NAVO wil zich wapenen tegen dreiging autoritair China en Rusland
BRUSSEL (ANP) - De NAVO heeft te stellen met "systeemrivaliteit" van assertieve en autoritaire mogendheden als China en Rusland. Dat raakt ook de veiligheid van het bondgenootschap, hebben de leiders van de NAVO-landen maandag vastgesteld.
China's ambities en gedrag vormen "systemische uitdagingen" voor de wereldorde van onderlinge afspraken en regels, constateren premier Mark Rutte en zijn 29 collega's. Maar ook voor terreinen die "relevant zijn voor de veiligheid van de alliantie".
De leiders kwamen maandag voor het eerst in anderhalf jaar bijeen op het NAVO-hoofdkwartier. Voor de Amerikaanse president Joe Biden was het zijn debuut in Brussel. Daar sprak hij, na de jaren van onzekerheid onder zijn voorganger Donald Trump, zijn "krachtige toewijding" aan de NAVO uit, zei NAVO-chef Jens Stoltenberg na afloop. De bondgenoten hebben hun "eenheid, solidariteit en saamhorigheid herbevestigd en openen een nieuw hoofdstuk in de trans-Atlantische betrekkingen", stellen ze in de slotverklaring.
Onderlinge onmin
De dertig bondgenoten hebben ook afgesproken meer met elkaar te overleggen en af te stemmen. Ze willen voorkomen dat ze elkaar verrassen, zoals Europese bondgenoten de VS onder Trump keer op keer verweten. Het nauwere overleg moet ook helpen onderlinge onmin, bijvoorbeeld tussen Turkije en een reeks andere lidstaten, te sussen. Of in ieder geval niet uit de hand te laten lopen. Dat ze op deze NAVO-top veel meer afspraken hebben gemaakt dan bij de edities van de afgelopen jaren, geldt als een eerste blijk daarvan.
Biden verzekerde de NAVO-bondgenoten dat ze op de VS kunnen rekenen, maar verwacht ook wat terug. Vrije democratische landen moeten zich verweren tegen opkomende autoritaire staten, vindt hij. Zeker tegen China, dat hij als geduchte concurrent ziet. Maar veel Europese lidstaten koesteren de handel met China en willen het land niet als tegenstander, laat staan vijand aanmerken.
Systeemrivaal
Om zich tegen de opkomst van deze "systeemrivaal" te wapenen, hoeft de NAVO haar werkveld niet plotseling te verleggen naar Oost-Azië, zegt Stoltenberg. "China komt naar ons toe." De alliantie, die van origine Europa en Noord-Amerika beschermt tegen vooral oervijand Rusland, zou zich volgens de Noorse secretaris-generaal het best kunnen verdedigen door de eigen veerkracht op te vijzelen. Bovendien komen de aanvallers van de toekomst niet met tanks over de Lüneburger heide, maar via een internetkabel of uit de ruimte.
Sommige lidstaten hadden graag gezien dat de NAVO ernaar zou streven om in 2050 'klimaatneutraal' te worden. Daarover werden de bondgenoten het nog niet eens. Stoltenberg gaat een "realistisch" klimaatdoel voorstellen, hebben ze afgesproken.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de EU-leiders António Costa komt binnen een paar weken met een nieuw onderhandelingsvoorstel voor de EU-meerjarenbegroting 2028-2034, zo is donderdag besloten tijdens de EU-top. Dat laat een hoge EU-bron weten.
14 minuten geleden
CALAIS (ANP) - Aan de Franse kant van de Kanaaltunnel naar het Verenigd Koninkrijk heeft een ongeluk plaatsgevonden tussen een trein en een voertuig, mogelijk een bus. Dat melden Franse media, waaronder TF1, dat ter plaatse is. Bij het ongeluk zijn voor zover bekend negentien gewonden gevallen, van wie vijf ernstig. Volgens TF1 is het treinverkeer in beide rijrichtingen opgeschort.
1 uur geleden
TIRANA (ANP/DPA) - Voor de derde dag op rij zijn in Albanië mensen de straat opgegaan uit onvrede met de regering en het onderwijsstelsel. In hoofdstad Tirana leidde dat opnieuw tot opstootjes met de politie. Ook in andere Albanese steden sloten donderdag mensen aan bij de demonstraties.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De door de VS gevangen genomen Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw zeggen onschuldig te zijn aan het samenspannen om Amerikaanse gevangenen te martelen. Deze nieuwe aanklacht werd recent toegevoegd aan een lopende strafzaak tegen Maduro.
4 uur geleden
ADEN (ANP/AFP/RTR) - De Houthi's hebben een raketaanval uitgevoerd op het presidentiële Al-Maashiq-paleis in Aden, dat dient als hoofdkwartier van de internationaal erkende overheid van Jemen. Hierbij zijn vijf doden gevallen en zestien mensen raakten gewond, volgens de Jemenitische gezondheidsminister.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De nieuwe persvoorlichter van het Witte Huis, Katie Zacharia, is volgens The Wall Street Journal nooit geslaagd voor het zogenoemde bar-examen in de VS. Toen president Donald Trump Zacharia aankondigde, noemde hij haar een advocaat. Sindsdien is twijfel ontstaan over of ze wel de juiste diploma's heeft.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De omstreden executie van Nidal Malik Hasan op 3 december wordt niet live uitgezonden. Dat meldt de Amerikaanse president Donald Trump op zijn platform Truth Social. De publieke executie werd vorige week door defensieminister Pete Hegseth aangekondigd. Dat leidde tot veel internationale kritiek. Trump zegt dat hij denkt dat het livestreamen een sterk afschrikmiddel zou zijn, maar "veel goede mensen zouden hem liever niet zien sterven".
6 uur geleden