NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby blijft ten minste vier weken vastzitten. Dat heeft een rechter in Oslo maandag besloten, meldt het Noorse persbureau NTB. Het besluit werd volgens NTB genomen zonder aanwezigheid van de verdachte. De politie van Oslo had een verzoek ingediend om Høiby vast te houden wegens kans op recidive.
50 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Witte Huis bevestigt nieuw overleg met Oekraïne en Rusland. De speciale gezant van de Amerikaanse president Donald Trump, Steve Witkoff, is woensdag en donderdag in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), voor gesprekken met Oekraïense en Russische delegaties.
56 minuten geleden
RAFAH (ANP) - Via de Rafah-grensovergang zijn maandag 150 Palestijnen vanuit Gaza naar Egypte gereisd, meldden Egyptische grensbeambten aan persbureau AFP. Het ging om vijftig mensen die medische hulp nodig hebben, met elk twee begeleiders. Daarnaast mochten vijftig Palestijnen vanuit Egypte het gebied in. De grens is sinds 14.00 uur weer gesloten voor de dag.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Russische opmars in Oekraïne versnelde vorige maand. Dat concludeert persbureau AFP op basis van gegevens van denktank ISW. De Russische krijgsmacht veroverde ondanks de ijskoude winter een gebied van 481 vierkante kilometer, tegenover 244 vierkante kilometer in december.
2 uur geleden
NUUK (ANP/RTR) - De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen heeft gewaarschuwd dat de Verenigde Staten nog steeds proberen om zijn eiland onder controle te krijgen. Hoewel de Amerikaanse president Donald Trump vorige maand een militaire overname uitsloot, wil hij Groenland volgens Nielsen nog steeds hebben.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse politie heeft zondagavond Marius Borg Høiby, de zoon van kroonprinses Mette-Marit, opgepakt. Dat hebben de advocaat van Høiby en de politie van Oslo maandag bevestigd aan het Noorse persbureau NTB. Er zijn nieuwe aanklachten tegen hem ingediend, namelijk bedreiging met een mes, mishandeling en het schenden van een contactverbod.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie verwerpt het besluit van Iran om legers van EU-landen voortaan als terroristische groeperingen te bestempelen, laat een woordvoerder weten. Iran nam dat besluit als vergelding nadat de EU vorige week besloot de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) op de terreurlijst te zetten. Dat deed de EU vanwege de duizenden doden die zijn gevallen door hard ingrijpen van het Iraanse regime bij protesten.
3 uur geleden