Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump ontkent dat er onenigheid bestaat tussen hem en zijn generaal Daniel Caine over aanvallen op Iran. Amerikaanse media schreven dat Caine had gewaarschuwd dat zo'n aanval risico's met zich meebrengt.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Een groot aantal landen heeft zich uitgesproken tegen recente stappen van Israël om de controle over de Westelijke Jordaanoever te vergroten. In een gezamenlijke verklaring bestempelden de buitenlandministers van bijna twintig landen, waaronder een groot aantal Europese landen, deze stappen als "pogingen om het gebied te annexeren en de Palestijnse staat te ondermijnen".
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Door een Amerikaanse aanval op een vermeende drugsboot in de Caribische Zee zijn opnieuw drie doden gevallen. Dat meldt het Amerikaanse leger.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - Amerikaanse functionarissen voeren in Genève gesprekken met Russische en Chinese delegaties over kernwapens. Maandag spraken ze al met de Russen, dinsdag volgen de Chinezen, meldt een hooggeplaatst figuur van het Amerikaanse buitenlandministerie.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Amerikaanse ambassadeur Charles Kushner is niet komen opdagen bij het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat hem zondag had ontboden. Het ministerie legt Kushner daarom beperkingen op voor het contact dat hij kan hebben met de Franse regering.
5 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - Nick Reiner zegt dat hij de moord op zijn vader en moeder, regisseur Rob Reiner en Michele Singer, niet heeft gepleegd. Tijdens een hoorzitting in Los Angeles pleitte hij onschuldig, melden Amerikaanse media.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Een Amerikaanse rechter heeft de voormalige speciaal aanklager Jack Smith verboden om zijn rapport over president Donald Trumps achterhouden van geheime documenten te publiceren. Justitie liet die zaak vallen na de verkiezingsoverwinning van Trump in november 2024 en volgens rechter Aileen Cannon, die door Trump is aangesteld, is het niet eerlijk om informatie openbaar te maken uit een zaak die niet is afgerond.
7 uur geleden