NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - Human Rights Watch beschuldigt Israël opnieuw van een oorlogsmisdrijf. Volgens onderzoek van de mensenrechtenorganisatie heeft Israël bij een aanval in Zuid-Libanon "illegaal witte fosformunitie gebruikt". Blootstelling aan witte fosfor kan niet alleen leiden tot verminking, maar soms ook de dood tot gevolg hebben.
2 uur geleden
STUTTGART (ANP/DPA) - De Groenen hebben in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg een nipte overwinning behaald op de CDU van bondskanselier Friedrich Merz. Volgens de maandagochtend gepubliceerde voorlopige uitslag behaalden de Groenen 30,2 procent van de stemmen tegenover 29,7 procent voor de CDU.
4 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - Bij twee Israëlische aanvallen in Gaza zijn zondag zes Palestijnen omgekomen. Onder de doden zijn twee minderjarigen. Dat melden lokale gezondheidsautoriteiten. Het waren volgens hen de dodelijkste aanvallen in Gaza sinds het begin van de oorlog tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Bij een Amerikaanse aanval op een boot in de oostelijke Stille Oceaan zijn zondag zes mensen omgekomen. Volgens het Amerikaanse leger was de boot betrokken bij drugshandel.
5 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - Europese landen hebben hun wapenimporten de afgelopen jaren verdrievoudigd. Het overgrote deel komt uit de Verenigde Staten, dat zijn export naar Europa zelfs nog meer zag groeien, becijferde onderzoeksinstituut SIPRI.
8 uur geleden
GLASGOW (ANP) - Een grote brand nabij het centraal station van Glasgow heeft zondagavond voor grote problemen gezorgd voor treinreizigers, met tientallen annuleringen tot gevolg. Dat melden Britse media waaronder BBC en Sky News.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Mojtaba Khamenei, een van de zonen van Ali Khamenei, is gekozen tot nieuwe opperste leider van Iran. Dat heeft de daartoe bevoegde Assemblee van Experts bekendgemaakt via Iraanse staatsmedia. Volgens ayatollah Hosseinali Eshkevari wordt de naam Khamenei als leider van Iran daarmee doorgezet.
11 uur geleden