Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse acteur James Van Der Beek is overleden, melden Amerikaanse media woensdag. De acteur, vooral bekend van zijn rol als Dawson Leery in de serie Dawson's Creek, was 48 jaar. Van Der Beek leed al langere tijd aan darmkanker.
16 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Een Franse rechtbank doet op 7 juli uitspraak in het hoger beroep van Marine Le Pen. De radicaal-rechtse politica is veroordeeld voor gesjoemel met EU-geld en mag daarom niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen in 2027.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De nieuwe Noordpoolmissie Arctic Sentry komt tegemoet aan de afspraak met de Amerikaanse president Donald Trump om het poolgebied gezamenlijk te beschermen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. Maar hij wijst erop dat de Verenigde Staten meer wensen hebben en daarover nog met Denemarken en Groenland onderhandelen.
3 uur geleden
OTTAWA (ANP) - In Canada is geschokt gereageerd op een dodelijke schietpartij op een school. Vlaggen bij overheidsgebouwen hangen komende week halfstok, meldde een geëmotioneerde premier Mark Carney volgens omroep CBC.
4 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP/RTR) - De Chinese president Xi Jinping heeft de "strijd tegen corruptie" binnen de krijgsmacht geprezen. Hij maakte daarmee in een virtuele toespraak tot militairen een zeldzame publieke verwijzing naar de corruptieonderzoeken naar de hoogste generaals van het land.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Het luchtruim boven El Paso is onverwacht snel weer geopend. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA kondigde aan dat er om "speciale veiligheidsredenen" tien dagen niet gevlogen mocht worden, maar trok de beperkingen al na enkele uren weer in. Volgens minister van Transport Sean Duffy hield de sluiting verband met een "schending door karteldrones".
5 uur geleden
EL PASO (ANP/RTR) - Alle vluchten van en naar de Amerikaanse stad El Paso zijn voor tien dagen opgeschort. Dat meldt de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. De luchthaven in de aan Mexico grenzende stad is volgens de FAA gesloten om "speciale veiligheidsredenen", zonder te specificeren wat die inhouden. De maatregel duurt tot 21 februari.
6 uur geleden