'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - Van de vijf verdachten die vorige week zijn aangehouden voor betrokkenheid bij een dodelijk schietincident in Nijmegen op 21 juli, zijn er drie vrijgelaten. Een 19-jarige verdachte uit Amsterdam en een minderjarige verdachte uit Hoorn zijn voorgeleid aan de rechter-commissaris en blijven veertien dagen langer in voorarrest. Dit meldt het Openbaar Ministerie.
3 uur geleden
GENT (ANP) - Het hof van assisen in Gent heeft Dave De K. (39) veroordeeld tot een celstraf van dertig jaar voor het ontvoeren en doden van de Vlaamse kleuter Dean in januari 2022. Het lichaam van de 4-jarige Dean werd op 17 januari 2022 in Nederland gevonden in de bosjes van het voormalige werkeiland Neeltje Jans in Zeeland.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat premier Rob Jetten volgend jaar een kind krijgt met zijn partner Nicolás Keenan is "hartstikke mooi nieuws", zegt de voorzitter van Stichting Meer dan Gewenst, Arnoud Breitbarth. Die organisatie zet zich in voor lhbti+'ers met een gezin of kinderwens. "We hopen dat draagmoederschap hierdoor wat bekender en normaler wordt."
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Bibliotheek Rotterdam toont tijdens de komende Erasmusweek een boek van de filosoof dat lange tijd verloren werd gewaand. Het gaat om La civilité puerile, een Franse bewerking van Erasmus' handboek over goede manieren voor kinderen. Het boekje uit 1609 maakt nu onderdeel uit van de Rotterdamse UNESCO-Erasmuscollectie.
6 uur geleden
ROZENBURG (ANP) - De Calandbrug in het Botlekgebied bij Rotterdam kampt weer met een storing. De brug is volgens ProRail sinds maandagochtend niet te gebruiken voor wegverkeer en ook scheepvaart kan niet onder de brug door. ProRail weet nog niet hoelang het herstel gaat duren.
6 uur geleden
BEEK EN DONK (ANP) - De 56-jarige man die ervan wordt verdacht een vrouw om het leven te hebben gebracht in Beek en Donk, had een relatie met haar. Dat bevestigt de politie desgevraagd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor Frankrijk aangepast. Het ministerie waarschuwt Nederlanders in Frankrijk voor gewelddadige demonstraties in het land. De kleur van het reisadvies blijft geel.
6 uur geleden