Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR/AFP) - In Oekraïne zijn op verschillende plaatsen doden gevallen door Russische aanvallen. In de stad Zaporizja zijn zeker twaalf doden gevallen, meldde de gouverneur van de regio. In Kramatorsk gaat het om zeker vijf doden, schreef president Zelensky op X. In Dnipro vielen vier doden.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran ontkent dat het in de voorbije dagen aanvallen heeft uitgevoerd op de Verenigde Arabische Emiraten. Vanuit het militaire hoofdkwartier Khatam al-Anbiya wordt wel gewaarschuwd dat het leger "vernietigend" zal reageren als de golfstaat actie onderneemt tegen Iran.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - The Rolling Stones hebben dinsdag bevestigd dat er een nieuw album aankomt. De plaat Foreign Tongues komt op 10 juli uit en telt in totaal veertien nieuwe liedjes, met gastbijdrages van onder anderen Paul McCartney, Robert Smith van The Cure en Chad Smith van Red Hot Chili Peppers.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - In Rusland zijn twee natuurkundigen veroordeeld die betrokken waren bij onderzoek dat ten grondslag ligt aan de ontwikkeling van hypersonische raketten. Valeri Zvegintsev (82) en Vladislav Galkin (71) kregen gevangenisstraffen van 12,5 jaar voor verraad, melden Russische staatsmedia.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De gevangengenomen Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi vecht voor haar leven, zeggen haar aanhangers. Ze ligt al vijf dagen met een hartaandoening in het ziekenhuis.
6 uur geleden
ABU DHABI (ANP/AFP/RTR) - De Verenigde Arabische Emiraten hebben melding gemaakt van nieuwe Iraanse aanvallen. De luchtafweer komt in actie om raketten en drones uit te schakelen, zeggen de autoriteiten in de Golfstaat.
6 uur geleden
ASHKELON (ANP/AFP/RTR) - Een Israëlische rechtbank heeft het voorarrest verlengd van twee activisten die van boten waren gehaald die naar de Gazastrook voeren. Dat moet de autoriteiten meer tijd geven om de Spanjaard Saif Abu Keshek en de Braziliaan Thiago Avila te verhoren, zegt hun advocaat.
7 uur geleden