'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Moshtag B., die ervan wordt verdacht de opdracht te hebben gegeven voor de fatale explosie aan de Tarwekamp in Den Haag op 7 december 2024, zei woensdag dat hij is "meegesleurd" in het plan om brand te stichten in de bruidswinkel van zijn ex-vriendin. De explosie die volgde, kostte zes mensen het leven.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse driehoek gaat met Feyenoord in overleg over het vuurwerkincident dinsdagavond bij de wedstrijd Feyenoord-Internazionale, meldt de woordvoerder van burgemeester Carola Schouten. De wedstrijd moest kortstondig worden onderbroken nadat er, ogenschijnlijk van buiten het stadion, vuurwerk neerdaalde op het veld en op het dak van de tribune.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Slechte leefomstandigheden in tentenkampen in Irak zijn geen reden voor asielminister Bart van den Brink om Jezidi's een verblijfsstatus te geven. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft hij dat Irak volgens hem bekende gegevens veilig genoeg is en dat Jezidi's, een overwegend Koerdisch sprekende minderheidsgroep, geen extra risico lopen.
6 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Chemieconcern Chemours in Dordrecht zou zo snel mogelijk moeten stoppen met het uitstoten van PFAS-stoffen en een schadevergoeding moeten betalen aan circa 550.000 mensen die woonachtig zijn in Dordrecht en omstreken. De stichting PFAS Vrij Green Claim wil dat afdwingen bij de civiele rechter en is officieel een collectieve rechtszaak gestart.
6 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De provincie Noord-Holland wil in 2027 een extra sponsorbedrag van 79.500 euro toekennen aan het bevrijdingsfestival in Haarlem, dat elk jaar op 5 mei plaatsvindt in stadspark De Haarlemmerhout. Het bestuur van Bevrijdingspop had om een extra bijdrage gevraagd, omdat het anders niet lukt om het festival volgend jaar te organiseren. De stichting heeft ook de gemeente Haarlem om extra geld gevraagd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de rechtbank Den Haag is woensdagochtend het strafproces begonnen over de enorme explosie aan de Tarwekamp in de Haagse wijk Mariahoeve, waarbij op 7 december 2024 zes mensen om het leven kwamen. De voorzitter van de rechtbank sprak aan het begin van de eerste zittingsdag de nabestaanden en slachtoffers in de zaal toe en noemde het een beladen dag voor alle betrokkenen.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Marco Borsato probeert in totaal ruim 431.000 euro aan gemaakte kosten voor zijn strafzaak terug te vorderen van de staat. Dat werd woensdag in de rechtbank van Utrecht duidelijk bij aanvang van een zitting over het terugkrijgen van het geld.
8 uur geleden