'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar kwamen in Nederland 103 mensen om het leven door moord of doodslag. Dat zijn er 17 minder dan in 2024 en het laagste aantal sinds de start van de registratie dertig jaar geleden. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Leden van Ongehoord Nederland (ON!) hebben een sommatie gestuurd naar het bestuur, de ledenraad en de raad van toezicht van de omroep wegens het in hun ogen gevoerde wanbeleid. Ook hebben de leden minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap verzocht om in te grijpen. Dat meldt Gerard van Erp, die namens de kritische leden van Ongehoord Nederland het aanspreekpunt is.
11 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - In Suriname heeft het Openbaar Ministerie woensdagmiddag (lokale tijd) een opsporingsbericht gepubliceerd van de voortvluchtige verdachte Ryan T. in de verdwijning van de Nederlandse filmproducent, dj en ondernemer Rodney Leysner (52). Die verdween zaterdagavond 15 augustus en is nog altijd vermist.
12 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - In de vermissingszaak van de Nederlandse dj, filmproducent en ondernemer Rodney Leysner is de voortvluchtige verdachte Ryan T. gehoord, maar hij had toen nog niet de status van verdachte. Dat bevestigde de politie tijdens een persconferentie woensdag in Paramaribo. T. werd op 21 augustus als verdachte aangemerkt door de politie. Verder liet het korps weinig nieuws los over de vermiste Leysner.
15 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag werkstraffen van 120 uur geëist tegen zes klimaatactivisten van Extinction Rebellion voor het versperren van de snelweg A12 op 25 april in Utrecht. Daarnaast eiste de officier van justitie voorwaardelijke celstraffen van een maand.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Boeren mogen door de aanhoudende droogte deze zomer twee weken langer mest uitrijden op grasland. Normaal mag dat tot eind augustus, maar landbouwminister Jaimi van Essen heeft dit verlengd tot 15 september.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is nog te vroeg om een volledig beeld te geven over mogelijke Nederlandse slachtoffers en vermisten bij de overstromingen in Nepal. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is er enkel gebeld door mensen die hun naasten in Nepal niet meteen konden bereiken. In sommige gevallen is dat contact inmiddels weer hersteld.
16 uur geleden