'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - Door de aanhoudende droogte en de steeds lagere aanvoer van water via de Rijn neemt de verzilting in het westen van Nederland toe. Zout zeewater trekt steeds verder het binnenland in. Het Hoogheemraadschap van Rijnland, dat een deel van het kustgebied in Noord- en Zuid-Holland beheert, verwacht door het watertekort snel "pijnlijke maatregelen" te moeten nemen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het reisadvies voor Spanje is vanaf dinsdag geel vanwege de natuurbranden die er woeden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het mogelijk is om naar Spanje te reizen, "maar bekijk voorafgaand en tijdens uw reis of uw bestemming getroffen is".
1 uur geleden
VOGELWAARDE (ANP) - De inmiddels 20-jarige verdachte van het dodelijke ongeval in het Zeeuwse Vogelwaarde vorige maand blijft 60 dagen langer vastzitten. Dat heeft de rechter dinsdag besloten.
2 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Op de A17 bij Moerdijk heeft een ernstige aanrijding plaatsgevonden met drie vrachtwagens. Een persoon is daarbij om het leven gekomen. Twee slachtoffers zijn bekneld geraakt in een vrachtwagen, maar zij zijn inmiddels bevrijd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politierechter heeft dinsdag drie mannen van 23, 51 en 42 jaar veroordeeld voor hun aandeel bij de rellen op het Malieveld en de Lange Houtstraat in Den Haag op zaterdag 20 september 2025. De relschoppers hebben voorwaardelijke celstraffen gekregen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks de lichte neerslag van afgelopen week en de gebruikelijke temperatuur voor eind juli, is het neerslagtekort in Nederland verder toegenomen. Het tekort ligt ver boven het gemiddelde voor deze periode van het jaar, blijkt uit de nieuwste droogtemonitor van Rijkswaterstaat. Ook zijn de grondwaterstanden op veel plaatsen laag tot zeer laag.
4 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De haven van Deventer is vanaf zaterdag voor onbepaalde tijd dicht. De gemeente heeft aangekondigd dat de sluis dan niet meer opengaat, omdat de waterstand in de IJssel naar verwachting onder een kritieke grens zakt. Schepen moeten vrijdagavond de binnenhaven hebben verlaten, anders zitten ze voorlopig vast in Deventer.
5 uur geleden