Nederlander van 18 mag mee met commerciële vlucht richting ruimte
VAN HORN (ANP) - De 18-jarige Nederlander Oliver Daemen mag volgende week met Jeff Bezos, de rijkste mens op aarde, mee op een commerciële vlucht richting de ruimte. Het is de eerste bemande vlucht van het ruimtevaartbedrijf van Bezos, Blue Origin. Het bedrijf heeft de naam van Daemen donderdag bekendgemaakt.
Als het vaartuig de dampkring verlaat, is Daemen de jongste astronaut ooit. Dat record is nu nog in handen van de Rus German Titov, die 25 was toen hij in 1961 naar de ruimte ging. Daemen is dan ook de vierde geboren Nederlander die ooit in de ruimte is geweest, na Lodewijk van den Berg, Wubbo Ockels en André Kuipers. Van den Berg deed dat als Amerikaans staatsburger.
De lancering staat gepland voor volgende week dinsdag. De raket gaat na lancering naar ongeveer 100 kilometer hoogte. Daar zien de passagiers aan boord de sterren, de rand van de dampkring en de kromming van de aarde. Na een paar minuten gewichtloosheid keren ze terug naar het aardoppervlak. Ze gaan niet hoog genoeg en niet snel genoeg om in een baan rond de aarde te komen. Blue Origin wil zulke toeristische reizen naar de ruimte verkopen.
Geveild voor het goede doel
De raket heet New Shepard, een eerbetoon aan Alan Shepard, de eerste Amerikaan in de ruimte. Aan boord is plek voor vier mensen. Een daarvan is Jeff Bezos zelf, een ander is zijn broer Mark. De derde passagier is de 82-jarige Wally Funk. Zij wordt na lancering de oudste mens die ooit in de ruimte is geweest. Funk maakte in de jaren zestig deel uit van de eerste lichting vrouwelijke astronauten van de Verenigde Staten, maar niemand van hen ging ooit de ruimte in.
De vierde plek werd geveild voor het goede doel. Een onbekend persoon betaalde zo'n 28 miljoen dollar (ruim 23 miljoen euro) voor dat ticket, maar bleek niet te kunnen. Hij of zij gaat mee op een latere ruimtevlucht. Het plekje aan boord mocht worden weggegeven. Daemen, die ook een bod op de vlucht had uitgebracht, bleek de gelukkige. Hij wil in september, na terugkeer op aarde, natuurkunde in Utrecht gaan studeren. "Oliver vertegenwoordigt een nieuwe generatie mensen die ons helpen om een weg naar de ruimte te bouwen", liet Blue Origin weten.
Hevige concurrentiestrijd
Bezos is met zijn ruimtevaartbedrijf verwikkeld in een hevige concurrentiestrijd met twee andere miljardairs, die ook toeristische vluchten naar de ruimte willen verkopen. Zij proberen elkaar af te troeven. Concurrent Richard Branson maakte vorige week zelf een vlucht naar de rand van de dampkring, aan boord van een toestel van zijn bedrijf Virgin Galactic. Dat ruimtevliegtuig ging naar 86 kilometer hoogte. Branson zegt dat de ruimte op 80 kilometer hoogte begint en dat zijn klanten dus naar de ruimte gaan. Volgens Bezos is dat te laag en begint de ruimte pas bij 100 kilometer boven de aarde, een grens die zijn vaartuig wel passeert.
De derde ruimtemiljardair is Elon Musk, de man achter PayPal en Tesla. Hij brengt al mensen en voorraden naar de ruimte met zijn bedrijf SpaceX. Over een paar jaar wil hij onder meer rondvluchten langs de maan verkopen. SpaceX wil ook klanten een paar dagen lang in een baan rond de aarde brengen, op enkele honderden kilometers hoogte, en rond 2027 brengt SpaceX mogelijk mensen naar een ruimtehotel.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Smartwatches kunnen helpen bij het opsporen van hartritmestoornissen. Dit wijst onderzoek van het Amsterdam UMC onder 437 patiënten uit, in samenwerking met Cardiologie Centra Nederland. Bij degenen die een smartwatch droegen, werden vier keer vaker hartritmestoornissen ontdekt dan bij mensen die het slimme horloge niet droegen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lekkages van gevaarlijke stoffen uit goederentreinen is fors toegenomen. In 2023 trof de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 26 lekkages aan, in 2024 waren dat er 52 en in 2025 zag de ILT meer dan 400 lekkages.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt een 29-jarige medewerkster van een woonzorginstelling in Wierden van poging tot moord. Ze zou drie bewoners met opzet insuline hebben gegeven terwijl daar geen medische noodzaak voor was. Volgens het OM zijn de bloedsuikerwaarden bij de bewoners daardoor mogelijk gedaald naar (levens)gevaarlijke waarden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Overheden, bedrijven en burgers in Nederland zijn onvoldoende voorbereid op onveilige situaties die kunnen ontstaan door extreme regenval. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) na onderzoek. Volgens de raad kan hevige regen onder meer de veiligheid van de woon- en leefomgeving aantasten. In sommige gevallen kan de regenval leiden tot maatschappelijke ontwrichting, als bijvoorbeeld de stroom uitvalt en ziekenhuizen onbereikbaar worden.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Advocaten wereldwijd maken zich ernstige zorgen over de ondermijning van de advocatuur en de rechtspraak in de Verenigde Staten. Daarom vragen meer dan veertig advocatenorganisaties op de zestiende Dag van de bedreigde advocaat aandacht voor de situatie van mensenrechtenadvocaten in de VS.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de komende decennia moeten steeds meer mensen leven met de gevolgen van een beroerte, dementie of parkinson. Ook hebben veel mensen dan een depressie, een angststoornis of een dwangstoornis. Dat verwacht de Hersenstichting.
5 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Agressie tegen zorgprofessionals blijft een 'hardnekkig en ernstig' probleem, meldt beroepsorganisatie en vakbond voor zorgverleners NU'91. Zorgverleners krijgen nog steeds te maken met schreeuwende of scheldende patiënten of familieleden, maar ook met fysiek geweld.
6 uur geleden