'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De twee kapotte trams die woensdagochtend op de Rotterdamse Erasmusbrug in botsing kwamen, zijn van de brug gehaald. Aan het einde van de middag was het tramspoor vrij. Fietsers en voetgangers gaan er ook weer overheen, maar wegverkeer en trams nog niet.
3 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Op de tweede dag van de Nijmeegse Vierdaagse zijn 1249 mensen uitgevallen of helemaal niet gestart. Dat zijn er bijna driehonderd meer dan vorig jaar op zogeheten Roze Woensdag, maar minder dan het jaar daarvoor. De organisatie meldt dat ruim 43.700 mensen woensdag tijdig de finish haalden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat verwacht dit weekend speciale detectiecamera's te plaatsen bij de Merwedebrug. Na het weekend kunnen dan de eerste boetes worden uitgedeeld aan vrachtwagenchauffeurs die het verbod op vrachtverkeer negeren, meldt een woordvoerder.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Erasmusbrug in Rotterdam kan tot begin van de avond niet gebruikt worden door het verkeer. Dat schat de veiligheidsregio in. Op de brug reed woensdag aan het einde van de ochtend een tram achterop een stilstaande tram. Vijftien mensen raakten gewond, van wie een ernstig.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam is geschrokken van de botsing tussen twee trams op de Erasmusbrug. Vanaf het stadhuis hoorde ze veel ambulances en even later kreeg ze beelden van het ongeluk doorgestuurd. "Dan slaat de schrik je om het hart. Zeker in de wetenschap dat er mensen in de tram zitten. Het is een enorme klap geweest", zei Schouten, die enkele uren na het tramongeluk een bezoek bracht aan de Erasmusbrug. Hoe de botsing heeft kunnen gebeuren is nog niet bekend, het onderzoek loopt nog.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Zeven mensen die gewond raakten door de trambotsing op de Erasmusbrug in Rotterdam zijn naar het ziekenhuis gebracht. Een van hen is zwaargewond, meldt Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.
7 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De rechtbank in Haarlem heeft woensdag de 20-jarige Mahir B. uit Purmerend veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf voor zijn betrokkenheid bij een aanslag met een vuurwerkbom in de Maasstraat in zijn woonplaats in december 2024. Daarbij raakte een 16-jarige jongen ernstig gewond.
7 uur geleden