Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin wil best met Europa praten maar zal niet zelf besprekingen aanknopen, zegt het Kremlin. De roep in Europa om met Rusland te gaan praten klinkt de laatste tijd steeds luider en er wordt nagedacht over wie namens Europa zou kunnen optreden.
1 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - In het gebied bij de kerncentrale van Tsjernobyl is volgens de Oekraïense autoriteiten een grote natuurbrand uitgebroken na een dronecrash. Het vuur woedt in de zogenoemde nucleaire exclusiezone.
1 uur geleden
SINZIG (ANP) - In het Duitse Sinzig (Rijnland-Palts) wordt een gijzeling gemeld bij een bank. Regionale omroep Südwestrundfunk (SWR) schrijft dat de politie uitgaat van meerdere daders en gijzelaars, onder wie een medewerker van een geldtransport.
2 uur geleden
HERAKLION (ANP) - De Global Sumud Flotilla is weer vertrokken vanaf Kreta. Meer dan dertig schepen zijn volgens de organisatie onderweg naar Turkije voor een technische tussenstop. Het is de eerste keer dat de vloot verder reist sinds Israël meer dan twintig schepen tegenhield bij Kreta.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De leider van de rechts-populistische partij Reform UK heeft verheugd gereageerd op de eerste uitslagen van de lokale verkiezingen in zijn land. Nigel Farage zei vrijdagochtend voor de camera dat de linkse Labourpartij van premier Keir Starmer wordt "weggevaagd" door Reform in gebieden die traditioneel gelden als Labourbolwerken. Hij voorspelde dat de conservatieven later op de dag aan de beurt zijn en sprak over een "historische verandering" in de Britse politiek.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft teleurgesteld gereageerd op de tussentijdse uitslagen van de lokale verkiezingen in zijn land. Zijn Labourpartij staat daarbij op verlies. Starmer noemde de uitslagen volgens Sky News pijnlijk, maar gaf ook het signaal af dat hij verder wil als premier. "Zware dagen zoals deze verzwakken mijn vastberadenheid niet om de verandering te realiseren die ik heb beloofd."
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een bondgenoot van de Britse premier Keir Starmer heeft benadrukt dat de verwachte verkiezingsnederlaag van zijn partij niet het einde van zijn premierschap hoeft te betekenen. "Hij kan het tij nog keren", zei minister van Defensie John Healey bij Times Radio.
4 uur geleden