Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
COLOMBO (ANP/AFP) - Een voormalige topman van de geheime dienst van Sri Lanka, generaal Suresh Sallay, is gearresteerd omdat hij wordt verdacht van samenzwering en van medeplichtigheid aan een reeks bomaanslagen in 2019.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Op alle mogelijke niveaus wordt met Hongarije gesproken in een poging de blokkades op te heffen die het land heeft opgeworpen tegen een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne en het 20e sanctiepakket tegen Rusland.
1 uur geleden
ZÜRICH (ANP/RTR) - Zwitserland gaat een eenmalige betaling van 50.000 Zwitserse frank (bijna 55.000 euro) doen aan zwaargewonde overlevenden en nabestaanden van de nieuwjaarsbrand in een bar in het skigebied Crans-Montana. Bij de brand kwamen 41 mensen om het leven. Meer dan honderd mensen raakten gewond, van wie velen ernstig.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky denkt dat er in de eerste dagen van maart weer direct overleg is tussen zijn land, Rusland en de VS. De drie hebben al onderhandelingsrondes gehad in Abu Dhabi en Genève. Het is niet bekend waar de volgende ronde zou zijn.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is een misser van het kabinet-Jetten om dinsdag niet de dialoog met Rusland te hervatten, maar met een steunbetuiging voor Oekraïne te komen. Dat schrijft de Russische ambassade in Nederland op X. In het bericht zegt de ambassade dit signaal "te hebben genoteerd".
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft sancties afgekondigd tegen vier commandanten van de Soedanese paramilitaire Rapid Support Forces. De vier zijn volgens de raad verantwoordelijk voor het plegen van misdaden die tot volkerenmoord gerekend worden. Dat was in oktober, toen de RSF na een lange belegering de stad El-Fasher innam en aan het verkrachten en moorden sloeg. Slachtoffers waren van een bepaalde etnische groep.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - In 2025 zijn 129 journalisten en mensen die in de media werken omgekomen tijdens hun werk. Dat meldt het Committee to Protect Journalists (CPJ). Volgens deze Amerikaanse non-profit zijn de sterfgevallen voor tweederde toe te schrijven aan Israël.
5 uur geleden