Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
AL-KHARJ (ANP/RTR/DPA) - Bij een Iraanse aanval op luchtmachtbasis Prince Sultan in Saudi-Arabië zijn twaalf Amerikaanse militairen gewond geraakt. Twee van hen zijn er ernstig aan toe, melden Amerikaanse autoriteiten.
18 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten denken dat er deze week gesprekken gaan plaatsvinden met Iran om een eind te maken aan de oorlog. Dat heeft de speciale gezant Steve Witkoff gezegd op een bijeenkomst in Miami. "We zijn er zeker hoopvol over."
5 uur geleden
SANAA (ANP/RTR/AFP) - De Houthi's zeggen klaar te zijn zich te mengen in de oorlog in het Midden-Oosten als bondgenoten van de VS en Israël zich mengen in de strijd tegen Iran. Dat meldt de door Iran gesteunde groepering op de Jemenitische staatstelevisie.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Teheran zweert Israëlische aanvallen op Iran van eerder op vrijdag te vergelden. Die aanvallen tegen onder meer energievoorzieningen en de Iraanse staalindustrie, zo schrijft buitenlandminister Abbas Araghchi op X, zijn in strijd met Amerikaanse beloften aan Iran.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Techmagnaat en X-eigenaar Elon Musk heeft recentelijk deelgenomen aan een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Indiase premier Narendra Modi. Dat meldt The New York Times.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden gaat niet stemmen over een voorstel van de Senaat om de gedeeltelijke shutdown in het land te beëindigen. In plaats daarvan komt het met een eigen plan voor de financiering van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS).
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De buitenlandchef van de Europese Unie, Kaja Kallas, heeft de Hongaarse minister Péter Szijjártó gebeld over de berichten dat hij informatie uit EU-vergaderingen zou hebben gelekt aan Rusland. Kallas heeft hem volgens een EU-functionaris gewezen op zijn geheimhoudingsplicht en op het belang van openhartige discussies tussen ministers, zonder dat er anderen meeluisteren.
7 uur geleden