'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
RAMALLAH (ANP) - Israël heeft de diplomatieke status van Nederlandse ambassademedewerkers in Ramallah ingetrokken. Om hoeveel mensen het gaat, wat hun functies zijn en wat voor gevolgen deze stap heeft, is nog niet bekend.
2 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Vanuit Den Helder is het marineschip Zr.Ms. Evertsen zondagmiddag voor ruim drie maanden vertrokken naar het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat vaart de komende weken richting de Middellandse Zee en kan worden ingezet in de Straat van Hormuz, meldt Defensie.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten probeerde tijdens zijn toespraak op het D66-congres voornamelijk optimisme uit te stralen. Kort na het begin van zijn speech werd Jetten onderbroken door vijf pro-Palestinademonstranten. Hij werd kort van het podium gehaald, maar bleef er laconiek onder.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "Dit had nooit mogen gebeuren", zegt de familie van de omgekomen man die op de NDSM-kade is neergeschoten. "Wat een mooie, zonnige en gezellige vrijdagmiddag voor ons was, is geëindigd in een drama. Ineens moeten we in de verleden tijd praten over mijn lieve man, vader en supertrotse opa", schrijft de familie van de 61-jarige man in een reactie die Namens de Familie heeft uitgestuurd.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten is tijdens het D66-congres door de beveiliging van het podium gehaald nadat zijn toespraak werd verstoord door pro-Palestijnse demonstranten. Hij probeerde eerst nog verder te gaan en het ludiek op te lossen, maar toen verstoorden ze de toespraak met hard geluid.
7 uur geleden
LOBITH (ANP) - Het waterpeil van de Rijn heeft door de droogte een nieuw dieptepunt bereikt. Bij Lobith, waar de rivier Nederland binnenstroomt, werd zondag rond het middaguur een peil van 6,10 meter gemeten, laten de meetuitslagen van Rijkswaterstaat zien. Zo laag stond het water nog nooit sinds de waterstanden er worden gemeten. Dat gebeurt sinds 1866.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Vredesprotest 'Stop de Oorlogskoorts' heeft duizenden mensen naar De Dam in Amsterdam getrokken. Zo'n 3000 aanwezigen scharen zich achter de organisatie die "ziet dat de regering zich voorbereidt op oorlog waar de Nederlander de prijs voor betaalt".
8 uur geleden