NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
RAMALLAH (ANP/RTR/AFP) - In de Palestijnse gebieden zijn de stembureaus gesloten na lokale verkiezingen. Het was de eerste keer in twee decennia dat ook kon worden gestemd in een deel van de Gazastrook, een kustgebied dat sinds 2007 wordt bestuurd door Hamas.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft opdracht gegeven tot "krachtige aanvallen op doelen van Hezbollah in Libanon". Dat staat in een korte officiële verklaring. Er geldt sinds midden april een bestand tussen Libanon en Israël, maar daarmee kwam geen einde aan de strijd tussen Israël en de pro-Iraanse Hezbollahbeweging.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij de reis van de onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner naar Pakistan heeft geannuleerd. Dat heeft hij aan de Witte Huis-correspondent van Fox News gemeld. Volgens Trump heeft de achttien uur durende reis geen zin om te praten over Iran "nu de VS alle kaarten in handen hebben" in de Amerikaans-Iraanse oorlog.
3 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR/AFP) - Roemenië heeft boos gereageerd op een schending van het luchtruim door drones tijdens Russische aanvallen op Oekraïne. De autoriteiten in het EU-land zeggen dat een toestel met mogelijk explosieve lading is neergekomen in bewoond gebied. Ze hebben de Russische ambassadeur ontboden om te protesteren.
5 uur geleden
BAMAKO (ANP/AFP/RTR/DPA) - Strijders hebben in Mali op verschillende plekken aanvallen uitgevoerd. Volgens het leger hebben "terroristische groeperingen" onder meer militaire barakken aangevallen. Er zijn schoten gemeld in de hoofdstad Bamako, maar ook in onder meer de steden Gao en Kidal. Aan het begin van de middag zei het leger de situatie onder controle te hebben, al gingen de gevechten door.
7 uur geleden
BAKOE (ANP/RTR) - Oekraïne is klaar voor vredesbesprekingen met Rusland in Azerbeidzjan "als Moskou er ook klaar voor is". Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in Azerbeidzjan, waar hij op bezoek is en onder meer een ontmoeting heeft met de president daar, Ilham Aliyev.
8 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering is op zoek naar een manier om zich uit de oorlog te redden, zegt het ministerie van Defensie van Iran. Op dit moment is een Iraanse minister in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor gesprekken. Deze zaterdag worden daar ook gezanten van de VS verwacht, al is nog onduidelijk of die met Iran zullen spreken.
10 uur geleden