Meerderheid Nederlanders voor extra stemdagen
DEN HAAG (ANP) - Ruim de helft van de Nederlanders vindt dat het voor iedereen mogelijk moet zijn om bij toekomstige verkiezingen meerdere dagen, of per brief te kunnen stemmen. Dat blijkt uit enquêteonderzoek van het ANP, uitgevoerd in samenwerking met Kieskompas.
Tijdens de afgelopen twee verkiezingen mocht er vanwege corona verspreid over drie dagen gestemd worden. Ook mochten 70-plussers bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 per brief stemmen. Meer dan een miljoen ouderen deden dat toen. Ook tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 waren er drie stemdagen.
Nu de coronamaatregelen zijn afgeschaft, zijn ook de meerdere stemdagen van tafel. Toch vindt zo'n 53 procent van de Nederlanders het toevoegen van extra stemdagen en het herinvoeren van de mogelijkheid tot briefstemmen een goed idee. Ongeveer een kwart van de Nederlanders is tegen. Eenzelfde deel staat er neutraal in, of heeft er geen mening over.
Geïntroduceerd voor kwetsbaren en ouderen
Het toevoegen van extra stemdagen en de optie tot briefstemmen werd tijdens corona met name geïntroduceerd voor kwetsbaren en ouderen. Desondanks valt op dat ouderen niet vaker dan jongeren voor herinvoering van de meerdaagse verkiezingen zijn. Onder alle leeftijdsgroepen is net iets meer dan de helft van de Nederlanders voor.
Wel zijn er verschillen te zien op basis van stemgedrag. Onder stemmers van Volt is zo'n acht op de tien voor, onder stemmers van FVD, SGP en CU is dat minder dan vier op de tien. Over het algemeen zijn linkse stemmers eerder voor het toevoegen van extra stemopties, dan mensen die op een rechtse partij stemmen.
10 tot 15 miljoen euro extra
Ondanks de maatregelen lag de opkomst tijdens de verkiezingen in coronatijd niet beduidend hoger dan tijdens eerdere edities. Ook berekende het ministerie voor Binnenlandse Zaken eerder dat het uitsmeren van stemmen over verschillende dagen 10 tot 15 miljoen euro extra per verkiezing kost.
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) zegt via haar woordvoerder niet van plan te zijn om briefstemmen in te voeren. Dat brengt "een hele nieuwe wijze van stemmen mee en is een zeer grote verandering van het verkiezingsproces", zegt ze. "Daarnaast zijn er risico’s op schending van een aantal waarborgen waar het verkiezingsproces aan dient te voldoen."
Wetsvoorstel
Kamerleden van D66 en PvdA hebben een wetsvoorstel ingediend om vervroegd stemmen wel mogelijk te maken. Dit voorstel moet nog worden behandeld in de Eerste en Tweede Kamer.
Het enquêteonderzoek is uitgevoerd tussen 24 februari en 6 maart, en werd ingevuld door een representatieve groep van ruim 2400 Nederlanders.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het uitfaseren van het gebruik van olie, kolen en gas is voor Nederland een belangrijk thema op de aanstaande VN-klimaattop in Antalya, de COP31 die op 9 november begint. Klimaatminister Stientje van Veldhoven noemt deze "transitie weg van fossiele brandstoffen" in een brief aan de Tweede Kamer een "dwarsdoorsnijdende prioriteit" tijdens de top.
53 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet is niet bereid "stappen terug" te zetten in de aanpak van het slepende stikstofprobleem, of op "belangrijke verworvenheden voor vrouwenrechten". Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt zich zorgen over grondrechten en de privacy van ouders en kinderen bij de nieuwe Europese regels voor internetgebruik door kinderen. Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Handel en Soevereiniteit) wil er in gesprek met Europese collega's voor zorgen dat de grondrechten en privacy worden gewaarborgd in de nieuwe regels.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt vrijdagmiddag toch niet met verdere uitwerking van de stikstofplannen. Landbouwminister Jaimi van Essen zou die bekendmaken nadat hij veelvuldig overlegd heeft met onder andere boerenorganisaties. Vrijdagochtend zat hij nog met LTO en NAJK om de tafel, maar na de ministerraad wilde Van Essen "nog de puntjes op de i zetten" en neemt hij nog een paar dagen de tijd.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens PRO-leider Jesse Klaver is het kabinet niet van plan in te gaan op de wensen van drie partijen op de rechterflank om steun voor het belastingplan te krijgen. Maar of het kabinet er met zijn partij en Volt uitkomt, durfde Klaver ook nog niet te zeggen na afloop van een gesprek met het kabinet.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtse oppositiepartijen JA21, BBB en SGP zijn na een nieuw gesprek over het belastingplan met onder anderen premier Rob Jetten niet tevreden over de uitkomst. "Het ligt nog niet zoals wij zouden willen", zei JA21-voorman Joost Eerdmans bij het verlaten van het ministerie van Algemene Zaken.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet lijkt nog altijd geen keuze te hebben gemaakt tussen steun van de linker- of rechterflank voor het belastingplan. Dat terwijl de tijd om dat plan aan te passen opraakt. De behandeling in de Tweede Kamer gaat volgende week verder, een week later staan de stemmingen gepland. De voorstellen moeten ook nog door de Eerste Kamer en de Belastingdienst heeft tijd nodig om alle veranderingen voor te bereiden.
10 uur geleden