NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan de toegang van Iraanse luchtvaartmaatschappijen tot landingsplaatsen, tankstations en ticketverkopen blokkeren. Dat meldt de Amerikaanse financiënminister Scott Bessent op X, zonder verder in detail te treden. Volgens Bessent storten de Iraanse economie en munt in door de economische campagne tegen het land.
10 minuten geleden
LIMASSOL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas zal Europa nooit een neutrale bemiddelaar zijn tussen Rusland en Oekraïne, "omdat we aan de kant van Oekraïne staan en onze eigen fundamentele veiligheidsbelangen verdedigen". Dat zei Kallas donderdag op een persconferentie na een informele vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Cyprus.
1 uur geleden
KATHMANDU (ANP/AFP) - De Amerikaan Tyler Andrews claimt in recordtijd de top van de Mount Everest te hebben bereikt. De beklimming van de bijna 8849 meter hoge berg duurde slechts 9 uur en 55 minuten, aldus zijn team.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Achter de schermen is binnen de Amerikaanse overheid druk uitgeoefend om een bankbiljet van 250 dollar te laten ontwerpen waarop president Trump staat. Dat schrijft de krant The Washington Post, die ook meldt dat een topmedewerker die daar niets in zag, is overgeplaatst.
2 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - Het lichaam van bultrug Timmy wordt naar verwachting dit weekend aan land gebracht. Op het strand van het Deense eiland Anholt wordt dan ter plekke een autopsie uitgevoerd, meldden de lokale autoriteiten.
2 uur geleden
BANDAR ABBAS (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zeggen dat Iran in de nacht van woensdag op donderdag een raket heeft afgevuurd richting Koeweit, die werd onderschept door de krijgsmacht van dat land. Iran lanceerde ook vijf drones die "een dreiging vormden" in en rond de Straat van Hormuz, wat volgens de VS neerkomt op een schending van een eerder afgesproken staakt-het-vuren.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Mensenrechtenchef Volker Türk van de Verenigde Naties ziet het aantal burgerslachtoffers door de oorlog in Oekraïne stijgen. Zijn kantoor spreekt over een gevaarlijke escalatie van de oorlog. De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten maakt zich zorgen over Russische dreigementen om aanvallen op Kyiv nog verder op te voeren en wil nieuwe vredesonderhandelingen.
4 uur geleden