NAVO-leiders eens over nieuwe norm voor veel hoger defensiebudget
DEN HAAG (ANP) - De NAVO-landen gaan 5 procent van hun economie steken in defensie en aanverwante zaken, hebben hun leiders op de top in Den Haag afgesproken. Ook onwillige landen als Spanje stemden in met de nieuwe afspraak, al legt dat land die wel wat anders uit.
De nieuwe 'NAVO-norm' is bedoeld om Europa te herbewapenen na decennialang achteroverleunen. Maar die komt vooral voort uit een eis van de Verenigde Staten. De VS verleggen hun aandacht naar China en Europa moet zijn eigen verdediging bekostigen, stelt president Donald Trump, die er het cijfer van 5 procent aan verbond.
NAVO-topman Mark Rutte kneedde die torenhoge eis om naar een haalbaarder voorstel. Dat schrijft 3,5 procent van het bruto binnenlands product voor defensie voor, plus 1,5 procent voor ondersteunende zaken. Tot nu toe was het de bedoeling om 2 procent van het bbp aan defensie te besteden.
Nieuwe norm
De lidstaten hebben tot 2035 de tijd om de nieuwe norm te halen. Dat is later dan Rutte aanvankelijk had voorgesteld, maar dat uitstel is een geste naar landen die moeite hadden met het plan. In 2029 moet het percentage worden geëvalueerd en zou het dus mogelijk verhoogd of verlaagd kunnen worden.
Spanje beweert dat de toezegging niet voor dat land geldt. Maar volgens de NAVO worden er geen uitzonderingen gemaakt. Spanje zal er wel achter komen dat het echt niet met minder kan, is voorlopig de bezweringsformule.
Maatstaven
Voor de 3,5 procent aan 'harde' defensie-uitgaven zijn vanouds duidelijke maatstaven, waardoor NAVO-landen daarmee niet kunnen marchanderen. Onder de 1,5 procent vallen onder meer investeringen in infrastructuur, maatschappelijke weerbaarheid en de defensie-industrie, staat in de slotverklaring van de top.
De lidstaten leggen de NAVO elk jaar een plan voor met een "geloofwaardige, geleidelijke weg naar het doel", hebben ze afgesproken. Maar consequenties bij getreuzel zijn er niet, omdat de alliantie de soevereine landen nergens toe kan dwingen. Wel kan ze "blamen en shamen", wanprestaties uitmeten in de hoop op verbetering, zoals nu feitelijk al jaarlijks gebeurt.
Meer uit Buitenland
BRASILIA (ANP/AFP) - De Braziliaanse senator Flávio Bolsonaro zegt dat hij van het hooggerechtshof het land niet mag verlaten. De rechtse politicus verloor zondag de presidentsverkiezingen van de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva, een uitslag die hij niet erkent.
31 minuten geleden
AMMAN (ANP/RTR/AFP) - Jordanië heeft luchtaanvallen uitgevoerd op wat het omschreef als schuilplaatsen van militanten in het zuiden van Syrië. De "terroristische organisaties" die daar actief zijn, zouden banden hebben met de verdachten van de dodelijke aanslag op een kerk in Jordanië.
53 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat 1 miljoen dollar (bijna 895.000 euro) wordt uitgekeerd aan iedereen die kiezersfraude meldt met een arrestatie en veroordeling tot gevolg. In de Verenigde Staten worden volgende week belangrijke verkiezingen gehouden, de midterms.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BELGA) - De Franse regering heeft een pakket onderwijshervormingen voorgesteld aan scholierenorganisaties, maar deze voldoen volgens deze groeperingen niet aan hun eisen. Daarom zullen de protesten voortgezet worden, aldus de organisaties na een gesprek met premier Sébastien Lecornu.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De verdachte van een dodelijke schietpartij in twee Parijse voorsteden heeft ontkend dat de daad racistisch gemotiveerd was. Bij de schietpartij van vrijdag vielen een dode en vijf gewonden. President Emmanuel Macron sprak eerder van een racistische terreurdaad en zei dat de schutter zijn slachtoffers op basis van geloof en huidskleur koos.
3 uur geleden
CHARKIV (ANP/RTR) - Door een Russische aanval op de tweede stad van Oekraïne, Charkiv, zijn twee doden en vier gewonden gevallen. Dit meldde burgemeester Ihor Terechov.
3 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - De reis van paus Leo volgende maand naar Zuid-Amerika gaat door zoals gepland. Het Vaticaan heeft dat maandag bekendgemaakt, bijna twee weken nadat de religieuze leider werd geopereerd vanwege longkanker.
5 uur geleden