'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Na de rechtbank Midden-Nederland gaat ook de rechtbank Gelderland door met dwangsommen opleggen aan de Dienst Toeslagen. De Raad van State had in juni bepaald dat de dienst is vastgelopen, en dat dwangsommen opleggen niet effectief was. De rechtbanken zijn echter van mening dat zonder dwangsom gedupeerde ouders die al langer dan de vastgestelde termijn op een besluit wachten, geen mogelijkheid hebben om te zorgen dat de dienst toch tot een besluit komt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het strafproces van Ratko Mladić was een historische strafzaak, zegt advocaat Geert-Jan Knoops in reactie op het overlijden van de Bosnisch-Servische legerleider. Knoops was advocaat van Thom Karremans, de commandant van de Nederlandse Dutchbat-militairen die niet konden voorkomen dat troepen van Mladić in Srebrenica genocide pleegden. Ook heeft hij aan zaken gewerkt die voor het Joegoslavië-tribunaal kwamen.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een groot deel van de hogesnelheidslijn (HSL) voor het treinverkeer zal langer buiten gebruik zijn dan eerder gedacht voor herstelwerkzaamheden. ProRail meldt dat het deel tussen Hoofddorp en Rotterdam in 2028 ruim drieënhalve maand dicht is voor werk aan een probleemviaduct bij Rijpwetering. Het spoor zal in 2029 nog eens vijftig dagen buiten gebruik zijn, is de inschatting.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het overlijden van de Bosnisch-Servische voormalig-legerleider Ratko Mladić brengt voor enkele nabestaanden van de genocide bij Srebrenica geen nieuwe opluchting. Voor hen was zijn veroordeling tot levenslange gevangenisstraf in 2017 het belangrijkste moment.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Rode Kruis opent gironummer 6868 voor donaties om de slachtoffers te helpen van de overstromingen in Nepal. De organisatie schat in 20 miljoen euro nodig te hebben om in de komende maanden hulp te bieden aan duizenden mensen.
8 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Nederland en vijf andere EU-landen willen dat er honderden miljoenen euro's afgaan van de voorgestelde EU-meerjarenbegroting (2028-2034) van bijna 2 biljoen. Dat staat in een gezamenlijke verklaring na overleg tussen Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Naast een watertekort houden overheden nu ook rekening met wateroverlast die kan ontstaan als gevolg van de regen die de komende dagen wordt verwacht. Dat meldt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat na een nieuw overleg van het Managementteam Watertekorten (MTW), waarin onder meer Rijkswaterstaat en waterschappen zitten.
9 uur geleden