NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BAGDAD (ANP/RTR) - De VS moeten zich niet mengen in de Iraakse politiek. Dat schrijft oud-premier en premierskandidaat voor de sjiitische coalitie Nouri al-Maliki op X. President Donald Trump had het land eerder gewaarschuwd dat als al-Maliki werd herverkozen in die rol, Irak niet langer kan rekenen op Amerikaanse steun. Al-Maliki geldt als kanshebber voor het premierschap en als iemand met nauwe banden met Iran.
49 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AF) - Er zijn volgens het Kremlin geen 1,2 miljoen Russische militairen omgekomen, gewondgeraakt of vermist sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Die schatting is afkomstig van het Center for Strategic and International Studies (CSIS). Datzelfde instituut concludeerde in zijn dinsdag verschenen rapport dat Rusland daarmee van alle grootmachten de grootste verliezen heeft geleden sinds de Tweede Wereldoorlog. Het Kremlin verwerpt de CSIS-schatting en stelt woensdag dat dergelijke rapportages niet betrouwbaar zijn.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/AFP) - Groenland heeft meer bescherming nodig, maar zal niet buigen voor buitenlandse druk. Dat zegt premier Jens-Frederik Nielsen in een gezamenlijke persconferentie met zijn Deense ambtgenoot Mette Frederiksen in Parijs. De regeringsleiders zijn in de Franse hoofdstad voor overleg met president Emmanuel Macron later op woensdag. Tijdens die werklunch zal onder meer de veiligheid in het Noordpoolgebied en de ontwikkeling van Groenland worden besproken.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO moet Europeser worden nu de VS hun blik buiten Europa richten, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas woensdag. Er moet een specifieke Europese pijler in het militaire bondgenootschap komen om de inspanningen en investeringen op elkaar af te stemmen, zei de politica op de jaarlijkse bijeenkomst van het Europees Defensieagentschap in Brussel. Dat draagt bij aan een betere lastenverdeling en militaire slagkracht in Europa, zei ze.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne wil een aantal afspraken met de Verenigde Staten over de wederopbouw van het land na de oorlog nog verder uitwerken, zegt president Volodymyr Zelensky op X. Het gaat onder meer over de financiering.
3 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - De voormalige presidentsvrouw van Zuid-Korea Kim Keon-hee is veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Ze heeft volgens de rechter dure cadeaus aangenomen van de omstreden Verenigingskerk en is schuldig bevonden aan corruptie. Van andere misdrijven is ze vrijgesproken. Nu zit zowel Kim als haar echtgenoot Yoon Suk-yeol vast.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De botsing tussen een vliegtuig en een helikopter in de buurt van Washington in januari vorig jaar was het gevolg van een systeemfout en was 100 procent te voorkomen. Dat zei Jennifer Homendy, voorzitter van de Amerikaanse onderzoeksraad voor vervoersveiligheid NTSB, bij een hoorzitting over het ongeluk tegen journalisten, aldus The Washington Post.
7 uur geleden