NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
LONDEN/PARIJS (ANP) - De leiders van de landen die een einde willen maken aan de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komen vrijdag bijeen. Aan de eerste top van de 'Hormuz-coalitie' zal naar verwachting ook premier Rob Jetten meedoen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het is nog veel te vroeg om de strafmaatregelen die de EU tegen Hongarije heeft opgelegd in te trekken, vinden de rapporteurs van het Europees Parlement die de situatie in Hongarije nauwlettend volgen. Een nieuwe Hongaarse regering moet eerst concrete maatregelen nemen om de democratie, grondrechten, vrijheid van meningsuiting en rechtszekerheid te herstellen, vinden zowel de Nederlandse Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks-PvdA) als de Duitse Europarlementariër Daniel Freund (Groenen).
2 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP) - China heeft de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens scherp veroordeeld. "Dit is gevaarlijk en onverantwoordelijk gedrag", reageerde een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken.
3 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - Onderhandelaars uit Iran en de VS zouden later deze week terug kunnen keren naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor hervatting van hun overleg. Het persbureau Reuters meldt dit van verschillende bronnen te hebben gehoord.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, is dinsdag bij het gesprek tussen Libanon en Israël. CNN meldt dat op basis van een bron binnen het ministerie. De Israëlische ambassadeur in de VS, Yechiel Leiter, ontmoet dan in Washington de Libanese ambassadeur in de VS, Nada Hamadeh.
6 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP/RTR) - De Chinese president Xi Jinping wil de banden met Spanje aanhalen, zei hij dinsdag tijdens een bezoek van de Spaanse premier Pedro Sánchez aan Beijing. Volgens Chinese staatsmedia beloofden beide leiders de samenwerking tussen de landen te verdiepen, te midden van wat Xi een "afbrokkelende wereldorde" noemde.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt tegen Fox News dat Iran aan zet is in de onderhandelingen met de Verenigde Staten. Vance leidde afgelopen weekend in Pakistan de Amerikaanse delegatie die met Iran onderhandelde. Dat overleg eindigde in een patstelling.
10 uur geleden