NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - De gezondheid van de oceanen is ernstig in gevaar, staat in de World Ocean Assessment van de Verenigde Naties. "Klimaatverandering, vervuiling, overbevissing en een verlies aan biodiversiteit" zetten de oceanische systemen zwaar onder druk, terwijl ze cruciaal zijn voor de planeet.
2 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - In Italië is een onderzoek ingesteld naar de Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir om diens behandeling van opvarenden van de Global Sumud Flotilla. De opvarenden van die actievloot die op weg was naar Gaza werden nabij Kreta onderschept door Israël, waarna de activisten werden gearresteerd.
2 uur geleden
PARIJS (ANP) - In heel Frankrijk worden demonstraties gehouden vanwege de moord op het 11-jarige meisje Lyhanna en het vermeende falen van het Franse justitiesysteem. Na haar dood werd bekend dat er tegen de verdachte al eerder meerdere aangiften waren gedaan van misbruik van minderjarigen. De zaak heeft voor veel opspraak gezorgd.
3 uur geleden
MADRID (ANP) - Paus Leo heeft tijdens zijn ontmoeting met misbruikslachtoffers in Spanje hun voorstellen om verder misbruik binnen de katholieke kerk tegen te gaan ter harte genomen. Dat meldt het persbureau van het Vaticaan. Allen werden misbruikt door geestelijken.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël heropent twee belangrijke grensovergangen naar Gaza, meldt de Israëlische overheidsdienst COGAT. De grensovergangen werden gesloten als "veiligheidsmaatregel" nadat Iran zondagavond nieuwe aanvallen uitvoerde op Israël.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk dringt er bij de Verenigde Staten op aan dat het land de sancties tegen Cuba moet opheffen. Volgens Türk raken de sancties vooral de meest kwetsbare Cubanen en brengen ze levens in gevaar.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zitten achter een aanval op een olietanker die onder de vlag van Palau in de Straat van Hormuz voer. Op X schrijft het regionaal commando van de Amerikaanse strijdmacht dat een F-18 de mv Marivex heeft "uitgeschakeld" door met precisiemunitie de machinekamer te raken.
5 uur geleden