Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) heeft de grondoperaties in het zuiden van Libanon uitgebreid tot boven de zelf ingestelde 'gele lijn', schrijft de Israëlische krant Haaretz. De lijn is een onofficiële afbakening van "Israëlisch grondgebied" in Zuid-Libanon, die Israël afgelopen april aankondigde.
45 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De internettoegang in Iran is weer gedeeltelijk hersteld, meldt internetmonitor NetBlocks in een post op sociaal netwerk Mastodon. Maandag schreven de Iraanse staatsmedia dat president Masoud Pezeshkian had bevolen de internationale internettoegang te herstellen. Vicepresident Mohammad Reza Aref heeft bevestigd dat de eerste stappen hiervoor zijn gezet.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben het staakt-het-vuren geschonden door de zuidelijke Iraanse provincie Hormozgan aan te vallen. Dat zegt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. De VS vielen eerder deze week naar eigen zeggen mijnenleggers en raketlanceerinstallaties aan in het aan de Straat van Hormuz grenzende gebied.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Belgische politici hebben afschuw, rouw en medeleven geuit om het dodelijke ongeluk tussen een trein en een schoolbusje in het Vlaamse Buggenhout. Daardoor kwamen tot nu toe vier mensen om het leven, onder wie twee tieners.
3 uur geleden
BUGGENHOUT (ANP) - De mensen die om het leven kwamen door de aanrijding tussen een trein en een schoolbusje in het Vlaamse Buggenhout waren tussen de 12 en 49 jaar oud, heeft het parket bekendgemaakt op een persconferentie. Vijf kinderen zijn in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht, maar hun situatie is stabiel.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - "Vandaag rouwt Europa mee met België", schrijft voorzitter Ursula von der Leyen op X naar aanleiding van het dodelijke ongeluk tussen een trein en een schoolbusje in het Vlaamse Buggenhout. Volgens de Belgische minister Jean-Luc Crucke (Mobiliteit) kwamen vier inzittenden van de schoolbus om door het ongeluk, onder wie twee tieners.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/DPA) - Door Israëlische aanvallen op Libanon zijn zeker twaalf mensen omgekomen, melden Libanese staatsmedia. Er werden meerdere aanvallen gemeld in het zuiden van het land sinds maandagavond, nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu had aangekondigd de gevechten tegen Hezbollah te intensiveren.
4 uur geleden