'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
BRUSSEL (ANP) - Nederland moet ook komend jaar asielzoekers van andere EU-landen overnemen. Nederland kan ervoor kiezen dit af te kopen of op een andere manier bij te dragen aan landen waar dit jaar bovengemiddeld veel asielzoekers aankwamen. Het gaat om Griekenland, Cyprus, Italië en Spanje.
44 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam hebben tientallen actievoerders de bouwplaats van een datacentrum van Microsoft aan de Plimsollweg bezet. Dat ziet een verslaggever. Actievoerders klommen over het hek met meegenomen ladders en knipten een gat in het hek van de bouwplaats. De politie en ME zijn in groten getale aanwezig.
47 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam hebben ongeveer honderd actievoerders vrijdagochtend geprobeerd op de bouwplaats van een groot Microsoft-datacentrum aan de Plimsollweg te komen. Dat ziet een verslaggever. De actiegroep 'Geef Tegengas', die het protest heeft georganiseerd, wil de bouw van het datacentrum stilleggen.
1 uur geleden
LEUSDEN (ANP) - Het Sovjet Ereveld in Leusden gaat vrijdag weer open. Vanaf 12.00 uur is het publiek weer welkom, laat directeur Remco Reiding weten. Zaterdag werd het oorlogsmonument beklad met rode en zwarte verf en was het tijdelijk voor publiek gesloten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is nog niet duidelijk wie achter de bommeldingen zit waarmee donderdag zeker vijftien vliegtuigen in Europa te maken kregen, zegt minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) een dag later. De meldingen zijn volgens hem moeilijk te traceren omdat ze anoniem zijn gedaan.
3 uur geleden
WINTERSWIJK (ANP) - In het Gelderse Winterswijk werd de natuurijsbaan van de Winterswijkse IJsvereniging op vrijdagochtend om 07.30 uur geopend voor schaatsliefhebbers. Daarmee was het de eerste natuurijsbaan die dit seizoen opende. Dat bevestigt de ijsmeester na berichtgeving van het AD. Op de 400-meterbaan lag bij opening ongeveer 2,5 millimeter ijs. Om 09.45 uur stond het stoplicht op de website van de ijsvereniging alweer op rood, dus is de baan weer dicht. Enthousiastelingen hebben ongeveer twee uur lang kunnen schaatsen.
3 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In het zuiden van Nederland daalde de temperatuur in de nacht van donderdag op vrijdag tot onder nul, en daarmee is het de eerste lokale vorstdag van het najaar. Dat gebeurde volgens Weeronline op plekken in Brabant, Limburg en delen van Zeeland. De eerste vorst is later dan gebruikelijk: tussen 1996 en 2025 vond de eerste lokale vorstdag plaats rond 25 oktober.
5 uur geleden