Nieuwe raket alsnog begonnen aan eerste vlucht naar maan en terug
CAPE CANAVERAL (ANP) - Een nieuwe Amerikaanse raket is woensdag begonnen aan zijn eerste vlucht naar de maan en terug. De onbemande missie Artemis I is een generale repetitie om de systemen te testen. Over een paar jaar willen de Verenigde Staten weer mensen op de maan laten rondlopen, voor het eerst sinds 1972.
De raket steeg om 07.47 uur Nederlandse tijd op vanaf het Kennedy Space Center, de historische ruimtebasis bij Cape Canaveral. Daarna kwam het vaartuig in een baan rond de aarde. Zo'n 18 minuten na lancering klapten de in Leiden gemaakte zonnepanelen goed uit. Die zorgen voor de elektriciteit aan boord.
Zo'n anderhalf uur na lancering gingen de motoren ongeveer 18 minuten lang aan. Daardoor steeg de snelheid naar ruim 36.000 kilometer per uur en wist het vaartuig los te komen van de zwaartekracht van de aarde. Bij die 'trans-lunar injection' komen enorme krachten vrij. Om die te overleven, klapten de zonnepanelen naar achteren.
Missie
Over ongeveer vijf dagen komt het ruimtevaartuig aan bij de maan. Daar zal het bijna twee weken omheen draaien. Op dag dertien van de missie bereikt het vaartuig het verste punt van de missie, op zo'n 480.000 kilometer van de aarde. Begin december moet het vaartuig de maan verlaten en beginnen aan de terugvlucht naar de aarde. Die eindigt, als alles goed gaat, op 11 december. De capsule plonst dan in de Grote Oceaan, hangend aan parachutes.
Het was de derde poging om aan de vlucht te beginnen. In augustus ging het vertrek niet door omdat het niet lukte een van de vier raketmotoren op de juiste temperatuur te krijgen. In september, in de aanloop naar de tweede poging, werd een lek ontdekt toen de brandstoftank werd gevuld met vloeibare waterstof. Tussen die poging en de lancering van woensdag in moest de raket ook nog een keer terug naar de hangar om te schuilen voor de zware orkaan Ian.
Artemis I is de eerste vlucht in het nieuwe maanprogramma van de Verenigde Staten. Daaraan zijn jaren aan moeizame voorbereidingen voorafgegaan. De Verenigde Staten hebben de krachtigste raket ooit gebouwd, het Space Launch System (SLS). Helemaal boven in die draagraket zit het nieuwe vaartuig dat naar de maan en terug moet, de Orion. In het voorste, Amerikaanse deel komen de astronauten te zitten. Het achterste deel, dat voor energie en voortstuwing zorgt, is door Europa ontwikkeld.
Meer uit Buitenland
BERLIJN (ANP) - Als de Russische president naar de komende G20-top in de Verenigde Staten komt, moet ook de Oekraïense president een uitnodiging krijgen, suggereert Duitsland. Over Oekraïne praten kan volgens bondskanselier Friedrich Merz immers niet zonder dat land zelf.
31 minuten geleden
WARSCHAU (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Volgens de Poolse premier Donald Tusk is in de nacht van maandag op dinsdag mogelijk een Russische "provocatie" aan de oostgrens met de Russische exclave Kaliningrad afgeslagen. Hij zou kort na middernacht zijn ingelicht dat personen met zaklampen in het grensgebied waren gezien.
35 minuten geleden
STOCKHOLM (ANP/RTR) - Het Zweedse parlement heeft de leider van de Centrumpartij, Elisabeth Thand Ringqvist, afgewezen als premierskandidaat. De regeringsformatie zit sinds de verkiezingen van afgelopen september in een patstelling. De leider van de Gematigde Uniepartij, Ulf Kristersson, en sinds 2022 premier van het land, mag als volgende proberen een kabinet te vormen volgens de parlementsvoorzitter.
44 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten stoppen met structureel geld geven aan Israël, heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd in een televisie-interview. Hij heeft daar naar eigen zeggen afspraken over gemaakt met de Israëlische premier Benjamin Netanjahu. Het geld was voor defensie.
45 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De eerste twee van de vijf partijvoorzitters van de Belgische coalitie zijn dinsdag bij koning Filip langs geweest. Partijvoorzitter Yvan Verougstraete van Les Engagés heeft daar aangedrongen op het belang van eerlijke verdeling van de lasten en bijdragen naar vermogen, aldus de partijvoorzitter op X. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi vindt vooral dat er snel een oplossing moet komen, zei hij na afloop van het gesprek tegen de pers.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische oppositiepartijen onder leiding van Gadi Eisenkot hebben afgesproken zo snel mogelijk een regering te vormen. De partijleiders spraken hierover tijdens hun eerste overleg sinds de parlementsverkiezingen.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - In de Verenigde Staten zijn de eerste stembureaus geopend voor de midterms. Bij die verkiezingen, ongeveer halverwege de ambtstermijn van president Donald Trump, riskeren zijn Republikeinen hun nipte meerderheid in het Congres te verliezen.
4 uur geleden