Nederland helpt Amerikanen bij reis naar maan: dit is eredivisie
LEIDEN (ANP) - Over een paar jaar moeten weer mensen op de maan rondlopen. Als eerste stap willen de Verenigde Staten maandag beginnen aan de generale repetitie: de missie Artemis I. Een ruimtevaartuig moet in zes weken tijd naar de maan vliegen, eromheen draaien en terugkeren naar de aarde. Aan boord zitten nog geen mensen en er komt nog geen maanlanding.
De vlucht krijgt hulp uit Nederland, want de zonnepanelen komen uit Leiden. Die zorgen voor de stroomvoorziening aan boord. Ze zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland, dat vroeger Dutch Space heette en daarvoor Fokker Ruimtevaart. De panelen maken deel uit van de Europese 'motorkap' achter het Amerikaanse vooronder waar de astronauten later zitten.
Het vaartuig heet de Orion. Bij de lancering maandag zit hij boven in de 100 meter hoge raket SLS. Die moet opstijgen vanaf Kennedy Space Center, de historische ruimtebasis bij Cape Canaveral in Florida. Het zogenoemde lanceervenster, de tijd waarin de raket kan beginnen aan de vlucht, gaat maandag om 14.33 uur Nederlandse tijd open en sluit twee uur later. Als het dan niet lukt om te vertrekken, zijn er herkansingen op 2 en 5 september.
Geschiedenis
Neil Armstrong en Buzz Aldrin zetten in juli 1969 als eerste mensen ooit voet op de maan. Gene Cernan was in december 1972 de twaalfde en laatste Amerikaan op de maan. Ongeveer twintig jaar geleden besloot het Witte Huis dat het tijd was om die tijden te laten herleven. Met vallen en opstaan werden een nieuwe raket en een nieuw vaartuig gebouwd. De Verenigde Staten krijgen daarbij hulp van Europa en Canada.
Rob van Hassel, die bij Airbus de ontwikkeling van de Nederlandse zonnepanelen leidde, was ten tijde van de maanlandingen een kind, en zoals zo veel leeftijdsgenootjes zat hij toen geboeid voor de tv. Dat hij nu zelf betrokken is bij de terugkeer, maakt de cirkel rond. "Toen ik een jaar of zeven was en in Deurne woonde, haalden mijn ouders mij uit bed voor de eerste maanlanding. Ik zag dat en zei: dat wil ik later doen. Mijn ouders dachten dat ik astronaut wilde worden. Nee, ik wilde raketten bouwen. Ik kon mijn ogen niet van de maanlander en het gouden folie afhouden. Dat mensen straks mede dankzij onze zonnepanelen terug naar de maan gaan, daar kan ik me nu nog geen voorstelling van maken."
Van Hassel is naar eigen zeggen niet zenuwachtig, maar wel een beetje gespannen voor de maanmissie. "Het is ongeveer de 150e lancering van een sonde waar onze zonnepanelen op zitten. Maar dat dit de opmaat is naar nieuwe reizen van mensen naar de maan, dat maakt het anders dan normaal. Alles is complexer dan we gewend zijn. Dat wij hier aan mee mogen doen is superleuk, het geeft cachet, het is de eredivisie van de ruimtevaart."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) wil dat het concert dat rapper Ye op 6 juni in het GelreDome in Arnhem geeft, wordt gecanceld. Die oproep doet het CIDI dinsdag op X. De organisatie roept "Tweede Kamer, media en burgemeester Ahmed Marcouch" op om "nee tegen haat" te zeggen en het concert van de artiest, die doorbrak onder de naam Kanye West, te schrappen.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Op de derde zittingsdag in de zedenzaak tegen Mark S. (32) uit Borculo, verdacht van verkrachting en grootschalige sextortion, is naar voren gekomen dat S. kampt met een persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken. Gedragsdeskundigen adviseren een langdurige behandeling in de vorm van tbs met voorwaarden en mogelijk tbs met dwangverpleging.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Werkgevers, boerenorganisaties, de bouw en andere sectoren in en rond de Veluwe zijn kritisch over de plannen van het Gelderse provinciebestuur voor de zogeheten stikstofzones. Gelderland wil in stroken van 500 meter in en rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden maatregelen nemen. Het doel is de stikstofuitstoot fors te verminderen en de staat van de natuur te verbeteren. Brancheorganisaties zeggen dat de plannen nu niet uitvoerbaar zijn. Ze bieden volgens hen geen garantie op het loskrijgen van de vergunningverlening en het legaliseren van PAS-melders.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sinds koningin Máxima zich heeft aangemeld als reservist bij de Koninklijke Landmacht, zijn meer mensen online op zoek gegaan naar informatie over werk bij Defensie. Dat laat een woordvoerder van het ministerie desgevraagd weten aan het ANP.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tot veertien jaar cel geëist tegen vier mannen in het proces rond de moord op Vincent Jalink. De 38-jarige Jalink werd op 27 mei 2016 bij zijn huis in Diemen met twaalf kogels doodgeschoten in het bijzijn van zijn toen 9-jarige zoontje. De schutter kreeg in 2023 in hoger beroep 22 jaar celstraf.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft dinsdag vijftien mensen opgepakt omdat ze op TikTok anderen zouden hebben aangespoord tot terreuraanslagen. Ze worden ervan verdacht propaganda voor terreurgroep Islamitische Staat te hebben verspreid. Volgens het Openbaar Ministerie hebben ze ook het martelaarschap verheerlijkt.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Scholen en werkgevers zouden ruimtes moeten inrichten om te bidden en flexibel om moeten gaan met religieuze feestdagen. Dat zijn enkele aanbevelingen die het Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS) dinsdag doet voor het tegengaan van discriminatie van moslimjongeren. Het platform deed onderzoek naar de ervaringen van jonge Nederlandse moslims.
6 uur geleden