Nederland moet stoppen met uitvoer onderdelen F-35 naar Israël
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet de export naar Israël van onderdelen voor F-35 gevechtsvliegtuigen binnen zeven dagen stopzetten. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep maandag beslist. De zaak was aangespannen door Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum.
De drie organisaties eisten het verbod op de uitvoer, omdat de Israëlische F-35's zouden bijdragen aan (mogelijke) genocide en ernstige en grootschalige schendingen van het oorlogsrecht in de Gazastrook. De eis was eerder door de rechtbank afgewezen. Het hof oordeelde maandag dat wel degelijk een "duidelijk risico" bestaat dat Israël met zijn F-35's het humanitair oorlogsrecht in Gaza ernstig schendt. Israël houdt bij zijn aanvallen onvoldoende rekening met de gevolgen voor de burgerbevolking, aldus het hof.
Het gaat om Amerikaanse onderdelen voor het gevechtsvliegtuig die liggen opgeslagen in een logistiek centrum op vliegbasis Woensdrecht. Vandaaruit gaan de reserveonderdelen naar alle Europese landen die de F-35 gebruiken, inclusief Israël. Sinds de uitbraak van de oorlog in de Gazastrook ruim vier maanden geleden zijn ook nog onderdelen voor de F-35 naar Israël uitgevoerd.
Vergunning
De minister voor Buitenlandse Handel heeft dan wel de vergunning voor de uitvoer van de onderdelen van de F-35 na de uitbraak van de oorlog opnieuw beoordeeld, maar heeft dat volgens het gerechtshof niet correct gedaan. Bij die beoordeling hadden onder meer buitenlandpolitieke of economische afwegingen geen rol mogen spelen. De verplichting die voortvloeit uit andere internationale verdragen zoals het wapenhandelsverdrag om mogelijke schending van het oorlogsrecht te voorkomen weegt zwaarder.
Het hof is ook niet overtuigd van het argument van de Staat dat een verbod op de export van de onderdelen grote gevolgen zou hebben voor de relatie van Nederland met de Verenigde Staten en Israël en dat zelfs het voortbestaan van de locatie in Woensdrecht op het spel zou staan. Het kabinet kan trouwens wel een nieuwe vergunning geven voor de export van de onderdelen, maar dan wel met de voorwaarde dat Israël de F-35 niet inzet in Gaza.
De oorlog begon op 7 oktober toen Hamas een aanval uitvoerde op Israël waarbij ongeveer 1200 doden vielen. Daarna begon de aanval van Israël op Gaza waarbij inmiddels bijna 30.000 Palestijnen zijn omgekomen. Ook is meer dan de helft van de gebouwen verwoest. De bevolking is op de vlucht geslagen en er is een groot gebrek aan basisbehoeften waaronder voedsel, water en medicijnen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport neemt het advies van de Gezondheidsraad over en neemt een vaccinatie tegen meningokokken B niet op in het rijksvaccinatieprogramma. Volgens de raad wegen de voordelen niet op tegen de nadelen. Als er nieuwe vaccins voor komen, kan dit besluit veranderen.
58 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Nederlandse mijnenjager gaat eind deze week voor een NAVO-inzet naar de Middellandse Zee, zodat het marineschip tijdig naar de Straat van Hormuz kan varen als er overeenstemming is over een missie daar. Verder worden voorbereidingen getroffen om onder meer een gecombineerd search-, duik- en explosievenopruimingsteam (eventueel vanaf een Nederlands ondersteuningsschip) naar de Perzische Golf te sturen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil niet dat de NOS horecaondernemers geld vraagt om wedstrijden van het Nederlands elftal op het WK voetbal op schermen te vertonen. Zolang er niet meer dan 5000 mensen bij zijn, zou dat gratis moeten zijn, vindt een ruime meerderheid.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In een Tweede Kamerdebat klinken woensdag frustraties over de voortgang van het nieuwe spoorbeveiligingssysteem ERTMS. Het kost mogelijk 15 miljard euro en het kan tot 2060 à 2070 duren om het helemaal in te voeren, stond in een recent rapport. Kamerleden vinden dat te duur en te traag, al hebben ze weinig concrete voorstellen om er iets aan te doen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De relatie van Nederland en Europa met de Verenigde Staten is "onomkeerbaar" veranderd, zegt premier Rob Jetten. In een grote toespraak over het buitenlandbeleid van zijn kabinet waarschuwde hij dat de houding van Europa's voormalige grote beschermheer de komende jaren "uitdagend" zal blijven. "Het is naïef om te denken dat bij een nieuwe Amerikaanse president we terug naar vroeger gaan."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep rechtse oppositiepartijen onder aanvoering van JA21 doet een poging om de spreidingswet van tafel te krijgen. Zij dienen daarvoor een initiatiefwet in. De kans dat die snel een meerderheid krijgt in de Tweede Kamer is klein. In het coalitieakkoord is afgesproken dat deze wet, die een eerlijke verdeling van asielzoekers over het land regelt, voorlopig in stand blijft. Linkse partijen willen haar eveneens behouden.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zet de bezuinigingen op de uitkeringen van werklozen en arbeidsongeschikten "in de voorgestelde vorm" niet door. Ook stopt het met het veel bekritiseerde plan om de AOW-leeftijd op termijn sneller te laten stijgen. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) in een brief aan de vakbonden. Met deze handreikingen aan de vakbonden hoopt de D66-bewindsman "ruimte te maken" voor overleg met de sociale partners.
1 dag geleden