Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
KAMPALA (ANP/AFP) - De Oegandese oppositieleider Bobi Wine is Oeganda ontvlucht. Hij zat sinds januari ondergedoken, nadat hij had gezegd dat er gefraudeerd was bij de presidentsverkiezingen. Zittend president Yoweri Museveni werd uitgeroepen tot winnaar.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft andere landen opgeroepen om oorlogsschepen naar de Golfregio te sturen. Hij wil dat ze meehelpen om ervoor te zorgen dat olieschepen ongehinderd door de belangrijke Straat van Hormuz bij Iran kunnen varen.
9 uur geleden
NAIROBI (ANP/RTR) - Het dodental door de overstromingen in Kenia is opgelopen tot boven de zestig. De politie schrijft in een bericht op X dat er 62 mensen zijn omgekomen, onder wie acht kinderen. Zware regenval en overstromingen treffen het Afrikaanse land al dagen. In de hoofdstad Nairobi zijn de meeste doden gevallen: 33. Meer dan 2000 mensen zijn ontheemd geraakt.
10 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Vertegenwoordigers uit Libanon en Israël gaan ergens in de komende dagen met elkaar om tafel over de aanvallen van Israël en Hezbollah, meldt de krant Haaretz op basis van bronnen. Het worden de eerste gesprekken tussen de twee landen sinds de situatie twee weken geleden escaleerde.
12 uur geleden
STARNBERG (ANP/DPA/RTR) - De beroemde Duitse filosoof en socioloog Jürgen Habermas is op 96-jarige leeftijd overleden. Hij gold als een van de grootste denkers van deze tijd.
13 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij Israëlische luchtaanvallen op onder meer een medisch centrum in het Zuid-Libanese Burj Qalawiya zijn volgens de Libanese autoriteiten zaterdag veertien doden gevallen. In Burj Qalawiya zijn twaalf medewerkers van een centrum, onder wie dokters en verpleegkundigen, om het leven gekomen. Elders kwamen twee medische hulpverleners om het leven bij een Israëlische aanval.
14 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat een "golf van antisemitisme Nederland overspoelt", na de aanslag op een Joodse school in Amsterdam in de nacht van vrijdag op zaterdag.
15 uur geleden