Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Het tijdelijke staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran is "een stap terug van de rand van de afgrond na weken van escalatie", schrijft EU-buitenlandchef Kaja Kallas op X. De twee hebben een bestand van twee weken afgesproken, waarin ook Israël heeft toegezegd Iran niet meer aan te vallen.
4 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR) - Israël heeft ook na het ingaan van het staakt-het-vuren met Iran aanvallen uitgevoerd op het zuiden van Libanon, melden Libanese staatsmedia. Bemiddelaar Pakistan stelde dat het bestand ook gold voor Libanon, maar de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dat dat in zijn optiek niet zo was. Israël vaardigde daarna ook een evacuatiebevel uit voor een gebouw in de Zuid-Libanese stad Tyrus.
24 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iraanse staatsmedia melden dat de Amerikaanse president Donald Trump "onze eisen voor een einde van de oorlog" heeft geaccepteerd.
1 uur geleden
ATLANTA (ANP) - De Republikein Clay Fuller, een voormalig aanklager die werd gesteund door president Donald Trump, heeft dinsdag een beslissende tweede stemronde in de Amerikaanse staat Georgia gewonnen. Hij volgt hiermee de conservatieve politica Marjorie Taylor Greene op in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, zo meldt NBC News.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer reist af naar de Golfregio na het ingaan van het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten, meldt de BBC op basis van Downing Street. Starmer zal met de leiders in de regio onder meer praten over de heropening van de Straat van Hormuz en de rol die het Verenigd Koninkrijk daarbij kan spelen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Het Iraanse tienpuntenplan, dat de basis moet vormen voor onderhandelingen over een einde van de oorlog, houdt in dat de Verenigde Staten instemmen met de voortzetting van het Iraanse programma voor de verrijking van uranium en de opheffing van alle sancties. Dat melden Iraanse media.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is blij dat Iran en de Verenigde Staten het eens zijn geworden over een staakt-het-vuren van twee weken. "Het doel moet nu zijn om de komende dagen te onderhandelen over een duurzaam einde aan de oorlog. Dat is alleen via diplomatieke weg te bereiken", schrijft hij in een verklaring. Duitsland wil volgens Merz ook bijdragen aan de heropening van de Straat van Hormuz.
1 uur geleden