'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten geeft vicepresident Sybrand Buma van de Raad van State de vrije hand bij het adviseren over een betere omgang van het minderheidskabinet met de oppositie. "De inhoud en inrichting van uw werkzaamheden is geheel aan u", schrijft de premier in een brief aan Buma die vrijdag is verstuurd.
25 minuten geledenDEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft van de Europese Commissie een positieve beoordeling ontvangen van het vijfde en laatste betaalverzoek in het kader van het Europese coronaherstelfonds. Daarmee lijkt Nederland het volledige bedrag van 5,4 miljard euro dat gereserveerd stond te krijgen. De lidstaten hebben daarover het laatste woord.
1 uur geledenDEN BOSCH (ANP) - De rechtbank in Den Bosch heeft vrijdag Coen K. (36) veroordeeld tot een celstraf van vijftien jaar en tbs met dwangverpleging voor het doodschoppen van zijn vriendin Jessica Brants. Dat gebeurde op 17 juli vorig jaar in een woning aan de Parklaan in Vlijmen.
3 uur geledenDEN HAAG (ANP) - In verschillende Nederlandse steden wordt vrijdag geprotesteerd tegen de dienstplicht en uitbreiding van de krijgsmacht. Scholieren en studenten van diverse onderwijsinstellingen liepen vanaf 13.00 uur hun klaslokalen uit. De staking is onderdeel van een Europese actiedag in 25 landen.
4 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De 42-jarige Peter M. die ervan wordt verdacht in augustus zijn zwangere ex-partner (34) te hebben doodgeschoten in haar woning in Den Haag, heeft bekend. Dat bleek vrijdag tijdens een eerste inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag.
4 uur geledenUTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag bij de rechtbank in Utrecht zeventien jaar gevangenisstraf geëist tegen de 38-jarige Fela D. Volgens justitie is hij verantwoordelijk voor drie vergiftigingen met vloeibare MDMA. De 49-jarige treinschoonmaker Daniel Gyamfi kwam daardoor in juli 2024 om het leven. Een collega van hem overleefde ternauwernood. Enkele maanden later liep een destijds 46-jarige man zeer ernstig blijvend fysiek en geestelijk letsel op. "Hartverscheurende gevolgen", zo vatte de officier van justitie samen.
5 uur geledenHEERLEN (ANP) - De eerste gespecialiseerde afdeling voor Nederlandse ouderen die psychiatrische zorg opgelegd gekregen hebben door een rechter, opent volgend jaar in het Zuid-Limburgse Heerlen. De afdeling komt op de hoofdlocatie van ggz-instelling Mondriaan. De afdeling is gesloten en er komt beveiliging.
6 uur geleden