'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De NPO "is en blijft met alle partijen in gesprek". Dat stelt een woordvoerder als reactie op de brandbrief van ruim vierhonderd NPO-medewerkers die zich boos maken over het besluit om toch aan het Eurovisie Songfestival mee te doen. De NPO laat weten op dit moment verder geen toelichting over de kwestie te geven. 3FM-presentator Mandy Emadi laat namens de ondertekenaars weten nog geen reactie van de NPO te hebben gehad.
1 uur geleden
LAUWERSOOG (ANP) - Het in financiële nood verkerende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) krijgt behalve veel steun ook kritiek. Zo vindt eigenaar Pim Lollinga van Faunavisie Wildcare in Westernieland, waar wilde dieren worden opgevangen, dat het WEC de penibele situatie "ook wel over zichzelf afgeroepen heeft". Ook dierenactiviste Lenie 't Hart, die de bekende zeehondencrèche in Pieterburen oprichtte en jarenlang het internationale boegbeeld was, is zeer kritisch.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Academische vrijheid moet een plek krijgen in de grondwet en de vrijheid van meningsuiting voor wetenschappers moet door kennisinstellingen beter beschermd worden. Dat staat in een advies van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) aan onderwijsminister Rianne Letschert. De KNAW roept ook op tot een aanscherping van de wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een wetsvoorstel dat inlichtingen- en veiligheidsdiensten meer ruimte geeft om gegevens te verzamelen, moet gepaard gaan met "effectieve waarborgen en robuust toezicht" om mensenrechten te beschermen, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Als het aan het kabinet ligt, worden de inlichtingendiensten onder meer sneller bevoegd om informatie te verzamelen over personen en organisaties die een mogelijke dreiging vormen. Zo kunnen ze computers en smartphones hacken zonder onafhankelijke toets vooraf.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse politie heeft dinsdag een server in beslag genomen bij een datacenter in Amsterdam-Oost. Dat bevestigt de politie naar aanleiding van berichtgeving van NRC. De inname gebeurde op verzoek van de Amerikaanse autoriteiten.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De man die GTST-acteur Bas Muijs in 2023 heeft gegijzeld en mishandeld, is woensdag in hoger beroep veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf, waarvan een half jaar voorwaardelijk. Eerder legde de rechtbank hem dezelfde straf op.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Stichting Be Ok, die in Amsterdam kwetsbare jongeren bijstaat, is mogelijk betrokken bij een witwaszaak. Dat zegt het Openbaar Ministerie Amsterdam na berichtgeving van De Telegraaf. In de zaak werden in mei zes mannen uit Amsterdam aangehouden op verdenking van het witwassen van ten minste 38 miljoen euro. Een van hen, een 26-jarige man, zit nog in voorlopige hechtenis.
2 uur geleden