'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
BOEKAREST (ANP/RTR) - Nog twee vluchten zijn donderdag doelwit geweest van een bommelding, waaronder een KLM-vlucht richting Tel Aviv. Dat meldt de Roemeense veiligheidsdienst en wordt desgevraagd door KLM bevestigd aan het ANP. Het toestel maakte een geplande tussenstop in Boekarest, nadat het was vertrokken van Schiphol.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zijn moeilijke tijden om op klimaatgebied iets voor elkaar te krijgen, zeggen klimaatwetenschappers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) enkele dagen voor de VN-klimaattop in Antalya, COP31. "Na het Klimaatakkoord van Parijs was er heel veel enthousiasme. Nu is er veel geopolitieke tegenwind en is het lastiger om vooruitgang te boeken", zegt onderzoeker Detlef van Vuuren. Zijn collega Michel den Elzen concludeert dat het "magere jaren" zijn.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fractievoorzitters van de coalitiepartijen praten de komende dagen los van elkaar met oppositiefracties. Dat zeggen Haagse ingewijden na berichtgeving door RTL Nieuws over het verdere proces om alsnog afspraken te maken over het belastingplan. De coalitie is namelijk onderling verdeeld over het verhogen van de vermogensbelasting in ruil voor steun aan het pakket met belastingen.
5 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS blijft de komende jaren samenvattingen van de Eredivisie uitzenden. De omroep en Eredivisie Media & Marketing (EMM) hebben hun contract verlengd tot en met het seizoen van 2031/2032, meldt de NOS. Daarnaast hebben zij nieuwe afspraken gemaakt, waardoor de NOS meer over de Eredivisie kan delen op sociale media.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Reizigers in het openbaar vervoer gebruiken inmiddels voor ruim een kwart van de ritten OVpay. Om precies te zijn ging het half oktober om 28 procent van alle ov-reizen, schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) in antwoorden op Kamervragen. Onder reizigers die zonder korting reizen, is 64 procent van de reizen met het nieuwe inchecksysteem.
6 uur geleden
CADZAND (ANP) - De migrantenboot met 38 opvarenden die afgelopen zaterdag aan land werd gebracht in het Zeeuwse Cadzand, is vanaf Nederlands grondgebied het water op gegaan. Dat meldt het Openbaar Ministerie donderdag.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank heeft op dag twee van het omvangrijke proces tegen vier verdachten van de explosie aan de Tarwekamp verklaringen voorgelezen van de familie van de dodelijke slachtoffers. Door de explosie in de bruidswinkel en de instorting op 7 december 2024 vielen zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. Ook werd geciteerd uit verklaringen van personen die gered zijn en de ramp overleefden.
8 uur geleden