Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
NICOSIA (ANP) - De officiële onderhandelingen voor Oekraïense toetreding tot de EU kunnen verder, meldt EU-voorzitter Cyprus op X. Nu Hongarije zijn veto heeft ingetrokken, is het volgens Cyprus mogelijk om de voorbereidingen in gang te zetten voor de eerste onderhandelingshoofdstukken. Behalve voor Oekraïne geldt dat ook voor Moldavië; het kandidaat-lidmaatschap van die twee landen is aan elkaar gekoppeld.
5 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Hongaarse premier Péter Magyar zegt een overeenkomst te hebben gesloten met Oekraïne over de rechten van de Hongaarse minderheid in dat land. In een videoboodschap op Facebook roemt hij het resultaat van die wekenlange onderhandelingen.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/DPA) - Duitsland grijpt naast een zetel in de VN-Veiligheidsraad. Bij stemmingen in New York verloor de Bondsrepubliek in de eerste ronde van Portugal en Oostenrijk. Duitse media noemen het een flinke nederlaag, juist omdat Duitsland zich wilde positioneren als een belangrijke speler op het wereldtoneel.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zijn de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten klaar om de militaire actie tegen Iran voort te zetten, maar is dat een beslissing van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zei Netanyahu in een interview met de Amerikaanse televisiezender CNBC.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Medische teams beginnen grip te krijgen op de ebolauitbraak in Congo en omliggende landen. Dat zei de baas van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, tijdens een persconferentie. "De uitbraak had een voorsprong, en we lopen nog altijd achter, maar onder leiding van de Democratische Republiek Congo zijn we nu aan het inlopen", aldus Ghebreyesus.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten willen minder vliegtuigen, drones en marineschepen achter de hand houden voor de verdediging van Europa. Ze hebben bondgenoten laten weten dat die daar moeten inspringen, zegt de commandant van de Amerikaanse troepen in Europa.
7 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft in het parlement zijn zorgen geuit over betrokkenen bij een ongeluk met een marinehelikopter in het zuidwesten van Engeland. Rond 04.00 uur plaatselijke tijd is in het graafschap Devon een helikopter neergestort in een weiland. De wijde omgeving is afgezet en er is vrijwel niets bekendgemaakt over het toestel. Premier Starmer beloofde dat te zijner tijd meer bekendgemaakt wordt.
8 uur geleden