'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil alternatieven voor het verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties bespreken met de Tweede Kamer. Op het voorstel voor zo'n verbod kwam veel kritiek, schrijven ministers Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) en David van Weel (Justitie, VVD) in een Kamerbrief. Een woordvoerder van minister Heerma zegt nog niet of het wetsvoorstel definitief van de baan is.
11 minuten geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Het aantal verkeersovertredingen is in de eerste vier maanden van dit jaar met 13 procent toegenomen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar, meldt het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). In totaal werden van januari tot en met april dit jaar bijna 2,6 miljoen overtredingen geconstateerd, tegen een kleine 2,3 miljoen in die periode in 2025.
35 minuten geleden
2E EXLOËRMOND (ANP) - In de nacht van dinsdag op woensdag hebben 62 asielzoekers in een sporthal in het Drentse dorp 2e Exloërmond overnacht. Dat zijn er drie minder dan een nacht eerder. De gemeente Borger-Odoorn heeft de sporthal van maandag tot en met donderdag aangeboden als nachtopvang voor asielzoekers die niet in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel terechtkunnen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het helpt als gerechtsdeurwaarders mensen met problematische schulden actief naar gemeenten doorverwijzen. Bij gemeenten komen zo mensen in beeld die nog niet bekend waren via vroegsignalering of de schuldhulpverlening. Dat komt naar voren uit een proef van gerechtsdeurwaarders in zes gemeenten.
2 uur geleden
ZEIST (ANP) - De zwangere vrouw die onlangs in een azc door politieoptreden hardhandig ten val kwam, heeft van zich laten horen op de nieuwszender Al Jazeera. "Ik probeerde de agenten gewoon een vraag te stellen", zei Malak Mahmoud.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Turkije heeft een 50-jarige Nederlander uitgeleverd aan Nederland, meldt het Openbaar Ministerie. Justitieminister David van Weel meldt op X dat het om Harry L. gaat, de broer van Bolle Jos. Hij wordt volgens het OM vervolgd voor het witwassen van "een aanzienlijke hoeveelheid geld, goud en horloges". De verdachte is onder begeleiding van de Koninklijke Marechaussee aangekomen op Schiphol en aangehouden.
16 uur geleden
MIDDELBURG (ANP) - De rechtbank in Middelburg heeft dinsdag een 40-jarige voetbaltrainer uit Vlissingen veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar voor het jarenlang heimelijk filmen van ruim vijfhonderd jonge jongens in de kleedkamers van verschillende voetbalclubs. De rechtbank acht hem ook schuldig aan ontucht met een minderjarige jongen.
20 uur geleden