Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
HOUSTON (ANP/AFP) - De Artemis II-ruimtemissie is zojuist achter de maan gepasseerd. Na een verwacht communicatieverlies van ongeveer 40 minuten is er weer contact tussen wetenschappers van ruimtevaartorganisatie NASA en de vier astronauten.
9 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft opnieuw gedreigd met aanvallen op Iraanse civiele infrastructuur. Tijdens een persconferentie herhaalde hij dat hij alle bruggen en energiecentrales in het land zal vernietigen als er geen deal komt voor de deadline dinsdag. Diezelfde bewoordingen gebruikte hij zondag ook.
5 uur geleden
CAPE CANAVERAL (ANP/AFP) - De astronauten van de Artemis II-ruimtemissie hebben het record van verste ruimtereis verbroken. Iets voor 20.00 uur Nederlandse tijd bereikten de astronauten het verste punt dat ooit door een mens is bezocht. Ze zien hierbij delen van de maan die nog nooit eerder met het blote oog zijn waargenomen.
5 uur geleden
BEIROET (ANP/DPA) - Bij de jongste aanvallen van Israël op het buurland Libanon zijn in maart en april al rond de 1500 doden en meer dan 4600 gewonden gevallen volgens het ministerie van Gezondheid. Onder de doden waren volgens het Libanese ministerie 57 mensen die medische hulp boden.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Met de twee bemanningsleden die boven Iran in een gevechtsvliegtuig vrijdag werden neergehaald gaat het volgens president Donald Trump goed. Ze zijn allebei gewond, maar herstellen goed, aldus de president.
7 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Een rechtbank in Boekarest heeft alle beperkende maatregelen tegen de Amerikaans-Britse verdachten Andrew Tate en zijn broer Tristan geschrapt. Naar de twee omstreden internetberoemdheden loopt in Roemenië een onderzoek naar onder meer betrokkenheid bij mensenhandel in de aanloop naar een proces. De twee zijn op sociale media beroemd en berucht als onder meer radicale criticasters van het feminisme.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens de Amerikaanse president Donald Trump hebben de VS een voorstel voor een staakt-het-vuren van 45 dagen in de oorlog met Iran bestudeerd. Hij noemde het een "zeer belangrijke stap", maar zei tegen journalisten bij het Witte Huis ook gelijk dat het niet goed genoeg is.
8 uur geleden