'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De ICT-storing waar het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam sinds woensdagochtend mee kampt, is voor een groot deel verholpen. Dat meldt het ziekenhuis donderdag. "Maar nog niet alles werkt zoals wij dat graag zouden willen", staat op de site.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In de eerste helft van 2026 waren er minder meldingen van treinverstoringen dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt uit een analyse van storingsgegevens van Rijdendetreinen.nl door het ANP. De afname komt ondanks een recordaantal storingen in januari van dit jaar, toen hevige sneeuwval voor veel problemen zorgde.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Aan de Nieuwe Binnenweg in Rotterdam heeft in de nacht van woensdag op donderdag een schietpartij plaatsgevonden. Een persoon raakte gewond en is naar het ziekenhuis gebracht. Dat meldt de politie.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Na een sterke start van het jaar is de woningmarkt aan het afkoelen door de gestegen hypotheekrente. ABN AMRO verwacht hierdoor dat de huizenprijzen dit jaar met maar 3 procent stijgen en volgend jaar met 4 procent. De groei van de inkomens en het beperkte woningaanbod stutten de prijzen wel, staat in een rapport van de bank.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Frank Rijkaart wordt waarnemend burgemeester in de Zuid-Hollandse gemeente Teylingen. De 48-jarige Rijkaart neemt op 1 september de taken over van Carla Breuer, die na twaalf jaar stopt in de fusiegemeente. Breuer begint binnenkort al als waarnemend burgemeester van Zoeterwoude en combineert dat nog enkele weken met haar werk in Teylingen.
13 uur geleden
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe is uit de coalitie met VVD, PvdA en CDA gestapt. Nadat de BBB zich tegen de stikstofkoers van de eigen gedeputeerde Henk Emmens had gekeerd, rees de vraag of de BBB de samenwerking zou kunnen voortzetten. Na beraad tussen de coalitiepartijen stelde BBB'er Willem Vossebeld dat zijn fractie heeft besloten het samenwerkingsverband te verlaten, omdat de andere partijen het coalitieakkoord "dood hadden verklaard".
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het laatste kunstwerk van de onlangs overleden Wim T. Schippers is woensdagmiddag onthuld in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het werk, dat Wim is weg 1942-2026 (onvoltooid) heet, is door Schippers voor zijn overlijden aan het museum geschonken. Bij de onthulling waren zo'n honderd vrienden van de kunstenaar aanwezig, onder wie Paul Haenen, Titus Muizelaar, Dick van den Toorn en Sjarel Ex.
14 uur geleden