'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De lonen bij Defensie gaan in september met 6,5 procent omhoog. Begin 2028 komt daar 2 procent bij, staat in het akkoord dat staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) en defensiebonden vrijdag hebben ondertekend. Ook komen er eenmalige uitkeringen.
30 minuten geleden
APELDOORN (ANP) - Actiekoepel Farmers Defence Force (FDF) zegt te "vrezen voor de veiligheid van Ger Koopmans" na een vergadering van lokale boerenactiegroepen. Daar dreigden volgens Mark van den Oever van de FDF meerdere boeren de voorzitter van de landbouworganisatie LTO thuis op te zoeken en te castreren. Hij wil niet zeggen wie er verantwoordelijk is voor de dreigementen.
1 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - De laatste bewoners van het asielzoekerscentrum (azc) in Hardenberg zijn vertrokken naar andere opvanglocaties. Daarmee sluit het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) definitief de deuren van deze locatie, meldt de organisatie vrijdag.
2 uur geleden
ALMERE (ANP) - Een 48-jarige man uit Loosdrecht is vrijdag veroordeeld tot een taakstraf van tachtig uur, waarvan de helft voorwaardelijk, voor belediging van agenten en bedreiging tijdens een anti-azc-protest in zijn woonplaats op 21 april.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 46-jarige man die honderden en mogelijk duizenden mensen zou hebben opgelicht, blijft voorlopig vastzitten. De rechtbank in Gelderland heeft zijn hechtenis met drie maanden verlengd, laat het Openbaar Ministerie vrijdag weten.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - NS vindt de aangekondigde 24-uursstaking op het spoor van de FNV heel vervelend. "Een staking van 24 uur heeft echt een veel grotere impact op onze reizigers dan de staking van 24 juni, die alleen in de ochtend was", zegt een woordvoerder van de vervoerder.
4 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het was dit jaar in de eerste helft van de meteorologische zomer met gemiddeld 19,5 graden recordwarm. Sinds het begin van de metingen is de eerste zomerhelft nog nooit eerder zo warm verlopen, meldt Weeronline. Daarnaast was het van 1 juni tot en met 16 juli zeer zonnig en ook nog eens heel droog.
4 uur geleden