NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - Twee Israëlische aanvallen in het centrum van de Libanese hoofdstad Beiroet hebben woensdagochtend zeker zes mensen het leven gekost. 24 mensen raakten gewond, aldus een voorlopige balans van de autoriteiten.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft bunkerbommen ingezet om versterkte Iraanse raketbases aan te vallen langs de Iraanse kust, nabij de Straat van Hormuz. Het regionale militaire commando CENTCOM liet weten dat daarbij meerdere munitie-eenheden met een gewicht van circa 2300 kilo "succesvol zijn ingezet".
2 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - In de nacht van dinsdag op woensdag zijn nabij Tel Aviv twee mensen om het leven gekomen, meldden Israëlische hulpdiensten. Tegelijkertijd meldde de Israëlische politie dat er in hetzelfde gebied delen van projectielen waren neergekomen als gevolg van Iraanse aanvallen.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De leider van de Iraanse veiligheidsraad, Ali Larijani, is dood. Dat meldt Al Jazeera op basis van Iraanse staatsmedia. In een verklaring bevestigt de Iraanse veiligheidsraad dat Larijani is omgekomen bij gerichte aanvallen. Israël beweerde eerder op dinsdag al hem te hebben gedood.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) heeft bevestigd dat Gholamreza Soleimani is omgekomen bij Amerikaans-Israëlische aanvallen. Soleimani gaf leiding aan de zogenoemde Basij, een paramilitaire beweging die onder meer verantwoordelijk wordt gehouden voor het gewelddadig neerslaan van de protesten in Iran in januari.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Amerikaanse ambassades wereldwijd opgedragen "onmiddellijk" hun veiligheidsmaatregelen te herzien. Dit in verband met de oorlog in Iran, schrijft The Washington Post. Ambassades in het Midden-Oosten hadden deze oproep al gekregen.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP/RTR) - Meer dan tweehonderd Oekraïense drone-experts zijn naar het Midden-Oosten gestuurd om te helpen bij de verdediging tegen Iraanse Shahed-drones. Dat zei de Oekraïense president Zelensky in een toespraak tot het Britse parlement. De Shahed wordt ook veel door Rusland gebruikt in de oorlog in Oekraïne.
10 uur geleden