Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BANDAR ABBAS (ANP/DPA) - In meerdere plaatsen in Iran zijn explosies gemeld. Een van de meldingen kwam uit de strategische havenstad Bandar Abbas. Daar werd een appartementengebouw door een ontploffing zwaar beschadigd en zijn volgens de autoriteiten een dode en veertien gewonden gevallen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - Iran heeft nogmaals gewaarschuwd dat het Israël kan aanvallen als de situatie in de regio escaleert. "Als de vijand een fout maakt, zal dat zonder twijfel zijn eigen veiligheid, de veiligheid van de regio en de veiligheid van het zionistische regime in gevaar brengen", verklaarde legerleider Amir Hatami volgens staatsmedia.
2 uur geleden
RAFAH (ANP/AFP) - Bij nieuwe Israëlische luchtaanvallen op de stad Gaza en Khan Younis zijn volgens plaatselijke gezondheidsautoriteiten zaterdag zeker 25 doden gevallen, onder wie zeker zes kinderen, aldus de nieuwszender Al-Jazeera. Mahmoud Basal, een woordvoerder van de Palestijnse burgerbescherming in de stad Gaza, meent dat de meeste slachtoffers van de bombardementen kinderen zijn. Hij zei dat onder meer een politiebureau in Gaza-Stad is gebombardeerd en raketten enorme schade en brand hebben veroorzaakt. Er zouden in Gaza voor zover bekend achttien doden zijn gevallen.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/BLOOMBERG/RTR) - Problemen op het elektriciteitsnet hebben de Oekraïense hoofdstad Kyiv en ook buurland Moldavië getroffen. Daar was sprake van stroomuitval in hoofdstad Chisinau en vielen onder meer verkeerslichten uit.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Elon Musk zegt opnieuw de uitnodigingen te hebben afgewezen om een eiland van zedendelinquent Jeffrey Epstein te bezoeken. Vrijdag meldde CNN op basis van nieuwe vrijgegeven documenten dat de miljardair en topman van Tesla via e-mail een trip probeerde te regelen, al bleef onduidelijk of Musk het eiland daadwerkelijk heeft bezocht.
5 uur geleden
GAZA (ANP) - Zeker tien kinderen in de Gazastrook zijn sinds het begin van de winter overleden door onderkoeling. Dat zegt topman Tedros Adhanom Ghebreyesus van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in een bericht op X. "Naarmate de temperaturen dalen en de zware regenval toeneemt, worden kinderen en gezinnen die in slecht geïsoleerde, geïmproviseerde onderkomens verblijven, blootgesteld aan extreme omstandigheden, met weinig bescherming tegen de elementen."
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP/DPA) - De situatie in Syrië is nog niet stabiel genoeg om Syrische vluchtelingen vanuit de Europese Unie terug te sturen. Dat zegt Eurocommissaris Magnus Brunner (Migratie) in een interview met het Duitse persbureau dpa.
6 uur geleden