NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/DPA) - Rusland heeft tegengesproken dat het Iran met militaire informatie helpt bij aanvallen op Amerikaanse doelen in het Midden-Oosten. "Wij hebben Iran van bepaalde soorten militair materieel voorzien, maar wij accepteren de beschuldiging niet dat we Iran helpen met inlichtingen", verklaarde minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov in een interview met de Franse televisie.
10 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - De mensenrechtenchef van de Verenigde Naties heeft aangedrongen op gerechtigheid na de dodelijke aanval op een school in Iran. "Welke geschillen landen ook mogen hebben, we kunnen het er allemaal over eens zijn dat ze niet opgelost worden door schoolkinderen te doden", verklaarde Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk.
34 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse Senaat heeft een voorstel aangenomen over de financiering van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid. De afgelopen weken kregen door politieke onenigheid over dat departement tienduizenden beveiligers van transportveiligheidsdienst TSA en andere overheidsmedewerkers niet betaald. Door de zogenoemde shutdown ontstond chaos op luchthavens, waar volgens de autoriteiten sprake was van historisch lange wachttijden.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft weer hotels in de Golfstaten bedreigd waar Amerikaanse militairen verblijven. "Als alle Amerikanen in een hotel gaan zitten, dan wordt dat hotel Amerikaans en doelwit", aldus legerwoordvoerder Abolfazl Shekarchi. We kunnen niet enkel toekijken, "we moeten overal toeslaan waar ze zich bevinden", zegt hij.
1 uur geleden
FRANKFURT (ANP/RTR) - De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul verwacht snel onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten. Hij zei dat de twee oorlog voerende landen indirecte gesprekken hebben gevoerd en dat ze van plan zijn snel direct contact te leggen.
2 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - Het Israëlische leger heeft vrijdagochtend de inwoners van de plaats Sajd in Zuid-Libanon opgeroepen om te evacueren. "De activiteiten van Hezbollah dwingen het Israëlische leger om in het dorp krachtig op te treden", aldus de woordvoerder van het leger op X.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde zegt vrijdag raketten en drones te hebben afgevuurd op militaire en energiedoelwitten in Israël en de Golfstaten. Dat meldt het Iraanse persagentschap Fars op basis van een verklaring.
4 uur geleden