Nieuw kabinet wil hoe dan ook strenger terugkeerbeleid asielzoekers
DEN HAAG (ANP) - Met een kabinet op centrumrechts tot rechts komt de invoering van een tweestatusstelsel voor asielzoekers dichterbij. Ook is de kans groot dat er een asielquotum komt en dat Nederland zich niet meer gaat houden aan Europese asielafspraken, maar nationaal beleid gaat voeren, ook wel een opt-out genoemd. Bij een kabinet op links gebeurt dit allemaal niet. Maar ongeacht welk kabinet wordt gevormd: alle partijen willen een strenger terugkeerbeleid voor uitgeprocedeerde asielzoekers en aanpak van overlastgevende asielzoekers. Dat blijkt uit de verkiezingsprogramma's van tien partijen, waaronder de vijf grootste in de peilingen, VVD, NSC, GroenLinks-PvdA, PVV en BBB.
VVD, NSC, BBB en CDA willen opnieuw een tweestatusstelsel invoeren, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen mensen die worden vervolgd om hun politieke opvattingen, geloof of seksuele geaardheid en mensen die voor oorlog of geweld vluchten. De eerste groep mag altijd asiel aanvragen. De tweede groep wordt tijdelijk opgevangen en moet terug zodra het in het herkomstland veilig is.
Nederland werkte tot de eeuwwisseling met twee categorieën vluchtelingen. Een van de veel genoemde bezwaren tegen een tweestatusstelsel is dat oorlogsvluchtelingen naar de rechter zullen stappen om een andere status te krijgen, waarmee ze langer recht op verblijf krijgen.
Maximumaantal
NSC en BBB willen een maximumaantal migranten opnemen. NSC heeft het over een richtgetal van jaarlijks 50.000 mensen. Het gaat hierbij om alle migranten, dus ook om kenniswerkers, arbeids- en studiemigranten. BBB wil maximaal 15.000 asielzoekers per jaar opnemen. De VVD noemt geen concreet aantal, maar wil de instroom "fors verlagen". De PVV wil een asielstop.
Die aantallen zijn niet reëel. In 2022 kwamen er 46.460 asielzoekers en nareizigers naar Nederland en het migratiesaldo bedroeg vorig jaar ruim 220.000 mensen.
Eerlijker systeem
GroenLinks-PvdA, D66, PvdD, ChristenUnie en Volt willen hier allemaal niets van weten. "We kunnen de opvang van vluchtelingen aan, als we het systeem eerlijker maken en de problemen oplossen die draagvlak ondermijnen", zegt GL-PvdA. Overlastgevende asielzoekers moeten wel hard worden aangepakt en het terugkeerbeleid voor uitgeprocedeerde asielzoekers moet strenger. "Om draagvlak te behouden voor de opvang van vluchtelingen, is het van belang dat mensen die geen recht hebben om hier te blijven snel terugkeren naar het land van herkomst", vindt GL-PvdA.
De partijen op links willen in Europees verband grip op migratie krijgen. VVD, NSC, BBB en PVV hebben daar weinig vertrouwen meer in. VVD en PVV overwegen een opt-out van EU-regelgeving op asiel en migratie. NSC sluit die stap niet uit.
Gevoelige maatregel
Een opt-out, zeker op migratie, ligt in de EU uiterst gevoelig en is lastig te regelen. Het vergt onder meer aanpassing van Europese verdragen. Als een van de lidstaten tegen uitzondering van de asielafspraken voor Nederland is, heeft Nederland het nakijken en blijft het aan de Europese asielregels gehouden.
Gezinshereniging is voor alle partijen een heikel punt. Op dit onderdeel van het asielbeleid is het kabinet-Rutte IV gevallen. NSC, VVD en CDA willen die gezinshereniging beperken tot het kerngezin: een echtgenoot(note) en minderjarige kinderen. Deze partijen willen een einde aan het 'nareizen op nareizen', dat inhoudt dat meer famillieleden naar Nederland komen.
GL-PvdA, D66 en CU willen niet tornen aan de huidige Europese richtlijnen voor gezinshereniging. Die gaat uit van het kerngezin, maar geeft lidstaten de mogelijkheid dat kerngezin te verruimen met ook meerderjarige ongehuwde kinderen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - "Ik word wel ongeduldig", zei Luc Stultiens van PRO donderdagmiddag na weer een gesprek met minister Eelco Heinen (Financiën) over de begroting met Prinsjesdag. De financieel woordvoerder van de linkse fusiepartij hoort "vooral heel weinig" tijdens de gesprekken met de VVD-bewindsman. "Op een gegeven moment moet je ook als kabinet zelf beslissen: wij gaan met links of rechts en we gaan bereid zijn om te schuiven. Dat is nog niet gebleken."
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP-leider Chris Stoffer vindt dat het kabinet al voor de zomer met gesprekken over de begroting had moeten beginnen. "Dat had ik wel verwacht, ja", zei hij voorafgaand aan zijn eigen gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Bikker wil dat de rekening van stijgende prijzen niet eenzijdig bij werkende mensen wordt neergelegd. "En dat dreigt wel te gebeuren", zei de leider van de ChristenUnie voorafgaand aan een begrotingsgesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - 50PLUS-leider Jan Struijs is kritisch op het minderheidskabinet. Volgens hem zou het "voor het land" verstandiger zijn als het kabinet alsnog een gedoogconstructie aangaat. "Maar voor ons is het beter om verder te gaan met een minderheidskabinet", zei hij voorafgaand aan een gesprek over de begroting.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De nachten van minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) zijn "al korter". Dat zei de bewindsman voorafgaand aan een begrotingsraad, een extra ministerraad over de begroting. En hij verwacht dat de gesprekken alleen maar zwaarder worden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-fractievoorzitter Jan Paternotte vindt dat oppositiepartijen PRO en JA21 elkaar niet moeten uitsluiten bij de gesprekken over de begroting. Beide partijen hebben afgelopen dagen gezegd dat de verschillen tussen wat ze willen te groot zijn om dezelfde begroting te kunnen steunen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Christine Teunissen verwacht met haar vriend een kindje en gaat daarom eind november met zwangerschapsverlof, zo meldt de leider van de Partij voor de Dieren. Haar partijgenoot Ines Kostić zal haar dan tijdelijk vervangen als fractievoorzitter.
2 dagen geleden