'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Enkele tientallen klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) hebben de snelweg A12 geblokkeerd in Den Haag. Volgens een woordvoerster zijn ze rond het middaguur de Utrechtsebaan opgegaan en bevinden ze zich nu bij de tunnelbak. De actie was niet vooraf aangekondigd.
22 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een 26-jarige Rotterdammer wordt verdacht van betrokkenheid bij meerdere steekpartijen en een poging daartoe zaterdagochtend in de Maasstad. Volgens de politie raakten twee willekeurig gekozen personen gewond. Een van hen is naar het ziekenhuis gebracht, de ander is ter plaatse behandeld aan zijn verwondingen. De verdachte zit vast.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens de ANWB zaterdag druk op de wegen in de vakantielanden, met zowel terugkerend als vertrekkend verkeer. Veel vertraging is er in Italië naar de Brennerpas en richting Rimini.
2 uur geleden
AALSMEER (ANP) - Na een inbraak in een brandweerkazerne in Aalsmeer heeft de politie in de nacht van vrijdag op zaterdag vier mannen aangehouden. De verdachten gingen er in een auto vandoor, waarop de politie een korte achtervolging inzette, zegt een woordvoerder van de politie Amsterdam.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De brand bij een recyclingbedrijf aan de Doklaan in Rotterdam-Zuid is onder controle, meldt de veiligheidsregio. De brand brak vrijdagavond uit en veroorzaakte tot ver in de omgeving veel rook- en stankoverlast. Ook werden de Maastunnel en delen van wegen afgesloten. De tunnel is zaterdagochtend weer vrijgegeven.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een persoon is in de nacht van vrijdag op zaterdag om het leven gekomen bij een schietincident in een woning aan de New Yorksingel in Den Haag. Dat meldt de politie op X.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De grote brand die vrijdagavond uitbrak bij een recyclingbedrijf aan de Doklaan in Rotterdam-Zuid is nog niet onder controle, aldus de veiligheidsregio. De brandweer zet een drone in om onder andere hotspots van de brand op te sporen. De vele eenheden van de brandweer die blussen worden bijgestaan door een blusboot van het Havenbedrijf.
12 uur geleden