Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De aangekondigde demonstraties voor deze zaterdag in de VS kunnen opnieuw miljoenen mensen op de been brengen, zo is de verwachting. Het worden de derde 'No Kings Rallies' waarbij geprotesteerd wordt tegen president Donald Trump, en inmiddels ook tegen de oorlog in Iran.
12 minuten geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Duizenden mensen betogen in Londen in twee grote protestmarsen tegen radicaal rechts en voor de Palestijnse zaak. De twee optochten komen samen voor een eindmanifestatie op Whitehall in het regeringscentrum van de Britse hoofdstad. Daar wordt een boodschap overgebracht van de burgemeester van Londen, Sadiq Khan van de partij Labour. De leider van de Green Party, Zack Polanski, spreekt naar verwachting de menigte toe.
25 minuten geleden
BAGHDAD (ANP/RTR/AFP) - De premier van Irak, Mohammed Shia al-Sudani, veroordeelt de aanslag op zijn Koerdische collega Nechirvan Barzani, president van de Koerdische Autonome Regio in Noord-Irak. Al-Sudani wil een gezamenlijk Iraaks-Koerdisch onderzoeksteam samenstellen dat uitzoekt wie achter de aanval zat.
59 minuten geleden
LYON (ANP/AFP) - Ongeveer 25 vrachtauto's en een bus zijn op de drukke Franse autosnelweg A7 richting Lyon gestopt om te demonstreren tegen de hoge brandstofprijzen, melden plaatselijke media. De chauffeurs delen pamfletten uit aan automobilisten die nog over één rijbaan kunnen.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/DPA) - De situatie bij de Iraanse kerncentrale Bushehr verslechtert steeds verder. Daarvoor waarschuwde de topman van het Russische kernenergieconcern Rosatom. Aleksej Lichatsjov noemde aanvallen in de omgeving een gevaar voor de nucleaire veiligheid.
3 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/DPA/RTR) - Om te proberen de oorlog in Iran te bezweren overleggen zondag en maandag de ministers van Buitenlandse Zaken van Egypte, Pakistan, Saudi-Arabië en Turkije in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Dat heeft de Pakistaanse minister Ishaq Dar bekendgemaakt. De bewindslieden spreken naar verwachting ook met de premier van het land, Shehbaz Sharif.
5 uur geleden
ABU DHABI (ANP/RTR/AFP) - Oekraïne en de Verenigde Arabische Emiraten hebben afgesproken dat ze gaan samenwerken op defensiegebied. Dat maakte de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bekend na een ontmoeting met president Mohammed bin Zayed Al Nahyan van de Golfstaat.
7 uur geleden