Nederlandse arbeidsproductiviteit groeit steeds minder hard
DEN HAAG (ANP) - De arbeidsproductiviteit in Nederland is in de afgelopen tien jaar minder sterk gegroeid dan in de decennia daarvoor. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in het kader van zijn 125-jarig jubileum. In de afgelopen vijftig jaar is de arbeidsproductiviteit wel meer dan verdubbeld, maar deze groei werd vooral behaald tussen 1974 en 2013. In de afgelopen tien jaar nam de arbeidsproductiviteit veel minder sterk toe en bleef Nederland achter bij het gemiddelde van de Europese Unie.
De arbeidsproductiviteit is de gemiddelde productie van een werknemer in een bepaalde periode. De groei van die productiviteit is van belang omdat het de welvaart van een land en de winsten van bedrijven vergroot. In de periode tussen 1974 en 2013 nam de productiviteit jaarlijks met gemiddeld 1,5 procent toe. In de afgelopen tien jaar bedroeg de groei nog slechts gemiddeld 0,4 procent per jaar.
De arbeidsproductiviteit kan verhoogd worden door meer of beter gebruik te maken van machines, inzet van beter opgeleid of meer ervaren personeel of door innovatie. Binnen de dienstverlening is meestal sprake van een lagere productiviteitsgroei omdat het bij deze bedrijven lastiger is om technologie en innovatie in te zetten. Het aandeel van dienstverlenende sectoren binnen de Nederlandse economie is echter steeds groter geworden in de afgelopen vijftig jaar.
Economische groei
De afnemende groei van de arbeidsproductiviteit vond dan ook plaats in bijna alle bedrijfstakken. In de delfstoffenwinning sloeg de groei zelfs om in een krimp, door het afbouwen van de gaswinning in Groningen. Ook in de landbouw, de financiële dienstverlening en de industrie was sprake van een afnemende groei van de productiviteit. In de bouwnijverheid, zakelijke dienstverlening en culturele en recreatieve diensten was de groei vanaf 2014 juist hoger dan in de decennia daarvoor.
De economische groei van de afgelopen tien jaar werd volgens het CBS dan ook met name behaald door een toename van het aantal gewerkte uren in plaats van een hogere productiviteit per gewerkt uur. In de tien jaar voor 2014 groeide het aantal gewerkte uren nog veel minder sterk door de financiële crisis, waardoor de werkloosheid opliep. Vanaf 2014 neemt de groei van het aantal gewerkte uren weer toe en overstijgt deze de groei van de periode tussen 1984 en 2004.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Wall Street is de eerste handelsdag van de week lager gesloten. Vooral verliezen bij Nvidia en andere chipbedrijven drukten op de beurzen, nadat topbestuurders van Amerikaanse AI-bedrijven hun zorgen over de veiligheid van kunstmatige intelligentie hadden uitgesproken. Ook waren beleggers nerveus nadat de rente op Amerikaanse staatsobligaties kortstondig boven de 5 procent uitkwam. Dat was voor het eerst sinds 2023.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Chipbedrijven hebben maandag forse verliezen genoteerd op de Amsterdamse beurs. Dat gebeurde nadat afgelopen weekend grote AI-bedrijven zorgen hadden geuit over de risico's van AI. Anthropic-topman Dario Amodei riep op om de ontwikkelingen van AI-modellen bewust te vertragen en kreeg bijval van OpenAI-topman Sam Altman en xAI-medeoprichter Elon Musk.
10 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het merendeel van de schoonmakers op Schiphol heeft maandag het werk neergelegd tijdens de eerste van vijf stakingsdagen. Dat zegt FNV-bestuurder Caroline Lamberts. Ook op grote treinstations, zoals in Utrecht, Rotterdam, Groningen en Nijmegen, wordt volgens haar "volop gestaakt" door schoonmaakmedewerkers.
12 uur geleden
REDMOND (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Microsoft heeft maandag nieuwe richtlijnen gepresenteerd voor het ontwerpen van zijn AI-modellen. Daarmee probeert het tech- en softwareconcern zorgen over AI weg te nemen. De strekking van de ontwerpgedragscode is "Mensen zijn belangrijker dan AI".
12 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag lager geopend, na de winsten die op vrijdag nog werden geboekt. De chipbedrijven op Wall Street stonden onder druk nadat grote AI-bedrijven hadden opgeroepen om de ontwikkeling van modellen voor kunstmatige intelligentie bewust te vertragen. De olieprijzen stegen weer, wat zorgde voor winsten in de oliesector.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De brancheorganisatie Nederlandse Brouwers is een petitie gestart tegen een verhoging van de belasting op bier, maakte de organisatie bekend in aanloop naar Prinsjesdag. "Uit wat nu bekend is, wacht de biersector een opeenstapeling van lastenverzwaringen: indexering van de bieraccijns, een hogere heffing op water, en afschaffing van het kleinbrouwerstarief", waarschuwen de brouwers.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - FNV gaat het komende cao-jaar inzetten op een loonsverhoging van 5,5 procent plus 80 euro. De vakbond kiest ervoor om een deel van de loonsverhoging in euro's te eisen. "Hiermee gaan de laagste inkomens er meer op vooruit dan de hoogste", legt arbeidsvoorwaardencoördinator van FNV Jacqie van Stigt uit.
14 uur geleden