Nieuwe Noord-Ierse premier voorspelt referendum over vertrek VK
BELFAST (ANP) - De nieuwe eerste minister van Noord-Ierland, Michelle O'Neill, ziet "binnen tien jaar beslist een referendum komen" over de afscheiding van Noord-Ierland van Groot-Brittannië. De republikeinse, voorstander dus van aansluiting bij de republiek Ierland, is zaterdag de eerste regeringsleider van het Britse deel van Ierland geworden die weg wil uit het Verenigd Koninkrijk.
Noord-Ierland is aan het begin van de twintigste eeuw afgescheiden van de rest van Ierland, maar is sinds 1922 ook in hoge mate autonoom van het Verenigd Koninkrijk. Om uit dat koninkrijk te stappen en bij Ierland te worden ondergebracht, is enkel een referendum nodig dat de Britse regering kan houden wanneer ze een meerderheid voor afscheiding vermoedt.
De regio is lang verdeeld geweest tussen een overwegend rooms-katholieke, republikeinse minderheid en een overwegend protestantse, unionistische of pro-Britse meerderheid. Maar dalende geboortecijfers onder beide groepen, ontkerkelijking en immigratie zwakken de gebruikelijke historische tweedeling af ten koste van de traditionele republikeinen en unionisten. Wel zijn veel Noord-Ieren voorstander van lidmaatschap van de Europese Unie, waar de republiek lid van is.
Regering vormen
O'Neills partij, Sinn Féin (Onszelf Alleen), werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon toen echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan lange jaren van gewelddadige strijd tussen radicale republikeinen en pro-Britse unionisten.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het koninkrijk. In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de status van Noord-Ierland. Daarmee is een nieuw Noord-Iers parlement bijeengekomen. Maandag komt dan de nieuwe regioregering bijeen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is onderweg naar Pakistan voor onderhandelingen met Iran. Voordat hij in Washington op het vliegtuig stapte, zei hij tegen journalisten dat hij hoopt op een positieve uitkomst. Vanaf zaterdag gaan de VS en Iran praten over een definitief einde aan de oorlog.
4 minuten geleden
HELSINKI (ANP/BLOOMBERG) - Finland probeert de zorgen te sussen over het schrappen van het verbod op het stationeren van kernwapens op zijn grondgebied. De Finse regering wil officieel verklaren dat de verwoestende wapens niet welkom zijn zolang het geen oorlog is.
2 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - Israël heeft Spanje de toegang tot het civiel-militair coördinatiecentrum (CMCC) ontzegd. Hier wordt de uitvoering van het Amerikaanse vredesplan voor de Gazastrook gecoördineerd. Volgens de Israëlische buitenlandminister Gideon Saar heeft Spanje een "openlijk anti-Israëlische houding" aangenomen en hierdoor "elk vermogen verloren om een constructieve rol te spelen".
2 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump uitgenodigd voor een uitgebreid diner in het beroemde paleis van Versailles. Trump wordt verwacht op de topconferentie van landen van de G7 die dit jaar in Évian-les-Bains wordt gehouden aan het Meer van Genève.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/AFP/BELGA) - Het Antwerpse havenbedrijf hoopt dat de haven van de Belgische stad binnen een dag weer volledig operationeel is. In de op een na grootste haven van Europa ontstond donderdagavond een groot olielek, waardoor het scheepvaartverkeer er zo goed als stil ligt.
3 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - Libanon stevent tijdens de onrust in het Midden-Oosten ook af op een voedselcrisis. Daarvoor waarschuwt het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Hongaarse premier Viktor Orbán beschuldigt de oppositie ervan dat zij geen enkel middel schuwt om de macht in het land over te nemen. De regeringsleider beticht de oppositie er verder van "samen te zweren" met buitenlandse mogendheden en het bedreigen van kiezers met geweld.
5 uur geleden