Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De NAVO is begonnen aan de voorbereidingen voor een militaire missie in het Noordpoolgebied, waar ook Groenland ligt. Die gaat Arctic Sentry (Noordpoolschildwacht) heten, laat de hoogste commandant van de alliantie weten.
38 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP/RTR) - Twee jonge Zweden zijn in Denemarken veroordeeld voor de aanslag in oktober 2024 op de Israëlische ambassade in de Deense hoofdstad Kopenhagen. Een 18-jarige kreeg twaalf jaar gevangenisstraf en een 21-jarige veertien jaar. Zij waren schuldig bevonden aan terrorisme.
53 minuten geleden
STRAATSBURG (ANP/DPA) - Rusland heeft de mensenrechten van oppositieleider Aleksej Navalny geschonden toen hij in 2021 werd gevangengenomen, zo oordeelt het hoogste Europese mensenrechtenhof. Volgens het hof werd de inmiddels overleden Navalny onderworpen aan een "onmenselijke behandeling" en was zijn gevangenneming onwettig.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/AFP) - Een leerling heeft een 60-jarige lerares neergestoken in een middelbare school in het Franse Sanary-sur-Mer, aan de Middellandse Zee ten oosten van Marseille. De toestand van de docente is kritiek, melden de autoriteiten. Volgens de zender BFMTV is de leerling 14 jaar.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Peter Mandelson, de voormalige Britse ambassadeur voor de VS, stapt uit de Britse senaat. Dat meldt de BBC. De partijprominent stapte maandag al uit de Labour-fractie, nadat in de recentste vrijgave van de Epstein-files opnieuw aanwijzingen zaten die hem in opspraak brachten.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - De Russische luchtaanvallen op energievoorzieningen in Oekraïne ontgaan de Verenigde Staten niet, verzekert NAVO-topman Mark Rutte. "Ze zullen dit onderkennen als een aanval op onschuldige burgers", zei Rutte op bezoek bij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Die gaat de Amerikaanse president Trump erop wijzen dat Rusland de met Trump afgesproken aanvalspauze heeft geschonden.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De voormalige Britse ambassadeur in de VS, Peter Mandelson, heeft gevoelige informatie doorgespeeld aan zedendelinquent en investeerder Jeffrey Epstein. Dat blijkt uit een eerste onderzoek naar de documenten die de Amerikaanse overheid heeft vrijgegeven omtrent Epstein. Volgens de woordvoerder van de Britse premier Keir Starmer ging de informatie over de financiële crisis van 2008 en "de daaropvolgende officiële activiteiten om de economie te stabiliseren".
2 uur geleden