'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
GROESBEEK (ANP) - De gemeenteraad van Berg en Dal gaat akkoord met het verzoek van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om asielzoekers op te vangen in een hotel in Ooij. Wel wil de raad dat er geen 86, maar maximaal 64 asielzoekers worden opgevangen. Op die manier voldoet de gemeente aan de spreidingswet.
1 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De proef met een Arriva-nachttrein die op vrijdag- en zaterdagnacht van Schiphol naar Zwolle en terug rijdt is voor het eerste deel van het traject niet rendabel. Dat blijkt uit een rapport dat vervoersbedrijf Arriva heeft gedeeld met de gemeente Lelystad. Lelystad en Almere betalen voor de proef.
1 uur geleden
ORANJESTAD (ANP) - Op Aruba heeft de rechter donderdagmiddag (lokale tijd) twee agenten veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan een jaar voorwaardelijk met een proeftijd van een jaar. Ze schoten in januari 2025 de 19-jarige Ayden Lanoy dood.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lodewijk Asscher gaat het kabinet helpen om tot definitieve afspraken te komen met Tata Steel Nederland over vergroening van het staalbedrijf. De voormalige leider van de PvdA wordt ministerieel gezant, schrijft minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De politie heeft twintig mensen aangehouden voor de bezetting van een gebouw van de Universiteit Maastricht (UM). Pro-Palestijnse actievoerders drongen donderdagochtend het pand aan de Oxfordlaan binnen. Rond 17.00 uur zijn zij door de politie uit het gebouw gehaald. Ze worden verdacht van huisvredebreuk en een activist ook van bedreiging.
6 uur geleden
MOSKOU (ANP) - NOS-correspondent Geert Groot Koerkamp mag in Rusland niet langer zijn werkzaamheden als journalist uitvoeren. Dat heeft de NOS donderdagavond bekendgemaakt. Eerder deze week werd bekend dat een Nederlandse journalist Rusland uit zou worden gezet. Volgens de NOS is de persaccreditatie van Groot Koerkamp ingetrokken, maar mag hij voorlopig wel in Rusland blijven wonen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is bereid om een militaire bijdrage te leveren om de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz weer mogelijk te maken na het beëindigen van de vijandelijkheden. Dat zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) donderdag tijdens een videovergadering van veertig landen over de situatie in de zeestraat.
7 uur geleden