Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israëlische troepen zijn de Libanese rivier de Litani overgestoken en voeren aanvallen uit ten noorden van die stroom. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dit vrijdag. Hij zei ook dat de Israëlische strijdkrachten in actie zijn in de Bekaavallei en in Beiroet.
24 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Hongarije krijgt 16 miljard euro aan EU-fondsen, aldus de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Dat kondigde ze aan samen met de nieuwe Hongaarse premier Péter Magyar in Brussel. Een belangrijke belofte uit Magyars campagne was dat hij miljarden aan bevroren EU-tegoeden zou vrijspelen door hervormingen door te voeren.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin komt snel met tegenmaatregelen tegen Roemenië, zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky houdt Rusland verantwoordelijk voor een incident waarbij een drone een wooncomplex raakte in Roemenië. Hij verweet Rusland in een bericht op X een "cynische aanval" te hebben uitgevoerd op civiele infrastructuur in een Oekraïense regio die grenst aan het buurland. Daarbij zou een drone een "normaal woongebouw" aan de Roemeense kant van de grens hebben geraakt.
2 uur geleden
NAIROBI (ANP/AFP/RTR) - Acht leerlingen van een Keniaanse kostschool voor meisjes waar donderdag een dodelijke brand woedde, zijn volgens de politie aangehouden. De brand brak om 01.00 uur in de nacht uit in het midden van een slaapzaal. De politie verdenkt de acht van brandstichting.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De huidige handelsrelatie met China is niet houdbaar. Dat concludeert de Europese Commissie na overleg met alle Eurocommissarissen. Die kwamen vrijdag bijeen voor een oriënterend debat over hoe om te gaan met China.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Roemenië neemt diplomatieke maatregelen tegen Rusland nadat een drone een Roemeens wooncomplex had geraakt. President Nicușor Dan maakte bekend dat het Russische consulaat in de stad Constanța moet sluiten. De consul wordt aangemerkt als persona non grata, wat betekent dat hij niet meer welkom is.
2 uur geleden