Nederland helpt Amerikanen bij reis naar maan: dit is eredivisie
LEIDEN (ANP) - Over een paar jaar moeten weer mensen op de maan rondlopen. Als eerste stap willen de Verenigde Staten maandag beginnen aan de generale repetitie: de missie Artemis I. Een ruimtevaartuig moet in zes weken tijd naar de maan vliegen, eromheen draaien en terugkeren naar de aarde. Aan boord zitten nog geen mensen en er komt nog geen maanlanding.
De vlucht krijgt hulp uit Nederland, want de zonnepanelen komen uit Leiden. Die zorgen voor de stroomvoorziening aan boord. Ze zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland, dat vroeger Dutch Space heette en daarvoor Fokker Ruimtevaart. De panelen maken deel uit van de Europese 'motorkap' achter het Amerikaanse vooronder waar de astronauten later zitten.
Het vaartuig heet de Orion. Bij de lancering maandag zit hij boven in de 100 meter hoge raket SLS. Die moet opstijgen vanaf Kennedy Space Center, de historische ruimtebasis bij Cape Canaveral in Florida. Het zogenoemde lanceervenster, de tijd waarin de raket kan beginnen aan de vlucht, gaat maandag om 14.33 uur Nederlandse tijd open en sluit twee uur later. Als het dan niet lukt om te vertrekken, zijn er herkansingen op 2 en 5 september.
Geschiedenis
Neil Armstrong en Buzz Aldrin zetten in juli 1969 als eerste mensen ooit voet op de maan. Gene Cernan was in december 1972 de twaalfde en laatste Amerikaan op de maan. Ongeveer twintig jaar geleden besloot het Witte Huis dat het tijd was om die tijden te laten herleven. Met vallen en opstaan werden een nieuwe raket en een nieuw vaartuig gebouwd. De Verenigde Staten krijgen daarbij hulp van Europa en Canada.
Rob van Hassel, die bij Airbus de ontwikkeling van de Nederlandse zonnepanelen leidde, was ten tijde van de maanlandingen een kind, en zoals zo veel leeftijdsgenootjes zat hij toen geboeid voor de tv. Dat hij nu zelf betrokken is bij de terugkeer, maakt de cirkel rond. "Toen ik een jaar of zeven was en in Deurne woonde, haalden mijn ouders mij uit bed voor de eerste maanlanding. Ik zag dat en zei: dat wil ik later doen. Mijn ouders dachten dat ik astronaut wilde worden. Nee, ik wilde raketten bouwen. Ik kon mijn ogen niet van de maanlander en het gouden folie afhouden. Dat mensen straks mede dankzij onze zonnepanelen terug naar de maan gaan, daar kan ik me nu nog geen voorstelling van maken."
Van Hassel is naar eigen zeggen niet zenuwachtig, maar wel een beetje gespannen voor de maanmissie. "Het is ongeveer de 150e lancering van een sonde waar onze zonnepanelen op zitten. Maar dat dit de opmaat is naar nieuwe reizen van mensen naar de maan, dat maakt het anders dan normaal. Alles is complexer dan we gewend zijn. Dat wij hier aan mee mogen doen is superleuk, het geeft cachet, het is de eredivisie van de ruimtevaart."
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Het herstel van de Nederlandse zoetwaternatuur hapert. Milieubeleid wierp jarenlang zijn vruchten af, maar op meerdere terreinen is de stijgende lijn gestopt of gaat het zelfs weer de verkeerde kant op. "Het biodiversiteitsherstel in beken en rivieren is omgeslagen in achteruitgang", waarschuwen het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), SoortenNL en Sovon in een dinsdag verschenen editie van het Living Planet Report.
17 minuten geleden
CADIER EN KEER (ANP) - Bij een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in het Limburgse Cadier en Keer is maandagavond brand uitgebroken. De politie doet onderzoek naar mogelijke brandstichting en heeft een verdachte aangehouden.
20 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Bij de Gelredome in Arnhem wordt opnieuw geprotesteerd tegen de komst van Ye naar Nederland. De Amerikaanse rapper geeft maandagavond een concert in het stadion, zijn tweede in Nederland sinds 2013. Het protest is met een handvol demonstranten een stuk kleinschaliger dan dat van zaterdag. Toen waren er enkele tientallen betogers.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Overheid en politiek houden zich te afzijdig als het gaat om discriminatie en racisme. Dat zei Joyce Sylvester, voorzitter van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, maandag bij de presentatie van haar eindrapport. "Wie de macht heeft om grenzen te stellen, en zwijgt wanneer mensen worden gediscrimineerd om wie zij zijn, houdt de status quo in stand."
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aanbevelingen om discriminatie en racisme tegen te gaan zijn onvoldoende opgevolgd door de overheid. Dat stelt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme in haar eindrapport. Daarom is er volgens de commissie nog steeds sprake van wijdverbreide discriminatie bij de overheid. De commissie komt met tien aanbevelingen die "vragen om politieke moed, leiderschap, bestuurlijke en ambtelijke inzet en maatschappelijke betrokkenheid".
10 uur geleden
RODEN (ANP) - Er is nog steeds geen structurele opvangplek gevonden voor asielzoekers die niet in het overvolle aanmeldcentrum bij Ter Apel kunnen slapen. Tot en met donderdagochtend hoeven zij niet buiten op het gras bij het azc te slapen, maar kunnen ze terecht in een sporthal van Sportcentrum De Hullen in het Drentse Roden.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een nieuwe groep wil dat vrouwen een schadevergoeding krijgen van het laboratorium Clinical Diagnostics. Hackers hadden daar vorig jaar ingebroken, waarna ze de medische gegevens buitmaakten van honderdduizenden vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarom start het Women's Rights Collective een massaclaim, waarvoor vrouwen zich nu kunnen aanmelden.
11 uur geleden