Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, is op bezoek in Libanon. "Ik ben zojuist geland in Beiroet, voor een solidariteitsbezoek aan de bevolking van Libanon", schrijft hij op X. "Zij hebben niet gekozen voor deze oorlog", benadrukt hij. "Ze zijn erin meegesleurd."
6 minuten geleden
ANDØYA (ANP/RTR) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft zich kritisch uitgelaten over het Amerikaanse besluit om de sancties tegen Rusland te verlichten. Volgens Merz is dat een "verkeerde" beslissing, om welke reden die dan ook genomen is.
35 minuten geleden
ANKARA (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De NAVO-luchtverdediging heeft voor de derde keer een raket onderschept die vanuit Iran onderweg was naar Turkije, meldt het Turkse ministerie van Defensie op X. De ballistische raket is neergehaald in het oostelijke Middellandse Zeegebied.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Zeker vier van de zes bemanningsleden van een Amerikaans tankvliegtuig zijn overleden nadat het donderdag neerstortte in het westen van Irak, meldt het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) op X. Het Islamitisch Verzet in Irak eiste het incident op als aanslag, maar de Amerikaanse krijgsmacht ontkent dat het toestel werd neergehaald door eigen of vijandig vuur.
1 uur geleden
COLOMBO (ANP/AFP) - De lichamen van 84 Iraniërs van het gezonken oorlogsschip IRIS Dena worden vrijdag vanuit Sri Lanka teruggebracht naar Iran. Dat land stuurt een vliegtuig om de overledenen op te halen, meldt het Sri Lankaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De opvarenden kwamen vorige week om het leven nadat het marineschip voor de kust van Sri Lanka door een Amerikaanse aanval tot zinken werd gebracht.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/DPA/RTR) - In Iraanse steden zijn, ondanks de luchtaanvallen, vele duizenden mensen de straat opgegaan voor anti-Israëlische betogingen ter gelegenheid van de jaarlijkse al-Quds-dag. Die staat ook bekend als de Dag van Jeruzalem. Het Iraanse persbureau Tasnim spreekt van betogingen in zeker negenhonderd grotere plaatsen met in totaal miljoenen deelnemers. Foto's tonen menigtes in meerdere plaatsen.
2 uur geleden
WARSCHAU (ANP/RTR) - De Poolse regering gaat een resolutie aannemen, zodat het land geld kan gebruiken uit het SAFE-programma van de Europese Unie. Dit ondanks een veto van president Karol Nawrocki, meldt premier Donald Tusk. Met SAFE kunnen lidstaten tegen lage rentes langlopende leningen afsluiten voor defensieprojecten met andere landen.
2 uur geleden