'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - Vele tientallen tractoren hebben luid toeterend het boerenprotest in Den Bosch verlaten. Ook het terrein voor het provinciehuis, waar de demonstratie plaatsvond, liep rond 13.00 uur leeg.
20 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Niet eerder werd het in Nederland zo warm op 14 augustus als in 2026, meldt Weeronline. In Westdorpe en Gilze-Rijen is vrijdag het record uit 2025 van 34,2 graden verbroken. Ook werd vrijdag officieel de warmste 14 augustus ooit gemeten.
34 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor het eerst in jaren verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat mensen net iets minder te besteden krijgen. Voor alle huishoudens komt het neer op 0,3 procent koopkrachtdaling in 2027. Nagenoeg iedereen gaat er volgend jaar iets op achteruit, alleen gepensioneerden kunnen rekenen op een kleine koopkrachtstijging. Gezinnen zonder kinderen gaan er dat jaar het meest op achteruit.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitgaven van de overheid stijgen snel, maar de belastinginkomsten blijven achter. Het begrotingstekort van de overheid zal daardoor dit jaar oplopen, verwacht het Centraal Planbureau (CPB). De gestegen rente en uitgaven aan defensie zijn daar de oorzaak van.
50 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - De organisatoren van het boerenprotest in Den Bosch roepen boeren op bij de terugreis niet de snelwegen op te gaan met hun tractoren. FDF-leider Mark van den Oever verzocht de honderden aanwezige actievoerders vanaf een podium om binnenwegen te pakken, vanwege het "tragische ongeval" op de A59 eerder op de dag. "Zodat er niet nog een ongeluk gebeurt."
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Bij het provinciehuis in Den Bosch zijn enkele boeren met trekkers door een wegblokkade gereden. Door één tractor werd een betonnen blok aan de kant geschoven en daarop reden ongeveer tien trekkers langs de blokkade, zag een ANP-fotograaf. Een verkeersregelaar probeerde de trekkers nog tegen te houden, maar tevergeefs.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Acteur Hans Beijer is op 78-jarige leeftijd overleden. Dat staat in een overlijdensadvertentie die vrijdag is gepubliceerd in de Volkskrant. Beijer was bij het grote publiek vooral bekend als boef B100 uit de kinderseries van Bassie en Adriaan.
1 uur geleden