Nieuwe satelliet meet het stijgen van de zeespiegel
VANDENBERG (ANP) - Europa en de Verenigde Staten lanceren zaterdag een nieuwe satelliet, die nauwkeurig moet meten waar en hoe de zeespiegel stijgt. Wetenschappers houden de zeespiegelstijging al tientallen jaren vanuit de ruimte in de gaten. De huidige satelliet daarvoor nadert het einde van zijn leven. De nieuwe sonde moet die metingen voortzetten met nauwkeuriger gegevens dan zijn voorgangers.
De lancering van de satelliet staat gepland voor 18.17 uur Nederlandse tijd. De draagraket stijgt op van de ruimtebasis Vandenberg in Californië, ten noordwesten van Los Angeles. Ongeveer 1,5 uur na de lancering moet de satelliet voor het eerst een teken van leven geven vanuit de ruimte.
De satelliet gaat op een hoogte van 1336 kilometer rond de aarde draaien. Hij stuurt constant radarsignalen naar de oceanen en meet hoe die terugkaatsen. Daaruit kunnen wetenschappers tot op de centimeter nauwkeurig berekenen hoe hoog de zeespiegel is. Elke tien dagen worden de wereldzeeën vrijwel volledig in kaart gebracht. De satelliet meet ook hoe hoog de golven zijn en wat de windsnelheid, de luchtvochtigheid en de temperatuur is. Dat kan ook helpen bij het verbeteren van weersverwachtingen.
Door het smelten van de ijskappen en gletsjers op de Zuidpool en Groenland stijgt de zeespiegel. Dat wordt verergerd doordat het zeewater warmer wordt en dus uitzet. De zeespiegel stijgt de laatste 25 jaar steeds sneller, en wetenschappers verwachten dat dit verder toeneemt. Maar die stijging is niet overal gelijk.
De satelliet heet Sentinel-6 Michael Freilich. Hij is vernoemd naar een onderzoeker van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA die eerder dit jaar overleed. In de loop van 2025 moet een tweede satelliet de ruimte in gaan, de Sentinel-6B. Ze maken deel uit van een reeks satellieten die Europa de laatste jaren in een baan rond de aarde heeft gebracht. Een ervan meet met het Nederlandse instrument Tropomi de luchtvervuiling.
Meer uit Buitenland
MÜNCHEN (ANP/AFP) - Naar schatting 200.000 mensen zijn volgens de politie in München op de been om te demonstreren tegen het regime in Iran. De betoging is op de Theresienwiese, een groot evenemententerrein waar in de herfst ook het Oktoberfest plaatsvindt.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De conservatieve eurosceptische Hongaarse premier Viktor Orbán heeft in zijn jaarlijkse rede over de toestand van het land beloofd dat "2026 een jaar van overwinning zal zijn voor gezinnen, zijn partij Fidesz en voor Hongarije". In april zijn er verkiezingen. Orbán werd sinds 1998 vijf keer premier na grote verkiezingsoverwinningen. Maar volgens opiniepeilingen maakt de oppositie nu kans onder leiding van Peter Magyar om Orbán te verslaan.
3 uur geleden
MÜNCHEN (ANP/AFP) - De Russische oppositieleider Aleksej Navalny is door Rusland in zijn cel vermoord met gif, concluderen Nederland, het VK, Zweden, Frankrijk en Duitsland. Er is op hem epibatidine gevonden, stellen ze. "Alleen de Russische staat had de middelen, het motief en het lak aan het internationaal recht" om zo'n daad te plegen, menen ze.
3 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Geen energiecentrale in Oekraïne is nog ongeschonden door Russische luchtaanvallen, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Zijn land heeft nog altijd voortdurend tekort aan luchtverdedigingswapens. Soms leveren Oekraïnes bondgenoten volgens hem "pas op het allerlaatste moment" nieuwe raketten om Russische drones en raketten uit de lucht te halen.
4 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie heeft uitgehaald naar NAVO-baas Mark Rutte op de veiligheidsconferentie in München. Ze hekelde zijn recente opmerking in het Europees Parlement. "Droom verder" als Europa denkt zonder de VS te kunnen, schamperde hij vorige maand. Die woorden vielen niet in goede aarde. De Duitse politica kwam er zaterdag op terug.
4 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie is "erg gerustgesteld" door de toespraak van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio. Dat zei de Duitse politica na afloop van haar eigen toespraak op de veiligheidsconferentie in München.
5 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De besluitvorming in de Europese Unie moet sneller, wil voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Ze wil af van de unanimiteit van de 27 EU-landen bij besluitvorming. In plaats daarvan is besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid voldoende, zei de politica in een speech op de veiligheidsconferentie in München. Ook wil ze de EU-variant van artikel 5 van de NAVO activeren, wat betekent dat een aanval op één geldt als een aanval op allen.
6 uur geleden