NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
KABUL (ANP/AFP/RTR) - Islamitische Staat (IS) heeft een aanslag op een Chinees restaurant in de Afghaanse hoofdstad Kaboel geclaimd. Daarbij kwamen volgens lokale autoriteiten een Chinees en zes Afghanen om het leven. Een niet nader gespecificeerd aantal mensen raakte gewond. IS spreekt zelf van 25 slachtoffers.
2 uur geleden
NDJAMENA (ANP/AFP) - De Soedanese Rapid Support Forces zeggen "per ongeluk" in gevecht te zijn geraakt met het leger uit buurland Tsjaad. Daarbij werden volgens dat land zeven militairen gedood. De RSF zegt dat het om een fout ging en dat de paramilitairen het gemunt hadden op leden van het Soedanese leger die vanuit Tsjaad de grens zouden zijn overgestoken.
2 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Het aantal doden door de treinbotsing in het zuiden van Spanje is opgelopen tot veertig. Ook zijn zo'n veertig mensen gedurende maandag opgegeven als vermist. Meer dan honderd mensen raakten gewond, van wie er zo'n veertig in het ziekenhuis liggen. Volgens het regiobestuur kan het nog zeker 24 uur duren voordat het dodental definitief is vastgesteld. Het is het dodelijkste treinongeluk in het land sinds 2013.
2 uur geleden
DAMASCUS (ANP/RTR) - De VS en Syrië hebben telefonisch contact gehad over het recente geweld in Syrië. Dat meldt het kantoor van de Syrische president Ahmed al-Sharaa. In dat gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump ging het onder meer over rechten en bescherming voor Koerden in Syrië.
3 uur geleden
PITUFFIK (ANP) - Vliegtuigen van het Amerikaans-Canadese luchtvaartcommando NORAD zijn onderweg naar een Amerikaanse basis op Groenland, meldt NORAD op X. De actie zou zijn gecoördineerd met Denemarken en Groenland, benadrukt de militaire organisatie die waakt over het luchtruim van Canada en de Verenigde Staten.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De militaire oefening in Groenland die bondgenoten als Nederland voorbereiden, moet niet bij een kleine, eenmalige exercitie blijven. Het is de bedoeling dat het eerder een oefenprogramma of -reeks wordt, "voor de lange termijn", zegt de Deense poolgebiedcommandant.
3 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - De Surinaamse ex-minister van Financiën, Gillmore Hoefdraad, heeft maandag in hoger beroep tien jaar gevangenisstraf gekregen voor het overtreden van de anticorruptiewet en voor verduistering.
3 uur geleden