Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
TOLEDO (ANP) - Tijdens een festival in de Amerikaanse staat Ohio zijn zaterdagmiddag acht mensen gewond geraakt nadat zij werden beschoten. De politie van de plaats Toledo meldde dat agenten in de omgeving van het Old West End Festival "meerdere slachtoffers van een schietpartij" hadden aangetroffen. "Veel slachtoffers zijn voor behandeling naar nabijgelegen medische voorzieningen gebracht", stelde de politie snel na het schietincident in een bericht op Facebook.
14 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten willen proberen Iraanse bezittingen in te zetten voor de wederopbouw in bevriende Golfstaten en voor het herstel van de toekomstige schade die Iran daar veroorzaakt. Dat heeft een anonieme, goed ingelichte bron binnen de Amerikaanse regering tegen persbureaus Reuters en Bloomberg gezegd. De mededeling komt een dag na een reeks Iraanse aanvallen op Koeweit en Bahrein.
2 uur geleden
PYONGYANG (ANP/RTR) - Kim Yo-jong, de invloedrijke zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, heeft gezegd dat Noord-Korea nooit afstand zal doen van zijn status als kernmacht. Ook waarschuwde zij dat het land geen enkele bedreiging zal tolereren, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap zondag. De Chinese president Xi Jinping brengt maandag voor het eerst in bijna zeven jaar een bezoek aan Noord-Korea. De Chinese regering wil de banden met Pyongyang versterken.
2 uur geleden
BRUGGE (ANP/BELGA) - De Russische gedetineerde die vrijdag ontsnapte uit een ziekenhuis in Brugge, is nog steeds voortvluchtig. Dat bevestigt het parket West-Vlaanderen. Alaouidi Djabrailov moest een medische ingreep ondergaan, maar bedreigde zijn bewakers tijdens een kledingwissel met een scherp voorwerp.
8 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby kan waarschijnlijk enkele uren de gevangenis verlaten in verband met de gezondheidstoestand van zijn moeder, de Noorse kroonprinses Mette-Marit. Gevangenispersoneel zal hem dan begeleiden, melden Noorse media.
8 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Bij een Israëlische aanval op Gaza zijn minstens zeven Palestijnen gedood, onder wie twee vrouwen. Dat zeggen Palestijnse gezondheidsfunctionarissen. Vijftien anderen raakten gewond. De aanval zou hebben plaatsgevonden op een groot vluchtelingenkamp in Gaza-Stad.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Iran noemt een nachtelijke aanval op radarinstallaties in de kustregio Sirik en het eiland Qeshm een "flagrante schending van het staakt-het-vuren". In een bericht op X spreekt het ministerie van Buitenlandse Zaken van een aanval op de "nationale soevereiniteit en territoriale integriteit" van Iran. Ook noemt het de actie die het land de VS toedicht "vijandig en provocatief".
11 uur geleden