Lange formaties kunnen stikstofplannen provincies vertragen
DEN HAAG (ANP) - Een van de belangrijkste taken na de verkiezingen voor de nieuwe provinciale colleges is het inleveren van stikstofplannen in Den Haag. Daarin zetten zij uiteen hoe zij de stikstofuitstoot in hun provincie willen verminderen, zodat de natuur kan herstellen. De deadline daarvoor is 1 juli, maar het is de vraag of alle plannen op tijd klaar zijn. Ook op provinciaal niveau zal het formeren van een nieuw bestuur waarschijnlijk lang gaan duren. Het vormen van colleges zal niet alleen door de versplintering, maar juist ook door de tegenstellingen op het stikstofdossier lastig zijn.
Nederlanders gaan op 15 maart naar de stembus voor de Provinciale Statenverkiezingen. Daarna vormen de partijen, op basis van de verkiezingsuitslag, colleges van Gedeputeerde Staten, het dagelijkse bestuur van de provincie. Na de verkiezingen in 2019 duurde het gemiddeld ongeveer twaalf weken voordat de nieuwe colleges werden gepresenteerd. Dit terwijl de stikstofplannen iets meer dan vijftien weken na de verkiezingen op het ministerie van Landbouw moeten liggen.
Het wordt alleen maar lastiger om colleges te vormen door het grote aantal partijen, verwacht Harmen Binnema, universitair docent bestuur en beleid aan de Universiteit Utrecht. Dat zou betekenen dat de provincies nog maar enkele weken over zouden hebben voor hun stikstofplannen, of pas een nieuw college hebben na de deadline van het ministerie.
Stikstofbeleid
"Je hebt het al snel over twee, drie partijen erbij per provincie. En de grote partijen worden steeds kleiner", zegt Binnema, tevens oud-senator namens GroenLinks. Volgens hem zullen in sommige provincies coalities van tot wel zeven partijen nodig zijn om tot een meerderheid te komen. Aan de aanstaande verkiezingen doen maar liefst 227 partijen mee, veel meer dan de 176 fracties die nu al in de versplinterde twaalf Provinciale Staten zitten. Twee nieuwe partijen die meedoen, BBB en JA21, zien niets in het stikstofbeleid. Voor de meeste linkse partijen is de stikstofaanpak juist een kernthema.
Hoe ver de 'gebiedsprogramma's' zijn en in hoeverre de verkiezingen van invloed zijn op de plannen, verschilt sterk per provincie. In een recent debat wees stikstofminister Christianne van der Wal erop dat de provincies een "wettelijke opdracht" hebben om de plannen op tijd in te leveren. "De provincies die ik nu spreek, snappen dat en gaan dat doen voor 1 juli."
Binnema zelf verwacht wel dat er soepel zal worden omgegaan met die datum. "Van bestuurlijke deadlines is altijd af te wijken." Wel kan een deadline die boven de markt hangt het formatieproces ook frustreren. Partijen hebben bovendien in de campagne onderlinge verschillen juist uitvergroot, zo ook de standpunten in het stikstofdossier.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het uitfaseren van het gebruik van olie, kolen en gas is voor Nederland een belangrijk thema op de aanstaande VN-klimaattop in Antalya, de COP31 die op 9 november begint. Klimaatminister Stientje van Veldhoven noemt deze "transitie weg van fossiele brandstoffen" in een brief aan de Tweede Kamer een "dwarsdoorsnijdende prioriteit" tijdens de top.
19 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet is niet bereid "stappen terug" te zetten in de aanpak van het slepende stikstofprobleem, of op "belangrijke verworvenheden voor vrouwenrechten". Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt zich zorgen over grondrechten en de privacy van ouders en kinderen bij de nieuwe Europese regels voor internetgebruik door kinderen. Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Handel en Soevereiniteit) wil er in gesprek met Europese collega's voor zorgen dat de grondrechten en privacy worden gewaarborgd in de nieuwe regels.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt vrijdagmiddag toch niet met verdere uitwerking van de stikstofplannen. Landbouwminister Jaimi van Essen zou die bekendmaken nadat hij veelvuldig overlegd heeft met onder andere boerenorganisaties. Vrijdagochtend zat hij nog met LTO en NAJK om de tafel, maar na de ministerraad wilde Van Essen "nog de puntjes op de i zetten" en neemt hij nog een paar dagen de tijd.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens PRO-leider Jesse Klaver is het kabinet niet van plan in te gaan op de wensen van drie partijen op de rechterflank om steun voor het belastingplan te krijgen. Maar of het kabinet er met zijn partij en Volt uitkomt, durfde Klaver ook nog niet te zeggen na afloop van een gesprek met het kabinet.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtse oppositiepartijen JA21, BBB en SGP zijn na een nieuw gesprek over het belastingplan met onder anderen premier Rob Jetten niet tevreden over de uitkomst. "Het ligt nog niet zoals wij zouden willen", zei JA21-voorman Joost Eerdmans bij het verlaten van het ministerie van Algemene Zaken.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet lijkt nog altijd geen keuze te hebben gemaakt tussen steun van de linker- of rechterflank voor het belastingplan. Dat terwijl de tijd om dat plan aan te passen opraakt. De behandeling in de Tweede Kamer gaat volgende week verder, een week later staan de stemmingen gepland. De voorstellen moeten ook nog door de Eerste Kamer en de Belastingdienst heeft tijd nodig om alle veranderingen voor te bereiden.
10 uur geleden