'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft in 2024 ruim 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niet in behandeling genomen. Dat komt neer op een kwart van de aangiften van ernstige misdrijven, meldt de Algemene Rekenkamer op basis van eigen onderzoek.
4 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Corné H. is opgenomen in de Mesdagkliniek in Groningen voor een tbs-behandeling. Dat bevestigt zijn advocaat Jan-Jesse Lieftink aan het ANP na berichtgeving door De Gelderlander. H. was verantwoordelijk voor een urenlange gijzeling in café Petticoat in Ede in maart 2024. Afgelopen december gijzelde hij werknemers van de gevangenis in Vught.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de hitte zijn meer sportevenementen de komende dagen aangepast of afgelast. Sinds donderdagochtend is in het hele land het Nationaal Hitteplan en daarmee ook code geel van kracht.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een recordaantal van 10.000 mensen loopt komend weekend mee in de Nacht van de Vluchteling, meldt de organisatie. Dat is bijna een kwart meer dan vorig jaar, toen 8100 lopers meededen. In de nacht van zaterdag (Wereldvluchtelingendag) op zondag lopen deelnemers in verschillende plaatsen routes variërend van 10 tot 50 kilometer.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie dit weekend naar een evenement in de buitenlucht gaat, doet er goed aan zich voor te bereiden op de hitte. Organisaties roepen hun bezoekers op voldoende voorzorgsmaatregelen te treffen. Sinds donderdag is het Nationaal Hitteplan actief en geldt code geel voor het hele land, behalve voor de Wadden.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland heeft nog geen formele bevestiging gekregen, maar gaat ervan uit dat de Maasvlakte is afgevallen als potentiële locatie voor twee kerncentrales. Gedeputeerde Arno Bonte (energie, PRO) las donderdag in de Volkskrant dat volgens hoogspanningsbeheerder TenneT de Groningse Eemshaven de enige locatie is waar het technisch en zonder enorme extra kosten mogelijk is om twee kerncentrales te bouwen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tussen Eindhoven en Brussel moet een directe trein rijden, vindt de Tweede Kamer. Onder een motie die ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis woensdagavond indiende, staan genoeg andere fracties voor een meerderheid. Ze willen dat er daarnaast elk uur een tweede snelle trein tussen Rotterdam en Brussel rijdt.
9 uur geleden