NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump onderzoekt hoe hij de controle over Groenland kan verkrijgen en het gebruik van het Amerikaanse leger is "altijd een optie", aldus het Witte Huis. Woordvoerster Karoline Leavitt zei dat "de verwerving van Groenland een prioriteit is voor onze nationale veiligheid".
1 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse interim-president Delcy Rodríguez heeft in een tv-toespraak benadrukt dat het land niet wordt bestuurd door een "buitenlandse partij". Volgens Rodríguez wordt het land bestuurd "door de Venezolaanse overheid en door niemand anders". Ook noemde Rodríguez het aanhouden van president Nicolás Maduro door de VS afgelopen weekend opnieuw "absoluut illegaal" en een "schending van het internationaal recht".
2 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Oekraïne hebben een principeovereenkomst getekend voor troepeninzet in Oekraïne na afloop van de oorlog in dat land. Dat gebeurde na afloop van een bijeenkomst van de Coalitie van Bereidwilligen in Parijs, waar werd onderhandeld over het toezicht op een mogelijke vrede in Oekraïne. De vredesmacht moet gaan bestaan uit militairen uit verschillende landen.
5 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP/RTR) - Bij de Amerikaanse aanval op Venezuela, waarbij afgelopen weekend president Nicolás Maduro werd gevangengenomen, zijn 55 militairen om het leven gekomen. Dat melden Cuba en Venezuela in een gezamenlijke telling. Eerder zei dat laatste land al dat 32 Cubanen waren omgekomen. Zij zouden op verzoek van Caracas in Venezuela zijn geweest.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Bij de protesten in Iran zijn sinds eind december minstens 27 demonstranten gedood door de Iraanse veiligheidsdiensten, meldt mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights. Vijf van hen zouden minderjarig zijn geweest.
7 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR/AFP) - Venezuela heeft drie aanklagers aangesteld die onderzoek gaan doen naar de dodelijke slachtoffers van de Amerikaanse aanval van afgelopen weekend. Dat zegt 's lands openbaar aanklager Tarek William Saab. Ook riep Saab de rechtbank in New York op te erkennen dat de Amerikaanse juridische bevoegdheden ophouden bij de landsgrenzen en zei hij dat president Nicolás Maduro als staatshoofd immuniteit geniet.
7 uur geleden
BRASILIA (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Braziliaanse oud-president Jair Bolsonaro is weer naar het ziekenhuis gebracht nadat hij bij een val zijn hoofd heeft gestoten, meldt zijn vrouw op sociale media. Bolsonaro zit sinds november vast voor het beramen van een staatsgreep. Afgelopen december werd Bolsonaro al opgenomen vanwege een operatie aan een liesbreuk en meerdere operaties tegen de hik.
8 uur geleden