Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WEST BLOOMFIELD (ANP) - De man die met zijn auto op een synagoge in Michigan inreed, is overleden. Dat bevestigt sheriff Michael Bouchard aan CNN. De politie meldde dat er sprake was van een situatie met een actieve schutter. De verdachte zou na de botsing de Temple Israel-synagoge zijn binnengelopen, waarna er werd geschoten door de beveiliging.
53 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/BLOOMBERG) - NASA zegt "op de goede weg" te zijn om de Artemis II-missie de ruimte in te sturen. Aanvankelijk stond een lancering van die maanmissie gepland voor februari, maar die moest worden uitgesteld door technische mankementen. De ruimtevaartorganisatie spreekt nu van op zijn vroegst 1 april. Wel waarschuwde NASA dat er "nog werk te doen is" voordat het zover is.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Israëlische krijgsmacht zegt een nieuwe aanvalsgolf op de Iraanse hoofdstad Teheran uit te voeren. Op X schrijft de IDF dat de aanvallen gericht zijn op infrastructuur van het Iraanse regime.
2 uur geleden
WEST BLOOMFIELD (ANP) - Bij het schietincident bij een synagoge in de Amerikaanse staat Michigan zijn voor zover bekend geen gewonden gevallen. Dat meldt de county-sheriff aan CNN. "Op dit moment zijn er geen berichten dat iemand gewond is geraakt, op wellicht de schutter na."
3 uur geleden
WEST BLOOMFIELD (ANP) - Bij een grote synagoge in West Bloomfield in de Amerikaanse staat Michigan is sprake van een situatie met een "actieve schutter", meldt de lokale politie op X. Onduidelijk is of er slachtoffers zijn. Bij de synagoge zou onder meer een basisschool en voorschoolse opvang zijn gevestigd. Volgens lokale media zouden die op het moment geopend zijn.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben sinds het begin van de oorlog in Iran 6000 doelen geraakt in het land, meldt het Amerikaanse centrale commando in de regio, CENTCOM, op X. Daarnaast zouden meer dan negentig Iraanse schepen zijn beschadigd of vernietigd bij de aanvallen, waaronder dertig mijnenleggers.
4 uur geleden
BOEKAREST (ANP/AFP/RTR) - Roemenië en Oekraïne gaan samen drones maken, hebben ze afgesproken. Ook gaan ze nauwer samenwerken bij de energievoorziening.
4 uur geleden