'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - De provincie Groningen heeft een extern expertteam ingesteld om te zoeken naar een oplossing voor het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog, dat in grote financiële nood verkeert. Het team werkt in de verkenning samen met het WEC en de gemeente Het Hogeland, zei gedeputeerde Susan Top woensdag in de Statenvergadering.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - AllUnited heeft geen signalen van misbruik van persoonsgegevens die bij de cyberaanval van maandag zijn gelekt. "We hebben daar niks over gehoord en hopen natuurlijk dat het helemaal niet gebeurt", meldt een woordvoerder woensdag.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De vier verdachten van de fatale explosie aan de Tarwekamp vonden het zwaar om te luisteren naar de emotionele verklaringen van de slachtoffers en nabestaanden, bleek woensdag aan het einde van de zitting.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Woensdag is het de elfde van de elfde en dat betekent dat het carnavalsseizoen wordt afgetrapt in de provincies Noord-Brabant en Limburg. Aan het eind van de middag begint het in sommige steden al aardig druk te worden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De documentaire NAZA over het optreden van het Israëlische leger in Gaza heeft in Nederland binnen zes weken meer dan 100.000 bioscoopbezoekers getrokken. Dat meldt Cherry Pickers woensdag aan het ANP. De film werd door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu onder meer bestempeld als een "vals" verhaal.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen. Provinciale Staten van Gelderland gingen woensdag akkoord met een voorstel om 2,6 miljoen euro extra uit te trekken voor het initiatief over de Gelderse geschiedenis. Het provinciebestuur had eerder al 5 miljoen euro gereserveerd, maar dat bleek na een financiële verkenning niet genoeg te zijn.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 28-jarige Hasan B. die ervan wordt verdacht op 19 maart een medewerker van de politie te hebben neergeschoten in Schoonhoven, wordt onderzocht door een psychiater en een psycholoog. Zijn zaak dient op 3 februari 2027 bij de rechtbank in Den Haag, bleek woensdag tijdens een tweede inleidende zitting.
2 uur geleden