Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WISMAR (ANP/DPA) - Bultrug Timmy is op eigen kracht losgekomen voor de Duitse kust. Het dier was de afgelopen weken meermaals gestrand en autoriteiten hadden hun reddingspogingen gestaakt. Zondag werd er nog een particuliere reddingsactie opgestart, maar door het stijgende water wist Timmy maandag toch op eigen kracht los te komen. Volgens het Duitse Bild blijven reddingsdiensten paraat om hem via de Noordzee naar de Atlantische Oceaan te begeleiden.
1 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China heeft oorlogsschepen voor oefeningen naar het westen van de Stille Oceaan gestuurd als reactie op Japanse deelname aan grootschalige oefeningen van de Verenigde Staten, Canada, Nieuw-Zeeland, Australië, Frankrijk en de Filippijnen bij de Filippijnen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Drie mannen zijn om het leven gekomen bij een beschieting door het Amerikaanse leger op een drugsboot in het Caribisch gebied. Dat meldt het Amerikaanse Southern Command (SOUTHCOM) op X.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran heeft in de nacht van zondag op maandag gedreigd met vergelding vanwege de Amerikaanse aanval op het onder Iraanse vlag varende vrachtschip Touska.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse leiders keren zich tegen een tweede onderhandelingsronde met de Verenigde Staten, meldden staatsmedia zondagavond. Dat gebeurde enkele uren nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat er nieuwe onderhandelingen zouden plaatsvinden in Pakistan om een eind te maken aan de oorlog.
9 uur geleden
SOFIA (ANP/BLOOMBERG) - Voormalig president Rumen Radev, die zich verzet tegen sancties tegen Rusland en militaire steun aan Oekraïne, heeft de overwinning geclaimd in de Bulgaarse parlementsverkiezingen. Hij beloofde vernieuwing na jaren van politieke impasse en corruptie.
10 uur geleden
HANNOVER (ANP/DPA) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft uitgehaald naar de Verenigde Staten vanwege de oorlog die het land samen met Israël voert tegen Iran. "Waanzin", aldus de Braziliaan, in een toespraak bij de opening van Hannover Messe, een grote handelsbeurs in de Duitse stad.
11 uur geleden