Nieuwe stappen Brussel tegen Polen in rechtsstaatruzie
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie begint een nieuwe strafprocedure tegen Polen wegens het afwijzen van de voorrang voor het Europees recht. De zogeheten inbreukprocedure kan Polen voor de hoogste Europese rechter brengen. Dan dreigen boetes en dwangsommen.
Het Poolse Constitutioneel Tribunaal sprak eerder dit jaar tot tweemaal toe uit dat de Poolse grondwet soms boven het Europees recht gaat. Daarover maakt de commissie zich "ernstige zorgen". Door de uitspraken is niet langer gegarandeerd dat de Europese regels in de hele unie gelden, vreest Brussel. De EU kan dan gaan ontrafelen, menen deskundigen.
De commissie heeft ook "ernstige twijfels" of het tribunaal wel onafhankelijk en onpartijdig is. Het kan in ieder geval niet langer deel uitmaken van de Europese rechtsorde, vindt het dagelijks bestuur van de EU. De Poolse politiek heeft een te grote greep op de rechters van het tribunaal.
Dwangsommen
Er lopen al meerdere inbreukprocedures tegen Polen. Het land kreeg afgelopen jaar ook al twee dwangsommen opgelegd, maar die weigert het vooralsnog te betalen. De commissie kan het verschuldigde bedrag uiteindelijk inhouden op EU-subsidies voor Polen.
Polen krijgt twee maanden de tijd om tekst en uitleg te geven over de uitspraken van het hof en eventueel bij te draaien. Als het antwoord uitblijft of onbevredigend is, stelt de commissie het land officieel in gebreke en krijgt het doorgaans nog twee maanden de tijd om de zaak recht te zetten. Gebeurt dat niet, dan kan de commissie naar het Europees Hof van Justitie stappen.
Slepende ruzie
Het conflict over het zogeheten primaat van het Europees recht maakt deel uit van een langer slepende ruzie tussen Brussel en Warschau over de Poolse omgang met de rechtsstaat. Door de ruzie wacht Polen bijvoorbeeld nog altijd op tientallen miljarden uit het Europese coronaherstelfonds waarop het land aanspraak maakt. De commissie weigert dat goed te keuren zolang het gezag van de Europese rechter in Polen niet verzekerd is.
Ook bestaande subsidies voor Polen staan op het spel. Brussel kan sinds een jaar Europees geld voor een lidstaat inhouden als die de rechtsstaat aantast.
Tuchtcollege
Het Constitutioneel Tribunaal schoof eerder dit jaar op verzoek van de regering de opdracht van het Europees Hof om een nieuw tuchtcollege voor rechters buiten gebruik te stellen aan de kant. Door dat tuchtcollege kunnen rechters volgens het hof hun werk niet meer onafhankelijk doen.
De Poolse premier Morawiecki wees de Europese kritiek op de Poolse rechterlijke macht woensdag nog eens van de hand. Het tribunaal is volgens hem helemaal niet gepolitiseerd.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België doet in 2027 mee aan het Eurovisiesongfestival. Dat heeft de Vlaamse publieke omroep woensdag bekendgemaakt. In verschillende landen, waaronder Nederland, zagen zenders en omroepen daar vorig jaar nog van af uit onvrede over de deelname van Israël.
22 minuten geleden
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - De Verenigde Staten hebben de Russische president Vladimir Poetin uitgenodigd voor een top van de G20 in december, maakte de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio bekend. Hij had woensdag een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov tijdens een bijeenkomst van de Verenigde Naties in New York.
23 minuten geleden
ANKARA (ANP/AFP) - De burgemeester van Ankara heeft zijn vertrek aangekondigd bij de oppositiepartij CHP. Mansur Yavaş zet zijn politieke loopbaan voort als onafhankelijk politicus, zo heeft hij aangekondigd op X. Hij geldt als een van de belangrijkste oppositiepolitici van het land.
32 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft tijdens zijn toespraak voor de Verenigde Naties gezegd dat zijn land de afgelopen zeven maanden "slachtoffer van terrorisme" is geweest. De Amerikaanse president Donald Trump sprak dinsdag over Iraanse "terreur", maar volgens Pezeshkian is het juist andersom.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De Syrische leider Ahmed al-Sharaa heeft in zijn bijdrage aan het plenair debat van de Algemene Vergadering van de VN herhaald dat de door Israël bezette Golanhoogten Syrisch zijn en blijven. De omstreden landsdelen, grenzend aan het noorden van Israël, worden al decennia door Israël geclaimd en gelden vandaag de dag als Israëlische bufferzone.
2 uur geleden
ADDIS ABEBA (ANP/AFP) - Spanningen in het noorden van Ethiopië zijn opnieuw uitgemond in geweld. Rebellen uit de regio Tigray hebben aanvallen uitgevoerd op de aangrenzende regio Afar en de controle over luchthavens overgenomen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Trumps Vredesraad presenteert woensdag tijdens een bijeenkomst van de lidstaten een plan voor de wederopbouw van Gaza. Voor de plannen is 2,45 miljard dollar (2,15 miljard euro) nodig, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios, die het plan heeft ingezien.
5 uur geleden