NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - Luigi Mangione, die in de VS wordt verdacht van de moord op de topman van zorgverzekeraar UnitedHealthcare, kan geen doodstraf meer krijgen. Een rechter heeft twee van de vier federale aanklachten tegen hem verworpen, waaronder die voor moord. Daarvoor kon de doodstraf worden opgelegd.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft meer dan 3 miljoen pagina's aan nieuwe Epstein-bestanden vrijgegeven. Het zou ook gaan om meer dan 2000 video's en zeker 180.000 afbeeldingen. Volgens onderminister van Justitie Todd Blanche gaat het om grote hoeveelheden "commerciële pornografie en afbeeldingen".
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse recherchedienst FBI heeft het onderzoek naar de dood van Alex Pretti overgenomen, de anti-ICE-demonstrant die afgelopen week door kogels van federale agenten om het leven kwam in Minneapolis, Minnesota. Dat meldt CBS News op basis van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waaronder onder meer de omstreden migratiedienst ICE en de grenspolitie valt.
2 uur geleden
ST. PAUL (ANP/RTR) - Journalist Don Lemon, een bekende oud-presentator van CNN, is opgepakt vanwege betrokkenheid bij een anti-ICE-protest in een kerk in St. Paul, Minnesota, op 18 januari. Dat meldt zijn advocaat. Lemon en twee anderen werden opgepakt op last van minister van Justitie Pam Bondi.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft militairen uit landen van de Europese Unie bestempeld als terroristen. Het is een reactie op het Europese besluit de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) aan te merken als terroristische organisatie. Het hoofd van de Iraanse justitie, Gholamhossein Mohseni Ejei, zei eerder dat Iran die Europese stap zou vergelden. Het is niet duidelijk wat de Iraanse bestempeling praktisch betekent.
3 uur geleden
RAFAH (ANP) - Israël opent de grensovergang bij Rafah, in het zuiden van Gaza met Egypte, zondag voor beperkt personenverkeer. De Israëlische defensieorganisatie COGAT heeft bekendgemaakt dat mensen Gaza alleen binnen kunnen komen of verlaten na een Israëlische veiligheidscheck en onder coördinatie van Egypte.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - Zeker 170 burgers zijn in Myanmar gedood bij militaire luchtaanvallen tijdens de recente verkiezingen, melden de Verenigde Naties. De verkiezingen werden gehouden in een periode van twee maanden.
5 uur geleden