NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Er is nog geen sprake van Nederlandse fregatten of mijnenjagers die klaarliggen om in actie te komen in de Straat van Hormuz, zei premier Rob Jetten na afloop van de EU-top. Nederland kondigde donderdag samen met vijf andere landen aan bij te willen dragen aan "passende inspanningen" om de scheepvaart door de Straat van Hormuz te beschermen. Dat gebeurt wel pas zodra de situatie dat toelaat.
34 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een jonge man van 19 is maandag overleden in detentie bij ICE, meldt de Amerikaanse immigratiedienst donderdag. Royer Perez-Jimenez is voor zover bekend de jongste persoon die tijdens de tweede termijn van president Donald Trump is overleden in federale vreemdelingendetentie. Het gaat om het twaalfde sterfgeval dit jaar.
5 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Iran is niet langer in staat om uranium te verrijken. Dat zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een persconferentie. Ook zou het land niet meer in staat zijn om ballistische raketten te produceren. "We zullen doorgaan met het aanvallen van deze faciliteiten, en niet stoppen voordat deze zijn gereduceerd tot as." Dat zal "zolang als nodig" duren, aldus Netanyahu.
6 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil dat de gesprekken met Rusland over een einde aan de oorlog worden hervat. Hij schrijft op Telegram dat een Oekraïens team onderweg is naar de Verenigde Staten om dit weekend met de Amerikanen te praten over de verdere onderhandelingen.
6 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - Iran wil van de regering in Berlijn weten welke rol de vliegbasis Ramstein speelt bij de Amerikaanse aanvallen op het land. Ramstein ligt in het westen van Duitsland. Volgens Iran is dat mogelijk in strijd met een resolutie van de Verenigde Naties. Die verbiedt landen om het grondgebied van anderen te gebruiken voor een "daad van agressie" in een derde land.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Verenigde Staten hebben ingestemd met de verkoop van 16,5 miljard dollar (14,3 miljard euro) aan militair materieel aan de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken hebben die landen de spullen met spoed nodig. Daarom is het Congres niet om toestemming gevraagd.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Japanse premier Sanae Takaichi heeft op bezoek in Washington haar bewondering uitgesproken voor het optreden van de Amerikaanse president Donald Trump op het wereldtoneel. "Ik denk echt dat u de enige bent die wereldvrede kan bereiken", zei ze tegen Trump in het Witte Huis.
7 uur geleden