NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo XIV heeft laten weten ook te zijn uitgenodigd voor de door de Amerikaanse president Donald Trump beoogde vredesraad. Het Vaticaan gaat de uitnodiging overwegen voordat een antwoord wordt verstuurd. Trump heeft zo'n zestig landen uitgenodigd. Er hebben twintig of misschien wel 25 landen ingestemd, aldus de Amerikaanse gezant Steve Witkoff.
38 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is in Kyiv en niet in Davos. Dat meldt het presidentiële kantoor. President Trump suggereerde eerder in zijn toespraak op het World Economic Forum, dat momenteel plaatsvindt in die Zwitserse plaats, dat Zelensky "in het publiek zou kunnen zitten". Ook zei de Amerikaanse president dat hij de Oekraïense leider later op woensdag zou ontmoeten. Na zijn toespraak kwam hij daarop terug en noemde hij donderdag als de dag waarop hij Zelensky zou treffen.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Europese Unie moet noodplannen maken om voorbereid te zijn op een eventuele terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Europa, zo wil het Europees Parlement. Zo moeten concrete afspraken worden gemaakt over hoe lidstaten elkaar te hulp schieten als een EU-lidstaat militair wordt bedreigd. Hiertoe moet artikel 42.7 van het Europees Verdrag worden aangescherpt. Daarnaast moet een EU-troepenmacht worden gevormd.
1 uur geleden
DAVOS (ANP) - Canada kan de Verenigde Staten maar beter wat dankbaarder zijn, waarschuwt de Amerikaanse president Donald Trump. "Canada bestaat dankzij de VS", zei Trump op het World Economic Forum. Hij reageerde op een veelgeprezen toespraak van de Canadese premier Mark Carney, die middelgrote landen opriep de krachten te bundelen om grootmachten van zich af te kunnen houden.
1 uur geleden
ADAMUZ (ANP) - Sinds de dodelijke treinbotsing zondag in Zuid-Spanje zijn uit de wrakstukken van de treinen 43 doden geborgen. Op twee lichamen na zijn alle stoffelijke resten geïdentificeerd, aldus de autoriteiten.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft bevestigd dat hij zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump woensdag zal ontmoeten in Davos. In zijn toespraak op het World Economic Forum (WEF) dat momenteel plaatsvindt in die Zwitserse plaats, zei Trump al Zelensky woensdag te ontmoeten.
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement laakt het gebruik van "economische intimidatie tegen Denemarken en andere EU-lidstaten" door de Amerikaanse president Donald Trump. Ook veroordeelt het de extra importheffingen die Trump oplegt aan EU-landen die militairen naar Groenland hebben gestuurd. Dat staat in een gezamenlijke verklaring die het Europees Parlement woensdag heeft aangenomen.
2 uur geleden