NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
SANTIAGO (ANP/BLOOMBERG) - Chileense wetenschappers waren dicht bij een vaccin tegen het hantavirus, maar moesten hun onderzoek staken omdat het geld op was. Dat schrijft persbureau Bloomberg. Voordat het vaccin getest kon worden op mensen, kwam het project stil te liggen tijdens de coronapandemie.
40 minuten geleden
LOS ANGELES (ANP) - De Amerikaanse filmregisseur Erik Fleming is woensdag veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf voor het leveren van ketamine aan acteur Matthew Perry, meldden Amerikaanse media. Perry verdronk in 2023 in zijn jacuzzi door de gevolgen van de ketaminedosis. Fleming pleitte schuldig in augustus 2024.
42 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Gezondheidsminister Wes Streeting gaat zichzelf donderdag opwerpen als mogelijke opvolger van premier Keir Starmer, verwachten Britse media. De Labour-leider staat onder grote druk om af te treden, maar wil daar vooralsnog niets van weten. Volgens onder meer The Times heeft hij tegen partijgenoten gezegd de strijd met Streeting niet uit de weg te gaan.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft sinds het begin van het bestand vorige maand nog duizenden huizen in Libanon verwoest, meldt het Libanese nationale onderzoeksinstituut. De overheidsorganisatie telde sinds 17 april al 5386 huizen die totaal vernietigd zijn en nog eens 5246 die schade hebben opgelopen.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije heeft de Russische ambassadeur ontboden vanwege een droneaanval op het westen van Oekraïne, dicht bij de grens met Hongarije. Dat deelde premier Péter Magyar mee na het eerste kabinetsoverleg sinds hij afgelopen weekend werd geïnstalleerd als leider van het land.
2 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De NAVO zal de Amerikaanse ideeën over een groter Europees en een kleiner Amerikaans aandeel in het bondgenootschap overnemen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. 'NAVO 3.0', zoals de VS het noemen, is "de logische volgende stap", meent Rutte. Hij verwacht dat de 32 landen dat op de komende NAVO-top zullen vastleggen.
4 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Oekraïne en Litouwen hebben een dronedeal gesloten, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na een ontmoeting met de Litouwse president Gitanas Nauseda in Boekarest. Oekraïne stuurt een militair expertteam om in Litouwen te werken aan "de ontwikkeling van de noodzakelijke veiligheidscapaciteiten".
4 uur geleden