NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De EU-ministers van Buitenlandse Zaken zijn het erover eens dat de focus van de Europese Unie in de oorlog in Iran moet liggen op de-escalatie en de vrijheid van scheepvaart. Dat zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag na afloop van de vergadering van de ministers in Brussel. "Europa heeft geen belang bij een eindeloze oorlog."
50 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft opnieuw bondgenoten opgeroepen zich te melden voor de bescherming van de Straat van Hormuz. De aan Iran grenzende zeestraat is door dat land grotendeels afgesloten, wat al leidde tot aanvallen op containerschepen. Dat heeft grote gevolgen voor de wereldwijde oliemarkt, de Straat van Hormuz is goed voor circa een vijfde van het wereldwijde olietransport.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De BBC wil de zaak die de Amerikaanse president Donald Trump tegen de Britse omroep heeft aangespannen laten verwerpen. Trump klaagde de BBC eind vorig jaar aan vanwege de montage van een van zijn toespraken in een documentaire en eiste 10 miljard dollar.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lidstaten hebben maandag nog eens zestien Iraniërs en drie Iraanse bedrijven op de EU-sanctielijst gezet. Zij speelden een sleutelrol in de onderdrukking van de straatprotesten in januari 2026, aldus de EU. Daarbij vielen duizenden burgerslachtoffers. Het gaat onder meer om de Iraanse viceminister van Binnenlandse Zaken.
3 uur geleden
MINAB (ANP) - Amnesty International wil dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de luchtaanval op een school in Iran ter verantwoording worden geroepen. De mensenrechtenorganisatie zegt uitgebreid onderzoek te hebben gedaan en stelt dat het Amerikaanse leger waarschijnlijk niet genoeg voorzorgsmaatregelen heeft genomen om burgerslachtoffers te voorkomen. In de school werden zeker 168 mensen gedood, onder wie meer dan honderd kinderen.
4 uur geleden
MADRID (ANP) - Spanje doet niet mee aan een militaire missie in de Straat van Hormuz, zegt defensieminister Margarita Robles. Spanje noemt de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran al langer illegaal. Het peinst er volgens haar niet over om mee te gaan in pogingen om die oorlog te ondersteunen.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland heeft met Kenia afgesproken dat er geen Kenianen meer zullen worden ingezet in de oorlog met Oekraïne. De Keniaanse minister van Buitenlandse Zaken Musalia Mudavadi zei die toezegging te hebben gekregen in een gesprek met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Moskou.
6 uur geleden