Nederland helpt Amerikanen bij reis naar maan: dit is eredivisie
LEIDEN (ANP) - Over een paar jaar moeten weer mensen op de maan rondlopen. Als eerste stap willen de Verenigde Staten maandag beginnen aan de generale repetitie: de missie Artemis I. Een ruimtevaartuig moet in zes weken tijd naar de maan vliegen, eromheen draaien en terugkeren naar de aarde. Aan boord zitten nog geen mensen en er komt nog geen maanlanding.
De vlucht krijgt hulp uit Nederland, want de zonnepanelen komen uit Leiden. Die zorgen voor de stroomvoorziening aan boord. Ze zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland, dat vroeger Dutch Space heette en daarvoor Fokker Ruimtevaart. De panelen maken deel uit van de Europese 'motorkap' achter het Amerikaanse vooronder waar de astronauten later zitten.
Het vaartuig heet de Orion. Bij de lancering maandag zit hij boven in de 100 meter hoge raket SLS. Die moet opstijgen vanaf Kennedy Space Center, de historische ruimtebasis bij Cape Canaveral in Florida. Het zogenoemde lanceervenster, de tijd waarin de raket kan beginnen aan de vlucht, gaat maandag om 14.33 uur Nederlandse tijd open en sluit twee uur later. Als het dan niet lukt om te vertrekken, zijn er herkansingen op 2 en 5 september.
Geschiedenis
Neil Armstrong en Buzz Aldrin zetten in juli 1969 als eerste mensen ooit voet op de maan. Gene Cernan was in december 1972 de twaalfde en laatste Amerikaan op de maan. Ongeveer twintig jaar geleden besloot het Witte Huis dat het tijd was om die tijden te laten herleven. Met vallen en opstaan werden een nieuwe raket en een nieuw vaartuig gebouwd. De Verenigde Staten krijgen daarbij hulp van Europa en Canada.
Rob van Hassel, die bij Airbus de ontwikkeling van de Nederlandse zonnepanelen leidde, was ten tijde van de maanlandingen een kind, en zoals zo veel leeftijdsgenootjes zat hij toen geboeid voor de tv. Dat hij nu zelf betrokken is bij de terugkeer, maakt de cirkel rond. "Toen ik een jaar of zeven was en in Deurne woonde, haalden mijn ouders mij uit bed voor de eerste maanlanding. Ik zag dat en zei: dat wil ik later doen. Mijn ouders dachten dat ik astronaut wilde worden. Nee, ik wilde raketten bouwen. Ik kon mijn ogen niet van de maanlander en het gouden folie afhouden. Dat mensen straks mede dankzij onze zonnepanelen terug naar de maan gaan, daar kan ik me nu nog geen voorstelling van maken."
Van Hassel is naar eigen zeggen niet zenuwachtig, maar wel een beetje gespannen voor de maanmissie. "Het is ongeveer de 150e lancering van een sonde waar onze zonnepanelen op zitten. Maar dat dit de opmaat is naar nieuwe reizen van mensen naar de maan, dat maakt het anders dan normaal. Alles is complexer dan we gewend zijn. Dat wij hier aan mee mogen doen is superleuk, het geeft cachet, het is de eredivisie van de ruimtevaart."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Meerdere experts hebben het kabinet en de Tweede Kamer opgeroepen de regie te pakken om DigiD uit Amerikaanse handen te houden. Bij een gesprek in de Tweede Kamer zeiden alle aanwezige experts dat er grote risico's kleven aan de overname van Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan werken.
56 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het vergelijken van de omstreden Amerikaanse immigratieacties met gebeurtenissen tijdens de Holocaust doet geen recht aan het verleden, en ook niet aan het heden. Dat zegt directeur Ronald Leopold van de Anne Frank Stichting in reactie op opmerkingen van de Amerikaanse gouverneur Tim Walz van Minnesota.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zes op de tien jongeren tussen de 12 en 18 jaar zijn van plan een helm te gaan dragen op de elektrische fiets of fatbike, als dit volgend jaar voor minderjarigen verplicht wordt. Zin hebben zij er niet in, slechts ongeveer de helft is het eens met de maatregel. Bij ouders is het draagvlak groter: acht op de tien vinden de helmplicht een goed idee.
4 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De provincie Groningen heeft voor het eerst geld vrijgemaakt voor schapen- en geitenhouders die wolfwerende rasters willen plaatsen. In totaal is voor dit jaar 250.000 euro beschikbaar. Voor elke aanvrager geldt een minimumbedrag van 570 euro en een maximumbedrag van 30.000 euro.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Natuur & Milieu is "ongelofelijk blij" dat de meerderheid van de Tweede Kamer zich schaart achter het alternatieve plan voor de A27 bij Amelisweerd, waardoor geen bos hoeft te worden gekapt. De milieuorganisatie noemt het een "wijs besluit" en ziet daarin ook een mooi voorbeeld voor andere grote infrastructurele projecten.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS neemt voorzorgsmaatregelen in het noorden van het land omdat daar sneeuw en ijzel worden verwacht. Mensen die van en naar Groningen, Friesland en Drenthe reizen, moeten woensdagochtend daarom een keer extra overstappen in Zwolle.
4 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - F-35-gevechtsvliegtuigen hebben dinsdag voor het eerst vanaf Schiphol gevlogen. De F-35's oefenden voor oorlogstijd vanaf Nederlands belangrijkste burgerluchthaven, terwijl de normale passagiers- en vrachtvluchten gewoon doorgingen. Zonder enige overlast, zegt Schiphol, op het "ongelooflijke lawaai" van de straaljagers na.
4 uur geleden