'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In meerdere gemeenten kunnen inwoners gratis pride-vlaggen ophalen. Volgende week is Paarse Vrijdag, en enkele dagen later coming-outdag. Met de regenboogvlag kunnen mensen hun stadgenoten steunen, is de gedachte.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Betere bescherming van privégegevens, een duidelijk handelingsperspectief bij dreiging en betere afstemming met politie en werkgever. Dat zijn concrete maatregelen die vakbond Juvox noemt om medewerkers van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) te beschermen tegen bedreiging en geweld, ook buiten de gevangenismuren.
1 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Vereniging Eigen Huis (VEH) noemt het voorstel van minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) voor een verplicht register van makelaars slechts een deel van de oplossing. Met het voorstel wil de woonminister ervoor zorgen dat makelaars zich houden aan wettelijke gedragsnormen.
1 uur geleden
BRUSSEL/DEN HAAG (ANP) - Nederland is opnieuw uitgenodigd voor overleg met de VS en een selecte groep koplopers binnen de NAVO. Ze komen later deze maand bijeen in Polen, bevestigen ingewijden.
1 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Sinds de vorige update van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu van 24 september zijn vier mensen overleden aan een besmetting met het westnijlvirus. In totaal zijn twaalf nieuwe besmettingen geregistreerd, meldt het RIVM. Alle besmette patiënten kregen het virus door een beet van een besmette mug. Het totale aantal gemelde besmettingen in Nederland komt daarmee op 56. In 2026 zijn in totaal negen patiënten met een westnijlvirusinfectie overleden.
1 uur geleden
BEILEN (ANP) - De tijdelijke nachtopvang voor asielzoekers die in Ter Apel geen slaapplek hebben, verhuist vanaf 12 oktober van Zuidwolde en Warffum naar het evenemententerrein in Beilen. Dat bevestigt het Rode Kruis. De gemeente Midden-Drenthe stelt daar op verzoek van de minister van Asiel en Migratie ruimte beschikbaar.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) steunt het voorstel van woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan om makelaars te verplichten zich in te schrijven in een beroepsregister. De makelaarsvereniging had alleen graag gezien dat makelaars die zich willen inschrijven moeten voldoen aan een opleidingseis en aantoonbaar vakbekwaam zijn.
3 uur geleden