Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump denkt er sterk over om de Verenigde Staten uit de NAVO terug te trekken, zegt hij tegen The Telegraph. De andere NAVO-landen hebben de VS te weinig geholpen bij de oorlog tegen Iran, zegt de president in de Britse krant. Trump zaaide al eerder twijfel over zijn steun voor het bondgenootschap, maar gebruikte niet eerder zulke bewoordingen.
2 minuten geleden
ORLANDO (ANP/AFP) - De verwachte lancering van de Artemis II-maanmissie trekt al veel bekijks in Florida. Daar moet vanaf het Kennedy Space Center de SLS-raket met het Orion-ruimtevaartuig vertrekken, de eerste bemande maanmissie in decennia. Het doel: in tien dagen een rondje om de maan vliegen, om daarna terug te keren naar de aarde. Op het nabijgelegen Cocoa Beach zijn al veel dagjesmensen die van plan zijn te gaan kijken.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft de verschijning aangekondigd van een boek dat gewijd is aan zijn katholieke geloof. Communion: Finding My Way Back to Faith is vanaf 16 juni verkrijgbaar in de Verenigde Staten.
5 uur geleden
KOEWEIT-STAD (ANP/RTR) - Een Iraanse droneaanval heeft brandstoftanks op de internationale luchthaven van Koeweit getroffen. De aanval veroorzaakte een enorme brand, maar eiste geen slachtoffers, meldde het Koeweitse staatspersbureau KUNA.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens een persconferentie in het Witte Huis gezegd dat hij verwacht dat de Verenigde Staten "de klus zullen klaren" in Iran. Gevraagd wanneer de VS klaar zijn met de oorlog, antwoordde Trump: "Ik denk binnen twee of drie weken."
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump gaat woensdag mogelijk persoonlijk naar het Hooggerechtshof voor een zaak betreffende burgerschap op basis van geboorteplaats. "Dat denk ik wel," zei Trump toen hem werd gevraagd of hij woensdag naar het hof zou gaan.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een uitvoerend bevel ondertekend waarin hij zijn regering opdraagt de landelijke regels voor stemmen per post aan te scherpen. Trump stelt al jaren dat stemmen per post tot veel fraude heeft geleid aan Democratische zijde.
10 uur geleden