NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WENEN (ANP) - Denemarken en Australië zijn donderdag doorgedrongen tot de finale van het Eurovisie Songfestival. Beide landen worden gezien als kanshebbers voor de winst. Ook Malta, dat met een door de Nederlander Joep van den Boom geschreven nummer meedoet, heeft de tweede halve finale overleefd.
1 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Het dodental door de zware Russische aanvallen op Kyiv is opgelopen tot zeker zestien, onder wie twee kinderen. Rusland bestookt Oekraïne al twee dagen lang met honderden drones en tientallen raketten, met Kyiv als voornaamste doelwit. Voor vrijdag is een dag van rouw afgekondigd in de hoofdstad.
1 uur geleden
AMMAN (ANP/AFP) - De strijdende partijen in Jemen gaan zeker 1600 gevangenen uitwisselen. De door Iran gesteunde Houthi-rebellen en de door Saudi-Arabië gesteunde internationaal erkende regering kwamen dat overeen op een door de VN georganiseerde bijeenkomst in Jordanië.
2 uur geleden
WARSCHAU (ANP/AFP) - In Polen is voor het eerst een huwelijk erkend tussen partners van hetzelfde geslacht dat werd gesloten in een ander EU-land. Jakub Cupriak-Trojan en Mateusz Trojan kregen hun Poolse huwelijksakte van de gemeente Warschau.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft op X kritiek geuit op "een van de langste en meest meedogenloze droneaanvallen tegen Oekraïne" door Rusland. "Terwijl Rusland diplomatieke inspanningen openlijk tart, blijven wij Oekraïne versterken."
8 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - Paus Leo XIV heeft kritiek geuit op Europese landen die meer geld uitgeven aan hun krijgsmacht. Hij zei tegen universiteitsstudenten in Rome dat de wereld "door oorlogen verminkt" raakt. Hij zei ook dat de term 'defensiebestedingen' eigenlijk niet goed is.
8 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Deense koningin Margrethe is donderdag opgenomen in het ziekenhuis met pijn op haar borst. Dat meldt het Deense hof op de officiële website. De koningin is "moe, maar ze houdt moed", aldus het koninklijk hof.
8 uur geleden