Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
KINSHASA (ANP/RTR/AFP) - In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een geval van ebola vastgesteld. Dat meldt de rebellengroep die dat deel van het land onder controle heeft, M23.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse regering heeft documenten vrijgegeven over de benoeming van de voormalige prins Andrew Mountbatten-Windsor als internationaal handelsgezant. Daaruit blijkt onder meer dat er geen aanwijzingen zijn dat destijds een achtergrond- of veiligheidsonderzoek naar hem is gedaan. Britse politici hadden de stukken opgevraagd nadat Mountbatten-Windsor korte tijd werd gearresteerd, omdat hij mogelijk zijn positie heeft misbruikt.
1 uur geleden
KATHMANDU (ANP/RTR) - Een recordaantal van 274 bergbeklimmers heeft op dezelfde dag de top van de Mount Everest vanuit de Nepalese zijde bereikt, zegt EOA-Nepal, een organisatie voor bergbeklimming. Het vorige record van 223 is van 22 mei 2019.
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement, de EU-lidstaten en de Europese Commissie hebben donderdag tegen alle verwachting in geen compromis bereikt over de terugkeerregeling voor afgewezen asielzoekers. Ze kunnen het niet eens worden over de datum van de inwerkingtreding ervan. De onderhandelingen gaan op 1 juni verder.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne heeft de afgelopen tijd de grootste terreinwinst geboekt sinds de inval twee jaar geleden in de Russische provincie Koersk, becijfert een gezaghebbende denktank. De Oekraïense krijgsmacht heeft volgens het Institute for the Study of War (ISW) op meerdere plaatsen aan het front de laatste weken het initiatief. De toch al hoge verliezen aan Russische kant zouden verder oplopen.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/DPA) - De Oekraïense krijgsmacht heeft weer een olieraffinaderij aangevallen in Rusland, meldt de verantwoordelijke commandant Robert Brovdi op Telegram. President Volodymyr Zelensky deelde beelden op X waarop vuur en een grote rookpluim te zien zijn. Het gaat om de raffinaderij van Rosneft in Syzran, ruim achthonderd kilometer van de Oekraïense grens.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse inlichtingendiensten denken dat de Iraanse krijgsmacht zich sneller weet te herpakken dan verwacht, meldt CNN op basis van vier bronnen. Twee bronnen die bekend zijn met de verslagen, zeggen dat het land een deel van de droneproductie alweer heeft hervat. Het land zou daarvoor het staakt-het-vuren dat zes weken geleden werd afgekondigd hebben benut.
4 uur geleden