'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De NOS blijft de komende jaren samenvattingen van de Eredivisie uitzenden. De omroep en Eredivisie Media & Marketing (EMM) hebben hun contract verlengd tot en met het seizoen van 2031/2032, meldt de NOS. Daarnaast hebben zij nieuwe afspraken gemaakt, waardoor de NOS meer over de Eredivisie kan delen op sociale media.
33 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Reizigers in het openbaar vervoer gebruiken inmiddels voor ruim een kwart van de ritten OVpay. Om precies te zijn ging het half oktober om 28 procent van alle ov-reizen, schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) in antwoorden op Kamervragen. Onder reizigers die zonder korting reizen, is 64 procent van de reizen met het nieuwe inchecksysteem.
39 minuten geleden
CADZAND (ANP) - De migrantenboot met 38 opvarenden die afgelopen zaterdag aan land werd gebracht in Cadzand, is vanaf Nederlands grondgebied het water op gegaan. Dat meldt het Openbaar Ministerie donderdag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank heeft op dag twee van het omvangrijke proces tegen vier verdachten van de explosie aan de Tarwekamp verklaringen voorgelezen van de familie van de dodelijke slachtoffers. Door de explosie in de bruidswinkel en de instorting op 7 december 2024 vielen zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. Ook werd geciteerd uit verklaringen van personen die gered zijn en de ramp overleefden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnen een paar weken moet het duidelijk zijn hoe het internationale betalingsverkeer van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wordt geregeld. Dat is nodig omdat de VS vorige maand nieuwe sancties tegen het strafhof aankondigden. Volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) is het vinden van een passende oplossing "uitdagend".
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Ik dacht dat ik in de film beland was", verklaarde een van de vermeende uitvoerders donderdag in de rechtszaal over de verwoestende explosie in een bruidswinkel aan de Tarwekamp. Daarbij vielen op 7 december 2024 zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. "Ik kon me niet voorstellen wat er was gebeurd", vervolgde Mourad B. (31). Hij zou samen met zijn neef Ilias B. (25) de aanslag hebben gepleegd.
5 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Schiphol wil een meerderheidsbelang van 80 procent nemen in Maastricht Aachen Airport (MAA). De provincie Limburg bezit nu 60 procent van de aandelen in het verlieslijdende vliegveld in de gemeente Beek en de Schiphol Group de overige 40 procent. Schiphol trekt ruim 4 miljoen euro uit voor het verwerven van de aandelen en wil de komende jaren in totaal 33 miljoen euro investeren in MAA, zegt financieel topman Robert Carsouw.
5 uur geleden