Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - Israël moet de gearresteerde opvarenden van de hulpvloot voor Gaza, de Global Sumud Flotilla, "onmiddellijk en onvoorwaardelijk" vrijlaten, vindt het VN-mensenrechtenkantoor. Een woordvoerder noemt het geen misdaad om je solidair te verklaren met het lot van de Palestijnen. Ook moeten signalen dat de twee in gevangenschap zouden zijn mishandeld, worden onderzocht.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Londense politie heeft een speciaal team opgericht voor de bescherming van de Joodse gemeenschap. Het bestaat uit honderd agenten, inclusief antiterrorismespecialisten. In de Britse hoofdstad heeft een reeks antisemitische aanvallen plaatsgevonden.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland heeft het door Oekraïne afgekondigde staakt-het-vuren geschonden, zegt de Oekraïnse buitenlandminister Andri Sybiha op X. Oekraïne kondigde eerder een bestand met open einde af, dat per woensdag zou ingaan.
2 uur geleden
SEOUL (ANP) - Noord-Korea heeft in een grondwetswijziging referenties naar een verenigd Korea verwijderd. Dat meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. In een nieuwe grondwetsdefinitie van het Noord-Koreaanse grondgebied wordt niet langer gesproken van bijvoorbeeld "de noordelijke helft" van het eiland. Ook wordt erkend dat het land in het zuiden aan Zuid-Korea grenst.
2 uur geleden
WASHINGTON/MOSKOU (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en zijn Russische collega Sergej Lavrov hebben met elkaar gebeld. Het was een "constructief en pragmatisch" gesprek, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze zouden de internationale politiek en de Russisch-Amerikaanse betrekkingen hebben besproken, evenals toekomstige bilaterale contacten.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft donderdag een ontmoeting met Donald Trump in Washington. "Ze zullen economische en veiligheidskwesties bespreken", zei een Witte Huis-functionaris tegen persbureau AFP.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten leggen het maandag gestarte Project Freedom tijdelijk stil. Dat meldt president Donald Trump op Truth Social. De VS wilden met Project Freedom bescherming bieden aan gestrande schepen, zodat die door de door Iran gecontroleerde Straat van Hormuz konden varen.
9 uur geleden