NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - Iran heeft in de nacht van zondag op maandag gedreigd met vergelding vanwege de Amerikaanse aanval op het onder Iraanse vlag varende vrachtschip Touska.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse leiders keren zich tegen een tweede onderhandelingsronde met de Verenigde Staten, meldden staatsmedia zondagavond. Dat gebeurde enkele uren nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat er nieuwe onderhandelingen zouden plaatsvinden in Pakistan om een eind te maken aan de oorlog.
3 uur geleden
SOFIA (ANP/BLOOMBERG) - Voormalig president Rumen Radev, die zich verzet tegen sancties tegen Rusland en militaire steun aan Oekraïne, heeft de overwinning geclaimd in de Bulgaarse parlementsverkiezingen. Hij beloofde vernieuwing na jaren van politieke impasse en corruptie.
4 uur geleden
HANNOVER (ANP/DPA) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft uitgehaald naar de Verenigde Staten vanwege de oorlog die het land samen met Israël voert tegen Iran. "Waanzin", aldus de Braziliaan, in een toespraak bij de opening van Hannover Messe, een grote handelsbeurs in de Duitse stad.
5 uur geleden
HOUSTON (ANP) - Een van de wetenschappelijke instrumenten aan boord van de ruimtesonde Voyager 1 is uitgeschakeld. Het apparaat heeft vrijwel onafgebroken metingen verricht sinds de lancering in 1977. Zeven andere meetinstrumenten waren eerder al uitgezet, twee doen het nog. Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA moet de stap energie aan boord sparen en het leven van de verkenner zo lang mogelijk rekken.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse marine heeft "een gat in de machinekamer" geschoten van een onder Iraanse vlag varend vrachtschip, schrijft president Donald Trump op Truth Social. Het schip zou volgens Trump geprobeerd hebben de Amerikaanse zeeblokkade bij de Straat van Hormuz te doorbreken. "En dat is voor het schip niet goed afgelopen."
5 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël heeft zijn leger geïnstrueerd om met "volle kracht" op te treden tegen dreigingen die uitgaan van Libanon, ondanks het daar geldende staakt-het-vuren, en huizen met de grond gelijk te maken die door Hezbollah worden gebruikt. Dat heeft de Israëlische minister van Defensie Israel Katz verklaard.
7 uur geleden