'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ASSEN (ANP) - Honderden boeren hebben zich woensdagmiddag rond 15.30 uur verzameld in de buurt van het Drentse provinciehuis in Assen, ziet een ANP-verslaggever. Ze zullen daar worden ontvangen door Agnes Mulder, commissaris van de Koning in de provincie Drenthe. Dat laat een woordvoerder ter plaatse weten. Ook gedeputeerde Henk Emmens zal de boeren toespreken.
2 minuten geleden
WAALWIJK (ANP) - Maarten van der Weijden heeft de derde zwemdag van zijn 22-stedentocht moeten uitstellen door misselijkheid en buikklachten. Hij werd misselijk wakker en moest overgeven, vertelt hij in een video op Instagram. Inmiddels gaat het beter, maar zijn lichaamstemperatuur stijgt nog. Hij hoopt donderdag genoeg aangesterkt te zijn om weer het water in te gaan.
5 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft inmiddels ruim vijfhonderd tips ontvangen in de zoektocht naar de identiteit van 'Lucky'. De man werd op 10 mei 2023 op straat in Amsterdam getroffen door een hersenbloeding of -infarct en kan sindsdien niet meer communiceren. Hij verblijft op dit moment in een verzorgingscentrum in Amsterdam Zuidoost. Maandag verspreidde de politie beelden van hem.
7 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Het water van de Noordzee was afgelopen weekeinde gemiddeld 21,5 graden. De watertemperaturen worden sinds 1984 bijgehouden en niet eerder was de zee zo warm. Dat komt volgens het KNMI door klimaatverandering en door een hogedrukgebied met veel zon en weinig wind.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Landbouworganisatie ZLTO overlegt voorlopig niet meer met de provincie Noord-Brabant over plannen voor het landelijk gebied. Het vertrouwen van ZLTO in de provincie heeft "een flinke knauw" gekregen nadat Noord-Brabant aankondigde dat het de vergunning van vijf pluimveebedrijven zou gaan intrekken.
1 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De politie zal in Oost-Nederland in principe ingrijpen als boeren met trekkers de snelweg opgaan. Hetzelfde geldt als andere demonstranten of activisten de snelweg gebruiken als demonstratielocatie, laat burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen weten in een gezamenlijke verklaring met de politie Oost-Nederland en het Openbaar Ministerie.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De politie heeft dinsdagavond zeven jongeren aangehouden die met gezichtsbedekking vuurwerk afstaken in de Arnhemse wijk Geitenkamp. In de volkswijk is het sinds eind vorige week onrustig door een conflict, bevestigt de politie na berichtgeving van Omroep Gelderland.
3 uur geleden