Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland staat open voor meer korte humanitaire wapenstilstanden langs de frontlinie, zei Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov tegen verslaggevers. Hij verwijst naar het humanitaire bestand dat naar verwachting in de nacht van maandag op dinsdag ingaat rond de stad Olesjky. Maar Rusland zegt het offensief tegen Oekraïne niet te zullen afremmen.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Andy Burnham hoopt dat zijn land uiteindelijk weer toetreedt tot de Europese Unie. "Ik denk niet dat het is gelopen zoals mensen zeiden dat het zou gaan", zei hij tijdens een interview met ITV over de Brexit.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De avondklok in Frankrijk blijft de komende dagen van kracht, meldt de minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez. Deze geldt op verschillende plekken vanwege de onrust in het land. Volgens de minister kunnen burgemeesters zelf bepalen of ze van de mogelijkheid gebruik willen maken. Zo geldt er al dagen een avondklok in delen van Parijs.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft bij de Amerikaanse president Donald Trump aangedrongen op meer zichtbare steun voor zijn campagne in aanloop naar de parlementsverkiezingen van dinsdag. Dat schrijft nieuwssite Axios, die zich baseert op anonieme bronnen.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-topvrouw Ursula von der Leyen heeft opgetogen gereageerd op de verkiezingsoverwinning van de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva. "De democratie en het multilateralisme hebben gewonnen in Brazilië", schreef ze in een bericht op X.
5 uur geleden
AMMAN (ANP/RTR/AFP) - De Jordaanse autoriteiten zeggen na een vuurgevecht drie gewapende verdachten te hebben opgepakt van de recente aanslag op een kerk. Ze hadden zich volgens de veiligheidsdienst verstopt in een verlaten pand en weigerden zich over te geven.
5 uur geleden
RIYAD (ANP/AFP) - De Houthi's uit Jemen zeggen zondag opnieuw de internationale luchthaven van de Saudische hoofdstad Riyad te hebben aangevallen. Dat gebeurde enkele uren nadat het vliegverkeer was hervat. Volgens vluchtvolgsite Flightradar24 werd zondag het merendeel van de vluchten geannuleerd.
6 uur geleden