NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft kritiek van de hand gewezen op het beletten van een kardinaal in Jeruzalem om een mis op te dragen in de Heilig Grafkerk. De kardinaal die als Latijns patriarch hoofd van de rooms-katholieke kerk in de regio is, mocht niet naar binnen.
19 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De in het Midden-Oosten beroemde American University of Beirut (AUB) verzorgt het onderwijs voor op zijn minst twee dagen enkel online. De Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde heeft gedreigd Amerikaanse universiteiten in de regio als doelwit te nemen.
57 minuten geleden
HELSINKI (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Finland heeft melding gemaakt van een schending van het luchtruim door drones. Die vond plaats in het zuidoosten van het land.
3 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/RTR) - Paus Leo XIV heeft op Palmzondag tienduizenden mensen toegesproken op het Sint-Pietersplein in het Vaticaan. Hij haalde fel uit naar "leiders die oorlogen beginnen met hun handen vol bloed". Hij noemde het conflict in het Midden-Oosten "afschuwelijk" en beklemtoonde dat Jezus niet kan worden misbruikt om oorlogen te rechtvaardigen. En God hoort geen gebeden van leiders die oorlog ontketenen.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Franse autoriteiten hebben nog twee arrestaties verricht na een kennelijke poging om een aanslag te plegen bij de Bank of America in Parijs. Ook is de detentie verlengd van de minderjarige verdachte die zaterdag was opgepakt, melden aanklagers.
5 uur geleden
JERUZALEM/ROME/PARIJS (ANP/AFP) - De Israëlische politie heeft in de oude stad van Jeruzalem het hoofd van de rooms-katholieke kerk in het Midden-Oosten, de Latijnse patriarch van Jeruzalem kardinaal Pierbattista Pizzaballa, verhinderd de mis op te dragen. Hij zou dat op Palmzondag in de Heilig Grafkerk doen.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf verwijt de Verenigde Staten ondanks diplomatieke inspanningen de inzet van grondtroepen voor te bereiden. "De vijand stuurt openlijk een boodschap van onderhandeling en plant in het geheim een grondaanval", verklaarde Qalibaf volgens Iraanse media.
6 uur geleden