NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP/RTR) - Bemiddelaar Pakistan heeft de Verenigde Staten en Iran gevraagd om een wapenstilstand van twee weken. Het land verzoekt Iran de Straat van Hormuz die periode te openen en vraagt aan de Amerikaanse president Trump om de deadline voor een akkoord te verlengen.
6 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De drie VN-militairen die vorige maand omkwamen bij twee losse aanvallen in Libanon, zijn volgens VN-onderzoek gedood door Israël en Hezbollah. Een van de incidenten kwam door een explosief van Hezbollah, het andere door een Israëlische beschieting.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer vindt dat Ye nooit uitgenodigd had moeten worden om op te treden op het Wireless Festival in Londen. Dat schrijft Starmer op X, nadat bekend was geworden dat de omstreden rapper de toegang tot het Verenigd Koninkrijk is geweigerd.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Als de Amerikaanse president Donald Trump uitvoering geeft aan zijn dreigement om "een hele beschaving" te laten sterven, komt dat neer op "de ernstigste misdaden" onder het internationaal recht, zegt VN-mensenrechtenchef Volker Türk. Hij benadrukt dat het aanvallen van burgers een oorlogsmisdaad is.
2 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Duizenden mensen, begeleid door blaasmuziek van de militaire kapel, bewezen dinsdag de laatste eer aan de ex-president van Suriname, Chandrikapersad Santokhi, die op 30 maart plotseling overleed op 67-jarige leeftijd. De uitvaartdienst met staatseer wordt gehouden in De Olifant, het partijcentrum van de Vooruitstrevende Hervormings Partij waarvan hij voorzitter was.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël heeft dinsdag bruggen en spoorwegen aangevallen in Iran, meldt premier Benjamin Netanyahu. Die zouden worden gebruikt door het Iraanse regime om wapens te vervoeren.
3 uur geleden
BAGDAD (ANP/RTR) - De pro-Iraanse militie Kataib Hezbollah zegt de ontvoerde Amerikaanse journalist Shelly Kittleson vrij te laten. Zij werd vorige week ontvoerd in de Iraakse hoofdstad Bagdad. De militie eist daarbij dat de journalist Irak direct verlaat. Kittleson schrijft onder andere voor de Britse omroep BBC en Politico.
3 uur geleden