Lot van commerciële maanlander onduidelijk
HOUSTON (ANP) - Het is niet duidelijk hoe de landing van een commercieel toestel op het oppervlak van de maan is afgelopen. Ongeveer tien minuten na de geplande aankomst had de lander nog geen teken van leven naar de aarde gestuurd. Er komen wel wat signalen binnen, maar de vluchtleiding weet niet zeker wat die betekenen en onderzoekt wat er aan de hand is.
Het zou kunnen dat het vaartuig verkeerd is terechtgekomen. "We zijn op de maan", liet de vluchtleiding wel weten, zonder iets te zeggen over de toestand van de lander. Voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA, die miljoenen dollars belastinggeld in de maanmissie heeft gestoken, was de mededeling voldoende om een felicitatie te sturen.
De lander Odysseus, ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Intuitive Machines, moest in de nacht van donderdag op vrijdag (Nederlandse tijd) gecontroleerd neerkomen bij een krater in de buurt van de zuidpool van de maan. Als dat lukte, zou het de eerste geslaagde commerciële maanlanding ooit zijn.
Een poging met een ander commercieel ruimtetuig was vorige maand na de lancering mislukt. Het verging uiteindelijk in de dampkring van de aarde. In april stortte een Japanse commerciële lander neer tijdens de landing op de maan.
De Odysseus is ruim 4 meter hoog en weegt ongeveer 675 kilo. Hij werd vorige week gelanceerd vanaf de beroemde ruimtebasis Cape Canaveral in Florida. De Verenigde Staten willen in de komende jaren weer mensen naar de maan en terug brengen. De poolkrater waar de lander moest neerkomen is een van de mogelijke bestemmingen. De Verenigde Staten hopen dat ruimtevaartbedrijven kunnen helpen bij het bouwen van bases op de maan. Daarvoor heeft de ruimtevaartorganisatie NASA een heel programma opgezet, Commercial Lunar Payload Services. Bedrijven kunnen miljoenen dollars krijgen om maanapparaten te ontwikkelen en te bouwen.
Als de Odysseus het nog doet, heeft hij ongeveer een week de tijd om onderzoek te doen naar het effect van geladen deeltjes van de zon op het oppervlak van de maan. Mensen die naar de maan reizen worden daar volop blootgesteld aan die deeltjes, met nauwelijks bescherming van een magnetisch veld zoals op aarde. Ook willen de Verenigde Staten experimenteren met nauwkeuriger landen.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Het Amerikaanse satellietnetwerk Starlink is "van essentieel belang voor Oekraïne", zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas vrijdag. Door beperkingen daarin eerder deze week kon Oekraïne zijn luchtruim en frontlinies moeilijker verdedigen. "Europa kan deze capaciteit op korte termijn helaas niet zelf leveren", aldus Kallas.
53 minuten geleden
ROME (ANP) - Duizenden Italiaanse studenten demonstreren vrijdag tegen de regering van premier Giorgia Meloni. Ze keren zich onder meer tegen hervormingen in het onderwijs en defensie-uitgaven. In heel Italië gaat het volgens het studentencollectief Osa, een van de organisatoren, om 400.000 demonstranten. Officiële instanties hebben nog geen aantallen gedeeld.
56 minuten geleden
ADDIS ABEBA (ANP) - De Ethiopische regering heeft aangekondigd dat er een interim-bestuur komt in de noordelijke regio Tigray, waar de afgelopen weken weer gevechten zijn opgelaaid met het Tigray Volksbevrijdingsfront (TPLF). Volgens het Ethiopische staatspersbureau ENA moet het tijdelijke bestuur de rust en veiligheid doen terugkeren. Ook moeten er nieuwe verkiezingen komen.
1 uur geleden
SOFIA (ANP/RTR) - Bulgarije heeft de NAVO officieel gevraagd om meer gevechtsvliegtuigen en dronebestrijdingswapens naar het land te sturen. Op de Zwarte Zee voor de Bulgaarse kust zijn de laatste dagen meermaals koopvaardijschepen geraakt door drones. Een van de vaartuigen is gezonken.
1 uur geleden
RAMALLAH (ANP) - Bij aanvallen van Israëlische kolonisten op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever zijn meerdere Palestijnen en een buitenlandse journalist gewond geraakt, meldt het Palestijnse persbureau WAFA. De Israëliërs zouden olijvenplukkers hebben aangevallen en daarbij ook hebben geschoten en voertuigen en olijfbomen in brand hebben gestoken.
2 uur geleden
JEREVAN (ANP/AFP) - VN-chef António Guterres heeft regeringen opgeroepen te stoppen met het subsidiëren van de productie van fossiele brandstoffen, wat volgens hem "gelijkstaat aan het subsidiëren van zelfmoord".
3 uur geleden
RUSSEL (ANP) - De druk op Rusland moet worden opgevoerd, zeker nu dat land zich niet aan het energiebestand met Oekraïne houdt, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie vrijdag. In plaats van zich aan de afspraak te houden om elkaars energievoorzieningen niet aan te vallen, is Rusland juist aan het escaleren, zei Von der Leyen voor het begin van de tweede dag van de top van EU-regeringsleiders.
3 uur geleden