NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Hongaarse overheid wil de grondwet aanpassen om president Tamás Sulyok te kunnen afzetten. Dat zegt de onlangs verkozen premier Péter Magyar na een ontmoeting met de president, die zelf niet wil opstappen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran heeft sinds het begin van de oorlog tegen de VS en Israël zeker twintig Amerikaanse militaire locaties beschadigd, blijkt uit satellietbeelden die de BBC heeft onderzocht. Dit suggereert dat de tegenaanvallen van Iran omvangrijker zijn geweest dan de Verenigde Staten tot nu toe hebben beweerd.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Het staken van de vijandelijkheden in Libanon blijft een harde eis voor een vredesdeal met de VS, benadrukt Iran. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt in de wekelijkse persbriefing van een "essentiële voorwaarde" om de oorlog te beëindigen.
2 uur geleden
BEIROET (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zijn krijgsmacht (IDF) de opdracht gegeven aanvallen uit te voeren op het zuiden van de Libanese hoofdstad Beiroet, waar de Hezbollah-beweging in feite aan de macht is.
3 uur geleden
GENUA (ANP) - De 20-jarige man die vast kwam te zitten in een grot in het noorden van Italië is na twaalf uur gered, meldden Italiaanse media. Een rotsblok brak op 120 meter diepte af en kwam op zijn voet terecht. Hij zat sinds zondagmiddag vast in de Grotta dei Cinghiali Volanti in de provincie Cuneo.
3 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse marine heeft een tanker onderschept uit Rusland die onder internationale sancties viel, meldt de Franse president Emmanuel Macron op X. Dit gebeurde volgens hem in de Atlantische Oceaan, in internationale wateren. Onder meer het VK zou bij de operatie hebben geholpen.
4 uur geleden
WASHINGTON/TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Het Amerikaanse leger heeft zaterdag en zondag aanvallen uitgevoerd op Iraanse doelen. Radars en commandocentra in de buurt van de Straat van Hormuz die door de Iraniërs worden gebruikt bij droneaanvallen zijn getroffen, meldt het Amerikaanse leger maandagochtend vroeg.
6 uur geleden