Nieuwe wet geeft inlichtingendiensten veel meer ruimte
DEN HAAG (ANP) - Een wetsvoorstel van het kabinet geeft de inlichtingendiensten AIVD en MIVD veel meer ruimte om te opereren. Nieuwe dreigingen en technologische ontwikkelingen maken dit volgens het kabinet noodzakelijk. "Met deze wet wordt ons mes scherper", aldus minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD).
De diensten kunnen door de wet sneller en wendbaarder handelen. Verder hoeven ze minder vaak toestemming te vragen tijdens operaties. Ook wordt meer samenwerking met medeoverheden, bedrijven en organisaties mogelijk. Onlineplatforms en banken moeten aan de diensten gegevens gaan verstrekken.
Om in "buitengewone omstandigheden" goed te kunnen blijven functioneren wordt ook staatsnoodrecht in de wet opgenomen. Dat kunnen ministers toepassen als Nederland betrokken wordt bij een "grootschalig conflict". Het parlement moet de inzet wel goedkeuren.
'Omvangrijk en ingrijpend'
Volgens het kabinet verandert er niets aan de waarborgen. De drempel voor inzet van bevoegdheden blijft hoog, aldus minister Yeşilgöz. "Daar verandert niks aan." Er komt een nieuw onafhankelijk orgaan (het College van Toetsing en Toezicht) om de diensten te controleren.
De voorstellen zijn "dermate omvangrijk en ingrijpend" dat een nieuwe wet nodig is, aldus Yeşilgöz en minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), respectievelijk verantwoordelijk voor de MIVD en AIVD. Het voorstel gaat nu in consultatie, zodat belanghebbenden op de plannen kunnen reageren.
Cyberprogramma
De dreiging van landen als Rusland, China en Iran is de afgelopen jaren toegenomen. Daarbij komt dat die dreiging veel complexer is geworden en gericht is op de hele samenleving. De dreiging is "fundamenteel anders" dan toen de vorige wet voor de inlichtingendiensten (Wiv) in 2017 werd opgesteld, aldus de bewindslieden.
Een tijdelijke wet uit 2024 maakte al mogelijk dat de AIVD en MIVD sneller konden optreden tegen landen met een offensief cyberprogramma. Die bevoegdheid wordt met het voorstel uitgebreid naar alle landen en organisaties die gericht zijn tegen Nederland of de Nederlandse belangen. Het gaat ook om groepen die op de EU-terreurlijst staan.
Krijgsmacht
Door de nieuwe wet vermindert de toetsing vooraf en vindt meer controle plaats tijdens de inzet van diensten. Ook kunnen bepaalde bevoegdheden langer zonder afzonderlijke toetsing worden ingezet. Dat geldt niet voor grote onderscheppingen van data, DNA-afname en het binnentreden van woningen.
De samenwerking tussen de MIVD en de krijgsmacht wordt geïntensiveerd. Zo kan de militaire inlichtingendienst ruwe data doorspelen aan de landmacht. De oorlog in Oekraïne heeft duidelijk gemaakt dat het snel delen van informatie een cruciale rol speelt in een conflict.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Mediaminister Rianne Letschert zoekt naar juridische mogelijkheden om in te grijpen bij Ongehoord Nederland (ON!). Ze vindt het te vroeg om te zeggen of ze dat gaat doen en hoe. Maar voor de ministerraad filosofeerde ze openlijk over de mogelijkheid om de vergunning in te trekken van de omroep. ON! raakte deze week opnieuw in opspraak door een fragment waarin Hitler volgens critici werd vergoelijkt.
59 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Robert Tieman keert terug in de politiek. De BBB-fractie in Zuid-Holland heeft Tieman voorgedragen als nieuwe gedeputeerde. Als Provinciale Staten daarmee volgende week woensdag instemmen, volgt hij Mariëtte van Leeuwen op in het dagelijks provinciebestuur. Tieman wordt verantwoordelijk voor onder meer de financiën en de stikstofaanpak van de provincie Zuid-Holland.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan wil mogelijke maatregelen tegen wanpraktijken op de woningmarkt bespreken met de Tweede Kamer. Ze reageerde vrijdag op de honderden meldingen die de Vereniging Eigen Huis (VEH) ontving over makelaars en het koopproces. "Ik ben er klaar mee dat mensen een slaatje proberen te slaan uit deze woningnood."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De regering van Nepal heeft aangekondigd voorlopig geen hulp nodig te hebben bij zoek- en reddingsoperaties na de overstromingen, maar minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) zou toch graag willen helpen. Voor aanvang van de ministerraad zei hij samen met de Europese Unie en de internationale gemeenschap te zoeken naar andere manieren om te helpen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) vindt het "niet erg" om een paar extra dagen te nemen om de begroting rond te krijgen. Het was de bedoeling dat er vrijdag een begroting klaar zou liggen in de ministerraad, maar Heinen bestrijdt dat de deadline op deze dag lag. "Maandag moet het bij de Raad van State liggen, dus de deadline is maandag."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het moet goed uitgezocht worden wat misging bij het ministerie van Volksgezondheid rond een nieuwe massadonor die Nieuwsuur op het spoor is gekomen, vindt verantwoordelijk minister Sophie Hermans. Het actualiteitenprogramma meldde vrijdagochtend dat de spermadonor minstens 121 kinderen heeft verwekt. Het zou al in 2017 bekend zijn op het ministerie dat hij een massadonor was, maar met die informatie is niets gedaan.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA hoeven de begroting alleen nog maar te "finetunen", bezweert VVD-leider Dilan Yeşilgöz voorafgaand aan de ministerraad. Het kabinet overlegt sinds vorige week met oppositiepartijen, maar intern was er ook nog geen overeenstemming. Sinds woensdagavond praten de coalitiepartijen met de top van het kabinet om tot consensus te komen.
3 uur geleden