Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/RTR) - De reparatie van de schade aan de lanceerbasis van het ruimtevaartbedrijf Blue Origin door de ontplofte raket zal volgens NASA-topman Jared Isaacman waarschijnlijk lange tijd gaan duren. Mogelijk is de raketbasis pas in 2028 weer volledig hersteld, aldus Isaacman in een interview met zakenzender CNBC.
43 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Bij zware aanvallen op verschillende delen van Oekraïne zijn in de nacht van maandag op dinsdag zeker negen mensen om het leven gekomen. Tientallen anderen raakten gewond. Onder meer hoofdstad Kyiv werd getroffen door een reeks luchtaanvallen. Mogelijk liggen er nog slachtoffers onder het puin van ingestorte gebouwen.
44 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - Op verschillende Belgische luchthavens zijn vluchten dinsdagochtend vertraagd door een "spontane" staking bij luchtverkeersleider Skeyes. Op Brussels Airport zullen zo'n 25 vluchten later vertrekken dan gepland, in Luik gaat het om zo'n twintig vluchten, melden woordvoerders van de luchthavens. Of vroege vakantievluchten vanuit Charleroi ook vertraging oplopen, is niet duidelijk.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft Donald Trump verteld dat Israël Beiroet alsnog zal aanvallen als Hezbollah zijn aanvallen tegen Israël niet staakt. Hij reageert daarmee op de aankondiging van Trump dat Israël geen troepen stuurt naar de Libanese hoofdstad en dat Hezbollah de aanvallen op Israël staakt.
10 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het Europees Parlement, de EU-lidstaten en de Europese Commissie zijn het eens geworden over de terugkeerregeling voor afgewezen asielzoekers. Eerder werden de drie EU-instituten het niet eens over wanneer de regeling precies van kracht zou zijn. Ze hebben nu een voorlopig akkoord voor een compromis hierover.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Donald Trump heeft gebeld met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en met afgevaardigden van Hezbollah, schrijft hij op Truth Social. Hij zegt dat er geen Israëlische troepen naar Beiroet gaan en dat Hezbollah heeft ingestemd om geen aanvallen op Israël uit te voeren.
12 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde dreigt "nieuwe fronten" te openen vanwege het Israëlische offensief in Libanon. "Iran beschouwt het overschrijden van de rode lijnen in Libanon en Gaza als een directe oorlogsverklaring", citeert de Iraanse staatstelevisie uit een verklaring.
13 uur geleden