'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Gasleveranciers moeten worden verplicht om gasvoorraden aan te houden voor de winter, vindt het kabinet. Nu is de overheid zelf nog verantwoordelijk voor deze gasvoorraden, maar klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) wil die verantwoordelijkheid bij de markt neerleggen, schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer.
37 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het is klip en klaar dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld," zei minister David van Weel (VVD, Justitie) tegen de Tweede Kamer in het laatste deel van het debat over de aangiftes die waren blijven liggen. "Daar had de Algemene Rekenkamer ook gewoon gelijk in." Eerder in het debat maakte de minister al excuses, maar zei hij dat hij de Kamer niet had misleid.
7 uur geleden
KESTEREN (ANP) - De politie heeft donderdagavond zeven personen aangehouden bij een protest tegen een azc in het Gelderse dorp Kesteren. Drie mensen werden gearresteerd voor wederspannigheid, ofwel fysiek verzet bij een aanhouding. Vier aanhoudingen hielden verband met vuurwerk.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel (VVD) heeft excuses aangeboden voor opmerkingen die hij maakte over een Rekenkamer-rapport over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging. Met zijn "nuancering" wekte hij de indruk dat hij het rapport in twijfel trok of bagatelliseerde, en dat was niet de bedoeling, zei hij in het debat over de kwestie.
10 uur geleden
KESTEREN (ANP) - De Mobiele Eenheid heeft in het Gelderse dorp Kesteren ingegrepen tijdens een azc-protest nadat er vuurwerk werd afgestoken. Dat zag een ANP-verslaggever. Een handvol personen is door de ME in busjes meegenomen. Een week eerder waren er rellen in het naburige dorp Opheusden, daarbij werden veertien mensen gearresteerd.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitspraken van justitieminister David van Weel (VVD) over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging, passen volgens enkele oppositiepartijen in een patroon van te stellige uitspraken die achteraf gecorrigeerd moesten worden. JA21 en DENK brachten onder meer de zaak rond de dood van de 17-jarige Lisa in herinnering.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Justitie David van Weel heeft volgens het CDA "ruis" gecreëerd met zijn uitspraken over ernstige misdrijven die justitie liet liggen. Die "ruis" had hij kunnen wegnemen door eerder aan te geven dat hij de cijfers van de Algemene Rekenkamer niet kon verifiëren, zei CDA-Kamerlid Jeltje Straatman in een debat. "Dat had een hoop ellende bespaard."
11 uur geleden