NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte betwijfelt of het Rusland menens is in de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog tegen Oekraïne. "Russische aanvallen zoals afgelopen nacht wijzen niet op ernst over vrede", zei Rutte op bezoek in het Oekraïense parlement.
41 minuten geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - In de Straat van Hormuz hebben kleine gewapende boten geprobeerd via een radio-oproep een schip aan te houden, meldt de Britse maritieme organisatie UKMTO. Het schip negeerde de oproep om te stoppen en voer door op zijn geplande route ten zuiden van Iran.
44 minuten geleden
TROMSØ (ANP) - Het Arctische gebied is niet langer "een rustig hoekje op de kaart, maar de frontlinie van de wereldwijde machtsstrijd", zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas in het Noorse Tromsø. De dreiging van de Verenigde Staten om Groenland in te nemen onderstreept "deze simpele realiteit", zei Kallas dinsdag op een conferentie over de Arctische grenzen.
51 minuten geleden
TOKIO (ANP) - Zware sneeuwval in Japan heeft de afgelopen twee weken aan minstens dertig mensen het leven gekost. Met name in het noorden van het land leidde het winterse weer tot problemen. In delen van de zwaarst getroffen noordelijke regio Aomori is tot 4,5 meter sneeuw gevallen, wat tot veel dodelijke slachtoffers heeft geleid, meldt persbureau AFP.
1 uur geleden
OSLO (ANP/RTR) - Het Noorse parlement heeft een voorstel om de monarchie af te schaffen verworpen. Een grote meerderheid stemde ondanks de recente onrust binnen de Noorse koninklijke familie voor behoud. In totaal steunden 141 van de 169 parlementsleden het behoud van de monarchie, 26 stemden tegen.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Rusland de tijdelijke aanvalspauze alleen maar gebruikt om zijn raketten op te sparen. De Amerikaanse president Donald Trump vroeg Rusland om een week te stoppen met het beschieten van Oekraïense energiefaciliteiten, om de kans op vrede te vergroten. Volgens Zelensky heeft dat niet gewerkt. Hij gaat dat aankaarten bij Trump.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - In de Iraanse regio Yazd zijn tot nu toe 139 buitenlanders opgepakt wegens deelname aan de recente protesten in het land, meldt persbureau Tasnim. Yazd was een van de vele provincies waar de afgelopen tijd werd geprotesteerd. De nationaliteiten van de mensen die zijn opgepakt, zijn niet bekendgemaakt.
3 uur geleden