'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer in de regio Amsterdam en bij Schiphol komt voorzichtig weer op gang, meldt de NS. Eerder op de maandag waren de stations in dat gebied onbereikbaar door het winterse weer, maar nu rijden er weer enkele treinen.
6 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De sneeuw zorgt vooral in het midden van het land nog voor oponthoud op de weg. Volgens Rijkswaterstaat staat er tegen 14.00 uur nog zo'n 175 kilometer file.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Op meerdere plekken in het land ligt het busvervoer ook de rest van de dag stil door sneeuw en gladheid op de weg. Zo rijden in de provincie Utrecht de hele dag geen bussen als gevolg van het winterse weer. Sinds 13.00 uur rijden er in de provincie ook geen trams meer. "De veiligheid van onze medewerkers en reizigers staat voorop", meldt U-OV, dat het openbaar vervoer in de regio verzorgt.
14 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De NS roept reizigers op zo mogelijk ruim voor de avondspits te reizen, omdat er rond 17.00 uur nieuwe "stevige sneeuwbuien" komen. De sneeuw valt op plekken verspreid over het land, en dus zal de hinder fors toenemen, aldus de vervoerder.
48 minuten geleden
WOERDEN (ANP) - Het is druk bij verwarmingsbedrijven vanwege het koude weer. Er komen veel extra storingsmeldingen binnen en monteurs hebben het drukker dan normaal, zegt brancheorganisatie Techniek Nederland. "Ze kunnen het nog goed aan. Mensen hoeven niet bang te zijn dat ze lang in de kou zitten."
58 minuten geleden
LELYSTAD (ANP) - De rechtbank in Lelystad heeft maandag de vader en twee broers van de 18-jarige Ryan Al Najjar uit Joure veroordeeld tot gevangenisstraffen tot dertig jaar. De rechtbank acht bewezen dat het drietal het meisje in mei 2024 heeft vermoord door haar te wurgen en te verdrinken in het Oostvaardersplassengebied bij Lelystad.
1 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De lessen en activiteiten van de mbo-scholen van Firda gaan maandag niet door. Firda heeft hiertoe besloten vanwege de situatie met het ov en op de weg, zo is te lezen op de website van de scholenorganisatie die locaties heeft in Friesland en Flevoland. Door het winterse weer is er maandag veel hinder op de weg en in het openbaar vervoer.
1 uur geleden