Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BERLIJN (ANP/DPA/RTR) - De militaire verkenners die in Groenland aan de slag gaan, onderzoeken onder meer of er fregatten en gevechtsvliegtuigen naartoe kunnen worden gestuurd, zegt Duitsland. Dat land maakt, samen met Nederland en een aantal andere Europese bondgenoten, deel uit van de verkenningsmissie onder Deense leiding.
37 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Een delegatie van Amerikaanse parlementariërs is afgereisd naar Kopenhagen om te praten over de spanningen rond Groenland. Bij aankomst bij het overleg spraken enkelen van hen al hun solidariteit met Denemarken uit.
1 uur geleden
CARACAS (ANP) - CIA-directeur John Ratcliffe is afgereisd naar de Venezolaanse hoofdstad Caracas voor een ontmoeting met interim-leider Delcy Rodríguez, meldt The New York Times. Volgens de krant is dat een teken dat de Amerikaanse regering verder wil met haar als machthebber na het gevangennemen van president Nicolás Maduro, en dus niet met de oppositie.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft vrijdag gebeld met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Iraanse president Masoud Pezeshkian, meldt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Hij bood hierbij aan te bemiddelen in de regio. "Poetin zal zijn inspanningen voortzetten om de situatie in de regio te de-escaleren", aldus Peskov.
1 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR) - Naast de drie Nederlanders die zijn vrijgelaten uit Venezolaanse gevangenissen, heeft dat land ook andere buitenlanders laten gaan. Het gaat volgens de Tsjechische minister Petr Macinka om mensen uit Tsjechië, Ierland, Roemenië, Duitsland, Albanië en Oekraïne.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie heeft vrijdag bevestigd dat Groenland valt onder de beschermingsgarantie van het Europees Verdrag. Dagenlang weigerde de Commissie antwoord te geven op de vraag of artikel 42.7, dat die garantie aan EU-lidstaten biedt, ook op Groenland van toepassing is, omdat het een overzees gebiedsdeel is.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Volgens de Oekraïense energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement dat de situatie van de energievoorzieningen "heel moeilijk" is en dat Oekraïne nog maar genoeg brandstof heeft voor ruim twintig dagen.
2 uur geleden