Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Een Amerikaanse handelsrechtbank heeft donderdag de invoerheffingen van 10 procent van de Amerikaanse president Donald Trump op het grootste deel van de invoer naar de Verenigde Staten onwettig verklaard.
24 minuten geleden
BANDAR ABBAS (ANP/AFP) - Volgens Iraanse staatsmedia hebben er explosies plaatsgevonden op een eiland in de Straat van Hormuz en boven de kuststad Bandar Abbas. Staatsomroep IRIB meldt dat de Amerikanen een olietanker hebben aangevallen en dat Iran heeft gereageerd met raketten.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Europarlementariërs uit elf landen en vier politieke groepen roepen de lidstaten op snel een Europese defensieunie op te richten. Alleen daarmee kan Europa zich zelfstandig verdedigen. Die unie moet een plek krijgen binnen de NAVO, maar ook los van de NAVO kunnen opereren.
10 uur geleden
LONDEN (ANP) - In Groot-Brittannië zijn de stembureaus geopend voor lokale verkiezingen. Er mag gestemd worden voor lokale overheden in Engeland en in Wales en Schotland vinden parlementsverkiezingen plaats. Bij de stembusgang wordt rekening gehouden met een flink verlies voor Labour. De partij van premier Keir Starmer, wiens populariteit flink is afgenomen, staat er volgens de peilingen zeer slecht voor en krijgt mogelijk te maken met een recordverlies aan zetels.
15 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - De enorme voedseltekorten in Gaza hebben "verwoestende gevolgen" voor zwangere vrouwen en pasgeboren kinderen. Dat blijkt uit een analyse van de internationale tak van Artsen zonder Grenzen (AzG).
17 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - Een Zuid-Koreaans hof van beroep heeft donderdag de straf van voormalig premier Han Duck-soo met acht jaar verminderd. De 76-jarige werd veroordeeld voor zijn rol in de afkondiging van de staat van beleg door ex-president Yoon Suk-yeol.
19 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Een Amerikaanse rechter heeft een handgeschreven briefje vrijgegeven dat Jeffrey Epstein zou hebben geschreven voor een zelfmoordpoging. De veroordeelde zedendelinquent maakte enkele weken later een einde aan zijn leven.
20 uur geleden