Nederland moet stoppen met uitvoer onderdelen F-35 naar Israël
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet de export naar Israël van onderdelen voor F-35 gevechtsvliegtuigen binnen zeven dagen stopzetten. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep maandag beslist. De zaak was aangespannen door Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum.
De drie organisaties eisten het verbod op de uitvoer, omdat de Israëlische F-35's zouden bijdragen aan (mogelijke) genocide en ernstige en grootschalige schendingen van het oorlogsrecht in de Gazastrook. De eis was eerder door de rechtbank afgewezen. Het hof oordeelde maandag dat wel degelijk een "duidelijk risico" bestaat dat Israël met zijn F-35's het humanitair oorlogsrecht in Gaza ernstig schendt. Israël houdt bij zijn aanvallen onvoldoende rekening met de gevolgen voor de burgerbevolking, aldus het hof.
Het gaat om Amerikaanse onderdelen voor het gevechtsvliegtuig die liggen opgeslagen in een logistiek centrum op vliegbasis Woensdrecht. Vandaaruit gaan de reserveonderdelen naar alle Europese landen die de F-35 gebruiken, inclusief Israël. Sinds de uitbraak van de oorlog in de Gazastrook ruim vier maanden geleden zijn ook nog onderdelen voor de F-35 naar Israël uitgevoerd.
Vergunning
De minister voor Buitenlandse Handel heeft dan wel de vergunning voor de uitvoer van de onderdelen van de F-35 na de uitbraak van de oorlog opnieuw beoordeeld, maar heeft dat volgens het gerechtshof niet correct gedaan. Bij die beoordeling hadden onder meer buitenlandpolitieke of economische afwegingen geen rol mogen spelen. De verplichting die voortvloeit uit andere internationale verdragen zoals het wapenhandelsverdrag om mogelijke schending van het oorlogsrecht te voorkomen weegt zwaarder.
Het hof is ook niet overtuigd van het argument van de Staat dat een verbod op de export van de onderdelen grote gevolgen zou hebben voor de relatie van Nederland met de Verenigde Staten en Israël en dat zelfs het voortbestaan van de locatie in Woensdrecht op het spel zou staan. Het kabinet kan trouwens wel een nieuwe vergunning geven voor de export van de onderdelen, maar dan wel met de voorwaarde dat Israël de F-35 niet inzet in Gaza.
De oorlog begon op 7 oktober toen Hamas een aanval uitvoerde op Israël waarbij ongeveer 1200 doden vielen. Daarna begon de aanval van Israël op Gaza waarbij inmiddels bijna 30.000 Palestijnen zijn omgekomen. Ook is meer dan de helft van de gebouwen verwoest. De bevolking is op de vlucht geslagen en er is een groot gebrek aan basisbehoeften waaronder voedsel, water en medicijnen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP en JA21 willen opheldering over het besluit van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) om dit jaar al de bezuiniging op de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA ongedaan te maken. Vorige week stemde de Tweede Kamer nog tegen een voorstel om de oude subsidie van 19 miljoen te herstellen. "De begroting aanpassen zes dagen nadat erover gestemd is, getuigt niet van democratisch ethos", meent Chris Stoffer (SGP).
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar kan de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA alweer rekenen op de oorspronkelijke subsidie van 19 miljoen euro, schrijft minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) maandag aan de Tweede Kamer. In het coalitieakkoord was al aangekondigd dat de bezuiniging ongedaan zou worden gemaakt.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland sluit zich aan bij de aan Israël gerichte oproep van Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk om de doodstraf niet uit te breiden, meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) op X.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State oordeelt mild over het wetsvoorstel waardoor het verheerlijken van terrorisme verboden wordt. De belangrijke kabinetsadviseur heeft een aantal opmerkingen bij het plan, maar wijst het niet af. Zo vraagt de raad aan justitieminister David van Weel om de toelichting te verbeteren, zodat officieren van justitie en rechters beter begrijpen hoe ze de wet moeten toepassen.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een promotieonderzoek gericht op de praktijk moeten ook hbo'ers een doctorstitel kunnen halen. Dat wil onderwijsminister Rianne Letschert (D66) regelen met een nieuwe wet. Er komen twee nieuwe titels: Professional Doctor (PD) en Engineering Doctor (EngD). Die laatste is voor technologische ontwerptrajecten aan universiteiten.
20 uur geleden