Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR/AFP) - Tienduizenden mensen zijn zaterdag in Londen afgekomen op een anti-immigratieprotest en een pro-Palestijnse demonstratie die gelijktijdig bezig was. De politie heeft naar eigen zeggen te maken met de grootste operatie in jaren om de openbare orde te handhaven.
4 uur geleden
KINSHASA (ANP/AFP) - Een nieuwe uitbraak van het ebolavirus in de Democratische Republiek Congo kent een "heel hoog sterftecijfer". Er is geen vaccin en geen speciale behandeling, zei de minister van Volksgezondheid van het land. Het dodental is opgelopen tot tachtig. Ook in buurland Oeganda is inmiddels een patiënt overleden.
4 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - De dode walvis die werd aangetroffen voor de kust van het Deense eiland Anholt is geïdentificeerd. Het gaat om de veelbesproken bultrug Timmy, voor wie in Duitsland een grote reddingsactie werd opgezet.
6 uur geleden
WENEN (ANP) - Honderden mensen hebben zich in het centrum van Wenen verzameld voor een protestmars tegen de aanwezigheid van Israël op het Eurovisie Songfestival. Bij het startpunt op het Christian-Broda-Platz staan ondanks het regenachtige weer naar schatting zo'n duizend mensen, die onder meer met Palestijnse vlaggen wapperen.
6 uur geleden
MALÉ (ANP) - Een duiker die hielp zoeken naar vier omgekomen Italiaanse grotduikers op de Malediven is zelf ook om het leven gekomen. President Mohamed Muizzu en de Maledivische krijgsmacht melden de dood van sergeant Mohamed Mahdhee op X.
6 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse politie heeft zes mensen aangehouden voor het uithangen van een Palestijnse vlag aan de Eiffeltoren, meldt de krant Le Figaro op basis van een politiebron. Activisten van de Parijse tak van Extinction Rebellion vroegen met die actie vrijdagmiddag aandacht voor de Nakba, de verdrijving van Palestijnen in 1948. Die organisatie meldt de aanhoudingen zelf ook.
8 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Een Oekraïense drone is zaterdag neergestort op het terrein van de kerncentrale van Zaporizja in het zuidoosten van Oekraïne, meldt de door Rusland aangestelde directie van de kerncentrale.
8 uur geleden