NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
NICOSIA (ANP) - De officiële onderhandelingen voor Oekraïense toetreding tot de EU kunnen verder, meldt EU-voorzitter Cyprus op X. Nu Hongarije zijn veto heeft ingetrokken, is het volgens Cyprus mogelijk om de voorbereidingen in gang te zetten voor de eerste onderhandelingshoofdstukken. Behalve voor Oekraïne geldt dat ook voor Moldavië; het kandidaat-lidmaatschap van die twee landen is aan elkaar gekoppeld.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Hongaarse premier Péter Magyar zegt een overeenkomst te hebben gesloten met Oekraïne over de rechten van de Hongaarse minderheid in dat land. In een videoboodschap op Facebook roemt hij het resultaat van die wekenlange onderhandelingen.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP/DPA) - Duitsland grijpt naast een zetel in de VN-Veiligheidsraad. Bij stemmingen in New York verloor de Bondsrepubliek in de eerste ronde van Portugal en Oostenrijk. Duitse media noemen het een flinke nederlaag, juist omdat Duitsland zich wilde positioneren als een belangrijke speler op het wereldtoneel.
11 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zijn de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten klaar om de militaire actie tegen Iran voort te zetten, maar is dat een beslissing van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zei Netanyahu in een interview met de Amerikaanse televisiezender CNBC.
12 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Medische teams beginnen grip te krijgen op de ebolauitbraak in Congo en omliggende landen. Dat zei de baas van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, tijdens een persconferentie. "De uitbraak had een voorsprong, en we lopen nog altijd achter, maar onder leiding van de Democratische Republiek Congo zijn we nu aan het inlopen", aldus Ghebreyesus.
13 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten willen minder vliegtuigen, drones en marineschepen achter de hand houden voor de verdediging van Europa. Ze hebben bondgenoten laten weten dat die daar moeten inspringen, zegt de commandant van de Amerikaanse troepen in Europa.
15 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft in het parlement zijn zorgen geuit over betrokkenen bij een ongeluk met een marinehelikopter in het zuidwesten van Engeland. Rond 04.00 uur plaatselijke tijd is in het graafschap Devon een helikopter neergestort in een weiland. De wijde omgeving is afgezet en er is vrijwel niets bekendgemaakt over het toestel. Premier Starmer beloofde dat te zijner tijd meer bekendgemaakt wordt.
15 uur geleden