NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Hamas is bereid de macht in de Gazastrook over te dragen aan het Palestijnse comité dat tijdelijk de Gazastrook moet besturen, zegt een functionaris van de Palestijnse groepering. Egypte maakte woensdag bekend dat er overeenstemming is bereikt over de vijftien leden van het technocratische comité.
16 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Een deel van het Europees Parlement wil een stemming over de handelsdeal met de Verenigde Staten uitstellen in het licht van de huidige geopolitieke ontwikkelingen, waaronder die rondom Groenland. Deze maand stond een stemming op de planning over een deel van de handelsafspraak die de EU en de VS afgelopen zomer sloten. Maar de sociaaldemocraten, het liberale Renew en de Groenen willen uitstel.
1 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De Deense premier Mette Frederiksen heeft in een verklaring op Facebook haar Europese bondgenoten bedankt voor het sturen van militairen naar Groenland. Ze is inmiddels door haar buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen bijgepraat over het overleg met de Amerikanen en zegt dat het "geen makkelijk gesprek" was.
1 uur geleden
KAMPALA (ANP/AFP) - In Oeganda worden donderdag presidentsverkiezingen gehouden, maar in veel gebieden zijn de stembureaus uren na de geplande opening nog steeds gesloten. President Yoweri Museveni spreekt over "technische problemen" met stemcomputers, maar volgens de oppositie veroorzaakt de regering de vertraging expres.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - Rusland maakt zich "ernstige zorgen" over de komst van militairen uit NAVO-landen naar Groenland. Dat ze in het noordpoolgebied Rusland en China het hoofd moeten bieden is onzin, stelt de Russische ambassade in Brussel.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De internetblokkade in Iran is donderdag de zevende dag ingegaan, meldt internetwaakhond NetBlocks. De maatregel werd door Teheran ingevoerd wegens de aanhoudende demonstraties tegen het regime. De blokkade behoort volgens NetBlocks tot de langste ooit in Iran.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft zijn luchtruim heropend na een sluiting van bijna vijf uur vanwege mogelijke militaire acties van de Verenigde Staten.
7 uur geleden