NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse oud-president Barack Obama heeft de dood van een tweede burger door federale agenten in Minneapolis scherp veroordeeld. In een samen met zijn vrouw Michelle afgegeven verklaring zei Obama dat de dodelijke incidenten een "wake-upcall" moeten zijn, omdat de fundamentele Amerikaanse waarden "steeds meer onder vuur liggen".
56 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Het hoofd van de rechterlijke macht in Iran heeft duidelijk gemaakt dat er "zo snel mogelijk" processen volgen tegen de mensen die zijn opgepakt bij de recente protesten tegen het islamitische regime. Zij die schuldig worden bevonden, worden "zonder de minste genade" gestraft, zei hij tegen persbureau Mizan.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische strijdkrachten zoeken op een begraafplaats in Gaza naar de overblijfselen van de laatste overleden gijzelaar die door Hamas nog niet is overgedragen aan Israël. Dat heeft het kantoor van premier Benjamin Netanyahu bekendgemaakt.
1 uur geleden
KOBANI (ANP/AFP) - Een VN-hulpkonvooi is zondag aangekomen in de Syrische stad Kobani, waar een Koerdische meerderheid woont. De vrachtwagens hebben onder meer brandstof en voedsel aan boord, zegt VN-hulporganisatie OCHA.
3 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - In Venezuela zijn zondag minstens tachtig politieke gevangenen vrijgelaten. Dat meldt de non-gouvernementele organisatie Foro Penal, die stelt dat de vrijlatingen onder druk van de Verenigde Staten plaatsvinden. De vrijlatingen gebeurden in gevangenissen in het hele land, aldus de ngo.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NAVO-chef Mark Rutte denkt niet dat Europa ooit zonder de VS kan om zichzelf te beschermen. Dat zegt hij in een interview met Het Financieele Dagblad (FD). "Amerika is cruciaal voor onze bescherming", aldus Rutte.
4 uur geleden
WASHINGTON/JERUZALEM (ANP/RTR) - De gesprekken tussen Amerikaanse functionarissen en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu over de tweede fase van president Donald Trumps 20-puntenplan voor de toekomst van Gaza waren "constructief", schrijft speciaal gezant Steve Witkoff op X. Het overleg vond zaterdagavond plaats in Jeruzalem. Ook vastgoedondernemer Jared Kushner, Trumps schoonzoon, nam deel.
4 uur geleden