Nederland tekent verklaring einde fossiele steun niet in Glasgow
GLASGOW (ANP) - Op de klimaattop in Glasgow wordt donderdag naar verwachting een verklaring naar buiten gebracht waarin diverse landen beloven dat ze uiterlijk eind volgend jaar stoppen met overheidssteun aan fossiele brandstofprojecten. Een Nederlandse handtekening komt daar vooralsnog niet onder te staan, ook al riep demissionair premier Mark Rutte maandag in Glasgow nog op tot meer "actie en uitvoering" om de opwarming van de aarde tegen te gaan.
Het demissionaire kabinet laat besluiten over de steun aan fossiele industrie over aan het volgende kabinet, laat een woordvoerder van het ministerie van Financiën weten. Hij verwijst naar een stuk waarin het kabinet eerder dit jaar aangaf dat het "aan het volgende kabinet is om het ambitieniveau te bepalen".
Rutte ging in Glasgow niet inhoudelijk in op vragen over de exportkredietverzekeringen en de verklaring. "Ik kan niet op alle onderdelen zeggen wat Nederland precies zal doen", zei hij tijdens zijn bezoek. "In algemene zin geldt natuurlijk dat we heel positief kijken naar elke mogelijkheid om gezamenlijk tot iets te komen", voegde Rutte eraan toe.
Exportkredietverzekeringen
De verklaring is een initiatief van de Britse regering. Ook de Europese Investeringsbank, waar Nederland een paviljoen mee deelt op de top, is erbij betrokken. In een conceptversie die het ANP heeft ingezien wordt verwezen naar het doel om de opwarming binnen de 1,5 graad te houden. Daarom moet volgens de opstellers de steun voor projecten met steenkool, olie en gas snel worden afgebouwd. Zo'n 20 landen staan er welwillend tegenover.
Nederland helpt met zogeheten exportkredietverzekeringen bedrijven die willen meedoen aan grote projecten in het buitenland. Daar gaan miljarden euro's per jaar in om. Als een groot project niet via commerciële bedrijven te verzekeren is, springt de overheid bij. De verzekeringen en garanties worden verleend door Atradius DSB, dat door Financiën wordt aangestuurd.
Gemiste kans
Fossiele brandstofprojecten vormen een aanzienlijk deel van alle exportsteun die Nederland verleent. Zo helpt Atradius DSB het maritieme bedrijf Van Oord bij een grootschalig aardgasproject voor de kust van Mozambique. De overheid stelde zich voor ruim 900 miljoen euro garant. In een document van Atradius wordt wel genoemd dat het project "significante" negatieve effecten op het milieu kan hebben, maar dat was geen reden om niet mee te werken.
Financiën wijst erop dat Nederland zich intussen wel inzet voor "het agenderen van en het maken van internationale afspraken over de vergroening van de exportkredietverzekeringen". Eind deze maand houdt ons land daar zelfs een conferentie over.
Niels Hazekamp van de organisatie Both Ends, die al jaren onderzoek doet naar fossiele exportsteun, noemt het niet tekenen van de verklaring "een gemiste kans". Volgens hem gaat het gasproject in Mozambique meer CO2-uitstoot veroorzaken dan Tata Steel, de grootste uitstoter van Nederland. Hij wijst erop dat de Verenigde Staten de verklaring vermoedelijk wel gaan tekenen. "Nederland zegt bij de kopgroep te willen horen, maar voegt de daad niet bij het woord."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het aantal aanslagen met explosieven op woningen, bedrijven en voertuigen is vorig jaar bijna gelijk gebleven in vergelijking met het jaar ervoor. In 2025 waren er 1525 aanslagen of pogingen tot aanslagen met een explosief, in 2024 waren dat er 1543. Dat meldt het Offensief tegen Explosies, een initiatief van de overheid om het aantal aanslagen met explosieven te verminderen.
42 minuten geleden
AMERSFOORT (ANP) - De bussen in Groningen, Friesland en Drenthe rijden ook de rest van de dag niet, meldt Qbuzz. Vanwege sneeuw en gladheid geldt code oranje in de noordelijke provincies.
47 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De teller van de inzamelingsactie van Stadsherstel voor de verwoeste Vondelkerk in Amsterdam staat vrijdagochtend op 174.924 euro. Afgelopen dinsdag ging het nog om 112.652 euro. Het geld komt van 2820 donateurs.
54 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - Door wisselstoringen kunnen er vrijdagochtend op meerdere plekken geen treinen rijden in het noorden van Nederland. Vanwege zware sneeuwval geldt code oranje in de drie noordelijke provincies.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - In tegenstelling tot de afgelopen dagen overnachtten er in de nacht van donderdag op vrijdag nauwelijks nog gestrande reizigers op Schiphol. Dat heeft een woordvoerder gezegd. "Als er al mensen de nacht in de terminals doorbrachten, waren dat hoogstens enkelingen."
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In de nacht van vrijdag op zaterdag vriest het bijna overal en ook valt er op de meeste plaatsen zo nu en dan sneeuw. Op veel plaatsen is dat 2 tot lokaal 5 centimeter, in het zuidoosten iets meer. Dat meldt Weeronline.
4 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - In het noorden van het land zijn de treinen vrijdagochtend weer gaan rijden, zoals gepland. In de nacht van donderdag op vrijdag heeft het volgens spoorbeheerder ProRail "aardig wat gesneeuwd, maar we kunnen gewoon starten".
5 uur geleden