'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - De Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch heeft rapper Ye uitgenodigd om zondag, tussen zijn Nederlandse concerten door, een bezoek te brengen aan het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam. Daarna zou hij samen met de opperrabbijn een krans kunnen leggen bij het Namenmonument. Dat bevestigt Marcouch' woordvoerder na een bericht in de Volkskrant.
2 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Twee personen hebben in de nacht van vrijdag op zaterdag een plofkraak gepleegd bij een pinautomaat aan de Reigerlaan in Vlaardingen. Dat schrijft de politie op X.
4 uur geleden
KERKRADE (ANP) - Aan de Toupsbergstraat in het Limburgse Kerkrade is in de nacht van vrijdag op zaterdag een auto een woning binnengereden. De bestuurder en een inzittende van de auto raakten gewond. Zij zijn met letsel naar het ziekenhuis gebracht. Dat heeft de politie bekendgemaakt.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij een aanrijding met een tram in Rotterdam is vrijdagavond een voetganger overleden. Dat meldt de politie Rotterdam op X. Het ongeval vond om 23.30 uur plaats op de 1e Middellandstraat.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielaanvragen die voor het ingaan van het EU-migratiepact zijn ingediend, worden op een nieuwe systematische manier beoordeeld. Asielminister Bart van den Brink laat weten dat dit nodig is.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens de verhoren van volgende week moeten Mark Rutte, Dick Schoof en Wouter Koolmees voor de parlementaire enquêtecommissie corona verschijnen. Het is de tweede volle verhoorweek en deze staat in het teken van de organisatie van de corona-aanpak.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoe langer de coronacrisis duurde, hoe meer belangen er speelden en die hadden invloed op de politieke besluitvorming rond de coronamaatregelen. Dat zei Pieter-Jaap Aalbersberg vrijdag tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. Hij was tijdens de coronacrisis de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
18 uur geleden