'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De 35-jarige man die maandagavond zwaargewond raakte bij een schietpartij in Rotterdam is buiten levensgevaar, meldt de politie. De man heeft geen vaste woon- of verblijfplaats en is zelf verdachte in het onderzoek naar de dodelijke schietpartij. Die vond plaats in een auto in de Rotterdamse woonwijk Oosterflank. Een 36-jarige man uit Dordrecht kwam om het leven.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het herziene stikstofpakket is op belangrijke onderdelen "minder slecht, maar nog lang niet goed genoeg". Dat zegt Ger Koopmans, voorzitter van land- en tuinbouworganisatie LTO in reactie op de stikstofbrieven die de landbouwminister naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Volgens LTO is de onzekerheid waar boeren de voorbije maanden in leefden met deze brieven niet weggenomen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bijgewerkte kabinetsplan voor stikstofreductie en natuurherstel roept wisselende reacties op bij natuur- en milieuorganisaties. Milieudefensie is ronduit negatief over de aanpassingen, die volgens de organisatie leiden tot de "valse hoop" onder boeren dat "echte verandering niet nodig is". Natuurmonumenten ziet juist "een belangrijke volgende stap in het oplossen van het stikstofprobleem".
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Kindermisbruik wordt in de hele EU strenger bestraft. Het gaat om zowel fysiek, online als door AI gegenereerd kindermisbruik. Alle EU-landen moeten dezelfde minimale straffen opleggen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee van mensensmokkel verdachte Soedanezen van de migrantenboot die zaterdag in Zeeland is onderschept, blijven voorlopig vastzitten. De onderzoeksrechter heeft het voorarrest met twee weken verlengd, meldt het Openbaar Ministerie.
5 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Twee asielzoekers mogen worden teruggestuurd naar Italië. Daar waren ze Europa binnengekomen voordat ze doorreisden naar Nederland, dus daar hadden ze asiel moeten aanvragen. Dat heeft de rechtbank Den Haag dinsdag geoordeeld tijdens een zitting in Haarlem.
5 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar cel geëist tegen de 33-jarige Thijmen V. uit Heerhugowaard voor het doden van zijn vader (66) op 10 januari 2021 en het verbergen van het lichaam. De politie vond de lichaamsresten van de man in het huis van de verdachte in november 2024.
7 uur geleden