'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De ouders van de 17-jarige Milou Verhoof hebben dinsdag de rechter in een emotioneel appel gevraagd om de namen van de ondertekenaars van een brief over euthanasie aan het Openbaar Ministerie. Dat wil die namen niet vrijgeven. Milou Verhoof overleed op 2 oktober 2023 door euthanasie. In de brief zou een aantal artsen aan het OM hebben gevraagd om een verkennend onderzoek te starten naar de ouders en de behandelaars van de jonge vrouw. Iets wat het OM ontkent.
7 minuten geleden
EIJSDEN (ANP) - Een buschauffeur van Arriva is maandag in Eijsden mishandeld door twee personen die bij hem in de bus stapten. Hij raakte daarbij dusdanig gewond dat hij met een ambulance naar het ziekenhuis moest worden overgebracht. Eén verdachte is inmiddels aangehouden, de andere persoon wordt nog gezocht, meldt de politie.
9 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag besloten het voorarrest van de 33-jarige Anne Romke van der H. (33) uit het Groningse Uithuizen op te heffen. Maandag diende de strafzaak tegen de man die wordt verdacht van het bedreigen van de prinsessen Amalia en Alexia. Het Openbaar Ministerie eiste tbs met dwangverpleging tegen hem.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een werkstraf van tachtig uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van een maand geëist tegen acteur Marouane Meftah voor twee geweldsincidenten rond voetbalwedstrijden. De 22-jarige acteur uit de serie Mocro Maffia raakte binnen een halfjaar twee keer betrokken bij voetbalgeweld, eerst als speler en later als toeschouwer.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) roept terugkerende vakantiegangers en de logistieke en handelssector op alert te zijn op meeliftende Japanse kevers. Eind juli is een dode Japanse kever meegekomen met een transport uit Italië. De NVWA meldt dat het insect "zeer schadelijk is voor de plantensector, natuur en ook voor tuinen en parken."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat antwoord geven op de vragen van de Verenigde Staten over Nederlandse steun voor het optreden tegen Iran en andere doelen van de regering-Trump. De VS hebben NAVO-bondgenoten een vragenlijst voorgelegd die ze moeten beantwoorden, terwijl de VS nadenken in welke landen ze nog beschermende troepen willen legeren.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) wil samen met het genootschap van hoofdredacteuren, het persvrijheidsfonds en branche- en werkgeversorganisatie NDP in gesprek met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Aanleiding zijn boetes die door de IGJ aan diverse kranten zijn uitgedeeld om hun berichtgeving over het medicijn Ozempic.
3 uur geleden