Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse defensiefabrikant Destinus gaat raketten bouwen met het grote Duitse bedrijf Rheinmetall. De twee gaan samenwerken bij de productie van kruisraketten en ballistische raketten, laten ze weten.
48 minuten geleden
BERLIJN/WARSCHAU (ANP/RTR/DPA/AFP) - Europese leiders reageren ook maandag verheugd op de uitslag van de parlementsverkiezingen in Hongarije. Daar versloeg de oppositie de partij van de langzittende rechts-nationalistische premier Viktor Orbán.
52 minuten geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - De Democratische gouverneurskandidaat in Californië Eric Swalwell heeft zijn campagne opgeschort vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik. Vrijdag berichtten Amerikaanse media over het vermeende misbruik van minstens vier vrouwen. Hij kwam daarop onder druk te staan om een stap terug te doen.
1 uur geleden
CANBERRA (ANP/RTR) - In Australië gaat voor het eerst een vrouw de landmacht leiden. Generaal Susan Coyle treedt in juli aan. Haar benoeming moet volgens de minister van Defensie worden gezien als een historisch moment. "Haar prestatie betekent dat zij de eerste vrouw zal zijn die een krijgsmachtonderdeel aanvoert in de Australische geschiedenis", aldus minister Richard Marles.
1 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - Zuid-Korea en Polen hebben besloten hun banden te versterken, met een grote rol voor defensie. De Poolse premier Donald Tusk zei op bezoek bij de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-Myung dat Zuid-Korea nu na de Verenigde Staten de belangrijkste bondgenoot is van Polen, vooral in de defensie-industrie.
1 uur geleden
BRATISLAVA (ANP) - De Slowaakse premier Robert Fico heeft de Hongaarse oppositie gefeliciteerd met de verkiezingsoverwinning. Hij stuurde in een verklaring aan op samenwerking met de nieuwe regering.
1 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Oekraïne trekt een reiswaarschuwing voor Hongarije in na de verkiezingsnederlaag van premier Viktor Orbán en zijn politieke partij. Dat meldde minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha via sociale media. Oekraïense burgers kregen eerder het advies niet naar het buurland te gaan.
1 uur geleden