Namen verdachten WO II online, oorlogsarchief zelf niet openbaar
DEN HAAG (ANP) - Het project Oorlog voor de Rechter publiceert donderdag een lijst met namen van mensen die in de Tweede Wereldoorlog werden verdacht van collaboratie met de Duitse bezetter en die inmiddels zijn overleden. De verdachten komen allemaal voor in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Dat omvangrijke oorlogsarchief zou vanaf januari volledig openbaar en deels digitaal doorzoekbaar worden voor iedereen, maar dat gaat voorlopig niet door. Wel is het vanaf 2 januari dus mogelijk om online te zien of een verdachte in het CABR voorkomt of niet.
De ontwikkelingen over het CABR volgden elkaar de afgelopen weken snel op. Het was de bedoeling dat het oorlogsarchief, dat de dossiers bevat van zo'n 425.000 verdachten van collaboratie, in januari volledig openbaar zou worden. Iedereen zou dan fysieke stukken uit het archief kunnen opvragen en bijvoorbeeld fotograferen. Nu kan dat alleen na indiening en goedkeuring van een officiële aanvraag en mogen bezoekers stukken uit het oorlogsarchief wel met potlood overschrijven, maar absoluut niet fotograferen of kopiëren. Ook zouden op 2 januari miljoenen gedigitaliseerde pagina's uit het archief online komen, zodat iedereen daarin zou kunnen zoeken op de namen van verdachten en voor het eerst ook op die van slachtoffers.
Maar na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens over mogelijke privacyrisico's kwam het digitale project op losse schroeven te staan. Uiteindelijk resulteerde dat erin dat minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) de openbaarmaking van het papieren archief heeft uitgesteld en dat het online archief binnenkort alleen onder voorwaarden kan worden ingezien, vanuit de studiezaal van het Nationaal Archief in Den Haag. Vanaf wanneer dat precies kan, is nog onbekend, waarschijnlijk ergens in het eerste kwartaal. Minister Bruins onderzoekt nog of het gedigitaliseerde archief straks ook op andere plekken beschikbaar kan worden gesteld, zoals in de studiezalen van regionale archieven.
Het Nationaal Archief houdt voorlopig rekening met drukte in de studiezaal. Het aantal plaatsen daar is uitgebreid van 108 naar 140, waarvan 61 voor mensen die het CABR willen inzien.
In het project Oorlog voor de Rechter werken het Nationaal Archief, NIOD, Netwerk Oorlogsbronnen en Huygens Instituut samen aan de digitalisering van het CABR.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
9 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
9 uur geleden