'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland is van plan om een Zweeds verkenningsvliegtuig te kopen. De twee landen hebben een verklaring ondertekend voor de aanschaf van deze Saab GlobalEye, meldt Defensie.
10 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - ProRail verwacht dit jaar opnieuw over de grens van 520 verstoringen heen te gaan. Dat bevestigt een woordvoerder van de spoorbeheerder na berichtgeving door het AD. In mei kreeg ProRail al een boete van 2,75 miljoen euro van het kabinet omdat die grens vorig jaar ook is overschreden.
14 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een 47-jarige man uit Amsterdam is woensdag overleden nadat hij van een plezierjacht viel op het IJ. Na een grote zoekactie met duikers is het lichaam van de man gevonden, bevestigt de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland na berichtgeving door Het Parool. De krant meldt dat de politie uitgaat van een noodlottig ongeval.
8 uur geleden
NIJKERK (ANP) - Het verkeer kan beide kanten van de Hardenbergerbrug weer gebruiken, meldt Rijkswaterstaat. Eerder ging de brug waar de A28 overheen loopt al in de richting van Utrecht open, maar nu is ook de richting Zwolle vrijgegeven.
8 uur geleden
NIJKERK (ANP) - Het verkeer op de A28 kan weer richting Utrecht via de Hardenbergerbrug, meldt Rijkswaterstaat. De wegbeheerder heeft herstelwerkzaamheden aan die kant van de brug afgerond. Het vrijgeven van de rijrichting Zwolle duurt wat langer. "Daar wordt nog hard gewerkt aan het afbouwen van de verkeersmaatregelen", aldus Rijkswaterstaat.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Hardenbergerbrug gaat naar verwachting om middernacht weer open, meldt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) op X. De brug waar de snelweg A28 overheen gaat, is sinds maandag dicht vanwege spoedwerkzaamheden. Die zouden tot uiterlijk donderdagavond duren. Maar die werkzaamheden zijn eerder klaar dan verwacht, aldus de minister.
13 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De kandidaat om het WK wielrennen in 2032 in Noord-Nederland te organiseren, kan 20 miljoen euro tegemoetzien vanuit het herstelprogramma Nij Begun. Daarmee komt het evenement in deze regio een grote stap dichterbij, meldt het fonds dat is ingesteld vanwege de schade door de aardbevingen in Groningen. De internationale wielerbond UCI moet nog wel een besluit nemen over de locatie. Dat gebeurt op 23 september.
14 uur geleden