NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Syrische autoriteiten zijn naar eigen zeggen begonnen met de evacuatie van de laatste gevangenen in het kamp Al-Hol, niet ver van de Iraakse grens. Het kamp was opgericht om tienduizenden strijders van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS) en vooral hun verwanten op te sluiten, nadat het schrikbewind van het door IS uitgeroepen kalifaat in 2019 was ineengestort.
28 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - Zaken van het tribunaal voor Hamasstrijders die worden verdacht van betrokkenheid bij de aanvallen op Israël op 7 oktober 2023, komen te vallen onder de hoogste aanklager van het Israëlische leger, Itay Offir. Dat zegt procureur-generaal Gali Baharav-Miara tegen het Israëlische nieuwsmedium ynet. De speciale militaire rechtbank moet nog worden opgericht. Tegen meer dan 300 Hamasstrijders liggen al aanklachten klaar, zo werd onlangs bekend.
34 minuten geleden
HANNOVER (ANP/DPA) - De tak van anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland (AfD) in het aan Nederland grenzende Nedersaksen is daar aangemerkt als extremistisch. Dat gebeurde door de veiligheidsdienst van de deelstaat. De AfD is landelijk de grootste oppositiepartij en staat hoog in de peilingen.
36 minuten geleden
STOCKHOLM (ANP/AFP) - Een eeuwenoud gezonken oorlogsschip is in Stockholm weer zichtbaar geworden. Dat komt doordat het waterpeil in de Oostzee is gezakt.
50 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, heeft dinsdag gewaarschuwd dat Amerikaanse pogingen de regering van Iran omver te werpen gedoemd zijn te mislukken. Hij sprak aan het begin van naar verwachting tweedaagse onderhandelingen tussen beide landen in Genève. Die gaan over het omstreden Iraanse nucleaire programma. De diplomaten uit Oman zijn tussenpersonen in de gesprekken.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Migranten en vluchtelingen in Libië zijn het slachtoffer van "wrede en systematisch gepleegde" mishandelingen en andere schendingen van de mensenrechten. Daarbij worden moord, verkrachting, afpersing en marteling gepleegd, volgens een nieuw rapport van het mensenrechtenbureau van de VN en de VN-missie in het Noord-Afrikaanse land.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - De Verenigde Staten en Iran hebben hun onderhandelingen hervat in Genève. Dat berichten Iraanse staatsmedia, die schrijven dat de twee partijen berichten uitwisselen via bemiddelaars uit Oman.
3 uur geleden