Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/RTR) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zondag een video van zichzelf geplaatst waarin te zien is hoe hij een kop koffie haalt en een praatje maakt met een medewerker. Dit deed hij nadat Iraanse staatsmedia geruchten hadden verspreid dat hij dood of gewond zou zijn.
35 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn belangrijkste uitdager Peter Magyar hebben beiden zondag grote marsen gehouden, vier weken voor de spannende verkiezingen in het land. Tienduizenden mensen bezochten beide bijeenkomsten in de hoofdstad Boedapest.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Door de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran zijn volgens mensenrechtenorganisatie HRANA meer dan 3000 mensen omgekomen, onder wie meer burgers dan militairen. De in de VS gevestigde ngo zegt zich bij die cijfers te baseren op een uitgebreid Iraans netwerk, evenals op meldingen uit de gezondheidszorg en van hulpdiensten.
2 uur geleden
ROME (ANP/AFP) - De luchtbasis Ali Al Salem in Koeweit, waar zowel Italiaanse als Amerikaanse troepen zijn gestationeerd, is getroffen door een droneaanval, meldt het Italiaanse leger. Er vielen geen gewonden. De drone "trof een hangar waarin zich een op afstand bestuurd vliegtuig van de Italiaanse Task Force Air (TFA) bevond", schrijft de Italiaanse generaal Luciano Portolano op X. "Dit toestel is daarbij vernietigd."
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël is van plan om de oorlog tegen Iran voorlopig voort te zetten. Een woordvoerder van het leger zei tegen CNN dat de aanvallen nog zeker drie weken duren.
3 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - Bij een Israëlische aanval op een politiewagen in de Gazastrook zijn acht mensen omgekomen, melden de Palestijnse autoriteiten. Alle doden zijn politieagenten, inclusief het hoofd van de lokale politieafdeling.
3 uur geleden
OSLO (ANP/AFP) - Canada en de Noordse landen gaan nauwer samenwerken op onder meer het gebied van defensie en veiligheid in het Noordpoolgebied. De leiders van Noorwegen, Zweden, Denemarken, Finland, IJsland en Canada spraken die intentie uit tijdens een bijeenkomst in Oslo. Volgens hen wordt die regio steeds meer getekend door "oplopende geopolitieke spanningen, oorlog en een veelvoud aan crises".
4 uur geleden