Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
ROME (ANP/AFP) - Italië heeft Israël opgeroepen de Italiaanse opvarenden van de Global Summud Flotilla onmiddellijk vrij te laten. Die internationale hulpvloot die koerste op Gaza, werd in de nacht van woensdag op donderdag door de Israëlische marine niet ver van Kreta omsingeld, waarna Israël naar eigen zeggen 175 opvarenden arresteerde. Volgens de organisatie gaat het om 211 opvarenden die zijn "gekidnapt".
54 minuten geleden
KURESSAARE (ANP) - Bondgenoten van Oekraïne halen hun gelijk nu Rusland zijn jaarlijkse militaire parade uit angst voor Oekraïne moet afschalen. Dat bewijst dat Rusland helemaal niet aan het winnen is, zeggen EU-buitenlandchef Kaja Kallas en de Letse buitenlandminister.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De verdachte van de steekpartij in het Londense Golders Green was bekend bij een antiterrorismeprogramma in het land. Het door de overheid geleide programma heeft als doel te voorkomen dat mensen terroristen worden.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - De Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei zegt dat de Verenigde Staten verslagen zijn, en dat de Perzische Golf een nieuwe fase ingaat onder Iraanse leiding. Khamenei deed de uitspraken in een boodschap die werd voorgelezen op de Iraanse staatstelevisie.
1 uur geleden
VILNIUS (ANP/RTR) - Litouwen denkt erover zich aan te sluiten bij de eigen 'Hormuz-coalitie' waar de Verenigde Staten aan werken. Het kleine NAVO-land neemt ook deel aan de oorspronkelijke Hormuz-coalitie die onder Brits-Franse leiding wil helpen bij het weer op gang brengen van de scheepvaart door de geblokkeerde Straat van Hormuz.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland houdt militairen in Mali om daar de junta te ondersteunen in haar strijd tegen separatisten. Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zal Rusland "blijven strijden, waaronder in Mali, tegen extremisme, terrorisme en andere kwalijke fenomenen".
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Dat er Amerikaanse troepen in Europa zijn, is "ook in het belang van de Verenigde Staten", aldus een woordvoerder van de Europese Commissie. Daarmee reageerde ze op het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump troepen uit Duitsland weg te halen. Dat deed Trump nadat bondskanselier Friedrich Merz kritisch was over de Amerikaanse aanvallen op Iran.
1 uur geleden