NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
PARIJS/MADRID (ANP/AFP/RTR) - De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft "eenzijdige militaire actie van de VS en Israël" verworpen. Hij noemt het een escalatie die verder bijdraagt aan de onzekere internationale orde.
52 minuten geleden
DOHA (ANP) - De aanvallen in het Midden-Oosten hebben in Qatar tot paniek geleid. Op door nieuwszender Al-Jazeera geverifieerde beelden is te zien dat mensen een veilig heenkomen zoeken.
53 minuten geleden
MUSCAT (ANP) - Oman, dat bemiddelde tussen de Verenigde Staten en Iran, heeft onthutst gereageerd op de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op de islamitische republiek. Minister van Buitenlandse Zaken Badr Albusaidi schreef op X dat de onderhandelingen worden ondermijnd. "Noch de belangen van de Verenigde Staten, noch de zaak van wereldwijde vrede worden hiermee goed gediend."
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israëlische functionarissen denken dat de leider van de machtige Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) is gedood bij de aanvallen op Iran. Dat schrijft nieuwssite Times of Israel. Ook de Iraanse minister van Defensie en inlichtingenchef zouden vermoedelijk zijn gedood.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Op het terrein van de woning van de Iraanse ayatollah Ali Khamenei zijn meerdere gebouwen verwoest. Dat is te zien op satellietbeelden die Al Jazeera en The Times of Israel hebben gepubliceerd. Het is niet duidelijk waar de ayatollah zich nu bevindt.
1 uur geleden
MINAB (ANP/DPA) - Bij een raketinslag in het zuiden van Iran zijn 57 kinderen omgekomen, melden Iraanse staatsmedia. Dat zou zijn gebeurd in Minab, een plaats bij de strategisch belangrijke Straat van Hormuz. Daar zijn meerdere marinebases in de buurt.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Reza Pahlavi, de zoon van de laatste sjah van Iran, ziet de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op zijn land als een "humanitaire interventie". Hij hoopt zo snel mogelijk naar Iran te gaan om samen met de bevolking het regime af te kunnen zetten.
2 uur geleden