'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De familie van de in Amsterdam gedode Hajar (29) is "natuurlijk heel blij" dat de politie een verdachte heeft aangehouden, laat Namens de Familie weten. Tegelijkertijd zijn zij ook "in diepe rouw over het verlies van hun dochter, zus, familielid".
33 seconden geleden
ROZENBURG (ANP) - De storing bij de Calandbrug is verholpen, meldt Rijkswaterstaat. De voormalige spoorbrug kampte eerder sinds maandagmiddag met een storing, maar die is door beheerder ProRail dinsdagavond opgelost. Zowel het wegverkeer als de scheepvaart kan weer gebruikmaken van de brug.
28 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden in de zaak van de overleden 29-jarige Hajar uit Amsterdam, meldt het Amsterdamse OM namens de driehoek. Het gaat om een 23-jarige man van Somalische komaf, zonder vaste woon- of verblijfplaats. Hij verblijft sinds zijn 6e in Nederland.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) onderzoekt de explosie bij Gunvor Energy aan de Moezelweg in Rotterdam-Europoort op donderdag 13 augustus dit jaar. Het ongeluk bij het bedrijf voor raffinage en opslag van olieproducten kostte iemand het leven en er raakten vijf mensen gewond.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het aantal incidenten met vuurwerk binnen voetbalstadions is in het voetbalseizoen 2025/2026 toegenomen naar 39 incidenten, vergeleken met 27 incidenten in het vorige voetbalseizoen van 2024/2025. Dat valt op te maken uit jaarcijfers van de politie over het aantal incidenten binnen en buiten stadions.
4 uur geleden
EEMSHAVEN (ANP) - Ook dit weekend heeft de politie meldingen binnengekregen van droneactiviteiten boven het Eemshavengebied. De afgelopen twee weken werden er al meermaals onbekende drones bij de Groningse haven gezien. Volgens de politie is nog onduidelijk waar de drones vandaan komen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag de 34-jarige Faristha S. veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf voor doodslag op haar tien maanden oude zoontje. Volgens de rechtbank is bewezen dat de vrouw de baby op 14 april 2023 in een woning in Voorschoten ernstig hersenletsel heeft toegebracht door heftig geweld op hem toe te passen. Het kind overleed enkele weken later in een ziekenhuis. S. ontkent.
5 uur geleden