'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP/RTR) - Een 24-jarige man uit Amsterdam is deze maand aangehouden in een onderzoek naar de hackersgroep ShinyHunters. Dat meldt de politie op X, zonder verdere details te delen. "Morgen komen wij met meer info", staat in het bericht.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Emancipatie, VVD) vindt het "schrikbarend" dat 15,8 procent van de Nederlanders het vindt te rechtvaardigen dat een man zijn vrouw slaat. Daarmee reageert de bewindsvrouw op een onderzoek naar vrouwenemancipatie door de universiteiten van Amsterdam en Tilburg. "Het laat zien dat we echt nog veel te doen hebben om geweld tegen vrouwen uit te bannen."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlandse spoor is niet klaar om militair materieel in oorlogstijd soepel naar het front te loodsen, erkent het kabinet. Zulke transporten worden daarvoor nu, in vredestijd, nog te ad hoc geregeld, stellen onderzoekers die door het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat aan het werk waren gezet. Om grotere aantallen en grotere haast aan te kunnen moeten er volgens hen vaste afspraken en procedures komen. De verantwoordelijke staatssecretarissen Annet Bertram (I&W) en Derk Boswijk (Defensie) "herkennen" die conclusies.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte van het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam, waarbij een man om het leven kwam, blijft twee weken langer vastzitten. Dat heeft de rechter-commissaris maandag besloten. De man zit nog in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat. Over zijn identiteit is nog niets bekendgemaakt.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door personeelstekorten staat in justitiële jeugdinrichtingen (JJI's) de veiligheid van jongeren en medewerkers "aanhoudend en ernstig onder druk". Er is daarom op korte termijn een actieplan nodig om ervoor te zorgen dat JJI's weer een verantwoord en veilig verblijf met passende behandeling kunnen bieden. Die oproep doen de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV), de Inspectie van het Onderwijs en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maandag in een brandbrief aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.
17 uur geleden
TILBURG (ANP) - Ook patiënten van het ziekenhuis Elisabeth-TweeSteden (ETZ) in Tilburg en Waalwijk kunnen weer inloggen in hun persoonlijke online-omgeving, nadat het ziekenhuis het patiëntenportaal dit weekend preventief had afgesloten "door signalen van een externe partij".
19 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een harde toezegging om als Nederland extra bij te dragen aan de EU-marinemissie Aspides kan defensieminister Dilan Yeşilgöz niet doen. Ze zal "welwillend" kijken naar de oproep van EU-buitenlandchef Kaja Kallas om extra schepen ter beschikking te stellen voor Aspides. Dat zei Yeşilgöz bij aankomst in Brussel, waar de EU-ministers van Defensie bijeenkomen.
19 uur geleden