NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft marihuana in een andere drugscategorie ingedeeld. Volgens justitieminister Todd Blanche gaat marihuana van de gevaarlijke klasse I naar klasse III en daarmee wordt dit verdovende middel veel toegankelijker voor onder anderen onderzoekers, geneeskundigen, patiënten en ondernemingen die producten met cannabis maken of verhandelen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De leiders van de Europese Unie hebben het definitief toekennen van een krediet van 90 miljard euro aan Oekraïne toegejuicht, nadat het lang door Hongarije was geblokkeerd. Het geld wordt officieel omschreven als een lening en moet Oekraïne in 2026 en 2027 financieel ondersteunen.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie heeft donderdag ingestemd met een twintigste pakket strafmaatregelen voor Rusland. Hongarije en Slowakije hebben hun verzet tegen de nieuwe sancties opgegeven, net als ze bij de miljardenlening voor Oekraïne deden.
3 uur geleden
BANGKOK (ANP/RTR) - Meer dan 30 miljoen mensen vallen terug in bittere armoede door de gevolgen van de oorlog die Israël en de VS tegen Iran zijn begonnen. Dit stelt de chef van het VN-ontwikkelingsprogramma, de voormalige Belgische premier Alexander De Croo.
3 uur geleden
BOEDAPEST/BRATISLAVA (ANP/RTR) - Hongarije en Slowakije hebben de eerste leveringen Russische olie ontvangen sinds de heropening van de Droezjba-pijpleiding. Sinds woensdag stroomt er weer olie door de pijpleidingen in Oekraïne, na maandenlange reparaties.
3 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De voormalige kroonprins van Iran, Reza Pahlavi, is tijdens zijn bezoek aan Berlijn met een soort vloeistof bekogeld na een bijeenkomst met politici. Op zijn pak kreeg hij een rode vlek. Hij bleef ongedeerd. Zijn belager is aangehouden.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne krijgt definitief de EU-lening van 90 miljard euro, zo zijn alle lidstaten overeengekomen. Hongarije heeft zijn blokkade opgeheven. Dit betekent dat Oekraïne nu zo snel mogelijk de eerste 45 miljard euro voor 2026 ontvangt, voor onder meer de aanschaf van militair materieel. Dat heeft een woordvoerder van het Cypriotische voorzitterschap van de EU donderdag bekendgemaakt.
3 uur geleden