Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
ST. ANTON AM ARLBERG (ANP) - Een lawine bij St. Anton am Arlberg in het westen van Oostenrijk heeft vrijdag aan zeker twee mensen het leven gekost. Dat meldt Blick.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse regering overweegt een wet om Andrew Mountbatten-Windsor uit de lijn van koninklijke troonopvolging te verwijderen. Dit zou volgens een Britse functionaris gebeuren zodra het politieonderzoek naar de banden van Andrew met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein is afgerond. Hij staat momenteel achtste in lijn.
5 uur geleden
STUTTGART (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is op het partijcongres van de CDU met 91 procent van de stemmen herkozen als partijvoorzitter. Dat meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Zijn herverkiezing kon rekenen op luid applaus uit de zaal. In 2024 en 2022 haalde hij respectievelijk 90 en 94,6 procent van de stemmen.
6 uur geleden
KYIV (ANP) - Zowel de Amerikanen als de Russen zetten Oekraïne nog steeds onder druk om de Donbas op te geven, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een interview met persbureau AFP. Volgens Zelensky houden de twee Kyiv voor dat dit nodig is als Oekraïne wil "dat de oorlog morgen eindigt". Oekraïne heeft nog altijd een deel van de Donbas in handen en heeft meermaals benadrukt niet eenzijdig land te kunnen opgeven.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten willen volgende maand alsnog astronauten rond de maan laten vliegen. Een generale repetitie van de lancering in de afgelopen dagen is goed verlopen, daarom mikt ruimtevaartorganisatie NASA vooralsnog op een vertrek op 6 maart. Dat was al de eerste mogelijkheid om te lanceren. De Artemis II-missie moet de laatste voorbereiding zijn op een nieuwe maanlanding.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - In het onderzoek naar Andrew Mountbatten-Windsor wordt nu ook contact gezocht met (oud-)agenten die werkten met de Britse oud-prins. Dat meldt de Metropolitan Police volgens de BBC. Het gaat volgens het korps om medewerkers die "nauw hebben samengewerkt, in een beveiligende rol" met Andrew. Hen wordt gevraagd of ze tijdens hun werkzaamheden iets hebben meegekregen dat mogelijk relevant kan zijn voor het onderzoek naar Mountbatten-Windsor.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De regering-Trump versoepelt de milieuregels rond het gebruik van kwik en andere vervuilende stoffen die zich verspreiden via de lucht, zogenoemde HAPs. Volgens de Amerikaanse milieuorganisatie EPA moet de versoepeling met name oudere kolencentrales helpen open te blijven, nu de vraag naar energie zo hoog is.
8 uur geleden