Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De pro-Europese conservatieveling Péter Magyar is geïnstalleerd als de nieuwe premier van Hongarije. Zijn partij Tisza bemachtigde bij de verkiezingen in april een ruime tweederdemeerderheid in het parlement.
28 minuten geleden
TEL AVIV (ANP/AFP/DPA) - De twee activisten van de Global Sumud Flotilla die Israël ruim een week geleden had opgepakt, komen weer vrij. Het advocatenteam van de vloot meldt dat gehoord te hebben van de Israëlische autoriteiten.
59 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft de Slowaakse premier Robert Fico beloofd dat Rusland er alles aan zal doen om te voldoen aan de energievraag van Slowakije. Dat deed hij zaterdag tijdens een bezoek van Fico aan Moskou.
1 uur geleden
WENEN (ANP) - De organisatie van het Eurovisie Songfestival heeft een formele waarschuwing gegeven aan de Israëlische omroep KAN voor het overtreden van de regels. De Israëlische deelnemer Noam Bettan had in verschillende talen opgeroepen op Israël te stemmen.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Kremlin stelt dat er een lange weg is te gaan naar een vredesdeal met Oekraïne. Er geldt sinds zaterdag een driedaags staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, die al ruim vier jaar in oorlog zijn.
3 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft voormalig premier Gordon Brown aangewezen als zijn speciale gezant op het gebied van mondiale financiën. De stap volgt na zware nederlagen van zijn partij bij de lokale verkiezingen van donderdag.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/DPA) - Rusland heeft zaterdag op de Dag van de Overwinning een uitgeklede militaire parade gehouden op het Rode Plein in Moskou. Er werd geen zwaar materieel zoals tanks getoond, terwijl dat doorgaans wel gebeurt met de viering van de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.
6 uur geleden