Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
SYDNEY (ANP/AFP) - De Canadese premier Mark Carney heeft de situatie in het Midden-Oosten omschreven als het falen van de internationale orde. Dat deed hij tijdens een bezoek aan het Lowy Institute in Sydney.
37 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft in een televisietoespraak zijn weerzin geuit tegen de aanvallen op Iran. "Spanje zegt nee tegen oorlog", aldus Sánchez, die eraan toevoegde dat dit is hoe de grootste rampen voor de mensheid beginnen. "Spanje is tegen deze ramp."
41 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Een uitvaartplechtigheid van drie dagen is aangekondigd ter ere van de omgekomen hoogste leider van Iran, Ali Khamenei, aldus Iraanse staatsmedia. De plechtigheid begint woensdag 19.30 uur Nederlandse tijd in het centrum van Teheran, in en rond de moskee die is genoemd naar zijn voorganger, ayatollah Ruhollah Khomeini (1902-1989).
1 uur geleden
NEW YORK/TEHERAN (ANP) - Sinds het begin van de oorlog in Iran zijn tot nu toe 1097 burgerdoden in Iran gevallen, volgens gegevens van een mensenrechtenorganisatie. Onder hen bevinden zich 181 kinderen. Dat meldt het in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency (HRANA), dat over een uitgebreid netwerk in Iran beschikt.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - Bij Israëlische luchtaanvallen op twee steden ten zuiden van de Libanese hoofdstad Beiroet zijn zes mensen omgekomen. Dat maakte het Libanese ministerie van Volksgezondheid woensdag bekend.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Revolutionaire Garde (IRG), de elitetroepen van Iran, claimt "volledige controle" te hebben over de Straat van Hormuz, een belangrijke doorvoerroute voor olie en gas. Schepen die door de waterweg willen varen, lopen het risico beschadigd te raken door raketten of verdwaalde drones, aldus de IRG.
4 uur geleden
HAVANA (ANP/AFP) - Justitie in Cuba klaagt zes bemanningsleden aan van een Amerikaanse speedboot, die vorige week door de Cubaanse kustwacht werd onderschept tijdens een vuurgevecht. Dat meldt het Openbaar Ministerie in een verklaring.
8 uur geleden