Nabestaanden van aanval op Hawija vragen om gerechtigheid
DEN HAAG (ANP) - "Wij vragen alleen gerechtigheid", zegt Rashid Salih tegen de rechtbank in Den Haag. Hij is een van de Irakezen uit Hawija die schadevergoeding willen voor de Nederlandse luchtaanval op de stad acht jaar geleden. Daarbij vielen tientallen doden.
Salih verloor zeven familieleden. Tranen stromen over zijn wangen als hij zijn relaas vertelt. "Het had impact op mijn leven, op mijn studie, op alles", laat zijn zoon Mohammed weten. Dochter Tabarak wil dat mensen die fouten hebben gemaakt straf krijgen en dat excuses worden aangeboden.
Burgemeester Sabhan Khalaf Ali van Hawija zegt dat mensen compensatie willen. Er kwamen volgens hem honderd mensen om bij de aanval. Ook hij wil excuses en hulp voor mensen met psychische klachten.
Veel slachtoffers
In de nacht van 2 op 3 juni 2015 voerde een Nederlandse F-16 een aanval uit op een werkplaats van terreurgroep IS waar bomauto's en bermbommen werden gemaakt. Er bleek een enorme hoeveelheid springstof opgeslagen en dat zorgde voor een tweede explosie die de buurt verwoestte en veel slachtoffers maakte.
Nederland maakte deel uit van de internationale coalitie tegen IS. Die was op verzoek van de Iraakse regering te hulp gekomen toen de terreurgroep het land dreigde over te lopen en massaal mensen vermoordde. De F-16's opereerden vanaf een basis in Jordanië.
Slordig
Volgens advocaat Liesbeth Zegveld, die spreekt namens de gedupeerden, is onder meer het doelwit van tevoren onvoldoende geobserveerd, slechts een paar dagen. De voorbereiding is slordig geweest, vindt Zegveld. Ook mist ze informatie en vindt ze de onderzoeken die naar de aanval zijn gedaan onvoldoende.
De commandant van de Nederlandse F-16's moest als zogeheten Red Card Holder elke aanval goedkeuren. Hij voerde daarvoor overleg met twee verbindingsofficieren in Qatar van waaruit de aanvallen op IS werden aangestuurd. Het overleg tussen deze drie functionarissen was "volstrekt onvoldoende", vindt Zegveld.
Drones
Dat spreekt de landsadvocaat tegen. Er is "heel zorgvuldig" gehandeld. De Red Card Holder en de verbindingsofficieren waren bijzonder ervaren vliegers en een lang en nauwgezet traject ging vooraf aan het besluit om toestemming te geven voor de aanval. Het voorkomen van burgerslachtoffers vormde daarbij een belangrijk aspect.
Bij de voorbereiding zijn onder meer drones ingezet. Dat duurde enkele weken, benadrukt de landsadvocaat. Nederland was voor veel informatie afhankelijk van de Amerikanen. Zij planden de aanval. Daardoor kan volgens de landsadvocaat ook niet alle informatie gedeeld worden over deze zaak.
Tweede explosie
De tweede explosie in Hawija was "uniek" en "onvoorzien", oordeelt de landsadvocaat. Bij andere aanvallen in Irak op dergelijke werkplaatsen is nooit zo'n zware tweede explosie geweest. De inschatting van de Amerikanen was dat bij een aanval 's nachts geen burgerslachtoffers zouden vallen.
De rechtbank komt op 17 januari met een vonnis.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Zo'n vijfhonderd mensen bezochten maandagavond de alternatieve dodenherdenking in Den Haag, die dit jaar op het Lange Voorhout werd gehouden. Dat zag een verslaggever van het ANP. Het is de tweede keer dat deze herdenking is georganiseerd, onder anderen oud-ambtenaren en diplomaten zitten achter het initiatief.
49 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op veel plaatsen in Nederland waren mensen maandagavond om 20.00 uur twee minuten stil voor iedereen die tijdens of na de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in oorlogssituaties of bij vredesoperaties. Bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam blies een trompettist het taptoesignaal, waarna de duizenden aanwezigen stilte in acht namen. Om 20.02 uur klonk het Wilhelmus.
52 minuten geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - De zogenoemde bevrijdingsvluchten, waarbij helikopters van de luchtmacht langs de verschillende bevrijdingsfestivals gaan, gaan dinsdag gewoon door. Dat meldt een woordvoerster van de Luchtmacht. De vluchten vertrekken vanaf de vliegbasis Gilze-Rijen, die maandag enige tijd werd ontruimd door een verdachte situatie.
55 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft op 4 mei aandacht gevraagd voor de rol van vrouwen in tijden van oorlog. "In een oorlog staan vrouwen nooit aan de zijlijn. Zij staan vooraan, aan het front", zei ze in een toespraak voorafgaand aan een stille tocht van het Museumplein naar de Dam. "Als soldaat, als arts, als journalist, als moeder, als verdedigers van vrijheid in de breedste zin van het woord. En in Nederland waren vrouwen vaak de spil van het verzet."
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) noemt het belangrijk dat de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en de EU wordt uitgevoerd. Hij reageert daarmee op de 25 procent importheffing op auto's die de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag aankondigde.
5 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - Een deel van de luchtmachtbasis op vliegveld Gilze-Rijen is ontruimd en de hoofdingang is afgesloten vanwege een bedreiging, meldt de Koninklijke Marechaussee.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Monument op de Dam is weer schoon nadat het maandag vroeg in de ochtend werd beklad, ziet een ANP-verslaggever. Het monument ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog werd met een grote hoeveelheid rode substantie, waarschijnlijk verf, besmeurd. Ook werd er 'genocide' op geschreven.
7 uur geleden