Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
ROME (ANP) - "Met zwaar gemoed" treedt de directeur van het VN-Wereldvoedselprogramma (WFP) Cindy McCain terug. Dat schrijft McCain in een verklaring op X. Volgens de 71-jarige McCain staat haar gezondheid niet toe een dergelijke zware functie naar behoren in te vullen. In oktober kreeg ze een beroerte.
1 uur geleden
SANTA CRUZ DE TENERIFE (ANP) - De Noorse koning Harald wordt donderdag ontslagen uit het ziekenhuis. De 89-jarige monarch heeft "goed gereageerd" op de behandeling en is "snel hersteld", meldt het hof. Harald werd dinsdagavond op Tenerife opgenomen met een huidinfectie aan een van zijn benen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán belooft niet dat hij de blokkade van de EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne opheft, als de EU een onderzoek gaat doen naar de vernielde Droezjba-pijpleiding. Dat blijkt uit zijn brief, in handen van het ANP, die hij donderdag aan de voorzitter van de EU-leiders António Costa heeft gestuurd.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De gesprekken tussen de Verenigde Staten en Oekraïne in Genève zijn begonnen, zegt het hoofd van de Oekraïense delegatie. Het overleg is een voorbereiding op een volgende gespreksronde, waarbij ook Rusland aanschuift. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is met de Amerikaanse president Donald Trump afgesproken dat ze in de loop van maart ook weer om tafel gaan met Rusland.
1 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP/RTR) - De Denen kiezen op 24 maart een nieuw parlement. Premier Mette Frederiksen heeft gezegd dat ze de koning heeft gevraagd die dag te kiezen voor de stembusgang.
2 uur geleden
WENEN (ANP/DPA) - In Oostenrijk zijn deze winter 26 mensen omgekomen door lawines, meldt de Oostenrijkse raad voor veiligheid in de Alpen (ÖKAS). Dat is "aanzienlijk meer" dan voorgaande jaren.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Raad António Costa heeft een brief van de Hongaarse premier Viktor Orbán ontvangen. Dat bevestigt zijn woordvoerder. Over de inhoud ervan wil ze verder niets kwijt. Het is niet duidelijk of Costa donderdag met een reactie komt.
3 uur geleden