'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De politierechter in Den Bosch heeft maandag twee mannen van 41 en 43 jaar oud bestraft voor de mishandeling van een vrouw. Het slachtoffer saboteerde volgens de mannen in het naast Den Bosch gelegen dorp Engelen protesten tegen de komst van een asielopvang. Zij zou onder meer vlaggen en protestborden hebben vernield of beklad.
4 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - In Antwerpen is een Nederlandse vader (47) veroordeeld tot een gevangenisstraf van 23 jaar voor de moord op zijn 14-jarige zoon. In januari 2022 overleed de jongen in het huis van zijn vader in Turnhout, waar hij pas acht weken later door de politie werd gevonden. Al die tijd wisten zijn moeder en broers niet waar hij was. In het lichaam van de jongen werd ketamine gevonden.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat een fotograaf zaterdag bij rellen op het Malieveld volgens de politie in het water belandde om werkruimte voor agenten te creëren, noemt de Nederlandse Vereniging van Journalisten "een niet plausibele verklaring". "Dat valt niet te rijmen met het beeldmateriaal dat publiekelijk te zien is", stelt Paul Teixeira van de NVJ.
5 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Op het terrein van Tata Steel in IJmuiden heeft maandagmiddag een grote brand gewoed, waar veel rook vanaf kwam. Tata zelf laat weten dat het vuur na zo'n veertig minuten blussen onder controle was. Zowel de bedrijfsbrandweer van het staalbedrijf als de reguliere brandweer rukte uit. Niemand raakte gewond.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie moet nog beslissen wat er gebeurt met de meeste van de 24 verdachten die zaterdag zijn aangehouden bij rellen op het Malieveld. Volgens een woordvoerder is van twee minderjarigen, die werden gepakt om vuurwerk, wel bekend wat er met ze gaat gebeuren.
6 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Op het terrein van Tata Steel in IJmuiden woedt maandagmiddag een zeer grote brand. Dat meldt de veiligheidsregio. Het gaat om een brand bij een transportband. De brand veroorzaakt veel rook.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat er zaterdag een fotograaf een duw kreeg van een agent en in het water belandde bij rellen op het Malieveld, is het "gevolg van het creëren van werkruimte" voor de arrestatie-eenheid van de politie. Dat laat de politie Den Haag weten. Volgens een woordvoerder ging het om een "heftige inzet", waarbij de politie "snel moest handelen".
6 uur geleden