NAVO wil zich wapenen tegen dreiging autoritair China en Rusland
BRUSSEL (ANP) - De NAVO heeft te stellen met "systeemrivaliteit" van assertieve en autoritaire mogendheden als China en Rusland. Dat raakt ook de veiligheid van het bondgenootschap, hebben de leiders van de NAVO-landen maandag vastgesteld.
China's ambities en gedrag vormen "systemische uitdagingen" voor de wereldorde van onderlinge afspraken en regels, constateren premier Mark Rutte en zijn 29 collega's. Maar ook voor terreinen die "relevant zijn voor de veiligheid van de alliantie".
De leiders kwamen maandag voor het eerst in anderhalf jaar bijeen op het NAVO-hoofdkwartier. Voor de Amerikaanse president Joe Biden was het zijn debuut in Brussel. Daar sprak hij, na de jaren van onzekerheid onder zijn voorganger Donald Trump, zijn "krachtige toewijding" aan de NAVO uit, zei NAVO-chef Jens Stoltenberg na afloop. De bondgenoten hebben hun "eenheid, solidariteit en saamhorigheid herbevestigd en openen een nieuw hoofdstuk in de trans-Atlantische betrekkingen", stellen ze in de slotverklaring.
Onderlinge onmin
De dertig bondgenoten hebben ook afgesproken meer met elkaar te overleggen en af te stemmen. Ze willen voorkomen dat ze elkaar verrassen, zoals Europese bondgenoten de VS onder Trump keer op keer verweten. Het nauwere overleg moet ook helpen onderlinge onmin, bijvoorbeeld tussen Turkije en een reeks andere lidstaten, te sussen. Of in ieder geval niet uit de hand te laten lopen. Dat ze op deze NAVO-top veel meer afspraken hebben gemaakt dan bij de edities van de afgelopen jaren, geldt als een eerste blijk daarvan.
Biden verzekerde de NAVO-bondgenoten dat ze op de VS kunnen rekenen, maar verwacht ook wat terug. Vrije democratische landen moeten zich verweren tegen opkomende autoritaire staten, vindt hij. Zeker tegen China, dat hij als geduchte concurrent ziet. Maar veel Europese lidstaten koesteren de handel met China en willen het land niet als tegenstander, laat staan vijand aanmerken.
Systeemrivaal
Om zich tegen de opkomst van deze "systeemrivaal" te wapenen, hoeft de NAVO haar werkveld niet plotseling te verleggen naar Oost-Azië, zegt Stoltenberg. "China komt naar ons toe." De alliantie, die van origine Europa en Noord-Amerika beschermt tegen vooral oervijand Rusland, zou zich volgens de Noorse secretaris-generaal het best kunnen verdedigen door de eigen veerkracht op te vijzelen. Bovendien komen de aanvallers van de toekomst niet met tanks over de Lüneburger heide, maar via een internetkabel of uit de ruimte.
Sommige lidstaten hadden graag gezien dat de NAVO ernaar zou streven om in 2050 'klimaatneutraal' te worden. Daarover werden de bondgenoten het nog niet eens. Stoltenberg gaat een "realistisch" klimaatdoel voorstellen, hebben ze afgesproken.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat zijn ultimatum aan Iran om de Straat van Hormuz te openen dinsdagavond afloopt. "Als ze tegen dinsdagavond niets ondernemen, zullen ze geen elektriciteitscentrales meer hebben en zullen er geen bruggen meer overeind staan," aldus Trump in een interview met The Wall Street Journal.
39 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump denkt dat er een "goede kans" is dat er maandag een deal gesloten wordt met Iran. Hij zei tegen Fox News dat er op dit moment onderhandeld wordt, met nog een ruime dag te gaan tot het ultimatum afloopt dat Trump eerder stelde.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het tweede Amerikaanse F-15-bemanningslid dat uit Iran is gered, is "ernstig gewond", verklaart de Amerikaanse president Donald Trump zondagmiddag op Truth Social. Hij zei eerder al dat de militair verwondingen had opgelopen en dat het goed met hem komt.
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - De aankondiging dat Ye, ook bekend als Kanye West, deze zomer drie optredens doet op het Wireless Festival in Londen heeft tot ophef geleid in het Verenigd Koninkrijk. Pepsi heeft zich inmiddels teruggetrokken als sponsor van het festival en premier Keir Starmer heeft het "zeer zorgwekkend" genoemd.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Een vrachtschip met graan is gezonken in de Zee van Azov en daarbij is zeker één persoon om het leven gekomen, meldt de pro-Russische gouverneur van het bezette deel van de Oekraïense regio Cherson. Twee personen zijn vermist.
5 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP) - Paus Leo XIV heeft in zijn eerste paasboodschap wereldleiders opgeroepen om "te kiezen voor vrede". Hij sprak op een vol Sint-Pietersplein over de vele conflicten in de wereld, maar noemde geen landen en gebieden bij naam.
7 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - China bevestigt dat het een Fransman heeft geëxecuteerd vanwege drugssmokkel. Het tegengaan van drugscriminaliteit is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle landen, verklaart de Chinese ambassade in Frankrijk hierover.
8 uur geleden