrijpend'
Volgens het kabinet verandert er niets aan de waarborgen. De drempel voor inzet van bevoegdheden blijft hoog, aldus minister Yeşilgöz. "Daar verandert niks aan." Er komt een nieuw onafhankelijk orgaan (het College van Toetsing en Toezicht) om de diensten te controleren.
De voorstellen zijn "dermate omvangrijk en ingrijpend" dat een nieuwe wet nodig is, aldus Yeşilgöz en minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), respectievelijk verantwoordelijk voor de MIVD en AIVD. Het voorstel gaat nu in consultatie, zodat belanghebbenden op de plannen kunnen reageren.
Cyberprogramma
De dreiging van landen als Rusland, China en Iran is de afgelopen jaren toegenomen. Daarbij komt dat die dreiging veel complexer is geworden en gericht is op de hele samenleving. De dreiging is "fundamenteel anders" dan toen de vorige wet voor de inlichtingendiensten (Wiv) in 2017 werd opgesteld, aldus de bewindslieden.
Een tijdelijke wet uit 2024 maakte al mogelijk dat de AIVD en MIVD sneller konden optreden tegen landen met een offensief cyberprogramma. Die bevoegdheid wordt met het voorstel uitgebreid naar alle landen en organisaties die gericht zijn tegen Nederland of de Nederlandse belangen. Het gaat ook om groepen die op de EU-terreurlijst staan.
Krijgsmacht
Door de nieuwe wet vermindert de toetsing vooraf en vindt meer controle plaats tijdens de inzet van diensten. Ook kunnen bepaalde bevoegdheden langer zonder afzonderlijke toetsing worden ingezet. Dat geldt niet voor grote onderscheppingen van data, DNA-afname en het binnentreden van woningen.
De samenwerking tussen de MIVD en de krijgsmacht wordt geïntensiveerd. Zo kan de militaire inlichtingendienst ruwe data doorspelen aan de landmacht. De oorlog in Oekraïne heeft duidelijk gemaakt dat het snel delen van informatie een cruciale rol speelt in een conflict.
Meer uit Politiek
BRUSSEL (ANP) - Premier Rob Jetten noemt de Verenigde Staten "steeds vaker een onvoorspelbare bondgenoot dan we in het verleden gewend zijn geweest. Ik denk dat we als Europa soms heel duidelijk moeten maken dat we het niet eens zijn met keuzes van de Amerikanen", zei hij voorafgaand aan overleg met EU-leiders in Brussel.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door minder regels en standaardisatie hoopt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) 2,3 miljard euro te besparen op infrastructuurprojecten, zegt hij in een gesprek met de Telegraaf. Hij maakt vrijdag bekend welke projecten doorgaan.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groot deel van de oppositiepartijen in de Tweede Kamer ziet nog geen reden om de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport te steunen. Partijen van links tot rechts gaven tijdens het debat erover aan de begroting niet goed genoeg te vinden.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat geen strafrechtelijk onderzoek uitvoeren naar PVV-Kamerlid Marjolein Faber. Dat bevestigt het OM na berichtgeving van website Paternotte. Een Amsterdamse wijkagent deed in september aangifte van smaad en laster tegen Faber om uitspraken die ze over de agent deed tijdens een debat.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil "zorgvuldig haast maken" met de hersteloperatie voor toeslagenouders, maar Kamerleden zien geen concrete actie bij partijloos staatssecretaris Sandra Palmen.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer hekelt de grote vertraging die een meldpunt voor buitenlandse intimidatie oploopt. Het kabinet meldde deze week dat het meldpunt er pas medio 2028 zal zijn omdat "de vereiste juridische grondslag" ontbreekt. Een meerderheid van de Kamer vindt dat veel te laat.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een deel van de Tweede Kamer wil andere regels rond het stichten van nieuwe scholen. Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs, VVD) kwam al met aanpassingen van de wet, maar verschillende fracties kwamen woensdag tijdens een onderwijsdebat met andere suggesties.
22 uur geleden