NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BEIJING (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is in China aangekomen voor zijn staatsbezoek aan dat land. Hij spreekt later deze week met de Chinese president Xi Jinping.
25 minuten geleden
MANILLA (ANP/RTR/AFP) - Bij de Filipijnse senaat zijn woensdag tientallen schoten gehoord. Het is niet direct duidelijk wat er aan de hand is. Mogelijk houdt het incident verband met senator Ronald Dela Rosa, die gezocht wordt door het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag.
32 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse koning Charles heeft in de King's Speech voor het parlement de plannen herhaald van premier Keir Starmer, die onder druk staat om af te treden. Charles zei namens de regering onder meer dat die zich in gaat zetten voor meer gelijkheid in het Verenigd Koninkrijk en dat het land de samenwerking met de EU weer meer moet gaan opzoeken.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Libanon meldt dat Israëlische aanvallen woensdag de levens hebben geëist van acht personen, onder wie twee kinderen. Bij de aanvallen werden auto's getroffen op een snelweg tussen de hoofdstad Beiroet en het zuiden van het land.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De druk op de Britse premier Keir Starmer om af te treden neemt verder toe. Het aantal partijgenoten dat oproept tot zijn vertrek, is toegenomen tot circa negentig. Intussen heeft hij een kort overleg gehad met een potentiële uitdager, de minister van Volksgezondheid Wes Streeting.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO houdt voor het eerst een militaire oefening met Servië. De verstandhouding tussen het bondgenootschap en een van de weinige Europese landen die nog niet bij de NAVO of de EU horen is vaak moeizaam. Tijdens de Kosovo-oorlog in 1999 bombardeerde de NAVO Servië.
6 uur geleden
WENEN (ANP) - Vier mensen die het optreden van Israël in de eerste halve finale van het Eurovisie Songfestival verstoorden zijn daarna uit de zaal verwijderd. Dat bevestigen de Oostenrijkse omroep ORF en songfestivalorganisator European Broadcasting Union desgevraagd aan het ANP.
14 uur geleden