NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Republikeinse voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden zegt dat naar diplomatieke manieren wordt gekeken voor een Amerikaanse overname van Groenland. "Ik denk niet dat iemand het heeft over het gebruik van militaire kracht", aldus voorzitter Mike Johnson.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Moskou heeft de inbeslagname door de VS van een olietanker die nabij IJsland voer onder Russische vlag sterk veroordeeld. Volgens het Kremlin heeft onder het maritiem recht "geen enkele staat het recht" zich te bemoeien met "vaartuigen die rechtmatig geregistreerd staan onder jurisdictie van andere staten". De Russische parlementariër Andrej Klisjas noemde de inbeslagname woensdag "regelrecht piraterij", aldus staatspersbureau Tass.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - Rusland heeft een onderzeeër en andere marineschepen ingezet om een lege olietanker te beschermen tegen de Amerikaanse krijgsmacht. Amerikaanse media en persbureau Reuters melden dat de VS bezig zijn om het schip in beslag te nemen.
4 uur geleden
ALEPPO (ANP/AFP) - Het Syrische leger is begonnen met het bombarderen van Koerdische wijken in Aleppo. De regering had die gebieden eerder op de ochtend al tot 'militaire zones' verklaard, waarna duizenden burgers de wijken verlieten.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft de veiligheidstroepen opdracht gegeven geen actie te ondernemen tegen vreedzame betogers. Volgens mensenrechtenactivisten zijn minstens 36 doden gevallen bij protesten tegen de slechte economische situatie in Iran.
5 uur geleden
PRAAG (ANP/DPA) - Een belangrijk aankoopprogramma voor munitie voor Oekraïne gaat toch door. Tsjechië blijft ook onder de minder Oekraïnegezinde nieuwe regering de levering van artilleriegranaten coördineren, zegt premier Andrej Babiš.
5 uur geleden
PARIJS (ANP) - Het winterse weer leidt niet alleen in Nederland tot problemen. Ook Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk kampen met overlast door een sneeuwstorm, die door de Franse weerdienst de naam Goretti heeft gekregen.
6 uur geleden