'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
VEERE (ANP) - In de Zeeuwse gemeente Veere kan misschien toch vuurwerk worden afgestoken tijdens de komende jaarwisseling. De gemeente is alsnog bereid om ontheffingen op het landelijke vuurwerkverbod te verstrekken.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Tijdens de komende jaarwisseling komt er toch een vuurwerkshow bij de Erasmusbrug. Het Rotterdamse college van B en W heeft ruim 8 ton gereserveerd om het evenement voor een laatste keer mogelijk te maken. "Met het oog op de invoering van het landelijke vuurwerkverbod per 2026 is het wenselijk om zeker dit jaar een goed alternatief te bieden voor consumentenvuurwerk", meldt het college.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam heeft het gebiedsverbod voor een deel van de Rotterdamse wijk De Esch met drie maanden verlengd. De maatregel geldt tussen 23.00 uur en 05.00 uur van donderdag tot en met zondag. Tijdens die uren is het verboden gebied voor mensen die er niets te zoeken hebben.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - In alle EU-landen is inmiddels de opvangcapaciteit voor asielzoekers op orde, heeft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie aan de lidstaten gemeld. Premier Rob Jetten denkt met deze boodschap de Nederlandse rechter te kunnen overtuigen "dat we in Europa de boel zo op orde hebben dat we weer over kunnen gaan tot het terugsturen van mensen naar het Europese land waar ze een asielaanvraag moeten doorlopen".
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump gebruikt niet "de juiste taal" richting de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, vindt premier Rob Jetten. "Want ook Trump heeft er belang bij om Oekraïne te steunen in deze oorlog", zei Jetten voor het begin van de tweede dag van de EU-top. Hij denkt dat Trump wel weer terugkomt in het Oekraïnekamp.
4 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Een kapperszaak aan het Liesveld in Vlaardingen is in de nacht van donderdag op vrijdag beschoten. Dat zegt de politie op X.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar werden iets meer mensen slachtoffer van mensenhandel in Nederland dan het jaar ervoor. Dat meldt het jaarlijkse rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Seksuele uitbuiting staat nog altijd bovenaan qua meldingen. De uitbuiting van arbeid steeg ook flink en blijft een "hardnekkige vorm van mensenhandel in Nederland", aldus het rapport.
9 uur geleden