NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - De Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran en het regime zijn een "oorlogsverklaring aan het adres van moslims". Dat zegt president Masoud Pezeshkian op de Iraanse staatstelevisie. Bij die aanvallen werd onder meer de hoogste leider in het land, Ali Khamenei, gedood. Israël claimde zondag voor die precisieaanval verantwoordelijk te zijn.
12 minuten geleden
PARIJS (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft online beelden gedeeld van het enteren van een olietanker op de Noordzee. "Een zware klap voor de schaduwvloot", oordeelde hij op X, doelend op de schepen die worden gebruikt om sancties te ontduiken.
15 minuten geleden
MUSCAT (ANP) - Een olietanker is op enkele zeemijlen van de haven van de Omaanse stad Khasab in het Midden-Oosten het doelwit geworden van een aanval. Volgens de eerste berichten liepen vier bemanningsleden verwondingen op, meldt het Oman News Agency.
34 minuten geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - Hamas heeft stilgestaan bij de dood van de hoogste Iraanse leider ayatollah Ali Khamenei. Die kwam om in wat de militante organisatie omschrijft als een "afschuwelijke" aanval van de VS en Israël.
42 minuten geleden
TEL AVIV (ANP) - Israël heeft gezegd dat de eigen luchtmacht de hoogste Iraanse leider heeft gedood. "Ali Khamenei was het doelwit van een nauwkeurige, grootschalige operatie uitgevoerd door de Israëlische luchtmacht, geleid door nauwkeurige inlichtingen van de krijgsmacht", citeert nieuwssite Times of Israel uit een verklaring van de strijdkrachten. "Hij bevond zich in zijn centrale leiderschapscomplex in het hart van Teheran, samen met andere hoge functionarissen."
57 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Israël zegt grootschalig te bombarderen in "het hart van Teheran". Dat meldt het Israëlische leger, dat eraan toevoegt dat de aanvallen gericht zijn tegen "het terroristische regime".
1 uur geleden
MUSCAT (ANP/RTR) - Zeker een persoon is gewond geraakt toen drones een haven troffen in Oman. Het slachtoffer is een expat, berichten staatsmedia.
1 uur geleden