Nederland helpt Amerikanen bij reis naar maan: dit is eredivisie
LEIDEN (ANP) - Over een paar jaar moeten weer mensen op de maan rondlopen. Als eerste stap willen de Verenigde Staten maandag beginnen aan de generale repetitie: de missie Artemis I. Een ruimtevaartuig moet in zes weken tijd naar de maan vliegen, eromheen draaien en terugkeren naar de aarde. Aan boord zitten nog geen mensen en er komt nog geen maanlanding.
De vlucht krijgt hulp uit Nederland, want de zonnepanelen komen uit Leiden. Die zorgen voor de stroomvoorziening aan boord. Ze zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland, dat vroeger Dutch Space heette en daarvoor Fokker Ruimtevaart. De panelen maken deel uit van de Europese 'motorkap' achter het Amerikaanse vooronder waar de astronauten later zitten.
Het vaartuig heet de Orion. Bij de lancering maandag zit hij boven in de 100 meter hoge raket SLS. Die moet opstijgen vanaf Kennedy Space Center, de historische ruimtebasis bij Cape Canaveral in Florida. Het zogenoemde lanceervenster, de tijd waarin de raket kan beginnen aan de vlucht, gaat maandag om 14.33 uur Nederlandse tijd open en sluit twee uur later. Als het dan niet lukt om te vertrekken, zijn er herkansingen op 2 en 5 september.
Geschiedenis
Neil Armstrong en Buzz Aldrin zetten in juli 1969 als eerste mensen ooit voet op de maan. Gene Cernan was in december 1972 de twaalfde en laatste Amerikaan op de maan. Ongeveer twintig jaar geleden besloot het Witte Huis dat het tijd was om die tijden te laten herleven. Met vallen en opstaan werden een nieuwe raket en een nieuw vaartuig gebouwd. De Verenigde Staten krijgen daarbij hulp van Europa en Canada.
Rob van Hassel, die bij Airbus de ontwikkeling van de Nederlandse zonnepanelen leidde, was ten tijde van de maanlandingen een kind, en zoals zo veel leeftijdsgenootjes zat hij toen geboeid voor de tv. Dat hij nu zelf betrokken is bij de terugkeer, maakt de cirkel rond. "Toen ik een jaar of zeven was en in Deurne woonde, haalden mijn ouders mij uit bed voor de eerste maanlanding. Ik zag dat en zei: dat wil ik later doen. Mijn ouders dachten dat ik astronaut wilde worden. Nee, ik wilde raketten bouwen. Ik kon mijn ogen niet van de maanlander en het gouden folie afhouden. Dat mensen straks mede dankzij onze zonnepanelen terug naar de maan gaan, daar kan ik me nu nog geen voorstelling van maken."
Van Hassel is naar eigen zeggen niet zenuwachtig, maar wel een beetje gespannen voor de maanmissie. "Het is ongeveer de 150e lancering van een sonde waar onze zonnepanelen op zitten. Maar dat dit de opmaat is naar nieuwe reizen van mensen naar de maan, dat maakt het anders dan normaal. Alles is complexer dan we gewend zijn. Dat wij hier aan mee mogen doen is superleuk, het geeft cachet, het is de eredivisie van de ruimtevaart."
Meer uit Binnenland
HAWIJA (ANP) - Minister Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) heeft in Hawija persoonlijk excuses aangeboden voor het bombardement op de Iraakse stad in 2015. Dat heeft het ministerie van Defensie donderdag laten weten. Bij de luchtaanval op een bommenfabriek van terreurgroep IS kwamen destijds tientallen mensen om het leven.
50 minuten geleden
DEN HELDER (ANP) - De NAVO zou komende tijd een vlootverband naar Groenland kunnen sturen, zegt de commandant van het NAVO-eskader dat afgelopen jaar de noordelijke wateren bewaakte. En Nederland zou "als er een vraag komt" daaraan kunnen bijdragen, verzekert commandeur Arjen Warnaar. Ook al moet de marine ook wel even op adem komen, na een jaar lang aan de leiding van de noordelijke NAVO-missie.
1 uur geleden
ATHENE (ANP) - Hulporganisaties zijn kritisch op het plan van demissionair asielminister David van Weel (VVD) om asielzoekers terug te sturen naar Griekenland, als dat hun oorspronkelijke land van aankomst was. Dat mocht jarenlang niet van rechters wegens erbarmelijke omstandigheden in opvangkampen. Die zijn volgens Van Weel verbeterd. Hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en Stichting Bootvluchteling, maar ook de ombudsman van Griekenland trekken dat in twijfel.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitbreiden van het gebruik van de enkelband kan ervoor zorgen dat het cellentekort kleiner wordt, schrijft de Inspectie Justitie en Veiligheid in het rapport Vrijheid aan banden. Volgens de inspectie zijn de voorwaarden voor enkelbandgebruik helder genoeg en werkt het momenteel ook goed.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het seksueel misbruik van jonge meisjes door Mels van B., verdachte in de geruchtmakende Barendrechtse zedenzaak, heeft diep ingegrepen in het leven van de gezinnen van de slachtoffers. Donderdag hoort de rechtbank vijftien verklaringen van betrokken ouders en slachtoffers. "Je hebt ons kind iets onherstelbaars aangedaan", zei een moeder in de rechtszaal in haar verklaring tegen de verdachte. "Je hebt haar vrijheid en onschuld weggenomen."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De restauratie van het schilderij De Stier van Paulus Potter is na anderhalf jaar afgerond. Vanaf eind februari is het beroemde schilderij uit de zeventiende eeuw weer te zien in de 'Potterzaal' van museum Mauritshuis in Den Haag. "Het gehele werk is ontdaan van vergeelde vernislagen, de overschilderingen uit het verleden zijn verwijderd, beschadigingen hersteld en het schilderij 'straalt' weer", meldt het museum.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog niet eerder waren er zo weinig geregistreerde woninginbraken als vorig jaar. De politie telde in 2025 ongeveer 21.600 inbraken, ruim 800 minder dan het jaar ervoor. Dat is het laagste aantal sinds de politie begon met het bijhouden van deze cijfers in 2012, blijkt uit een analyse van ANP.
2 uur geleden