NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
MANCHESTER (ANP) - Andy Burnham, de man die vaak wordt genoemd als mogelijke opvolger van de Britse premier Keir Starmer, mag van zijn partij meedoen aan een tussentijdse verkiezing voor een zetel in het parlement, meldt de BBC. Dat is een eerste stap naar een mogelijke machtsovername door de populaire burgemeester van Manchester.
36 minuten geleden
BEIJING (ANP) - De Chinese president Xi Jinping heeft de uitnodiging van de Amerikaanse president Donald Trump geaccepteerd en gaat dit najaar op bezoek in de Verenigde Staten. Dat meldt het Chinese staatspersbureau Xinhua.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Belgische regeringscoalitie touwtrekt opnieuw over de NAVO-afspraak om meer uit te geven aan defensie. Twee regeringspartijen willen meer tijd nemen om zo harde bezuinigingen elders te voorkomen. Defensieminister Theo Francken is bang dat België opnieuw "de grootste freerider van de NAVO" wordt.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland probeert bondgenoot Belarus dieper in de oorlog met Oekraïne te trekken, stelt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens hem zijn de Russen van plan om vanuit Belarus ofwel Oekraïne of een NAVO-land aan te vallen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese grensbewakingsdienst Frontex zag in de eerste vier maanden van dit jaar een forse afname van het aantal keren dat de grens naar de EU illegaal werd overgestoken. Er is een daling te zien van 40 procent vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.
4 uur geleden
CARACAS (ANP) - De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben hoogverrijkt uranium uit Venezuela weggehaald en naar de VS gebracht. Dat meldden de landen in een verklaring. Het materiaal werd eind april verpakt en begin mei naar de Amerikaanse staat South Carolina gebracht.
4 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - In de buurt van het eiland Anholt tussen Denemarken en Zweden is een dode walvis gevonden. Duitse media melden dat Duitsland contact heeft opgenomen met Denemarken om te kijken of het gaat om Timmy, de walvis die strandde voor de Duitse kust en werd vrijgelaten in de buurt van Denemarken.
5 uur geleden