'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft Jalal O. (37) dinsdag vrijgesproken van het veroorzaken van een explosie in een drugslab aan de Schammenkamp in Rotterdam. Daarbij kwamen op 29 januari 2024 drie mensen om het leven. Twee personen raakten gewond, de ravage was enorm. Volgens de rechtbank is er niet genoeg bewijs voor een veroordeling.
24 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen Coen K. (36), die ervan wordt verdacht zijn vriendin Jessica Brants vorig jaar juli in Vlijmen te hebben doodgeschopt.
32 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - De NPO zegt de gevoeligheden rondom het wel of niet meedoen aan het Eurovisie Songfestival niet te hebben onderschat. "Dat het ingewikkeld zou worden, dat wisten we wel", zegt bestuursvoorzitter Jet de Ranitz tegen het ANP over de beslissing volgend jaar toch weg te blijven van het muziekevenement.
32 minuten geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - De uitbraak van vogelgriep bij een legpluimveebedrijf in het Groningse Lutjegast komt niet onverwacht, maar het lijkt er vooralsnog op dat er minder van het virus rondwaart dan voorgaande jaren. Dat zegt voorzitter Kees de Jong van brancheorganisatie AVINED. "We hopen op een wat rustiger vogelgriepseizoen."
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De European Broadcasting Union (EBU) vindt het "zeer jammer" dat de NPO niet zal deelnemen aan het Eurovisie Songfestival volgend jaar. "We begrijpen het besluit en hebben respect voor de sterke gevoelens die daar in Nederland achter zitten", schrijft songfestivaldirecteur Martin Green dinsdag in een verklaring. De NPO maakte dinsdag bekend zich toch terug te trekken nadat er in de afgelopen weken kritiek ontstond bij de ledenomroepen en NPO-medewerkers.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Het College van Omroepen (CvO) vindt het goed dat er duidelijkheid is over de Nederlandse deelname aan het Eurovisie Songfestival in 2027. De NPO maakte dinsdag bekend dat Nederland volgend jaar toch niet meedoet, omdat er onvoldoende draagvlak is onder de publieke omroepen.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een tussentijdse zitting in de zaak tegen Chris Jude, die onder meer wordt verdacht van de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude in augustus 2025, is uitgesteld. De verdediging heeft meer tijd gekregen van de rechtbank om het rapport te bestuderen van het Pieter Baan Centrum (PBC), waar de verdachte is geobserveerd.
3 uur geleden