'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bij ongeregeldheden in de Haagse Schilderswijk heeft de ME dinsdagochtend ingegrepen. Het waterkanon is ingezet om een groep supporters van de Vaillantlaan te krijgen, een doorgaande weg, ziet een ANP-verslaggever. Ze blokkeerden daar de weg.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2025 kwamen bijna 309.000 immigranten naar Nederland, 8000 minder dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De daling kwam vooral door een afname van het aantal asiel- en kennismigranten van buiten de Europese Unie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op en rond het Plein '40-'45 in Amsterdam Nieuw-West wordt feestgevierd nadat Marokko het Nederlands elftal na strafschoppen uitschakelde op het WK voetbal. Er wordt onder meer vuurwerk afgestoken en automobilisten rijden toeterend rond, ziet een verslaggever. Sommigen hebben de Marokkaanse vlag uit het autoraam hangen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een paar honderd supporters van Marokko verzamelen zich dinsdagochtend in de Schilderswijk in Den Haag om de winst te vieren op het Nederlands elftal. De Marokkanen wonnen in Mexico na strafschoppen en zijn daarmee door naar de laatste zestien op het WK.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gemiddelde overleving van mensen met kanker vijf jaar na de diagnose is gestegen naar 70 procent, tegen 51 procent dertig jaar geleden. De grootste vooruitgang is zichtbaar bij patiënten met kanker in stadium III, het op een na minst gunstige stadium. Dat meldt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) op basis van cijfers uit de periode 2020-2024.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Werkende mantelzorgers die langdurig of intensief voor een naaste zorgen, lopen vast door de combinatie van werk, zorgtaken en ingewikkelde regels voor professionele ondersteuning. Dat stellen het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en de Vrije Universiteit Amsterdam. Volgens hen is een betere afstemming tussen werkgevers, zorgorganisaties en de overheid nodig om overbelasting van deze groep te voorkomen.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De brand in een kabelgoot naast het spoor in Rotterdam-Zuid heeft grotere gevolgen dan eerder ingeschat. Spoorbeheerder ProRail verwacht nu dat pas donderdagavond weer treinen kunnen rijden tussen Rotterdam en het zuiden. Dat geldt zowel voor het treinverkeer richting Breda, dat normaal gesproken over de hogesnelheidslijn rijdt, als voor de treinen naar Dordrecht.
10 uur geleden