Moskou en Kiev bevestigen deelname ceremonie 'graandeal' Istanbul
MOSKOU/KIEV/ISTANBUL (ANP/AFP/RTR) - De Russische en de Oekraïense regering hebben bevestigd dat ze deelnemen aan de ceremonie waarmee volgens Turkije in Istanbul een akkoord wordt getekend voor veilige vaarroutes voor vrachtschepen met Oekraïens graan door de Zwarte Zee. De Turkse regering heeft de plechtige ondertekening in aanwezigheid van president Recep Tayyip Erdogan en VN-chef António Guterres enthousiast aangekondigd, maar zonder de inhoud van het akkoord te onthullen.
Uit Kiev en Moskou werd nog weinig vernomen over de aankondiging. Maar op de valreep meldden beide hoofdsteden dat een minister voor de ondertekening onderweg is naar Istanbul. Moskou heeft minister van Defensie Sergej Sjojgoe gestuurd en Kiev de minister van Infrastructuur, Oleksandr Koebrakov. Een zegsman van de regering van Oekraïne heeft echter beklemtoond dat zijn land geen overeenkomst met Rusland wil sluiten. Oekraïne sluit een overeenkomst met Turkije en met de VN. Die sluiten dan apart een overeenkomst met Rusland.
Het akkoord wordt volgens de plannen om 15.30 uur (Nederlandse tijd) ondertekend. De Turkse regering, die zich lang heeft ingespannen voor dit 'Zwarte Zee Initiatief', heeft een plechtige bijeenkomst georganiseerd in het 19e-eeuwse Dolmabahce Paleis dat aan de zeestraat Bosporus ligt. Door die zeestraat moet straks weer een heleboel Oekraïens graan naar de wereldmarkt varen.
Mijnen
De grote lijnen zijn al uit de eerdere onderhandelingen gesijpeld. Vaarroutes moeten worden vrijgemaakt van mijnen, ladingen van vrachtschepen worden geïnspecteerd, zowel bij het naderen van bijvoorbeeld de haven van Odessa als bij het uitvaren, Rusland misbruikt de veilige vaarroutes niet voor oorlogsdoeleinden en de EU schrapt handelssancties tegen Rusland die een belemmering vormen voor de Russische export van vooral voedsel. Er komt een coördinatiecentrum van de VN in Istanbul voor de uitvoering van alle taken. Er komen "mechanismen" voor de beveiliging van de hele vaarroute naar de Bosporus.
Turkije heeft aangeboden de marine in te zetten voor onder meer de inspecties van schepen en voor het ruimen van mijnen. Nederland heeft tijdens eerdere onderhandelingen bijna een maand geleden ook mijnenjagers aangeboden voor de missie om de Zwarte Zee voor Oekraïens graan met veilige vaarroutes te heropenen.
Het Kremlin eist wel dat de Europese Unie daadwerkelijk sancties tegen Rusland verlicht en het niet bij toezeggingen of beloftes laat. Regeringswoordvoerster Maria Zacharova zei in Moskou dat er doorgaans jammer genoeg een enorme kloof gaapt tussen de intenties van de EU en de daadwerkelijke stappen die de unie zet. Volgens haar zijn "de kortzichtige Europese sancties" overigens de voornaamste oorzaak van de voedselcrisis in de wereld.
Meer uit Buitenland
MEXICO-STAD (ANP) - De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum zegt een "goed gesprek" te hebben gehad met haar Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump. Ze hebben het volgens haar onder meer gehad over handel en de bestrijding van drugssmokkel, schrijft Sheinbaum op X.
9 minuten geleden
CARACAS (ANP/AFP/RTR) - De Venezolaanse regering zegt "de afgelopen uren" 116 gevangenen te hebben vrijgelaten. Mensenrechtenorganisaties zijn kritisch op de claim en meldden lagere aantallen.
23 minuten geleden
HAVANA (ANP/AFP) - Cuba zegt, op wat kleine zaken na, "niet in gesprek" te zijn met de Verenigde Staten. Dat schrijft president Miguel Díaz-Canel op X.
27 minuten geleden
BERN (ANP) - De planeet Mars had ongeveer drie miljard jaar geleden waarschijnlijk een grote oceaan. Die bedekte mogelijk ongeveer de helft van het oppervlak. Onderzoekers van de universiteiten van Bern in Zwitserland en Padua in Italië hebben dat berekend.
1 uur geleden
ZAGREB (ANP) - De NAVO moet gezamenlijk zorgen dat Groenland en het poolgebied veilig zijn tegen rivalen als Rusland en China, zegt NAVO-chef Mark Rutte. Daarover zijn de NAVO-landen, inclusief de Verenigde Staten, het volgens hem eens. Het bondgenootschap werkt daarom aan "de volgende stappen" om de veiligheid van het Hoge Noorden te versterken, volgens ingewijden mogelijk in de vorm van een nieuwe militaire missie daar.
1 uur geleden
SALEN (ANP/RTR) - Als de VS met geweld Groenland innemen, betekent dat het einde van de NAVO. Dat heeft Eurocommissaris Andrius Kubilius (Defensie) maandag in Zweden gezegd. EU-lidstaten zijn daarnaast verplicht Denemarken te hulp te schieten als het land te maken krijgt met Amerikaanse agressie, zei hij verder. Groenland maakt deel uit van Denemarken.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie kijkt of het mogelijk is om extra sancties in te stellen tegen Iran, laat een woordvoerder van de Europese Commissie weten. "We staan klaar om nieuwe, strengere sancties voor te stellen naar aanleiding van het gewelddadige optreden tegen demonstranten", aldus de zegsman.
2 uur geleden