'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HOOFDDORP (ANP) - Bij een steekpartij in Hoofddorp is woensdagavond een dode gevallen, meldt de politie in een bericht op X. Volgens de politie hebben hulpdiensten nog geprobeerd het slachtoffer te redden, "maar dit mocht helaas niet meer baten".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) is "graag bereid" om te kijken naar de mogelijkheid om landen stapsgewijs lid te laten worden van de Europese Unie. De buitenlandminister wil hiervoor optrekken met Duitsland en Frankrijk. "Het moet wel realistisch en uitvoerbaar zijn", voegt de CDA-bewindsman toe in een debat in de Tweede Kamer.
8 uur geleden
MIAMI (ANP) - Koning Willem-Alexander zegt dat hij de Amerikaanse president Donald Trump duidelijk heeft gemaakt "dat we het op fundamentele punten oneens zijn". Het gesprek tijdens het diner in het Witte Huis was volgens Willem-Alexander "open, eerlijk en met respect". De koning beklemtoonde ook dat "je niet verder in de wereld komt als je alleen praat met mensen met wie je het eens bent."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Belastingdienst is recent gestuit op een datakluis met 64 miljoen bestanden die niet zijn onderzocht toen de parlementaire enquêtecommissie in het kader van de toeslagenaffaire verzocht om informatie. Dat meldden staatssecretarissen Eelco Eerenberg (Financiën, D66) en Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos). De dataverzameling is in 2019 apart gezet en wordt nu onderzocht.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal datalekmeldingen bij de Autoriteit Persoonsgegevens naar aanleiding van de cyberaanval bij ChipSoft is opgelopen naar 66. Een van die meldingen is van ChipSoft zelf, laat een woordvoerder van de AP weten.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regels die Schiphol op papier stiller moeten maken, kunnen volgens ambtenaren doorgaan ondanks een recente uitspraak van de Raad van State. De hoge bestuursrechter vernietigde vorige maand een zogeheten Luchthavenverkeerbesluit, maar de ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat denken dat die kritiek niet slaat op een nieuw besluit waar ze aan werken.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft een man aangehouden voor een bijna vijf jaar oude verkrachting in Den Haag, waarvan een toen 76-jarige vrouw in haar eigen woning slachtoffer werd. De verdachte is een 46-jarige man uit Den Haag, meldt de politie.
11 uur geleden