'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Huisartsenvereniging LHV is kritisch over een nieuwe website voor abortuszorg, thuisabortus.nl. Via de site kunnen mensen die kort zwanger zijn, maar dat niet willen, een recept krijgen voor de abortuspil. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) benadrukt dat het online verstrekken van medicatie in principe toegestaan is. Wel onderzoekt de inspectie of de site zich aan de wet- en regelgeving houdt.
28 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) heeft de nabestaanden van een Nederlands bombardement op de Noord-Iraakse stad Mosul in 2016 excuses aangeboden. "Daarnaast heb ik, gelet op de uitzonderlijke omstandigheden van dit specifieke geval, besloten de nabestaanden een vrijwillige financiële tegemoetkoming aan te bieden", schrijft ze aan de Tweede Kamer.
41 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Als de gemeenteraad van Gorinchem besluit tot een herstemming vanwege mogelijke stemfraude, dan hoeft dat niet voor de hele gemeente opnieuw. Volgens de Kiesraad kan dit beperkt blijven tot een of enkele stembureaus. In dat geval worden alleen de personen opgeroepen die tijdens de verkiezingsdag hun stem zelf of via een volmacht hebben uitgebracht op de betreffende locatie, laat de Kiesraad weten.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De vijfde verdachte die donderdag werd aangehouden voor betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge in Rotterdam, wordt net als de andere vier verdacht van terrorisme. De 19-jarige man uit Tilburg werd woensdag voorgeleid aan de rechter-commissaris en die besloot dat hij nog in ieder geval veertien dagen blijft vastzitten.
1 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - Het asielzoekerscentrum in Hardenberg is ook woensdag in gebruik, en daarom krijgt opvangorgaan COA de eerste dwangsom van de gemeente. Die bedraagt 55.000 euro per dag. Het gebouw had dicht moeten zijn, de overeenkomst van het COA en Hardenberg is verlopen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De linkse oppositiepartijen SP en Partij voor de Dieren willen net als GroenLinks-PvdA dat oliebedrijven iets inleveren van de overwinsten die zij behalen door de hoge prijzen van olie en gas. Dat geld moet worden gebruikt om huishoudens te compenseren voor de sterk gestegen prijzen aan de pomp.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens het debat over de economische gevolgen van de oorlog in Iran toonden D66 en het CDA interesse in een plafond voor de prijzen aan de pomp. Partijleider Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) kwam met dat idee en wil grote olie- en gasbedrijven ervoor laten betalen.
2 uur geleden