Marechaussees pionieren in Oekraïne op zoek naar oorlogsmisdaden
KIEV (ANP) - "Het zijn echt heftige werkzaamheden", zegt majoor Angelo Wouters over de taken van de Nederlandse marechaussees in Oekraïne. Ze onderzoeken daar mogelijke oorlogsmisdaden. "We zijn aan het pionieren onder deze omstandigheden."
Een voorbeeld van het zware werk: de forensische onderzoekers doen al twee weken onderzoek naar lichamen uit het krijgsgevangenkamp Olenivka bij Donetsk. Rusland zou daar volgens Oekraïne en de Europese Unie tientallen Oekraïners hebben gedood.
De lichamen liggen opgestapeld en elke dag komen er meer bij. Er zijn al vijftig lichamen onderzocht. Een aantal slachtoffers is verkoold. De lichamen worden gescand op zoek naar bewijslast. Van de mensen is niet veel over.
Psycholoog
Een psycholoog is op afroep beschikbaar voor de marechaussees, zegt Wouters in Kiev tegen de delegatie van minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) die een eendaags bezoek bracht aan Oekraïne. Het is ook gevaarlijk werk. Op veel plaatsen hebben de bezetters boobytraps of mijnen achtergelaten.
Nog nooit begon een zoektocht naar oorlogsmisdaden zo vroeg in een oorlog. De Russen vielen op 24 februari het buurland binnen en momenteel zijn tientallen aanklagers aan de slag om misdaden van de Russen op te sporen. Dat is een enorme taak want de mensenrechten lijken massaal te zijn geschonden.
Tweede missie
Het is de tweede missie van de marechaussee naar Oekraïne onder de vlag van het Internationaal Strafhof (ICC). De eerste keer was in mei. Toen ging het om dertig mensen voor twee weken. De nieuwe inzet is met 42 mensen en voor een periode van zes weken. Maar dat is niet lang genoeg, vinden ze.
"Het is lastig voor ons om naar huis te gaan", aldus Wouters. "Nu kun je doorpakken." Ze blijven nog 2,5 week. Maar de volgende Nederlandse missie gaat pas in april. En er is geen team uit een ander land dat intussen hun werkzaamheden voortzet.
In meer gebieden actief
Anders dan in mei zijn de marechaussees deze keer in meer gebieden aan het werk. Behalve in Kiev opereren ze ook in Charkov en Izjoem. De Russische dreiging maakt het werk niet makkelijker. Op hun basis bij Poltava in de buurt van Charkov gaat ‘s nachts vaak het luchtalarm af.
Het is de eerste oorlog ook waar mobiele telefoons een belangrijke rol kunnen spelen bij de waarheidsvinding. Daarom zijn digitale rechercheurs mee op missie. Zij lezen telefoons en computers van de Russen uit. "We kraken bijna alles", zegt adjudant Ivo. Tientallen mobieltjes liggen op z'n bureau. Ze vinden verwijderde memo’s, berichten en foto’s. "Dit is forensisch bewijs dat sterk staat in de rechtbank", zegt Ivo.
Reactie Hoekstra
Volgens minister Hoekstra is het werk van de marechaussees "bitter noodzakelijk". Hij ziet ook dat het "zeer ingrijpend" voor hen is. De bewindsman wil proberen andere landen over te halen om ook mee te gaan doen aan dit pionierswerk.
Meer uit Buitenland
BERLIJN (ANP) - Als de Russische president naar de komende G20-top in de Verenigde Staten komt, moet ook de Oekraïense president een uitnodiging krijgen, suggereert Duitsland. Over Oekraïne praten kan volgens bondskanselier Friedrich Merz immers niet zonder dat land zelf.
31 minuten geleden
WARSCHAU (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Volgens de Poolse premier Donald Tusk is in de nacht van maandag op dinsdag mogelijk een Russische "provocatie" aan de oostgrens met de Russische exclave Kaliningrad afgeslagen. Hij zou kort na middernacht zijn ingelicht dat personen met zaklampen in het grensgebied waren gezien.
35 minuten geleden
STOCKHOLM (ANP/RTR) - Het Zweedse parlement heeft de leider van de Centrumpartij, Elisabeth Thand Ringqvist, afgewezen als premierskandidaat. De regeringsformatie zit sinds de verkiezingen van afgelopen september in een patstelling. De leider van de Gematigde Uniepartij, Ulf Kristersson, en sinds 2022 premier van het land, mag als volgende proberen een kabinet te vormen volgens de parlementsvoorzitter.
44 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten stoppen met structureel geld geven aan Israël, heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd in een televisie-interview. Hij heeft daar naar eigen zeggen afspraken over gemaakt met de Israëlische premier Benjamin Netanjahu. Het geld was voor defensie.
45 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De eerste twee van de vijf partijvoorzitters van de Belgische coalitie zijn dinsdag bij koning Filip langs geweest. Partijvoorzitter Yvan Verougstraete van Les Engagés heeft daar aangedrongen op het belang van eerlijke verdeling van de lasten en bijdragen naar vermogen, aldus de partijvoorzitter op X. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi vindt vooral dat er snel een oplossing moet komen, zei hij na afloop van het gesprek tegen de pers.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische oppositiepartijen onder leiding van Gadi Eisenkot hebben afgesproken zo snel mogelijk een regering te vormen. De partijleiders spraken hierover tijdens hun eerste overleg sinds de parlementsverkiezingen.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - In de Verenigde Staten zijn de eerste stembureaus geopend voor de midterms. Bij die verkiezingen, ongeveer halverwege de ambtstermijn van president Donald Trump, riskeren zijn Republikeinen hun nipte meerderheid in het Congres te verliezen.
4 uur geleden