NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft vrijdag gezegd dat hij het staakt-het-vuren met Iran mogelijk beëindigt als er tegen woensdag geen langdurig akkoord wordt bereikt om de oorlog te beëindigen. "Misschien verleng ik het niet, maar de blokkade blijft van kracht", zei Trump tegen verslaggevers aan boord van Air Force One op weg terug naar Washington vanuit Phoenix, Arizona. Hij doelde daarbij op de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens.
1 uur geleden
VÖLKLINGEN (ANP/DPA) - In de Duitse plaats Völklingen is in de nacht van vrijdag op zaterdag een man om het leven gekomen na een harde knal onder een voetgangersbrug, meldt de politie. Ook zijn meerdere mensen zwaargewond geraakt. Agenten werden kort na middernacht gealarmeerd. In de noodoproep werd melding gemaakt van een harde knal en iemand die om hulp schreeuwde.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran zal de Straat van Hormuz opnieuw afsluiten als de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens voortzetten. Dat heeft de spreker van het Iraanse parlement, Mohammad Bagher Ghalibaf, zaterdag gezegd. Hij bevestigde daarmee wat het Iraanse staatspersbureau eerder al meldde op basis van een bron uit de Iraanse legertop.
5 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - VN-organisatie UNICEF zegt "woedend" te zijn nadat twee vrachtwagenchauffeurs, die waren ingehuurd om schoon water te leveren aan gezinnen in de Gazastrook, door een Israëlische aanval werden gedood. De VN-organisatie meldt in een verklaring dat het incident vrijdagochtend plaatsvond tijdens reguliere watertransporten bij het waterpunt Mansoura in het noorden van Gaza, dat Gaza-Stad van water voorziet. Ook raakten twee andere mensen gewond.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - België dirigeert een van zijn mijnenjagers naar het Midden-Oosten, melden Belgische media. Het marineschip is zo dichter bij de Straat van Hormuz, waar een groep landen mogelijk zeemijnen gaat ruimen om de belangrijke zeestraat weer bevaarbaar te maken.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Iran heeft er volgens de Amerikaanse president Donald Trump mee ingestemd het eigen nucleaire programma voor onbepaalde tijd stil te leggen. Onderhandelingen over een deal worden "waarschijnlijk" dit weekend weer gehouden, zei hij tegen persbureau Bloomberg. "De meeste hoofdpunten zijn afgerond. Het zal vrij snel gaan."
11 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR/DPA/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun zegt dat het versterken van het bestand met Israël zijn prioriteit is. Ook na het ingaan van het bestand werden nog aanvallen op Libanon gemeld, maar toch noemt Aoun het "een kans om stabiliteit en wederopbouw te promoten."
11 uur geleden