'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft de aangiften tegen PVV-leider Geert Wilders geseponeerd na onderzoek naar een afbeelding die in augustus vorig jaar door hem op X was geplaatst. Het plaatje bestond uit twee vrouwengezichten: links een jonge blonde vrouw met daaronder de letters PVV, rechts een boos kijkende oudere vrouw met een hoofddoek met daaronder de letters PvdA.
6 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - VNG-voorzitter en burgemeester van Utrecht Sharon Dijksma kwalificeert het geweld in Loosdrecht "als aanval op de democratie en ondermijning van het gezag". Als regioburgemeester kwam ze woensdag steun brengen aan haar collega-burgemeester Mark Verheijen van Wijdemeren na de vernielingen en brandstichting dinsdagavond bij de nieuwe asielopvanglocatie. "We moeten alle middelen van de rechtsstaat inzetten om dit te bestrijden", stelt hij in een gezamenlijk persmoment.
8 minuten geleden
HILVARENBEEK (ANP) - In safaripark Beekse Bergen is woensdag een cheetah ontsnapt uit haar verblijf, maar het dier is nog wel binnen het omheinde park. Uit voorzorg is het safaripark gesloten gebleven voor publiek. Medewerkers van het park weten waar de cheetah is en wachten op een goed moment om het dier te verdoven, laat een woordvoerster weten na berichtgeving hierover door Omroep Brabant.
41 minuten geleden
LELYSTAD (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twintig jaar cel geëist tegen de 20-jarige Thommy S. voor de moord op de 21-jarige Amsterdammer Ozan Alakus. Volgens justitie is bewezen dat S. op 14 oktober 2024 veertien kogels heeft afgevuurd op het slachtoffer, dat samen met zijn vriendin in een auto zat op een parkeerplaats bij sportpark Crailoo in Hilversum.
43 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft besloten geen militairen te vervolgen voor de natuurbranden tijdens oefeningen van Defensie op 3 april vorig jaar bij Ede en op 27 augustus in Oirschot. De strafzaken tegen vijf militairen worden geseponeerd.
51 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Opvangorgaan COA is geschokt door de agressie dinsdagavond bij het gemeentehuis in Loosdrecht waar die ochtend de eerste asielzoekers waren aangekomen. Relschoppers en vandalen bestookten de noodopvang met vuurwerk en stichtten er brand. Voor de vijftien asielzoekers en de COA-medewerkers binnen was dit "een zeer ingrijpende en beangstigende situatie".
1 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Het Radboudumc noemt het niet goed volgen van de procedures rondom de patiënt met het hantavirus "een ongelukkige samenloop van omstandigheden die we toeschrijven aan menselijk handelen". Twaalf medewerkers zijn tijdens het verwerken van afgenomen bloed en het afvoeren van urine mogelijk blootgesteld aan het virus. Zij zitten daarom uit voorzorg zes weken in quarantaine.
1 uur geleden