Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - Israël heeft maandagochtend vroeg luchtaanvallen uitgevoerd op militaire doelen in het westen en midden van Iran, meldt het Israëlische leger. Iraanse staatsmedia melden dat er explosies zijn gehoord in Teheran, Tabriz en Isfahan.
18 minuten geleden
PARIJS (ANP) - De Franse minister van Justitie, Gérald Darmanin, heeft openbaar aanklagers opgedragen om 70.000 aangiften "die met kinderen te maken hebben" met spoed te onderzoeken. Het Franse justitiesysteem heeft hier tot 14 juli, een nationale feestdag, de tijd voor gekregen. Darmanin neemt die stap na de moord op de 11-jarige Lyhanna.
19 minuten geleden
MANILLA (ANP) - Na een zware aardbeving voor de kust van het Filipijnse eiland Mindanao is maandagochtend vroeg een tsunamiwaarschuwing afgegeven. Naast de Filipijnen zelf geldt de waarschuwing voor onder meer kustgebieden in Indonesië en Japan.
1 uur geleden
JEREVAN (ANP) - De Armeense premier Nikol Pasjinjan heeft de overwinning uitgeroepen bij de parlementsverkiezingen. Tijdens een persconferentie in de nacht van zondag op maandag noemde Pasjinjan de overwinning van zijn partij Burgercontract een "historische zege".
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - In reactie op de raketaanvallen vanuit Iran, heeft Israël grensovergangen naar de Gazastrook gesloten. Het gaat om een "veiligheidsmaatregel", staat in een verklaring van overheidsinstantie COGAT, die onder meer de toegang tot Gaza coördineert.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president zei na de aanval van Iran op Israël dat hij Benjamin Netanyahu zal vragen af te zien van wraak. Dat verklaarde Donald Trump tegenover nieuwssite Axios. Het telefoongesprek tussen de president en de Israëlische premier zou inmiddels hebben plaatsgevonden.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) heeft verklaard dat de raketaanval op Israël van zondagavond een "waarschuwing" was, een reactie op de Israëlische aanval op de Libanese hoofdstad Beiroet eerder die dag. Ook dreigde de IRG met grootschaligere aanvallen op Amerikaanse en Israëlische doelen in het geval van nieuwe agressie.
5 uur geleden