Nieuwe stappen Brussel tegen Polen in rechtsstaatruzie
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie begint een nieuwe strafprocedure tegen Polen wegens het afwijzen van de voorrang voor het Europees recht. De zogeheten inbreukprocedure kan Polen voor de hoogste Europese rechter brengen. Dan dreigen boetes en dwangsommen.
Het Poolse Constitutioneel Tribunaal sprak eerder dit jaar tot tweemaal toe uit dat de Poolse grondwet soms boven het Europees recht gaat. Daarover maakt de commissie zich "ernstige zorgen". Door de uitspraken is niet langer gegarandeerd dat de Europese regels in de hele unie gelden, vreest Brussel. De EU kan dan gaan ontrafelen, menen deskundigen.
De commissie heeft ook "ernstige twijfels" of het tribunaal wel onafhankelijk en onpartijdig is. Het kan in ieder geval niet langer deel uitmaken van de Europese rechtsorde, vindt het dagelijks bestuur van de EU. De Poolse politiek heeft een te grote greep op de rechters van het tribunaal.
Dwangsommen
Er lopen al meerdere inbreukprocedures tegen Polen. Het land kreeg afgelopen jaar ook al twee dwangsommen opgelegd, maar die weigert het vooralsnog te betalen. De commissie kan het verschuldigde bedrag uiteindelijk inhouden op EU-subsidies voor Polen.
Polen krijgt twee maanden de tijd om tekst en uitleg te geven over de uitspraken van het hof en eventueel bij te draaien. Als het antwoord uitblijft of onbevredigend is, stelt de commissie het land officieel in gebreke en krijgt het doorgaans nog twee maanden de tijd om de zaak recht te zetten. Gebeurt dat niet, dan kan de commissie naar het Europees Hof van Justitie stappen.
Slepende ruzie
Het conflict over het zogeheten primaat van het Europees recht maakt deel uit van een langer slepende ruzie tussen Brussel en Warschau over de Poolse omgang met de rechtsstaat. Door de ruzie wacht Polen bijvoorbeeld nog altijd op tientallen miljarden uit het Europese coronaherstelfonds waarop het land aanspraak maakt. De commissie weigert dat goed te keuren zolang het gezag van de Europese rechter in Polen niet verzekerd is.
Ook bestaande subsidies voor Polen staan op het spel. Brussel kan sinds een jaar Europees geld voor een lidstaat inhouden als die de rechtsstaat aantast.
Tuchtcollege
Het Constitutioneel Tribunaal schoof eerder dit jaar op verzoek van de regering de opdracht van het Europees Hof om een nieuw tuchtcollege voor rechters buiten gebruik te stellen aan de kant. Door dat tuchtcollege kunnen rechters volgens het hof hun werk niet meer onafhankelijk doen.
De Poolse premier Morawiecki wees de Europese kritiek op de Poolse rechterlijke macht woensdag nog eens van de hand. Het tribunaal is volgens hem helemaal niet gepolitiseerd.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump combineerde grappen met sneren tijdens het jaarlijkse Correspondents' Dinner in Washington. Het was de tweede keer dit jaar dat het evenement werd gehouden, nadat het in april was afgebroken toen een gewapende man probeerde door de beveiliging te breken en daarbij schoten loste. Onder anderen Trump werd geëvacueerd.
27 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een presidentieel decreet uitgevaardigd om bezoekers te waarschuwen voor onjuiste historische informatie in het National Museum of American History in Washington. De instelling valt onder het Smithsonian Institution, dat bestaat uit 21 musea die gewijd zijn aan de Amerikaanse geschiedenis en cultuur.
2 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - Ten westen van de Spaanse hoofdstad woedt volgens de regionale bestuurder Isabel Díaz Ayuso de "ergste bosbrand in de geschiedenis van de regio Madrid". Zeker 63.000 mensen werden geëvacueerd of kregen het bevel binnen te blijven. De brand heeft al tientallen huizen verwoest en verschillende wegen zijn afgesloten, aldus Díaz Ayuso.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Amerikaanse overheidsfunctionarissen hebben in gerechtelijke documenten toegegeven dat ze miljarden dollars aan financiering voor energieprojecten in staten hebben stopgezet "uitsluitend" op basis van het feit dat ze niet op Donald Trump hadden gestemd bij de presidentsverkiezingen van 2024. Dat melden Amerikaanse media, waaronder The New York Times.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft de strijdkrachten gevraagd "zich klaar te maken om de civiele veiligheidsdiensten zo veel mogelijk te ondersteunen" vanwege de hevige bosbranden in het zuidwesten van het land. Ruim 140.000 mensen zijn inmiddels geëvacueerd. Premier Sébastien Lecornu voert een crisisoverleg met de ministers van onder meer Defensie, Volksgezondheid en Transport.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Lidstaten van de Verenigde Naties hebben vrijdag ingestemd om de termijn van VN-mensenrechtenchef Volker Türk met vier jaar te verlengen. Dit ondanks kritiek van Israël, de Verenigde Staten en Rusland. Dat laatste land bracht eerder een voorstel in stemming om Türks termijn met slechts twee maanden te verlengen. Dat voorstel werd weggestemd.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Venezuela is nog niet klaar voor nieuwe verkiezingen. Dat verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump, meer dan een half jaar nadat een Amerikaanse operatie had geleid tot de val van de Venezolaanse leider Nicolás Maduro.
6 uur geleden