Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie betreurt de "zware gevangenisstraf van twintig jaar" die het Hooggerechtshof van Hongkong maandag heeft opgelegd aan de Britse burger en mediaondernemer Jimmy Lai (78). Hij moet "onmiddellijk en onvoorwaardelijk" worden vrijgelaten, mede gezien zijn hoge leeftijd en gezondheidstoestand, herhaalt de EU in een schriftelijke verklaring.
5 minuten geleden
TOKIO (ANP/AFP) - De grootste kerncentrale ter wereld in Japan is maandag voor de tweede keer in korte tijd opgestart. Deze stond sinds 2011 stil, na de kernramp in het Oost-Aziatische land. Een van de zeven reactoren van de centrale Kashiwazaki-Kariwa werd om 14.00 uur lokale tijd wederom opgestart.
1 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse oppositiepoliticus Juan Pablo Guanipa is zondag kort na zijn vrijlating uit de gevangenis weer gearresteerd, meldt het Openbaar Ministerie. Eerder op maandag gaf oppositieleider en Nobelprijswinnares María Corina Machado aan dat hij zou zijn gekidnapt.
1 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Oppositiepoliticus Juan Pablo Guanipa in Venezuela, die net was vrijgelaten uit de gevangenis, is gekidnapt door gewapende mannen. Dat zei oppositieleidster en Nobelprijswinnares María Corina Machado maandag.
2 uur geleden
HONGKONG (ANP/RTR/AFP) - De Hongkongse mediamagnaat Jimmy Lai (78) is maandag tot 20 jaar cel veroordeeld voor samenzwering met buitenlandse mogendheden en de publicatie van opruiend materiaal. Hij is een prominente figuur van de prodemocratische beweging in Hongkong.
5 uur geleden
HAVANA (ANP) - De Cubaanse regering heeft zondag buitenlandse luchtvaartmaatschappijen gewaarschuwd dat het land binnen 24 uur zonder brandstof voor vliegtuigen zit. Dat meldt het Spaanse persbureau EFE.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen is blij met de overwinning van de centrumlinkse presidentskandidaat António José Seguro in Portugal zondag. Op X noemde ze Seguro's winst op de uiterst rechtse kandidaat André Ventura een overwinning voor "gedeelde Europese waarden".
8 uur geleden