NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON/SAINT PAUL (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint een strafrechtelijk onderzoek naar de Democratische gouverneur van Minnesota Tim Walz. Dat melden ingewijden aan CBS News en The Washington Post. Ook de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, wordt gedagvaard, aldus de ingewijden.
2 uur geleden
WASHINGTON/DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse oud-vicepremier en oud-VN-gezant Sigrid Kaag zit in een nieuw op te richten ondersteunende raad voor "vrede, stabiliteit en welvaart" in Gaza, meldt het Witte Huis vrijdagavond in een verklaring. Deze raad moet het Palestijnse overgangsbestuur en de door Trump voorgezeten vredesraad voor Gaza ondersteunen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de leden gekozen voor de internationale vredesraad die toezicht zal houden op het toekomstige overgangsbestuur in de Gazastrook. Het gaat onder meer om zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, VS-gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner. Ook de Britse oud-premier Tony Blair zit in de raad, meldt het Witte Huis vrijdagavond.
2 uur geleden
ALEPPO (ANP/AFP) - De Syrische president Ahmed al-Sharaa heeft een decreet ondertekend waarmee hij het Koerdisch de status van een nationale taal geeft. Het lijkt te gaan om een gebaar van goede wil na gevechten in de afgelopen dagen.
4 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Het aantal doden door de Amerikaanse aanval op Venezuela is bijgesteld naar 83. Het Venezolaanse ministerie van Defensie zegt dat 47 Venezolaanse militairen zijn omgekomen en niet 23, zoals eerder werd gemeld.
5 uur geleden
WASHINGTON/NUUK (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat hij mogelijk tarieven kan opleggen aan landen die zijn beleid ten aanzien van Groenland niet steunen. Hij wil dat het eiland bij de Verenigde Staten gaat horen.
9 uur geleden
CAÏRO (ANP/AFP) - Een Palestijns comité dat als technocraten de Gazastrook moet gaan besturen en herbouwen is voor het eerst bijeengekomen. De bijeenkomst van de vijftien leden van het comité was in Caïro, meldden Egyptische media.
11 uur geleden