NAVO-leiders bijeen over nieuw gevaar en nieuwe leden
MADRID (ANP) - De leiders van de NAVO-landen komen bijeen om de uit een winterslaap ontwaakte militaire alliantie nieuwe richting te geven. Op hun top in Madrid denken ze na over hoe ze nieuw gevaar van oude vijand Rusland en van het opkomende China kunnen pareren en bepalen ze de koers van de NAVO voor de komende jaren. Maar het machtsvertoon mist een uitroepteken als het blijft mislukken om Zweden en Finland als nieuwe leden te verwelkomen.
De top in Madrid had eigenlijk over China moeten gaan, vinden de Verenigde Staten, de grote steunpilaar van het bondgenootschap. Maar door de Russische oorlog tegen Oekraïne gaat veel aandacht toch naar Rusland. Dat land is de belangrijkste en bovendien een rechtstreekse bedreiging voor de NAVO, zullen premier Rutte, de Amerikaanse president Biden en hun 28 collega-leiders vaststellen.
Dat was een paar jaar geleden nog anders. De taakomschrijving van de NAVO noemt Rusland zelfs een "partner". Hoog tijd om dat twaalf jaar oude "strategische concept" bij de tijd te brengen, vindt de alliantie.
De nieuwe dreiging uit Moskou vraagt ook om een forse versterking van de NAVO-landen die Rusland als buur hebben of dat vrezen te worden. De NAVO wil haar zogeheten snellereactiemacht ongeveer verachtvoudigen. Maar troepen permanent aan de oostflank legeren, zoals de Baltische landen willen, dat zit er vermoedelijk niet in. Die kunnen beter elders klaarstaan, zodat de alliantie flexibeler blijft, denken veel lidstaten. Al is het wel handig om bijvoorbeeld de tanks en het geschut voor deze oproeptroepen vast in het oosten klaar te zetten.
De harde taal die de NAVO voor Rusland kiest, hoeft China nog niet te vrezen. Maar de opkomende wereldmacht wordt wel voor het eerst genoemd in de strategie van het vanouds toch uitdrukkelijk Noord-Atlantische bondgenootschap. Zij het niet als dreiging, zoals de VS graag zouden zien, maar vermoedelijk als "uitdaging". Dat voor het eerst ook de leiders van Zuid-Korea, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland bij de top aanschuiven moet de boodschap aan Beijing kracht bijzetten.
Dat alles dreigt echter overschaduwd te worden door de onverwacht moeizame toetreding van Zweden en Finland, vrezen NAVO-bronnen. De NAVO had gehoopt de eindelijk warmgelopen aspiranten in Madrid te kunnen onthalen als nieuwe leden. Maar zij had buiten lidstaat Turkije gerekend. Dat land dwarsboomt hun toetreding, onder meer omdat vooral Zweden de Koerden en andere tegenstanders van Ankara te veel ruimte zou gunnen. Zolang dat duurt, zitten de twee aspirant-leden in een hachelijke positie en bladdert de eensgezindheid van de NAVO af.
Mogelijk komt pas een doorbraak in zicht als de Amerikanen tussenbeide komen, denken ingewijden. Maar het is maar de vraag of dat er al in Madrid in zit.
Meer uit Buitenland
ANKARA (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De NAVO-luchtverdediging heeft voor de derde keer een raket onderschept die vanuit Iran onderweg was naar Turkije, meldt het Turkse ministerie van Defensie op X. De ballistische raket is neergehaald in het oostelijke Middellandse Zeegebied.
29 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Zeker vier van de zes bemanningsleden van een Amerikaans tankvliegtuig zijn overleden nadat het donderdag neerstortte in het westen van Irak, meldt het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) op X. Het Islamitisch Verzet in Irak eiste het incident op als aanslag, maar de Amerikaanse krijgsmacht ontkent dat het toestel werd neergehaald door eigen of vijandig vuur.
40 minuten geleden
COLOMBO (ANP/AFP) - De lichamen van 84 Iraniërs van het gezonken oorlogsschip IRIS Dena worden vrijdag vanuit Sri Lanka teruggebracht naar Iran. Dat land stuurt een vliegtuig om de overledenen op te halen, meldt het Sri Lankaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De opvarenden kwamen vorige week om het leven nadat het marineschip voor de kust van Sri Lanka door een Amerikaanse aanval tot zinken werd gebracht.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA/RTR) - In Iraanse steden zijn, ondanks de luchtaanvallen, vele duizenden mensen de straat opgegaan voor anti-Israëlische betogingen ter gelegenheid van de jaarlijkse al-Quds-dag. Die staat ook bekend als de Dag van Jeruzalem.
1 uur geleden
WARSCHAU (ANP/RTR) - De Poolse regering gaat een resolutie aannemen, zodat het land geld kan gebruiken uit het SAFE-programma van de Europese Unie. Dit ondanks een veto van president Karol Nawrocki, meldt premier Donald Tusk. Met SAFE kunnen lidstaten tegen lage rentes langlopende leningen afsluiten voor defensieprojecten met andere landen.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Het Israëlische leger heeft gemeld een brug over de rivier de Litani in Libanon te hebben bestookt. Het is voor het eerst bij de huidige aanvallen op Libanon dat het leger publiekelijk erkent een burgerdoel als doelwit te hebben gehad.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - Sinds de start van de oorlog met Iran moesten in totaal 2975 mensen in Israël naar het ziekenhuis, meldt het Israëlische ministerie van Volksgezondheid aan The Times of Israel. Zij raakten gewond bij de Iraanse vergeldingsaanvallen of werden bijvoorbeeld behandeld voor angstklachten. Op dit moment liggen er 85 mensen in het ziekenhuis, dat zijn zowel burgers als militairen.
2 uur geleden