Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland heeft met Kenia afgesproken dat er geen Kenianen meer zullen worden ingezet in de oorlog met Oekraïne. De Keniaanse minister van Buitenlandse Zaken Musalia Mudavadi zei die toezegging te hebben gekregen in een gesprek met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Moskou.
23 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie maakt dit jaar 458 miljoen euro vrij van het humanitaire budget voor hulp in het Midden-Oosten. Het grootste deel van het budget gaat naar Syrië (210 miljoen) en naar de Palestijnen (124 miljoen). Ook gaat er geld voor humanitaire hulp naar Libanon (100 miljoen), Jordanië (15,5 miljoen) en Egypte (8 miljoen).
39 minuten geleden
LINCOLN (ANP) - Meer dan 600.000 hectare van de Amerikaanse staat Nebraska ligt in de as door natuurbranden, schrijft persbureau Reuters. Het zou onder meer gaan om de grootste natuurbrand ooit in de staat en nog drie andere kleinere branden. Hoge windsnelheden, lage luchtvochtigheid en droge omstandigheden leidden tot de grote natuurbranden.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk werkt met medestanders aan een gezamenlijk plan om een einde te maken aan de blokkade van de Straat van Hormuz voor onder meer olie- en gastankers, zegt premier Keir Starmer. Het wordt geen NAVO-missie, onderstreepte hij, na aandringen van de Amerikaanse president Donald Trump afgelopen weekend dat bondgenoten moeten helpen bij het heropenen van de zeestraat.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De Iraanse autoriteiten moeten stoppen met het gebruik van excessief geweld tegen burgers, de internettoegang herstellen en opgepakte demonstranten vrijlaten. Die oproep doet VN-rapporteur Mai Sato, die onderzoek deed naar het gewelddadige optreden tegen de protesten in Iran die voorafgingen aan de oorlog.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nog steeds is er geen oplossing in zicht voor het opheffen van de blokkade van Hongarije voor de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. EU-buitenlandchef Kaja Kallas hoopt dat de EU-leiders de Hongaarse premier Viktor Orbán kunnen bewegen zich aan de gemaakte afspraak te houden, zei ze maandag voor het begin van de vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Israëlische krijgsmacht zegt nieuwe "grootschalige" aanvallen uit te voeren op verschillende steden in Iran. Doelwitten zijn Teheran, Shiraz en Tabriz. In meerdere steden zijn explosies gehoord.
2 uur geleden