'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
BERLIJN (ANP) - Er gaan voorlopig geen Europese onderhandelaars naar Moskou, zegt premier Rob Jetten na een top van de bondgenoten van Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin nodigde hen donderdag uit te komen praten. Europa wil Oekraïne assisteren bij de besprekingen met Rusland over het beëindigen van de oorlog, maar "het is niet zo dat de Europeanen nu bereid zijn om te gaan onderhandelen over de Europese veiligheid".
2 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Minder dan een op de vijf chauffeurs van vrachtwagens en touringcars die ondanks het verbod over de Merwedebrug reden, hebben daarvoor een boete gekregen. Sinds half juli zijn 5500 boetes uitgedeeld, terwijl 32.000 overtredingen zijn opgemerkt, schrijft minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) aan de Tweede Kamer.
3 uur geledenTILBURG (ANP) - De politie heeft een pro-Palestijnse demonstratie in de aula van de universiteit Tilburg beëindigd. De activisten bezetten sinds de ochtend de ruimte. Tilburg University heeft in de loop van de dag aangifte gedaan van lokaalvredebreuk, waarna de politie optrad.
3 uur geledenAPELDOORN (ANP) - De politie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar de groepsapp 't Haviksoog waarin deelnemers foto's deelden van vrouwen. De politie bekijkt of er strafbare feiten zijn gepleegd en geeft aan dat het om een complex onderzoek gaat dat tijd kost.
4 uur geledenBERLIJN (ANP) - De Russische ambassadeur wordt op het ministerie van Buitenlandse Zaken ontboden nadat een projectiel de Nederlandse ambassade in Kyiv had beschadigd. Dat zei premier Rob Jetten in Berlijn. Hij ziet het incident als een "onderdeel van een escalatie van Russische zijde die natuurlijk onacceptabel is".
4 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De Colombiaan Francisco Javier Vera Manzanares heeft donderdagmiddag in het Vredespaleis in Den Haag de Internationale Vredesprijs gekregen. De 17-jarige activist "maakt zich sterk om kinderrechten centraal te stellen in de strijd voor klimaatrechtvaardigheid", aldus stichting KidsRights. Francisco wordt vanwege zijn activisme met de dood bedreigd en leeft daarom in ballingschap in Spanje.
5 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Forum voor Democratie heeft zes leden geroyeerd die te zien waren in de Zembla-uitzending over Nederlandse vechttoernooien van neonazistische vechtclubs. Ralf Dekker, plaatsvervangend fractievoorzitter van de partij in de Tweede Kamer, deelt op X een bericht waarin RTL de royementen meldt.
5 uur geleden