Nederland moet stoppen met uitvoer onderdelen F-35 naar Israël
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet de export naar Israël van onderdelen voor F-35 gevechtsvliegtuigen binnen zeven dagen stopzetten. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep maandag beslist. De zaak was aangespannen door Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum.
De drie organisaties eisten het verbod op de uitvoer, omdat de Israëlische F-35's zouden bijdragen aan (mogelijke) genocide en ernstige en grootschalige schendingen van het oorlogsrecht in de Gazastrook. De eis was eerder door de rechtbank afgewezen. Het hof oordeelde maandag dat wel degelijk een "duidelijk risico" bestaat dat Israël met zijn F-35's het humanitair oorlogsrecht in Gaza ernstig schendt. Israël houdt bij zijn aanvallen onvoldoende rekening met de gevolgen voor de burgerbevolking, aldus het hof.
Het gaat om Amerikaanse onderdelen voor het gevechtsvliegtuig die liggen opgeslagen in een logistiek centrum op vliegbasis Woensdrecht. Vandaaruit gaan de reserveonderdelen naar alle Europese landen die de F-35 gebruiken, inclusief Israël. Sinds de uitbraak van de oorlog in de Gazastrook ruim vier maanden geleden zijn ook nog onderdelen voor de F-35 naar Israël uitgevoerd.
Vergunning
De minister voor Buitenlandse Handel heeft dan wel de vergunning voor de uitvoer van de onderdelen van de F-35 na de uitbraak van de oorlog opnieuw beoordeeld, maar heeft dat volgens het gerechtshof niet correct gedaan. Bij die beoordeling hadden onder meer buitenlandpolitieke of economische afwegingen geen rol mogen spelen. De verplichting die voortvloeit uit andere internationale verdragen zoals het wapenhandelsverdrag om mogelijke schending van het oorlogsrecht te voorkomen weegt zwaarder.
Het hof is ook niet overtuigd van het argument van de Staat dat een verbod op de export van de onderdelen grote gevolgen zou hebben voor de relatie van Nederland met de Verenigde Staten en Israël en dat zelfs het voortbestaan van de locatie in Woensdrecht op het spel zou staan. Het kabinet kan trouwens wel een nieuwe vergunning geven voor de export van de onderdelen, maar dan wel met de voorwaarde dat Israël de F-35 niet inzet in Gaza.
De oorlog begon op 7 oktober toen Hamas een aanval uitvoerde op Israël waarbij ongeveer 1200 doden vielen. Daarna begon de aanval van Israël op Gaza waarbij inmiddels bijna 30.000 Palestijnen zijn omgekomen. Ook is meer dan de helft van de gebouwen verwoest. De bevolking is op de vlucht geslagen en er is een groot gebrek aan basisbehoeften waaronder voedsel, water en medicijnen.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Na The Rights Forum heeft ook de Turkse arbeidersvereniging HTIB aangekondigd aangifte te doen tegen Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) naar aanleiding van zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers. Die zetten volgens de organisatie aan tot haat en geweld.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gevolgen van de blokkade van de Straat van Hormuz zijn "enorm" en minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking) maakt zich daar "hele grote zorgen over". Hij vindt dat de EU proactiever moet zijn. Zo verwacht hij meer coördinatie van de EU om ervoor te zorgen dat de lidstaten meer gaan doen, zei hij na afloop van een vergadering met zijn EU-collega's in Brussel. Als eerste noemt hij daarbij het tonen van solidariteit met vluchtelingen en ontheemden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ProVeenendaal heeft maandag namens een groep lokale Pro-partijen bij de Raad van State gepleit tegen de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA. De fusiepartij is omgedoopt tot Progressief Nederland, kortweg PRO. De lokale partijen zeggen nu al last te hebben van naamsverwarring. De Kiesraad vindt het aan de lokale centrale stembureaus om hierover te oordelen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2030.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een deel van het kabinet overlegt maandagavond op het Catshuis met lokale en provinciale bestuurders over de oplopende spanningen rond asielzoekerscentra. Naast premier Rob Jetten neemt ook voorzitter Sharon Dijksma van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) aan het gesprek deel.
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Mark Boumans, burgemeester van Doetinchem (VVD) en vicevoorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), vindt de uitspraak van Ruben Brekelmans (VVD) over de opvang van asielzoekers "gevaarlijk", zei hij in het tv-programma Buitenhof. Hij vindt dit niet alleen van Brekelmans, maar ook van Kamerleden en fractievoorzitters van rechtsere partijen die "het land intrekken en zeggen dat de wet kennelijk niet geldt". Brekelmans zei eerder dat het aan gemeenten zelf is om te bepalen of ze wel of geen asielopvang willen.
1 dag geleden
RIGA (ANP/RTR/AFP) - De Letse president Edgars Rinkēvičs heeft Andris Kulbergs, lid van de conservatieve oppositie, voorgedragen als de volgende minister-president. De zittende premier Evika Siliņa maakte deze week bekend terug te treden na een politieke crisis rond Oekraïense drones die het Letse luchtruim waren binnengevlogen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink vindt het 'onbegrijpelijk' dat Kamerlid Gidi Markuszower oproept tot het gebruik van geweld. Dat zei de CDA-vicepremier in televisieprogramma Café Kockelmann. "Het woord geweld is gebruikt, dat onthoudt iedereen. En dat is echt onbegrijpelijk."
2 dagen geleden