NAVO-leiders eens over nieuwe norm voor veel hoger defensiebudget
DEN HAAG (ANP) - De NAVO-landen gaan 5 procent van hun economie steken in defensie en aanverwante zaken, hebben hun leiders op de top in Den Haag afgesproken. Ook onwillige landen als Spanje stemden in met de nieuwe afspraak, al legt dat land die wel wat anders uit.
De nieuwe 'NAVO-norm' is bedoeld om Europa te herbewapenen na decennialang achteroverleunen. Maar die komt vooral voort uit een eis van de Verenigde Staten. De VS verleggen hun aandacht naar China en Europa moet zijn eigen verdediging bekostigen, stelt president Donald Trump, die er het cijfer van 5 procent aan verbond.
NAVO-topman Mark Rutte kneedde die torenhoge eis om naar een haalbaarder voorstel. Dat schrijft 3,5 procent van het bruto binnenlands product voor defensie voor, plus 1,5 procent voor ondersteunende zaken. Tot nu toe was het de bedoeling om 2 procent van het bbp aan defensie te besteden.
Nieuwe norm
De lidstaten hebben tot 2035 de tijd om de nieuwe norm te halen. Dat is later dan Rutte aanvankelijk had voorgesteld, maar dat uitstel is een geste naar landen die moeite hadden met het plan. In 2029 moet het percentage worden geëvalueerd en zou het dus mogelijk verhoogd of verlaagd kunnen worden.
Spanje beweert dat de toezegging niet voor dat land geldt. Maar volgens de NAVO worden er geen uitzonderingen gemaakt. Spanje zal er wel achter komen dat het echt niet met minder kan, is voorlopig de bezweringsformule.
Maatstaven
Voor de 3,5 procent aan 'harde' defensie-uitgaven zijn vanouds duidelijke maatstaven, waardoor NAVO-landen daarmee niet kunnen marchanderen. Onder de 1,5 procent vallen onder meer investeringen in infrastructuur, maatschappelijke weerbaarheid en de defensie-industrie, staat in de slotverklaring van de top.
De lidstaten leggen de NAVO elk jaar een plan voor met een "geloofwaardige, geleidelijke weg naar het doel", hebben ze afgesproken. Maar consequenties bij getreuzel zijn er niet, omdat de alliantie de soevereine landen nergens toe kan dwingen. Wel kan ze "blamen en shamen", wanprestaties uitmeten in de hoop op verbetering, zoals nu feitelijk al jaarlijks gebeurt.
Meer uit Buitenland
BONN (ANP) - Opnieuw zijn afgelopen maand wereldwijde temperatuurrecords gesneuveld. Augustus verliep sinds het begin van de metingen nog niet eerder zo warm als dit jaar. Het werd op aarde gemiddeld 16,96 graden, heeft de Europese klimaatdienst Copernicus becijferd. Dat gemiddelde is precies gelijk aan dat van juli 2023. Daarmee staan beide maanden nu in de boeken als de warmste uit de meetreeks.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - In de laatste minuut en 42 seconden voordat het vrachtvliegtuig van Amazon Prime Air zondag in Miami van de landingsbaan schoot, maakte een van de piloten meerdere keren een opmerking over de te hoge snelheid tegen de andere piloot. Dat meldt de National Transportation Safety Board (NTSB) op basis van de stemopname van de cockpit.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Iranoorlog zou tot aan het einde van Donald Trumps presidentschap kunnen voortduren. Daarvoor waarschuwden hoge adviseurs van het Witte Huis, onder wie vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, de president tijdens besloten gesprekken. Dat meldde de Wall Street Journal woensdag op basis van Amerikaanse functionarissen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump liep woensdag vertraging op toen hij vanaf Joint Base Andrews bij Washington wilde vertrekken naar het Republikeinse partijcongres in Dallas. De opblaasbare noodglijbaan van de Air Force One, een cadeau van Qatar, was per ongeluk uitgeklapt.
4 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse veiligheidsdienst heeft voorafgaand aan de massale instroom van migranten in de exclave Ceuta al gewaarschuwd voor een dergelijk incident. De Spaanse premier Pedro Sánchez zei eerder in het parlement juist dat er geen signalen waren voor zo'n instroom, maar uit nu vrijgegeven documenten blijkt het tegendeel.
7 uur geleden
ABHA (ANP/RTR) - De Houthi's hebben voor de tweede dag op rij meerdere Saudische steden aangevallen. Volgens de door Saudi-Arabië geleide coalitie die het in Jemen tegen de Houthi's opneemt, zijn onder meer Abha, Khamis Mushait en Jazan bestookt met ballistische raketten en drones.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat Iran met zijn aanvallen de uitkomst van de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen probeert te beïnvloeden. Hij voorspelt dat de oorlog na die zogenoemde midterms in november direct zal eindigen, omdat Iran het dan niet meer vol kan houden. Ook zouden dan de olieprijzen meteen dalen.
8 uur geleden