Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zijn begonnen met het schoonvegen van de Straat van Hormuz, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn Truth Social. Iran zou hier tijdens de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op het land mogelijk zeemijnen in hebben gelegd. Hierdoor is de belangrijke zeestraat tot nu toe vrijwel dicht.
52 minuten geleden
KYIV/MOSKOU (ANP) - De wapenstilstand tussen Oekraïne en Rusland is van start gegaan om 15.00 uur Nederlandse tijd. De Russische president Vladimir Poetin ging hier afgelopen donderdag mee akkoord, meer dan een week nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky het aanbod had gedaan. Het staakt-het-vuren vanwege Orthodox Pasen duurt tot en met zondag.
1 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran zijn begonnen. Dat bevestigt president Donald Trump tegen de Amerikaanse nieuwszender NewsNation. Ook de Iraanse staatstelevisie bevestigt dat de gesprekken zijn begonnen. De strijdende partijen zijn in Islamabad om onder bemiddeling van gastland Pakistan te spreken over een mogelijk duurzaam staakt-het-vuren.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP/RTR) - Bij Israëlische aanvallen op Zuid-Libanon zijn tien mensen omgekomen, onder wie hulpverleners. Dat melden Libanese media op gezag van het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Het zou gaan om drie aanvallen in de regio Nabatieh. Het ministerie beticht Israël ervan "systematisch" aanvallen uit te voeren op hulpverleners.
2 uur geleden
KYIV/MOSKOU (ANP) - Rusland en Oekraïne hebben onder bemiddeling van de Verenigde Arabische Emiraten een gevangenenruil uitgevoerd. Beide landen hebben zaterdag 175 krijgsgevangenen uitgewisseld, bevestigen ze.
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zouden hebben ingestemd met het vrijgeven van bevroren Iraanse tegoeden in Qatar en bij andere buitenlandse banken. De stap zou "in direct verband staan" met een veilige doorvaart van de door Iran geblokkeerde Straat van Hormuz, zei een anonieme, hooggeplaatste Iraanse functionaris tegen persbureau Reuters. Tegenover datzelfde persbureau ontkende een Amerikaanse functionaris later op zaterdag dat zou zijn ingestemd met vrijgave.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne zal "op dezelfde manier" reageren als Rusland het staakt-het-vuren schendt. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gemeld op X. Zijn land zal zich volgens hem houden aan de tijdelijke wapenstilstand, maar schrijft hij: "We weten allemaal met wie we te maken hebben."
4 uur geleden