Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De State of the Union-toespraak van de Amerikaanse president Donald Trump wordt ook bijgewoond door vrouwen die zakenman Jeffrey Epstein hebben beschuldigd van seksueel misbruik. Ze zijn uitgenodigd door Democraten en zijn uit op gerechtigheid, zei een Democratisch parlementslid voorafgaand aan de speech.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De politie is klaar met de doorzoekingen in de oude woning van de voormalige Britse prins Andrew, meldt de politie. Wat de doorzoekingen hebben opgeleverd, is nog niet bekend.
4 uur geleden
SANTA CRUZ DE TENERIFE (ANP) - Koning Harald van Noorwegen is tijdens zijn vakantie op Tenerife opgenomen in het ziekenhuis. De 89-jarige vorst wordt behandeld aan een infectie en uitdroging, heeft het paleis bekendgemaakt. Zijn toestand "is naar omstandigheden goed".
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Een deal tussen Iran en de Verenigde Staten is "binnen bereik, mits diplomatie de prioriteit krijgt". Dat zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi op X. Volgens Araghchi streeft Iran ernaar "in de kortst mogelijke tijd" een "eerlijke en rechtvaardige" deal te sluiten met de VS. Ook herhaalde hij eerdere claims van Iran; het land zou slechts "vreedzame" kerntoepassingen op het oog hebben.
7 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Amerikaanse ambassadeur in Parijs Charles Kushner heeft volgens zijn ambassade een "open en vriendschappelijk" telefoongesprek gevoerd met de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot. Een bron bij de Franse regering zei dat de ambassadeur heeft beloofd zich niet met binnenlandse kwesties te bemoeien. Daarmee lijkt een diplomatieke ruzie gesust.
7 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse autoriteiten hebben tot nu toe 179 gevangenen vrijgelaten onder een nieuwe amnestiewet. Daarnaast hebben 3000 mensen die op borgtocht vrij waren gratie gekregen, meldt Jorge Arreaza die namens het parlement toezicht houdt op de vrijlatingen.
7 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De president van het Louvre, Laurence des Cars, is opgestapt. Ze heeft haar ontslag aangeboden en de Franse president Emmanuel Macron heeft dat geaccepteerd. Een reden voor het vertrek noemt het presidentieel paleis niet, maar daartoe werd wel opgeroepen naar aanleiding van de geruchtmakende juwelenroof uit het Parijse museum in oktober.
8 uur geleden