Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/AFP/RTR) - Israël heeft de zuidelijke buitenwijken van Beiroet aangevallen, meldt het kantoor van premier Benjamin Netanyahu. Doelwitten zijn "terroristische commandocentra". Volgens Libanese media zijn zeker twee gebouwen geraakt. Defensieminister Israel Katz noemt de aanvallen een reactie op het schieten op Israëlisch grondgebied door Hezbollah.
36 minuten geleden
JEREVAN (ANP) - In Armenië zijn bij meerdere stembureaus valse bommeldingen gedaan, meldt het Armeense staatspersbureau Armenpress op basis van de autoriteiten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldt niet wie er achter de meldingen zitten, maar stelt wel dat de verantwoordelijken proberen om de verkiezingen te beïnvloeden.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - Bij vermoedelijke schietpartijen in Israël zijn zeker één dode en vijf gewonden gevallen, meldden Israëlische reddingswerkers. De schietpartijen vonden plaats op meerdere plekken in het midden van het land, in de buurt van de Westelijke Jordaanoever.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Een Russische drone heeft een opslag voor verbruikte kernbrandstof beschadigd bij de kerncentrale van Tsjernobyl, meldden Oekraïense autoriteiten. Er zou op het moment van de aanval geen brandstof zijn opgeslagen. De regering meldt dat de stralingsniveaus in de regio stabiel zijn.
4 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - Meer dan een miljoen mensen hebben de mis bijgewoond van paus Leo XIV in Madrid, meldt het Spaanse persbureau EFE. De mis vond plaats op het Plaza de Cibeles en wordt het hoogtepunt genoemd van zijn bezoek aan Spanje. Zaterdag werd de paus welkom geheten door de Spaanse koning Felipe en koningin Letizia, die de mis ook bijwoonden.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Defensie, ook wel Pentagon genoemd, ziet een toenemende spionagedreiging vanuit Israël. Het heeft daarom het dreigingsniveau hiervoor opgeschroefd naar het hoogste niveau, schrijven meerdere Amerikaanse media. Israël zou onderhandelingen van de VS met Iran hebben geprobeerd af te luisteren.
6 uur geleden
SEOUL (ANP) - De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-Myung heeft Han Seong-sook voorgedragen als nieuwe premier van het land, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. Han is de huidige minister van het mkb en startups en zou de eerste vrouwelijke premier van Zuid-Korea in twintig jaar worden.
7 uur geleden