Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
LUXEMBURG (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van diverse EU-landen hopen op een nieuwe wind in Europa zodra de huidige Hongaarse premier Viktor Orbán na diens verkiezingsnederlaag is vertrokken. "We zagen de regering onder Orbán bewust gebruikmaken van het blokkeren en chanteren van Europese gezamenlijke actie", zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) voor een overleg in Luxemburg met zijn EU-collega's. De CDA'er hoopt dat dit verandert onder Orbáns opvolger Péter Magyar.
1 uur geleden
WISMAR (ANP/DPA) - Het team dat zich aan de Noord-Duitse kust inzet voor de bultrugwalvis Timmy die daar eind maart is gestrand, heeft last van vermoeidheid. Walter Gunz, medeoprichter van het team en medefinancier van MediaMarkt, zei dat hij de afgelopen acht dagen drie tot vier uur per nacht heeft geslapen. "We zijn ten einde raad", aldus Gunz. Maar hij verzekert dat het werk doorgaat.
1 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht dat er woensdag "een aantal positieve beslissingen" wordt genomen over de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. "Oekraïne heeft deze lening echt nodig. En het is ook een teken dat Rusland Oekraïne niet kan overleven", zei Kallas dinsdag bij aankomst in Luxemburg. Daar vergaderen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken over onder meer de situatie in Oekraïne.
1 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De EU moet maatregelen tegen Israël nemen, vindt de Spaanse minister José Manuel Albares Bueno (Buitenlandse Zaken) dinsdag. Als de EU dat niet doet, verliest zij haar geloofwaardigheid, zei hij in Luxemburg voor de start van de vergadering met EU-ministers van Buitenlandse Zaken. De minister vindt dat het associatieverdrag met Israël moet worden opgeschort.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Hongarije overtreedt artikel 2 van het Verdrag van de Europese Unie met een wet die lhbti-personen "stigmatiseert en marginaliseert", concludeert het Europees Hof van Justitie. De Europese Commissie spande de zaak aan nadat Hongarije vorig jaar een wet had aangenomen die de toegang tot lhbti-content verbiedt of beperkt.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het kantoor van de Britse premier Keir Starmer heeft druk gezet op de screening van Peter Mandelson. Dat heeft topambtenaar Olly Robbins gezegd tegen het Britse parlement. Volgens Robbins, die vorige week werd ontslagen vanwege de zaak, moest de screening zo snel mogelijk worden afgerond.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Iraanse strijdkrachten zullen direct reageren bij "hernieuwde vijandelijkheden van tegenstanders", zegt de Iraanse commandant Ali Abdollahi tegen het Iraanse persbureau Tasnim. Een eerder gesloten bestand met de Verenigde Staten loopt naar verwachting woensdag af.
3 uur geleden