'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
KLUNDERT (ANP) - De zeehavenpolitie van Zeeland-West-Brabant heeft in de Brabantse plaats Klundert acht verdachten aangehouden in verband met een eerdere vondst van honderden kilo's cocaïne in een busje in Papendrecht. Dat heeft de politie in de nacht van donderdag op vrijdag bekendgemaakt.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het gesprek dat EU-leiders hadden met de Hongaarse premier Viktor Orbán was "niet gezellig", stelde premier Rob Jetten na afloop van de EU-top. "En dat was ook precies het doel", zei hij. "Het is eigenlijk schandalig dat hij elke keer weer dwarsligt voor iets wat alle Europeanen raakt."
7 uur geleden
SCHOONHOVEN (ANP) - De man van Iraanse komaf die donderdagochtend is neergeschoten in Schoonhoven is een medewerker van de politie. Korpschef Janny Knol en directeur Paul van Musscher van het Politiedienstencentrum laten dat weten. De man raakte ernstig gewond. Waarom hij werd neergeschoten is niet duidelijk.
9 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - In sommige sloten in Dordrecht, Sliedrecht, Papendrecht en de gemeente Molenlanden is de PFAS-vervuiling de afgelopen jaren verergerd. Daarom hebben gemeenten en waterschappen besloten dat in een groter deel geen slootwater meer gebruikt mag worden voor het beregenen van voedselgewassen.
11 uur geleden
SCHOONHOVEN (ANP) - Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel zegt op X geïnformeerd te zijn door de politie over het neerschieten van een 36-jarige Iraniër in Schoonhoven donderdag. Volgens hem zijn verschillende autoriteiten alert en nemen die maatregelen.
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft een vijfde verdachte aangehouden voor de explosie vorige week bij de synagoge aan het A.B.N. Davidsplein in Rotterdam. Het gaat om een 19-jarige man uit Tilburg, die donderdag in zijn woonplaats is gearresteerd. Zijn rol wordt onderzocht, meldt de politie.
13 uur geleden
DOESBURG (ANP) - In de Gelderse gemeente Doesburg is de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen donderdag toch nog iets veranderd. De SP krijgt er een tweede zetel. Dat gaat ten koste van GroenLinks-PvdA. Die partij komt niet met drie mensen in de raad, maar met twee.
13 uur geleden