'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Dierenbescherming gaat de criteria rond het Beter Leven-keurmerk aanpassen, nadat is gebleken dat varkenshouders met het keurmerk geweld gebruiken tegen varkens en biggetjes. Het BNNVARA-programma BOOS laat in de uitzending van dinsdag beelden zien die onderzoeksgroep Ongehoord maakte bij vier veehouders die varkensvlees verkopen met het Beter Leven-keurmerk. Daarop is te zien hoe de dieren ernstig mishandeld worden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland heeft een plan gemaakt om voor 40 miljoen euro fietsen te stimuleren. Dat geld werd eerder al gereserveerd door Provinciale Staten, in afwachting van een voorstel van het college. Eind dit jaar stemt de Zuid-Hollandse politiek over het plan, dat als doel heeft om mensen "vaker, verder en veiliger" te laten fietsen.
2 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De Benelux moet een "boost" gaan geven aan Europa, vinden de leiders van Nederland, België en Luxemburg.
2 uur geleden
SCHIEDAM (ANP) - Een 16-jarige Schiedammer is aangehouden voor betrokkenheid bij de dodelijke schietpartij aan het Weverpad in Schiedam afgelopen zaterdag, meldt de politie. Hij wordt verdacht van moord dan wel doodslag en poging tot moord dan wel doodslag. De 19-jarige Tico kwam door de schietpartij om het leven en twee anderen raakten gewond.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De geschiedenis leert hoe gevaarlijk ontmenselijking is. Dat betoogde de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten dinsdag bij de herdenking van de razzia van Rotterdam, op 10 en 11 november 1944. Ongeveer 52.000 mannen en jongens uit Rotterdam en Schiedam werden door de nazi's gedeporteerd om dwangarbeid te verrichten, voornamelijk in Duitsland.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag op de derde zittingsdag van het Tarwekampproces naar negentien slachtofferverklaringen van nabestaanden en slachtoffers geluisterd. Bij de verwoestende explosie op 7 december 2024 kwamen zes mensen om het leven en raakten vijf gewond.
5 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Ondanks het opleggen van een paar miljoen euro aan dwangsommen stoten twee van de drie gietmachines in een fabriek van Tata Steel in IJmuiden nog steeds meer stof uit dan is toegestaan. Omdat voor een van de machines het maximale boetebedrag is bereikt, onderzoekt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) nu welke vervolgstap kan worden gezet om het bedrijf alsnog te dwingen de uitstoot te verlagen.
7 uur geleden