NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - Experts van de VN-Mensenrechtenraad hebben alle lidstaten opgeroepen om te stoppen met de wapenleveranties aan Israël. Ze stellen dat Israël het internationaal recht heeft geschonden door de grootschalige "willekeurige" aanvallen op Libanon van vorige week woensdag, vlak na ingang van het staakt-het-vuren tussen Iran en de Verenigde Staten.
43 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zijn, ook na de geklapte onderhandelingen van afgelopen weekend in Islamabad, nog in gesprek met Iran. Dat zegt een hooggeplaatste Amerikaanse functionaris tegen persbureau Reuters. Volgens de bron hebben de VS nog niet formeel ingestemd met een verlenging van het staakt-het-vuren met Iran, dat afgelopen week werd overeengekomen onder bemiddeling van Pakistan.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse nationale omroep BBC is van plan 2000 banen te schrappen oftewel ongeveer 10 procent van het totale personeelsbestand. Dat meldt zakenkrant Financial Times op basis van bronnen. In februari maakte de BBC al bekend de komende jaren flink te willen bezuinigen.
2 uur geleden
ANKARA (ANP/RTR/AFP) - In het zuiden van Turkije heeft voor de tweede dag op rij een schietpartij op een middelbare school plaatsgevonden. Gouverneur Mükerrem Ünlüer van Kahramanmaras heeft bekendgemaakt dat drie leerlingen en een leraar zijn omgekomen. Ook zijn er twintig gewonden.
2 uur geleden
ANKARA/ISLAMABAD/TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft gezegd dat Turkije probeert te helpen het bestand van twee weken tussen Iran en de Verenigde Staten te verlengen. Turkije staat in nauw contact met het buurland Iran, met de VS en met de bemiddelaar Pakistan.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De legerleiding van Iran heeft gewaarschuwd dat ze de scheepvaart in de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Rode Zee stillegt als er geen einde komt aan de Amerikaanse maritieme blokkade van Iraanse havens.
3 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - De enorme stroomstoring vorig jaar in Spanje is te wijten aan de regering, de netbeheerder en energietoezichthouder, aldus een onderzoek van de Spaanse senaat. Dit is het eerste onderzoek waarin een of meerdere schuldigen worden aangewezen.
3 uur geleden