NAVO-leiders eens over nieuwe norm voor veel hoger defensiebudget
DEN HAAG (ANP) - De NAVO-landen gaan 5 procent van hun economie steken in defensie en aanverwante zaken, hebben hun leiders op de top in Den Haag afgesproken. Ook onwillige landen als Spanje stemden in met de nieuwe afspraak, al legt dat land die wel wat anders uit.
De nieuwe 'NAVO-norm' is bedoeld om Europa te herbewapenen na decennialang achteroverleunen. Maar die komt vooral voort uit een eis van de Verenigde Staten. De VS verleggen hun aandacht naar China en Europa moet zijn eigen verdediging bekostigen, stelt president Donald Trump, die er het cijfer van 5 procent aan verbond.
NAVO-topman Mark Rutte kneedde die torenhoge eis om naar een haalbaarder voorstel. Dat schrijft 3,5 procent van het bruto binnenlands product voor defensie voor, plus 1,5 procent voor ondersteunende zaken. Tot nu toe was het de bedoeling om 2 procent van het bbp aan defensie te besteden.
Nieuwe norm
De lidstaten hebben tot 2035 de tijd om de nieuwe norm te halen. Dat is later dan Rutte aanvankelijk had voorgesteld, maar dat uitstel is een geste naar landen die moeite hadden met het plan. In 2029 moet het percentage worden geëvalueerd en zou het dus mogelijk verhoogd of verlaagd kunnen worden.
Spanje beweert dat de toezegging niet voor dat land geldt. Maar volgens de NAVO worden er geen uitzonderingen gemaakt. Spanje zal er wel achter komen dat het echt niet met minder kan, is voorlopig de bezweringsformule.
Maatstaven
Voor de 3,5 procent aan 'harde' defensie-uitgaven zijn vanouds duidelijke maatstaven, waardoor NAVO-landen daarmee niet kunnen marchanderen. Onder de 1,5 procent vallen onder meer investeringen in infrastructuur, maatschappelijke weerbaarheid en de defensie-industrie, staat in de slotverklaring van de top.
De lidstaten leggen de NAVO elk jaar een plan voor met een "geloofwaardige, geleidelijke weg naar het doel", hebben ze afgesproken. Maar consequenties bij getreuzel zijn er niet, omdat de alliantie de soevereine landen nergens toe kan dwingen. Wel kan ze "blamen en shamen", wanprestaties uitmeten in de hoop op verbetering, zoals nu feitelijk al jaarlijks gebeurt.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Op verzoek van de EU-lidstaten heeft de Europese Commissie een lijst met opties opgesteld voor handelsrestricties op producten uit de door Israël bezette gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Dat bevestigt een woordvoerder van de Europese Commissie donderdag. De opties worden maandag besproken op een vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.
16 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de Amerikaanse "avonturen" in de Straat van Hormuz aangewezen als oorzaak van het oplaaiende geweld tussen beide landen. Volgens Iran moeten de Amerikanen stoppen zich te bemoeien met de vaarroutes in die zeestraat, anders zullen de Iraniërs "verwoestend reageren".
48 minuten geleden
AHVAZ (ANP/AFP) - Bij de Amerikaanse aanvallen op Iran zijn in de afgelopen twee dagen zeker veertien mensen gedood, meldt het Iraanse ministerie van Gezondheid. 78 mensen raakten gewond, van wie 47 mensen nog in het ziekenhuis liggen.
4 uur geleden
LISSABON (ANP) - Zangeres Bonnie Tyler is woensdagavond op 75-jarige leeftijd overleden. Dat hebben haar familie en team bekendgemaakt in een verklaring op haar website. Tyler lag onlangs lange tijd in een kunstmatige coma na een spoedoperatie aan haar darmen. De zangeres overleed in een ziekenhuis in Portugal.
4 uur geleden
MASHHAD (ANP/AFP) - De kist met de gedode Iraanse leider Ali Khamenei is aangekomen in de oostelijke stad Mashhad. Daar zal hij later op de dag worden begraven, waarmee een zesdaagse uitvaartceremonie, waarbij zijn lichaam het hele land doorging, ten einde komt.
4 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - Het Zuid-Koreaanse hooggerechtshof heeft de veroordeling van oud-president Yoon Suk-yeol voor het verzet bij zijn arrestatie in stand gehouden. Hij krijgt een gevangenisstraf van zeven jaar, dezelfde straf die het hof van beroep hem in april oplegde.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BLOOMBERG) - Het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz is donderdag nagenoeg tot stilstand gekomen, nadat de Verenigde Staten voor de tweede dag op rij aanvallen hadden uitgevoerd op Iran. Uit scheepsgegevens blijkt dat de bewegingen in de belangrijke zeestraat zich grotendeels beperken tot een door Iran goedgekeurde route in het noorden van de Straat van Hormuz, terwijl de door de VS ondersteunde corridor bij Oman er verlaten bij ligt.
8 uur geleden