Nederland tekent verklaring einde fossiele steun niet in Glasgow
GLASGOW (ANP) - Op de klimaattop in Glasgow wordt donderdag naar verwachting een verklaring naar buiten gebracht waarin diverse landen beloven dat ze uiterlijk eind volgend jaar stoppen met overheidssteun aan fossiele brandstofprojecten. Een Nederlandse handtekening komt daar vooralsnog niet onder te staan, ook al riep demissionair premier Mark Rutte maandag in Glasgow nog op tot meer "actie en uitvoering" om de opwarming van de aarde tegen te gaan.
Het demissionaire kabinet laat besluiten over de steun aan fossiele industrie over aan het volgende kabinet, laat een woordvoerder van het ministerie van Financiën weten. Hij verwijst naar een stuk waarin het kabinet eerder dit jaar aangaf dat het "aan het volgende kabinet is om het ambitieniveau te bepalen".
Rutte ging in Glasgow niet inhoudelijk in op vragen over de exportkredietverzekeringen en de verklaring. "Ik kan niet op alle onderdelen zeggen wat Nederland precies zal doen", zei hij tijdens zijn bezoek. "In algemene zin geldt natuurlijk dat we heel positief kijken naar elke mogelijkheid om gezamenlijk tot iets te komen", voegde Rutte eraan toe.
Exportkredietverzekeringen
De verklaring is een initiatief van de Britse regering. Ook de Europese Investeringsbank, waar Nederland een paviljoen mee deelt op de top, is erbij betrokken. In een conceptversie die het ANP heeft ingezien wordt verwezen naar het doel om de opwarming binnen de 1,5 graad te houden. Daarom moet volgens de opstellers de steun voor projecten met steenkool, olie en gas snel worden afgebouwd. Zo'n 20 landen staan er welwillend tegenover.
Nederland helpt met zogeheten exportkredietverzekeringen bedrijven die willen meedoen aan grote projecten in het buitenland. Daar gaan miljarden euro's per jaar in om. Als een groot project niet via commerciële bedrijven te verzekeren is, springt de overheid bij. De verzekeringen en garanties worden verleend door Atradius DSB, dat door Financiën wordt aangestuurd.
Gemiste kans
Fossiele brandstofprojecten vormen een aanzienlijk deel van alle exportsteun die Nederland verleent. Zo helpt Atradius DSB het maritieme bedrijf Van Oord bij een grootschalig aardgasproject voor de kust van Mozambique. De overheid stelde zich voor ruim 900 miljoen euro garant. In een document van Atradius wordt wel genoemd dat het project "significante" negatieve effecten op het milieu kan hebben, maar dat was geen reden om niet mee te werken.
Financiën wijst erop dat Nederland zich intussen wel inzet voor "het agenderen van en het maken van internationale afspraken over de vergroening van de exportkredietverzekeringen". Eind deze maand houdt ons land daar zelfs een conferentie over.
Niels Hazekamp van de organisatie Both Ends, die al jaren onderzoek doet naar fossiele exportsteun, noemt het niet tekenen van de verklaring "een gemiste kans". Volgens hem gaat het gasproject in Mozambique meer CO2-uitstoot veroorzaken dan Tata Steel, de grootste uitstoter van Nederland. Hij wijst erop dat de Verenigde Staten de verklaring vermoedelijk wel gaan tekenen. "Nederland zegt bij de kopgroep te willen horen, maar voegt de daad niet bij het woord."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De voormalige advocaat van Ridouan Taghi, Vito Shukrula, mag onder voorwaarden weer aan de slag als advocaat. Dat meldt zijn verdediging na een beslissing van de Raad van Discipline maandag. Shukrula werd afgelopen april aangehouden. Hij wordt verdacht van deelname aan de criminele organisatie van Taghi. Volgens justitie heeft Shukrula berichten doorgespeeld van zijn voormalige cliënt.
38 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Freek de Jonge gaat zich niet bemoeien met het WK voetbal in 2026. De cabaretier was in het verleden meermaals kritisch op de gastlanden van het eindtoernooi en riep op tot boycots. Inmiddels komen er wel andere stemmen op om het WK in de Verenigde Staten te boycotten om de acties van president Donald Trump.
1 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - De persoon die vrijdagochtend iemand heeft beschoten op het parkeerterrein van de gevangenis in Alphen aan den Rijn is nog altijd voortvluchtig. Er is nog niemand aangehouden, laat de politie maandag weten. Een woordvoerder wil niets zeggen over een motief voor het schietincident en op wie er is geschoten. "Er waren meerdere personen op de locatie, we kunnen nog niet duiden wie het beoogde doelwit was", zegt een woordvoerster.
2 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de twee Alkmaarse broers Mike (32) en Sander (39) W. ervan dat ze in september vorig jaar de 25-jarige Tijn in Alkmaar hebben vermoord. Ze hebben zijn lichaam midden in de nacht in een gehuurde boedelbak vervoerd naar België, waar zijn lichaamsdelen volgens het OM in een olievat zijn verbrand.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee Nederlandse militairen die op Groenland deelnamen aan een Europese verkenningsmissie, keren maandag terug naar Nederland. Ze zijn klaar met hun onderzoek op het door de Verenigde Staten opgeëiste eiland, laat Defensie weten.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Ongeveer tien inwoners van Utrecht kunnen nog niet terugkeren naar hun woning, nadat een explosie afgelopen donderdag voor flinke schade aan hun huizen zorgde. Dat meldt een medewerker van stichting Salvage. Maandag heeft de stichting de verantwoordelijkheid voor het vergoeden van hun onderdak overgedragen aan verzekeraars, zegt hij.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De advocaat van Mels van B., verdachte in de geruchtmakende Barendrechtse zedenzaak, heeft de rechtbank maandag tijdens haar pleidooi verzocht niet meer dan acht jaar gevangenisstraf op te leggen. Vrijdag eiste het Openbaar Ministerie veertien jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen de 46-jarige Van B., voor onder meer het ernstig seksueel misbruiken van achttien jonge meisjes.
4 uur geleden