'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ALKMAAR (ANP) - De politie heeft op woensdagmorgen een 17-jarige jongen uit Alkmaar aangehouden. Hij wordt verdacht van mogelijke betrokkenheid bij een explosie en beschieting van een woning aan de Bannewaard in zijn thuisstad. Dat heeft de politie bekendgemaakt.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Inwoners van Bonaire die betrokken waren bij de klimaatzaak tegen de Nederlandse overheid, zijn verheugd over de erkenning die zij van de rechtbank in Den Haag hebben gekregen. "Wij voelen ons tweederangsburgers en moeten altijd vechten om dingen voor elkaar te krijgen. Dat de rechter zei dat wij worden gediscrimineerd, dat vond ik te gek. Dat dwingt respect af", reageert kunstenares Jackie Bernabela, die in traditionele klederdracht het vonnis heeft bijgewoond.
12 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Naast het noorden moeten donderdag ook de provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel rekening houden met gladheid door sneeuwval. Daar geldt vanaf de nacht tot begin van de middag code geel. Het KNMI verwacht op veel plaatsen 1 tot 2 centimeter sneeuw.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat de rechter vandaag heeft geoordeeld dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld tegen de bewoners van Bonaire, is een "stevige uitspraak", vindt het kabinet. "De Staat neemt deze zeer serieus", laat een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat weten. De Nederlandse overheid moet meer doen om de inwoners van het Caribische eiland te beschermen tegen klimaatverandering, oordeelde de rechter.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is te afhankelijk van een paar grote buitenlandse ICT-leveranciers. Dit geldt niet alleen voor de overheid, maar bijvoorbeeld ook voor de zorg en het betalingsverkeer. Als een ander land die afhankelijkheid ooit gebruikt om Nederland onder druk te zetten, "kan Nederland volledig tot stilstand komen", waarschuwt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag in hoger beroep opnieuw een werkstraf van tweehonderd uur geëist tegen Tweede Kamerlid Gideon van Meijeren van Forum voor Democratie voor opruiing. De strafeis bij het gerechtshof is gelijk aan de straf die de rechtbank de parlementariër in juni 2024 oplegde, waartegen Van Meijeren hoger beroep instelde.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse overheid moet meer doen om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. Ook moet de Staat binnen anderhalf jaar "heldere, bindende doelen" opstellen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs. De rechtbank in Den Haag heeft een deel van de eisen van Greenpeace daarover toegewezen.
2 uur geleden