Nieuwe satelliet meet het stijgen van de zeespiegel
VANDENBERG (ANP) - Europa en de Verenigde Staten lanceren zaterdag een nieuwe satelliet, die nauwkeurig moet meten waar en hoe de zeespiegel stijgt. Wetenschappers houden de zeespiegelstijging al tientallen jaren vanuit de ruimte in de gaten. De huidige satelliet daarvoor nadert het einde van zijn leven. De nieuwe sonde moet die metingen voortzetten met nauwkeuriger gegevens dan zijn voorgangers.
De lancering van de satelliet staat gepland voor 18.17 uur Nederlandse tijd. De draagraket stijgt op van de ruimtebasis Vandenberg in Californië, ten noordwesten van Los Angeles. Ongeveer 1,5 uur na de lancering moet de satelliet voor het eerst een teken van leven geven vanuit de ruimte.
De satelliet gaat op een hoogte van 1336 kilometer rond de aarde draaien. Hij stuurt constant radarsignalen naar de oceanen en meet hoe die terugkaatsen. Daaruit kunnen wetenschappers tot op de centimeter nauwkeurig berekenen hoe hoog de zeespiegel is. Elke tien dagen worden de wereldzeeën vrijwel volledig in kaart gebracht. De satelliet meet ook hoe hoog de golven zijn en wat de windsnelheid, de luchtvochtigheid en de temperatuur is. Dat kan ook helpen bij het verbeteren van weersverwachtingen.
Door het smelten van de ijskappen en gletsjers op de Zuidpool en Groenland stijgt de zeespiegel. Dat wordt verergerd doordat het zeewater warmer wordt en dus uitzet. De zeespiegel stijgt de laatste 25 jaar steeds sneller, en wetenschappers verwachten dat dit verder toeneemt. Maar die stijging is niet overal gelijk.
De satelliet heet Sentinel-6 Michael Freilich. Hij is vernoemd naar een onderzoeker van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA die eerder dit jaar overleed. In de loop van 2025 moet een tweede satelliet de ruimte in gaan, de Sentinel-6B. Ze maken deel uit van een reeks satellieten die Europa de laatste jaren in een baan rond de aarde heeft gebracht. Een ervan meet met het Nederlandse instrument Tropomi de luchtvervuiling.
Meer uit Buitenland
WENEN (ANP/RTR/AFP) - Iran bewaarde een deel van zijn sterk verrijkte uranium in een ondergrondse opslag in Isfahan. Dat meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Het gaat om dezelfde locatie als waar in juni vorig jaar door Israël en de VS gezamenlijk zware bombardementen werden uitgevoerd. Daarbij werden onder meer "bunkerbusters" ingezet, al richtten die niet de beoogde schade aan.
13 minuten geleden
ISLAMABAD/KABUL (ANP/AFP/RTR) - De Pakistaanse strijdkrachten hebben naar eigen zeggen in Afghanistan met luchtaanvallen 22 doelen aangevallen. Daarbij zijn volgens de Pakistaanse cijfers 274 Talibanstrijders of terroristen om het leven gekomen. Ze maken ook melding van de inname van achttien posten van de Taliban in het Afghaans-Pakistaanse grensgebied.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België schaft de verplichte anonimiteit van spermadonoren af. Dat is vrijdag in de ministerraad in dat land besloten, aldus minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en zijn ambtgenoot op Justitie Annelies Verlinden. Met de afschaffing wordt het voor donorkinderen makkelijker informatie over hun donorouder op te vragen, ook als die wenst anoniem te blijven.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft vrijdag met de Slowaakse premier Robert Fico gebeld over hun ruzie over energieleveringen. Zelensky's kantoor meldt op X dat hij Fico heeft uitgenodigd om naar Oekraïne te komen, zodat ze het uit kunnen praten.
1 uur geleden
TOKYO (ANP) - De Japanse keizerstroon staat niet open voor vrouwen. Dat heeft premier Sanae Takaichi gezegd in het parlement. Ze verwees daarbij naar een oordeel van een expertpanel uit 2021 dat het "gepast" is de troonopvolging te beperken tot mannelijke nakomelingen.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een Nederlandse activist meldt het Winston Churchill-standbeeld nabij het Britse parlement in Londen te hebben besmeurd met spuitverf. De man, Olax Outis (38, een schuilnaam), claimt dat op Instagram. Eerder gooide hij een steen door de ruit van de Britse ambassade in Den Haag.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Personeelsleden van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem mogen van de ambassadeur vertrekken in verband met de spanningen in de regio. Ambassadeur Mike Huckabee dringt er wel op aan dat mensen die liever weggaan uit Israël, dat beter vrijdag nog kunnen doen.
4 uur geleden