Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Een Amerikaan die geëvacueerd is van het cruiseschip de m/v Hondius en onderweg is naar de VS test "mild positief" op het hantavirus, meldt het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid in de nacht van zondag op maandag in een verklaring. Het ministerie treedt niet in details over wat deze "milde" positieve test inhoudt.
1 uur geleden
BANGKOK (ANP/AFP/RTR) - De Thaise oud-premier Thaksin Shinawatra is maandag vervroegd vrijgelaten uit de gevangenis, melden verslaggevers buiten het gebouw. Shinawatra werd in september 2025 veroordeeld tot een jaar cel voor corruptie en machtsmisbruik tijdens zijn tijd als premier van 2001 tot 2006.
3 uur geleden
TAN TAN (ANP/AFP/RTR) - Voor de kust van Marokko is dit weekend het lichaam gevonden van een van de twee Amerikaanse militairen die daar ruim een week geleden vermist raakten tijdens een militaire oefening. Reddingswerkers troffen het lichaam in zee bij Tan Tan in het zuiden van Marokko zaterdagochtend aan, vlak bij de plek waar het 27-jarige slachtoffer vermist raakte, meldden het Marokkaanse en Amerikaanse leger.
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - Twintig Britse passagiers van de m/v Hondius zijn zondagavond vanuit Tenerife teruggekeerd in Groot-Brittannië. De repatriëringsvlucht landde in Manchester, waarna de passagiers zijn overgebracht naar het ziekenhuis Arrowe Park even buiten Liverpool, meldt Sky News. Die medische faciliteit werd begin 2020 ook gebruikt om besmette coronapassagiers vanuit China te behandelen.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump noemt het Iraanse voorstel aan de Verenigde Staten "volkomen onacceptabel". "Ik heb zojuist de reactie gelezen van de zogenaamde 'vertegenwoordigers' van Iran. Ik vind het niets - volkomen onacceptabel!" schrijft hij deels in hoofdletters op Truth Social. De president lichtte zijn oordeel niet toe.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Een Iraans voorstel, dat via bemiddelaar Pakistan naar de Verenigde Staten is gestuurd, benadrukt de noodzaak van een einde aan de oorlog op alle fronten en de opheffing van de sancties tegen Teheran. Dat meldde het semi-officiële Iraanse persbureau Tasnim, onder verwijzing naar een ingewijde bron.
7 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran is pas voorbij als de Iraanse voorraad verrijkt uranium is "verwijderd". Dat zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een fragment van het Amerikaanse programma 60 Minutes van CBS. "Het is nog niet voorbij, want er is nog steeds nucleair materiaal", benadrukt Netanyahu.
11 uur geleden