'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
LIMASSOL (ANP) - Concrete voorstellen voor wie namens de EU aan eventuele onderhandelingen gaat deelnemen over vrede tussen Oekraïne en Rusland zijn donderdag niet gedaan door EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Wel zijn de ministers het erover eens dat er "iemand of een team van mensen" namens de EU "aan een eventuele onderhandelingstafel" moet aanschuiven om voor de Europese belangen op te komen, zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) na afloop van de vergadering in Cyprus.
17 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat in hoger beroep tegen recente uitspraken over de vliegvelden bij Eindhoven, Rotterdam en Lelystad. Minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) wil daarmee "verdere juridische helderheid" over de stikstofcrisis krijgen, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. "Die helderheid helpt vervolgens om beleid op te baseren."
1 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - Het stationsgebied, de middenboulevard en het bijbehorende strand in Zandvoort zijn vanaf donderdag 14.00 uur uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied. Dat bevestigt een woordvoerder na een interview van het programma Nieuws van de Dag met de burgemeester van Zandvoort, David Moolenburgh.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat premier Rob Jetten betreft werkt het kabinet de komende tijd verder aan plannen over sociale zekerheid. De vakbonden gaven na een gesprek op het Catshuis aan dat zij niet meer verder willen praten. Bij het kabinet "staat de deur altijd open en ik hoop dat werkgevers en werknemers ook snel weer met ons willen doorpraten".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Van vijf dieren moet herbeoordeeld worden of ze in huis gehouden mogen worden. Per juli 2024 verdwenen veel dieren van de huis- en hobbydierenlijst. Of dat voor de jak, de chinchilla, de Russische dwerghamster, het witstaartstekelvarken en de dromedaris terecht is, moet van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) opnieuw onderzocht worden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vakbonden beëindigen hun gesprekken met het kabinet over sociale zekerheid. Dat hebben vakbondsvoorzitters Hans Spekman van FNV en Hans Van den Heuvel van CNV gezegd na een gesprek met ministers op het Catshuis. Bezuinigingen op sociale zekerheid blijven te veel boven de markt hangen, en daar zijn de bonden op tegen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Scholen moeten in de weken voor de zomervakantie extra alert zijn op signalen dat meisjes in de zomer mogelijk worden meegenomen naar een ander land om genitaal verminkt te worden. Het kabinet stuurt alle scholen een brief met een aantal signalen die daarop kunnen wijzen.
2 uur geleden