Nabestaanden van aanval op Hawija vragen om gerechtigheid
DEN HAAG (ANP) - "Wij vragen alleen gerechtigheid", zegt Rashid Salih tegen de rechtbank in Den Haag. Hij is een van de Irakezen uit Hawija die schadevergoeding willen voor de Nederlandse luchtaanval op de stad acht jaar geleden. Daarbij vielen tientallen doden.
Salih verloor zeven familieleden. Tranen stromen over zijn wangen als hij zijn relaas vertelt. "Het had impact op mijn leven, op mijn studie, op alles", laat zijn zoon Mohammed weten. Dochter Tabarak wil dat mensen die fouten hebben gemaakt straf krijgen en dat excuses worden aangeboden.
Burgemeester Sabhan Khalaf Ali van Hawija zegt dat mensen compensatie willen. Er kwamen volgens hem honderd mensen om bij de aanval. Ook hij wil excuses en hulp voor mensen met psychische klachten.
Veel slachtoffers
In de nacht van 2 op 3 juni 2015 voerde een Nederlandse F-16 een aanval uit op een werkplaats van terreurgroep IS waar bomauto's en bermbommen werden gemaakt. Er bleek een enorme hoeveelheid springstof opgeslagen en dat zorgde voor een tweede explosie die de buurt verwoestte en veel slachtoffers maakte.
Nederland maakte deel uit van de internationale coalitie tegen IS. Die was op verzoek van de Iraakse regering te hulp gekomen toen de terreurgroep het land dreigde over te lopen en massaal mensen vermoordde. De F-16's opereerden vanaf een basis in Jordanië.
Slordig
Volgens advocaat Liesbeth Zegveld, die spreekt namens de gedupeerden, is onder meer het doelwit van tevoren onvoldoende geobserveerd, slechts een paar dagen. De voorbereiding is slordig geweest, vindt Zegveld. Ook mist ze informatie en vindt ze de onderzoeken die naar de aanval zijn gedaan onvoldoende.
De commandant van de Nederlandse F-16's moest als zogeheten Red Card Holder elke aanval goedkeuren. Hij voerde daarvoor overleg met twee verbindingsofficieren in Qatar van waaruit de aanvallen op IS werden aangestuurd. Het overleg tussen deze drie functionarissen was "volstrekt onvoldoende", vindt Zegveld.
Drones
Dat spreekt de landsadvocaat tegen. Er is "heel zorgvuldig" gehandeld. De Red Card Holder en de verbindingsofficieren waren bijzonder ervaren vliegers en een lang en nauwgezet traject ging vooraf aan het besluit om toestemming te geven voor de aanval. Het voorkomen van burgerslachtoffers vormde daarbij een belangrijk aspect.
Bij de voorbereiding zijn onder meer drones ingezet. Dat duurde enkele weken, benadrukt de landsadvocaat. Nederland was voor veel informatie afhankelijk van de Amerikanen. Zij planden de aanval. Daardoor kan volgens de landsadvocaat ook niet alle informatie gedeeld worden over deze zaak.
Tweede explosie
De tweede explosie in Hawija was "uniek" en "onvoorzien", oordeelt de landsadvocaat. Bij andere aanvallen in Irak op dergelijke werkplaatsen is nooit zo'n zware tweede explosie geweest. De inschatting van de Amerikanen was dat bij een aanval 's nachts geen burgerslachtoffers zouden vallen.
De rechtbank komt op 17 januari met een vonnis.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte van het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam, waarbij een man om het leven kwam, blijft twee weken langer vastzitten. Dat heeft de rechter-commissaris maandag besloten. De man zit nog in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat. Over zijn identiteit is nog niets bekendgemaakt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door personeelstekorten staat in justitiële jeugdinrichtingen (JJI's) de veiligheid van jongeren en medewerkers "aanhoudend en ernstig onder druk". Er is daarom op korte termijn een actieplan nodig om ervoor te zorgen dat JJI's weer een verantwoord en veilig verblijf met passende behandeling kunnen bieden. Die oproep doen de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV), de Inspectie van het Onderwijs en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maandag in een brandbrief aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.
3 uur geleden
TILBURG (ANP) - Ook patiënten van het ziekenhuis Elisabeth-TweeSteden (ETZ) in Tilburg en Waalwijk kunnen weer inloggen in hun persoonlijke online-omgeving, nadat het ziekenhuis het patiëntenportaal dit weekend preventief had afgesloten "door signalen van een externe partij".
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een harde toezegging om als Nederland extra bij te dragen aan de EU-marinemissie Aspides kan defensieminister Dilan Yeşilgöz niet doen. Ze zal "welwillend" kijken naar de oproep van EU-buitenlandchef Kaja Kallas om extra schepen ter beschikking te stellen voor Aspides. Dat zei Yeşilgöz bij aankomst in Brussel, waar de EU-ministers van Defensie bijeenkomen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de Tweede Kamer in Den Haag zijn maandagochtend zo'n vijftig Dolle Mina's samengekomen voor een protest. De actievoerders eisen dat abortus uit het Wetboek van Strafrecht wordt gehaald.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte die vastzit voor het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam, waarbij een man om het leven kwam, wordt maandag voorgeleid voor de rechter-commissaris. Dat laat een politiewoordvoerder desgevraagd weten. Hij zit nog in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijvers en journalisten komen dinsdag voor het hoofdkantoor van Facebook Nederland in Amsterdam in actie tegen het trainen van AI-taalmodellen met hun werk. De actie valt voor de start van de Kinderboekenweek, die woensdag begint.
7 uur geleden