'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof in Amsterdam heeft woensdag in hoger beroep de 55-jarige Dennis van E. veroordeeld tot veertien jaar cel voor de moord op zijn ongeboren kind en de fatale mishandeling van de moeder daarvan, de 32-jarige Braziliaanse Patricia Oliveira dos Santos.
16 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag voor de rechtbank in Utrecht taakstraffen van 40 tot 200 uur geëist tegen vier vrouwen voor grafschennis. De verdachten zouden op 11 september 2021 hebben deelgenomen aan een paranormale sessie op de begraafplaats Rusthof bij Amersfoort.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag bij de rechtbank in Amsterdam tien jaar cel geëist tegen de 34-jarige Soufiane El A., voor het beroven, verkrachten en opsluiten van twee vrouwen. "Een buitengewoon nare zaak", aldus de officier van justitie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) roept Nederlanders in de regio tussen het Spaanse Madrid en Andalusië op hun familie of vrienden te laten weten hoe het met ze gaat. Bij de plaats Urda, circa 100 kilometer ten zuiden van Madrid, botsten woensdag twee hogesnelheidstreinen op elkaar. Daarbij zijn volgens verschillende Spaanse media tientallen doden gevallen.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft tientallen servers in beslag genomen in een internationaal onderzoek naar een malafide hostingbedrijf. De onderneming wordt ervan verdacht medeplichtig te zijn aan het mogelijk maken van cybercriminaliteit.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - President Zelensky van Oekraïne brengt woensdag een bezoek aan Nederland. In de middag ontmoet hij premier Jetten op het Catshuis. In de avond volgt een bezoek aan koning Willem-Alexander op Paleis Huis ten Bosch.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlandse bedrijfsleven krijgt als het aan het kabinet ligt een grotere rol in de wederopbouw van Oekraïne na de oorlog met Rusland. Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) is in Kyiv om daarover te praten, samen met voorzitter Coen van Oostrom van werkgeverskoepel VNO-NCW.
6 uur geleden