Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - Groot-Brittannië heeft Israël opgeroepen zijn besluit om de controle te vergroten over de Westelijke Jordaanoever, een Palestijns gebied, terug te draaien. Daarmee sluit het zich aan bij de EU, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, die de stap eveneens hebben bekritiseerd.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/DPA) - De voormalige Franse minister van Cultuur, Jack Lang, heeft politiebescherming gekregen naar aanleiding van bedreigingen op sociale media vanwege zijn banden met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. Dat melden Franse media.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Buckingham Palace is bereid de politie te helpen in de zaak rond de beschuldigingen aan het adres van Andrew Mountbatten-Windsor. Dat heeft het paleis maandagavond bekendgemaakt in een verklaring namens de Britse koning Charles.
4 uur geleden
TBILISI (ANP/RTR) - Armenië en de Verenigde Staten zijn overeengekomen samen te werken in de civiele nucleaire sector. Washington probeert hiermee de banden met de voormalige bondgenoot van Rusland aan te halen, enkele maanden nadat de Amerikanen hebben bemiddeld bij een vredesakkoord tussen Armenië en buurland Azerbeidzjan.
5 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/BLOOMBERG) - Mexico heeft olieleveringen aan Cuba stopgezet vanwege de dreiging met sancties door Donald Trump. Dat zei de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum maandag. Ze beloofde wel door te gaan met het sturen van humanitaire hulp naar het met een brandstoftekort kampende Caribische eiland.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - De kabinetsleden van de Britse premier Keir Starmer hebben hun steun voor hem uitgesproken. Dat geeft de premier weer lucht, nadat de leider van de Labour-partij in Schotland, Anas Sarwar, tot zijn aftreden had opgeroepen. Dat melden Britse media zoals de BBC.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Ghislaine Maxwell, die jarenlang de vertrouwelinge was van de veroordeelde Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein, heeft maandag geweigerd te antwoorden op de vragen van een commissie in het Amerikaanse Congres. Dat melden Amerikaanse media waaronder NBC News.
7 uur geleden