NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten sturen 2500 extra mariniers naar het Midden-Oosten, meldden functionarissen aan persbureau Reuters. Het gaat om troepen die eventueel ook op land in Iran zouden kunnen worden ingezet, maar de functionarissen benadrukken dat daarover nog geen besluit is genomen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering probeert met een gerechtelijke procedure miljarden dollars federaal belastinggeld terug te krijgen van de gerenommeerde Universiteit van Harvard bij Boston.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse leider Mojtaba Khamenei heeft ontkend dat zijn land verantwoordelijk is voor raket- en droneaanvallen op Turkije en Oman. Volgens hem zijn die aanvallen "onder valse vlag" opgezet door Israël, bedoeld om verdeeldheid in het Midden-Oosten te zaaien.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse jihadist Sabri Essid is bij verstek veroordeeld tot levenslang voor zijn rol bij de misdaden van Islamitische Staat (IS) tegen de Jezidi-minderheid in Irak. Hij werd schuldig bevonden aan onder meer genocide en misdaden tegen de menselijkheid, omdat hij deel zou hebben genomen aan de handel in tot slaaf gemaakte Jezidi's.
5 uur geleden
HONOLULU (ANP/AFP) - Acteur Chuck Norris is op 86-jarige leeftijd overleden. Dat maakte zijn familie vrijdag bekend. Norris geldt als een van de grote actiehelden van de jaren tachtig.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft op sociale media hard uitgehaald naar bondgenoten die niet bijdragen aan het heropenen van de Straat van Hormuz. Hij maakte ze in hoofdletters uit voor lafaards. "We zullen dit onthouden."
6 uur geleden
MOSKOU (ANP/DPA/BLOOMBERG) - Rusland wil het mogelijk maken om de krijgsmacht in te zetten om burgers te helpen die in het buitenland te maken krijgen met vervolging. Parlementsvoorzitter Vjatsjeslav Volodin zegt dat het voorstel versneld zal worden behandeld.
6 uur geleden