NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
QUETTA (ANP/RTR/AFP) - Het dodental door onrust in de Pakistaanse provincie Beloetsjistan is opgelopen tot bijna tweehonderd. Separatisten bestormden daar zaterdag onder meer banken, politiebureaus en militaire installaties. De autoriteiten zeggen dat in twee dagen tijd 31 burgers, 17 leden van de veiligheidstroepen en 145 opstandelingen zijn gedood.
2 minuten geleden
TURIJN (ANP/DPA) - Zeker 31 politiemensen zijn gewond geraakt bij uit de hand gelopen protesten in Turijn. Dat melden de Italiaanse autoriteiten, die ook spreken over tien aanhoudingen. Over het aantal gewonde demonstranten bestaat onduidelijkheid.
55 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR/DPA) - De hoogste Iraanse leider ayatollah Ali Khamenei heeft gewaarschuwd voor een groot conflict als de Verenigde Staten zijn land aanvallen. "De Amerikanen moeten weten dat als ze een oorlog beginnen, het deze keer een regionale oorlog zal zijn", verklaarde hij volgens het Iraanse persbureau Tasnim.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - SpaceX heeft ingrepen gedaan om misbruik van Starlink-systemen voor satellietinternet door Rusland te voorkomen. Dat meldt topman Elon Musk op X. "Het lijkt erop dat de stappen die we hebben genomen om het ongeoorloofde gebruik van Starlink door Rusland te stoppen, hebben gewerkt. Laat het ons weten als er meer gedaan moet worden."
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een vrouw claimt dat ze door Jeffrey Epstein naar het VK is gestuurd voor een ontmoeting met ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor. De ontmoeting zou hebben plaatsgevonden in 2010 in het huis van Mountbatten-Windsor, de Royal Lodge, maakte haar advocaat bekend aan BBC News. De vrouw was destijds in de twintig.
1 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP/DPA) - Israël heeft een belangrijke grensovergang tussen de Gazastrook en Egypte deels heropend. Dat melden de autoriteiten, maar er gelden nog wel beperkingen. Een veiligheidsbron zegt tegen de krant Haaretz dat er zondag nog "systeemchecks" plaatsvinden en er waarschijnlijk nog geen inwoners mogen oversteken.
2 uur geleden
FORT WORTH (ANP) - De partij van de Amerikaanse president Donald Trump heeft een gevoelige politieke nederlaag geleden. De Republikein Leigh Wambsganss verloor in een conservatief district een verkiezing voor de Senaat van Texas van de Democraat Taylor Rehmet, berichten media als CBS en CNN.
3 uur geleden