NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft zijn reactie voor de Verenigde Staten klaar op het eerder voorgelegde vredesplan van bemiddelende partijen. Op een later punt zal dat bekendgemaakt worden, zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De inlichtingenchef van de Iraanse Revolutionaire Garde, Majid Khademi, is omgekomen bij een Israëlische of Amerikaanse aanval. Dat meldt de Garde op Telegram. Ook staatsmedia melden zijn dood, die het gevolg zou zijn van een luchtaanval.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran is niet bereid weer scheepsverkeer toe te laten in de Straat van Hormuz in het kader van een tijdelijk staakt-het-vuren. Dat meldt een hoge Iraanse functionaris aan persbureau Reuters. Volgens Teheran ontbreekt het de VS aan bereidheid om tot een permanent bestand te komen, aldus de functionaris.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Pakistan heeft Iran en de Verenigde Staten een plan voor een einde aan de vijandelijkheden voorgelegd. Dat meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. Het tweedelige plan zou bestaan uit een onmiddellijk staakt-het-vuren, gevolgd door een akkoord over duurzame vrede.
4 uur geleden
CAPE CANAVERAL (ANP/AFP) - De Artemis II-missie is weer een stap dichter bij haar ronde om de maan. Het Orion-ruimtevaartuig is tegen 06.45 Nederlandse tijd terechtgekomen in de zogenoemde invloedssfeer van de maan, waar de zwaartekracht van het hemellichaam zwaarder trekt aan de ruimtecapsule dan de aarde.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - Volgens Iran zijn in de nacht van zondag op maandag doden gevallen bij verschillende luchtaanvallen op gebouwen waarin mensen woonden. Ook in de Israëlische stad Haifa kwamen mensen om, bij een Iraanse aanval. Daar zijn twee lichamen uit het puin gehaald van een flatgebouw dat was geraakt door een raket.
5 uur geleden
SEOUL (ANP) - De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung heeft maandag spijt betuigd tegenover Noord-Korea over een drone-incident. Volgens de president stuurde een Zuid-Koreaan in januari zonder toestemming van de regering een drone richting Noord-Korea.
8 uur geleden