NAVO-leiders eens over nieuwe norm voor veel hoger defensiebudget
DEN HAAG (ANP) - De NAVO-landen gaan 5 procent van hun economie steken in defensie en aanverwante zaken, hebben hun leiders op de top in Den Haag afgesproken. Ook onwillige landen als Spanje stemden in met de nieuwe afspraak, al legt dat land die wel wat anders uit.
De nieuwe 'NAVO-norm' is bedoeld om Europa te herbewapenen na decennialang achteroverleunen. Maar die komt vooral voort uit een eis van de Verenigde Staten. De VS verleggen hun aandacht naar China en Europa moet zijn eigen verdediging bekostigen, stelt president Donald Trump, die er het cijfer van 5 procent aan verbond.
NAVO-topman Mark Rutte kneedde die torenhoge eis om naar een haalbaarder voorstel. Dat schrijft 3,5 procent van het bruto binnenlands product voor defensie voor, plus 1,5 procent voor ondersteunende zaken. Tot nu toe was het de bedoeling om 2 procent van het bbp aan defensie te besteden.
Nieuwe norm
De lidstaten hebben tot 2035 de tijd om de nieuwe norm te halen. Dat is later dan Rutte aanvankelijk had voorgesteld, maar dat uitstel is een geste naar landen die moeite hadden met het plan. In 2029 moet het percentage worden geëvalueerd en zou het dus mogelijk verhoogd of verlaagd kunnen worden.
Spanje beweert dat de toezegging niet voor dat land geldt. Maar volgens de NAVO worden er geen uitzonderingen gemaakt. Spanje zal er wel achter komen dat het echt niet met minder kan, is voorlopig de bezweringsformule.
Maatstaven
Voor de 3,5 procent aan 'harde' defensie-uitgaven zijn vanouds duidelijke maatstaven, waardoor NAVO-landen daarmee niet kunnen marchanderen. Onder de 1,5 procent vallen onder meer investeringen in infrastructuur, maatschappelijke weerbaarheid en de defensie-industrie, staat in de slotverklaring van de top.
De lidstaten leggen de NAVO elk jaar een plan voor met een "geloofwaardige, geleidelijke weg naar het doel", hebben ze afgesproken. Maar consequenties bij getreuzel zijn er niet, omdat de alliantie de soevereine landen nergens toe kan dwingen. Wel kan ze "blamen en shamen", wanprestaties uitmeten in de hoop op verbetering, zoals nu feitelijk al jaarlijks gebeurt.
Meer uit Buitenland
OSLO (ANP) - Het verzoek van Marius Borg Høiby om zijn voorarrest om te zetten in huisarrest met een enkelband is door de rechtbank in Oslo afgewezen. Dat meldt Noorse persbureau NTB.
6 minuten geleden
ANTWERPEN (ANP) - De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, heeft de Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, opnieuw op zijn taken gewezen. White haalde via X opnieuw uit naar de Belgische regering vanwege het besluit van het Antwerpse parket om een zaak over joodse rituele besnijders door de rechter te laten behandelen.
7 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Witte Huis denkt dicht bij een conceptovereenkomst met Iran te zijn over een einde aan de vijandelijkheden, meldt het Amerikaanse nieuwsmedium Axios op basis van ingewijden. De Amerikanen zouden de komende twee dagen een antwoord van Iran verwachten.
44 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - Israël moet de gearresteerde opvarenden van de hulpvloot voor Gaza, de Global Sumud Flotilla, "onmiddellijk en onvoorwaardelijk" vrijlaten, vindt het VN-mensenrechtenkantoor. Een woordvoerder noemt het geen misdaad om je solidair te verklaren met het lot van de Palestijnen. Ook moeten signalen dat de twee in gevangenschap zouden zijn mishandeld, worden onderzocht.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Londense politie heeft een speciaal team opgericht voor de bescherming van de Joodse gemeenschap. Het bestaat uit honderd agenten, inclusief antiterrorismespecialisten. In de Britse hoofdstad heeft een reeks antisemitische aanvallen plaatsgevonden.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland heeft het door Oekraïne afgekondigde staakt-het-vuren geschonden, zegt de Oekraïnse buitenlandminister Andri Sybiha op X. Oekraïne kondigde eerder een bestand met open einde af, dat per woensdag zou ingaan.
3 uur geleden
SEOUL (ANP) - Noord-Korea heeft in een grondwetswijziging referenties naar een verenigd Korea verwijderd. Dat meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. In een nieuwe grondwetsdefinitie van het Noord-Koreaanse grondgebied wordt niet langer gesproken van bijvoorbeeld "de noordelijke helft" van het eiland. Ook wordt erkend dat het land in het zuiden aan Zuid-Korea grenst.
3 uur geleden