NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
MEXICO-STAD (ANP/AFP/RTR) - De Mexicaanse regering wil nauwer met de Verenigde Staten samenwerken op veiligheidsgebied. De Amerikaanse president Donald Trump dreigde recent met grondaanvallen tegen drugskartels en verklaarde ook dat "kartels Mexico runnen".
20 minuten geleden
BOGOTÁ/CARACAS (ANP/AFP) - Amerikaanse diplomaten zijn naar de Venezolaanse hoofdstad Caracas gegaan om daar te praten over de heropening van de Amerikaanse ambassade. Die werd in 2019 gesloten naar aanleiding van de spanningen tussen het regime van president Nicolás Maduro en de VS.
40 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - De NAVO is nog "ver verwijderd van een crisis", zegt de hoogste commandant van de alliantie. De Amerikaanse president Donald Trump heeft afgelopen week meerdere keren gezegd dat hij Groenland wil innemen, maar Denemarken (ook een NAVO-lid) is niet van plan het gebied af te staan.
1 uur geleden
SION (ANP/AFP) - Een rechter in het Zwitserse Sion heeft bepaald dat de eigenaar van het in brand gevlogen café Le Constellation, Jacques Moretti, in hechtenis wordt genomen. Oudejaarsavond brak er een brand uit die zich razendsnel verspreidde. Daarbij zijn veertig doden en meer dan honderd gewonden gevallen.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Justitie in Iran heeft "opruiende en onruststokende elementen" met zware bestraffing gedreigd. Ze zullen "resoluut, maximaal en zonder enige vorm van clementie" worden bestraft, aldus de baas van de rechterlijke macht, Gholam-Hossein Mohseni-Jehi.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zijn bezig een nieuwe olietanker in de buurt van Venezuela in beslag te nemen, melden Amerikaanse functionarissen. Volgens hen stond het schip op de Amerikaanse sanctielijst en probeerde het Venezolaanse olie te exporteren.
2 uur geleden
RIYAD (ANP/RTR/AFP) - De Jemenitische separatistische Zuidelijke Overgangsraad (STC) heeft besloten zichzelf op te heffen, meldde leider Aidarous al-Zubaidi in een verklaring uitgezonden op de Saudische staatstelevisie. De organisatie streed lange tijd zij aan zij met Arabische partners tegen de Houthi-rebellen in Jemen, maar raakte onlangs gebrouilleerd met haar partners. Een ander deel van de STC verzet zich echter tegen opheffing.
2 uur geleden