Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
HAVANA (ANP/AFP) - Een stroomstoring heeft zaterdag heel Cuba getroffen, meldt het Cubaanse ministerie van Energie. Het is de tweede keer in minder dan een week tijd dat het hele land zonder stroom zit. Het eiland kampt met een ernstige energiecrisis door een Amerikaans olie-embargo.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zaterdag gedreigd dat de VS Iraanse energiecentrales zullen aanvallen als Iran de Straat van Hormuz niet binnen 48 uur heropent. Iran heeft die strategisch gelegen doorvaarroute tussen de Perzische Golf en de Indische Oceaan vrijwel afgesloten na het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op het land. Dat leidt tot sterk gestegen mondiale gas- en olieprijzen.
1 uur geleden
ARAD (ANP/AFP) - Israëlische brandweerlieden meldden dat een "voltreffer" van een Iraanse raket op de Zuid-Israëlische stad Arad zaterdag grote schade heeft aangericht. Volgens medische hulpverleners raakten zeker 59 mensen gewond.
4 uur geleden
BELGOROD (ANP/DPA) - In de Russische regio Belgorod zijn zeker vier vrouwen omgekomen door Oekraïense beschietingen. Dat heeft de regionale gouverneur gemeld. De doden vielen in het dorp Smorodino, enkele kilometers van de grens met Oekraïne. Ze waren in een pand dat werd getroffen. Een andere vrouw werd zwaargewond onder het puin vandaan gehaald.
6 uur geleden
PRAAG (ANP/DPA/BLOOMBERG) - Honderdduizenden mensen zijn zaterdag de straat opgegaan in de Tsjechische hoofdstad Praag om te demonstreren tegen de rechts-populistische regering van premier Andrej Babiš. Volgens de organisatie waren er tot 250.000 deelnemers bijeen.
7 uur geleden
TAMPA (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft tijdens drie weken oorlog meer dan 8000 doelen aangevallen, claimt admiraal Brad Cooper in een videoboodschap op X. Ook zei hij dat de Amerikanen een Iraanse bunker hebben aangevallen. Daarin zouden wapens zijn opgeslagen die een bedreiging vormden voor de olie- en gastransporten in de Straat van Hormuz.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Het Verenigd Koninkrijk heeft de "roekeloze aanvallen" van Iran veroordeeld, nadat het land twee ballistische raketten afvuurde op de Amerikaans-Britse militaire basis Diego Garcia. Geen daarvan raakte de basis die ongeveer 3800 kilometer van Iran ligt.
12 uur geleden