NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP) - De dood van de Iraanse veiligheidschef Ali Larijani maakt deel uit van Israëlische inspanningen om Iraniërs de kans te geven hun regering af te zetten. Dat verklaarde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een videoboodschap.
4 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas wijst de oproep van de Belgische premier Bart De Wever af om de betrekkingen met Moskou te normaliseren. Hiermee zou volgens De Wever de toegang tot goedkope Russische olie kunnen worden hersteld.
28 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse autoriteiten proberen een uitbraak van meningitis onder controle te krijgen die wordt gelinkt aan een nachtclub in Canterbury (Kent). Zeker twee jonge mensen zijn overleden en meerdere mensen liggen in het ziekenhuis. "Dit is een ongekende uitbraak. Het is ook een situatie die zich snel ontwikkelt", verklaarde minister van Volksgezondheid Wes Streeting in het parlement.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Tientallen miljoenen mensen in de wereld kunnen worden getroffen door levensbedreigende honger als de oorlog tegen Iran zich tot juni voortsleept. Deze waarschuwing deed het Wereldvoedselprogramma van de VN (WFP).
2 uur geleden
KABUL (ANP) - De mensenrechtentak van de Verenigde Naties wil een onafhankelijk en transparant onderzoek naar een dodelijk incident bij een ziekenhuis voor verslavingszorg in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Daar vielen volgens de Afghaanse autoriteiten honderden doden na een Pakistaanse luchtaanval.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verwacht dat binnen anderhalve maand weer olie kan stromen door de beschadigde Droezjba-pijpleiding. Dat schrijft hij in een brief aan de Europese Commissie.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De toestand in de Straat van Hormuz kan niet los worden gezien van de oorlog van Israël en de VS tegen Iran, zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi tegen VN-chef António Guterres. De minister benadrukte dat landen en instellingen die zich zorgen maken over vrede en veiligheid de aanvalsoorlog van Israël en de VS tegen Iran moeten veroordelen.
3 uur geleden