'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Psychiater Jim van Os heeft excuses aangeboden aan de ouders van de 17-jarige Milou Verhoof. Zij overleed in oktober 2023 door euthanasie. Van Os stuurde met dertien collega's een brief naar het Openbaar Ministerie, waarin ze vroegen om een verkennend onderzoek naar haar ouders en behandelaars. Van Os betuigde zijn spijt zondag in het programma Zomergasten op NPO2.
58 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA praten zondag al bijna veertien uur op het ministerie van Financiën over de begroting van volgend jaar. De begroting moet dinsdag bij de Raad van State liggen zodat die voldoende tijd heeft om het van advies te voorzien voor Prinsjesdag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Familieleden van twee Nederlanders die worden vermist na de overstromingen in Nepal en Tibet zijn "diep aangeslagen" en "leven tussen hoop en vrees". Dat laten ze weten in een verklaring die is verspreid door de organisatie Namens de Familie, die ze bijstaat.
5 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De drie mensen die zaterdagavond laat om het leven kwamen door een aanrijding op de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen zijn jongemannen van 17 en 19 jaar. Twee van 17 jaar komen uit Oisterwijk en uit Groesbeek, de 19-jarige uit Delft, maakte de politie zondagmiddag bekend. Vijf anderen raakten gewond.
8 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De brand in een pand aan de Brink in de binnenstad van Deventer is geblust. Rond 14.30 uur kon de brandweer het sein brand meester geven. Over de oorzaak van de brand en de schade is nog niets bekend.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Paul Rosenmöller van PRO verlaat volgend jaar mei de politiek. Dan wordt een nieuwe Eerste Kamer gekozen, waar hij op dit moment fractievoorzitter is van de partij die is voortgekomen uit GroenLinks en PvdA.
9 uur geleden
OSS (ANP) - Een 30-jarige man uit het Brabantse Vinkel heeft zich zondagmiddag gemeld bij de politie na een dodelijk ongeluk in Oss op zaterdag. Politie Oost-Brabant zei aanvankelijk dat de man aangaf de bestuurder te zijn van de auto waarmee een fietser werd aangereden, maar kwam daar later op terug. De man had zich enkel gemeld omdat hij hoorde dat de politie naar hem op zoek was en had niets gezegd over zijn eventuele betrokkenheid bij het ongeluk.
9 uur geleden