'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlandse bedrijf Otjiaha dat in de jaren 80 grondstoffen zou hebben geleverd waarmee het Iraakse leger mosterdgas maakte, is hiervoor niet aansprakelijk. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag dinsdag bepaald. Het land, destijds onder leiding van Saddam Hoessein, gebruikte dit verboden chemische wapen tegen Iraniërs.
9 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP) - EPPO, de openbaar aanklager van de Europese Unie, doet onderzoek naar een criminele organisatie die mogelijk meer dan een miljoen gebruikte mobiele telefoons verkocht als nieuw. Negentien Europese landen, inclusief Nederland, waren bij het onderzoek betrokken.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Staat moet beter uitleggen waarom de politie kentekens van passerende auto's vier weken mag bewaren. Dat bepaalt het gerechtshof Den Haag in een tussenuitspraak in een zaak van stichting Privacy First.
41 minuten geleden
HOUTEN (ANP) - 2026 is een bijzonder zonnig jaar. De zon heeft in de eerste negen maanden 1825 uur geschenen. Volgens Weeronline is dat meer dan gemiddeld in een heel jaar. Normaal gesproken worden in een jaar tijd gemiddeld 1824 zonuren geteld.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de extreme droogte van deze zomer heeft de provincie Zuid-Holland in de begroting 7,5 miljoen euro gereserveerd voor de aanpak van deze problematiek. "We voelen de urgentie om hierin te investeren, om weerbaar te zijn bij weersextremen", aldus gedeputeerde Robert Tieman (financiën, BBB). De provincie wil met dit geld maatregelen nemen die "de gevolgen van toekomstige perioden van droogte beperken".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Automobilisten en motorrijders uit Zuid-Holland moeten volgend jaar opnieuw een paar euro meer aan wegenbelasting betalen. Voor een compacte stadsauto stijgt het bedrag op jaarbasis met iets meer dan 2 euro, voor een middenklasser met ruim 6 euro en wie een SUV heeft, betaalt bijna 11 euro meer. Zuid-Holland verwacht in 2027 zo'n 510 miljoen euro binnen te krijgen via de opcenten, het deel van de motorrijtuigenbelasting dat naar de provincie gaat.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - Ook de patiënten van ziekenhuis Amphia in Breda kunnen weer inloggen in de portalen waar ze een afspraak kunnen inplannen. Die waren afgelopen weekeinde afgesloten "vanwege een dreiging op de ICT-systemen van buiten", maar volgens het Brabantse ziekenhuis was er "geen sprake van een hack".
4 uur geleden