Moskou en Kiev bevestigen deelname ceremonie 'graandeal' Istanbul
MOSKOU/KIEV/ISTANBUL (ANP/AFP/RTR) - De Russische en de Oekraïense regering hebben bevestigd dat ze deelnemen aan de ceremonie waarmee volgens Turkije in Istanbul een akkoord wordt getekend voor veilige vaarroutes voor vrachtschepen met Oekraïens graan door de Zwarte Zee. De Turkse regering heeft de plechtige ondertekening in aanwezigheid van president Recep Tayyip Erdogan en VN-chef António Guterres enthousiast aangekondigd, maar zonder de inhoud van het akkoord te onthullen.
Uit Kiev en Moskou werd nog weinig vernomen over de aankondiging. Maar op de valreep meldden beide hoofdsteden dat een minister voor de ondertekening onderweg is naar Istanbul. Moskou heeft minister van Defensie Sergej Sjojgoe gestuurd en Kiev de minister van Infrastructuur, Oleksandr Koebrakov. Een zegsman van de regering van Oekraïne heeft echter beklemtoond dat zijn land geen overeenkomst met Rusland wil sluiten. Oekraïne sluit een overeenkomst met Turkije en met de VN. Die sluiten dan apart een overeenkomst met Rusland.
Het akkoord wordt volgens de plannen om 15.30 uur (Nederlandse tijd) ondertekend. De Turkse regering, die zich lang heeft ingespannen voor dit 'Zwarte Zee Initiatief', heeft een plechtige bijeenkomst georganiseerd in het 19e-eeuwse Dolmabahce Paleis dat aan de zeestraat Bosporus ligt. Door die zeestraat moet straks weer een heleboel Oekraïens graan naar de wereldmarkt varen.
Mijnen
De grote lijnen zijn al uit de eerdere onderhandelingen gesijpeld. Vaarroutes moeten worden vrijgemaakt van mijnen, ladingen van vrachtschepen worden geïnspecteerd, zowel bij het naderen van bijvoorbeeld de haven van Odessa als bij het uitvaren, Rusland misbruikt de veilige vaarroutes niet voor oorlogsdoeleinden en de EU schrapt handelssancties tegen Rusland die een belemmering vormen voor de Russische export van vooral voedsel. Er komt een coördinatiecentrum van de VN in Istanbul voor de uitvoering van alle taken. Er komen "mechanismen" voor de beveiliging van de hele vaarroute naar de Bosporus.
Turkije heeft aangeboden de marine in te zetten voor onder meer de inspecties van schepen en voor het ruimen van mijnen. Nederland heeft tijdens eerdere onderhandelingen bijna een maand geleden ook mijnenjagers aangeboden voor de missie om de Zwarte Zee voor Oekraïens graan met veilige vaarroutes te heropenen.
Het Kremlin eist wel dat de Europese Unie daadwerkelijk sancties tegen Rusland verlicht en het niet bij toezeggingen of beloftes laat. Regeringswoordvoerster Maria Zacharova zei in Moskou dat er doorgaans jammer genoeg een enorme kloof gaapt tussen de intenties van de EU en de daadwerkelijke stappen die de unie zet. Volgens haar zijn "de kortzichtige Europese sancties" overigens de voornaamste oorzaak van de voedselcrisis in de wereld.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/AFP/DPA) - In het Verenigd Koninkrijk werd maandag het record voor de warmste dag in mei verbroken. Volgens het nationale weerbureau liep de temperatuur in de buurt van Londen op tot 33,5 graden. Het vorige record voor de warmste dag in mei was 32,8 graden. Die temperatuur werd in zowel 1922 als in 1944 gemeten.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft buitenlandse burgers en diplomaten maandag opgeroepen om Kyiv "zo snel mogelijk" te verlaten. Volgens het ministerie is Rusland van plan om meer aanvallen uit te voeren op de Oekraïense hoofdstad, waaronder een reeks systematische aanvallen op defensie-industriefaciliteiten.
2 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Door een Israëlische luchtaanval op een vluchtelingenkamp in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker twee mensen gedood, onder wie een 6-jarig meisje. Zeventien mensen raakten gewond, melden Palestijnse gezondheidsfunctionarissen.
3 uur geleden
DOHA (ANP/AFP) - Een delegatie Iraanse hoogwaardigheidsbekleders is maandag aangekomen in de Qatarese hoofdstad Doha. Dat meldt persbureau AFP op basis van een ingewijde. Het zou gaan om onder anderen de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, buitenlandminister Abbas Araghchi en een topman van de Iraanse centrale bank.
3 uur geleden
PHNOM PENH (ANP/AFP) - De veroordeelde Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha heeft gratie gekregen. Dat meldt senaatsvoorzitter en oud-premier Hun Sen op sociale media. Kem Sokha werd in 2023 veroordeeld tot 27 jaar huisarrest voor verraad.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland zegt Kyiv te blijven aanvallen bij wijze van vergelding voor een vermeende aanval op studentenhuisvesting in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Bij die aanval van vrijdag zouden volgens het Kremlin 21 doden zijn gevallen, onder wie veel jonge vrouwen.
4 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
6 uur geleden