Nederland moet stoppen met uitvoer onderdelen F-35 naar Israël
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet de export naar Israël van onderdelen voor F-35 gevechtsvliegtuigen binnen zeven dagen stopzetten. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep maandag beslist. De zaak was aangespannen door Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum.
De drie organisaties eisten het verbod op de uitvoer, omdat de Israëlische F-35's zouden bijdragen aan (mogelijke) genocide en ernstige en grootschalige schendingen van het oorlogsrecht in de Gazastrook. De eis was eerder door de rechtbank afgewezen. Het hof oordeelde maandag dat wel degelijk een "duidelijk risico" bestaat dat Israël met zijn F-35's het humanitair oorlogsrecht in Gaza ernstig schendt. Israël houdt bij zijn aanvallen onvoldoende rekening met de gevolgen voor de burgerbevolking, aldus het hof.
Het gaat om Amerikaanse onderdelen voor het gevechtsvliegtuig die liggen opgeslagen in een logistiek centrum op vliegbasis Woensdrecht. Vandaaruit gaan de reserveonderdelen naar alle Europese landen die de F-35 gebruiken, inclusief Israël. Sinds de uitbraak van de oorlog in de Gazastrook ruim vier maanden geleden zijn ook nog onderdelen voor de F-35 naar Israël uitgevoerd.
Vergunning
De minister voor Buitenlandse Handel heeft dan wel de vergunning voor de uitvoer van de onderdelen van de F-35 na de uitbraak van de oorlog opnieuw beoordeeld, maar heeft dat volgens het gerechtshof niet correct gedaan. Bij die beoordeling hadden onder meer buitenlandpolitieke of economische afwegingen geen rol mogen spelen. De verplichting die voortvloeit uit andere internationale verdragen zoals het wapenhandelsverdrag om mogelijke schending van het oorlogsrecht te voorkomen weegt zwaarder.
Het hof is ook niet overtuigd van het argument van de Staat dat een verbod op de export van de onderdelen grote gevolgen zou hebben voor de relatie van Nederland met de Verenigde Staten en Israël en dat zelfs het voortbestaan van de locatie in Woensdrecht op het spel zou staan. Het kabinet kan trouwens wel een nieuwe vergunning geven voor de export van de onderdelen, maar dan wel met de voorwaarde dat Israël de F-35 niet inzet in Gaza.
De oorlog begon op 7 oktober toen Hamas een aanval uitvoerde op Israël waarbij ongeveer 1200 doden vielen. Daarna begon de aanval van Israël op Gaza waarbij inmiddels bijna 30.000 Palestijnen zijn omgekomen. Ook is meer dan de helft van de gebouwen verwoest. De bevolking is op de vlucht geslagen en er is een groot gebrek aan basisbehoeften waaronder voedsel, water en medicijnen.
Meer uit Politiek
LEIDEN (ANP) - Onderwijsminister Rianne Letschert wil ervoor zorgen dat er binnen vier jaar geen groot lerarentekort meer is. "In een land met een structureel lerarentekort wordt het fundament waar we voor staan, de jeugd opleiden, wel kwetsbaar."
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU is nog altijd aan het kijken naar de voor- en nadelen van een prijsplafond, zei minister Stientje van Veldhoven (Klimaat) na overleg met de EU-ministers voor energie. "Een prijsplafond klinkt aantrekkelijk, want dan blijft de prijs laag", zei ze. "Maar het zou ook kunnen betekenen dat we misschien geen gas meer naar Europa krijgen als de prijs in de rest van de wereld wel hoger is."
4 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Er is nog geen plan voor een missie in de Straat van Hormuz, zei premier Rob Jetten op bezoek bij de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in Berlijn. "Zoals altijd staat Nederland open voor suggesties, maar op dit moment ligt er geen concreet voorstel op tafel", aldus Jetten op een gezamenlijke persconferentie.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) ziet een militaire missie in de Straat van Hormuz "op dit moment absoluut niet gebeuren. Daar is ook geen draagvlak voor", zei hij maandag na afloop van de vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.
4 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap spreekt maandagavond met de studentenrabbijn Yanki Jacobs en met een aantal joodse studenten. Het gesprek gaat onder meer over de zorgen over de veiligheid die leven bij joodse studenten, maar ook over de recente aanslag bij een joodse school in Amsterdam.
5 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken (CDA) zegt zich zorgen te maken over de toenemende intimidatie van lokale politici. Volgens de minister is het nu onderdeel van het politieke debat. "Het is goed dat gemeenten er extra aandacht voor hebben."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Miljardentekorten dwingen het kabinet tot nieuwe keuzes in de aanleg en het onderhoud van infrastructuur. Minister Vincent Karremans (VVD) en staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur willen voor de zomer duidelijk maken welke "prioritering" ze maken. Dat kan betekenen dat geplande projecten niet meer doorgaan, waarschuwen ze in een brief aan de Tweede Kamer.
5 uur geleden