'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Een van de verdachten van een explosie bij een horecazaak op de Plantage Kerklaan in Amsterdam, de 25-jarige Querenshyo T., is woensdag vrijgesproken. Ook is hij vrijgesproken van betrokkenheid bij een poging van een 14-jarige jongen om een vuurwerkbom te laten afgaan bij een vestiging van De Pizzabakkers aan dezelfde straat. De twee incidenten waren op 2 en 3 september vorig jaar.
29 minuten geleden
ZUTPHEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank over de dood van de 23-jarige Lisanne in het Gelderse Hoog-Keppel in 2024. De man die haar doodde, de 26-jarige Christiaan W. uit Ulft, werd dinsdag veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Hij werd volledig ontoerekeningsvatbaar verklaard, omdat hij in een psychose verkeerde toen hij het slachtoffer doodstak.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Honderden Nederlanders en mensen uit andere landen zijn waarschijnlijk opgelicht door een bende beleggingsfraudeurs. De criminelen verdienden daar meer dan 100 miljoen euro per maand aan, schat de politie. Meerdere mensen zijn opgepakt.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag tien jaar cel geëist tegen Tyrone H. voor het opzettelijk doodrijden van de 18-jarige Nabil in Maassluis begin maart vorig jaar. Justitie meent dat de 24-jarige Hagenaar twee keer over het slachtoffer heen reed na een vechtpartij. Dit gebeurde "willens en wetens uit boosheid", zei de officier van justitie. "Er is hier sprake van een gerichte wraakactie."
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - De nieuwe dagopvang voor asielzoekers bij Ter Apel is in gebruik genomen, meldt het Rode Kruis. "De eerste vier mensen zijn binnen", laat een woordvoerder van de organisatie woensdag weten.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tijdens WorldPride, van 25 juli tot en met 8 augustus, wordt Amsterdam een 'Rainbow City'. Meer dan vijftig iconische gebouwen in de hoofdstad zullen in die periode hun gevels verlichten of versieren met regenboogkleuren.
2 uur geleden
TILBURG (ANP) - Tussen Breda en Tilburg rijden geen treinen van 28 juli tot en met 8 augustus. ProRail werkt dan aan het spoor tussen de Brabantse steden. De NS zet bussen in en waarschuwt alvast voor langere reistijden.
3 uur geleden