NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije zegt het gastransport naar Oekraïne geleidelijk op te schorten tot er weer olie vloeit door de Droezjba-pijpleiding. Die bij een aanval beschadigde verbinding levert Russische olie via Oekraïne naar onder meer Hongarije. De pijpleiding is al weken een twistpunt tussen de Ruslandgezinde regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán en Kyiv.
2 uur geleden
SLAMABAD/TEHERAN/ANKARA (ANP/RTR) - Er zijn geen directe of indirecte contacten tussen Iran en de VS volgens de Iraanse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri Moghadam. Hij voegt eraan toe dat bevriende landen proberen een basis te leggen voor een dialoog tussen Teheran en Washington, om een einde te maken aan de oorlog.
2 uur geleden
MADRID (ANP/RTR/AFP) - De huidige oorlog in het Midden-Oosten stelt de wereld mogelijk voor "veel grotere" problemen dan de Amerikaanse invasie van Irak in 2003. Dat zei de Spaanse premier Pedro Sánchez tegenover het parlement. "Dit is niet hetzelfde scenario als de illegale oorlog in Irak. We staan voor iets veel ergers, veel ergers, met in potentie gevolgen die veel breder en verder strekken", aldus Sánchez.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De politie heeft in Londen twee mannen aangehouden in verband met de brandstichting in geparkeerde ambulances van een Joodse vrijwilligersorganisatie afgelopen maandag. De zaak wordt gezien als een "antisemitisch haatmisdrijf".
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben Iran een vijftienpuntenplan voor een einde aan de oorlog in het Midden-Oosten voorgelegd. Dat meldt The New York Times op basis van ingewijden. Het plan zou zijn overhandigd door Pakistan, dat dinsdag al aankondigde "klaar te zijn" de rol van gastland op zich te nemen voor mogelijke vredesgesprekken.
4 uur geleden
TSJERNIHIV (ANP/RTR) - Bijna 150.000 Oekraïners zitten zonder stroom door een Russische aanval op energievoorzieningen bij Tsjernihiv, meldt de regionale netbeheerder. De gouverneur van de aan Rusland en Belarus grenzende regio meldde eerder deze week ook al grootschalige stroomuitval, toen door een droneaanval.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Een woordvoerder van het Iraanse leger heeft de Verenigde Staten bespot om uitlatingen over mogelijke onderhandelingen over het conflict in het Midden-Oosten. Volgens Iraanse staatsmedia zei hij dat Washington "met zichzelf onderhandelt".
6 uur geleden