NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
ISTANBUL (ANP/RTR) - Een Turkse rechtbank heeft de belangrijkste oppositieleider Özgür Özel afgezet door het partijcongres waarbij hij in 2023 werd verkozen ongeldig te verklaren. Oppositiepartij CHP noemt de uitspraak een "gerechtelijke staatsgreep" en roept op tot protesten en juridische stappen.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De driedaagse militaire oefening van Rusland met Belarus is afgelopen. Dat zei president Vladimir Poetin, die samen met zijn Belarussische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko donderdag toezag op de oefening per videoverbinding. Belangrijk onderdeel van de exercitie was het trainen met het nucleaire arsenaal.
4 uur geleden
ROME (ANP) - Italië wil sancties tegen een Israëlische minister voor zijn behandeling van de activisten van de Global Sumud Flotilla. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas gevraagd om dat op de agenda te zetten voor de volgende bijeenkomst van buitenlandministers, schrijft hij op X.
6 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De aanpassing van het aantal beschikbare Amerikaanse hulptroepen voor Europa is geen reden voor ongerustheid, verzekert NAVO-topman Mark Rutte. "Wat de Verenigde Staten zullen aankondigen is absoluut te doen", zei hij een dag voor de VS de NAVO-landen willen inlichten over de volgens bronnen aanzienlijke vermindering.
6 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR/AFP) - In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een geval van ebola vastgesteld. Dat meldt de rebellengroep die dat deel van het land onder controle heeft, M23.
8 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse regering heeft documenten vrijgegeven over de benoeming van de voormalige prins Andrew Mountbatten-Windsor als internationaal handelsgezant. Daaruit blijkt onder meer dat er geen aanwijzingen zijn dat destijds een achtergrond- of veiligheidsonderzoek naar hem is gedaan. Britse politici hadden de stukken opgevraagd nadat Mountbatten-Windsor korte tijd werd gearresteerd, omdat hij mogelijk zijn positie heeft misbruikt.
8 uur geleden
KATHMANDU (ANP/RTR) - Een recordaantal van 274 bergbeklimmers heeft op dezelfde dag de top van de Mount Everest vanuit de Nepalese zijde bereikt, zegt EOA-Nepal, een organisatie voor bergbeklimming. Het vorige record van 223 is van 22 mei 2019.
9 uur geleden