'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Maatregelen tegen hitte in gebouwen en woningen moeten effectiever worden toegepast bij mensen die het nodig hebben en beter in beleid worden gevat. Dat signaleert onderzoeksfinancier voor de zorg ZonMw naar aanleiding van de hittegolf in juni. Toen werd voor het eerst code rood om hitte afgegeven door het KNMI.
48 minuten geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Tijdens het boerenprotest bij het provinciehuis in Leeuwarden wordt opgeroepen tot verzet tegen de stikstofplannen van het kabinet, ziet een ANP-verslaggever. Een paar honderd demonstranten luisteren naar vertegenwoordigers van boerenactiegroepen die speechen op een podium. "Verzet je", riep Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force de aanwezigen toe. "Dit wordt onze laatste kans. De brief van Van Essen ruimt ons allemaal op. En dat laten we niet gebeuren."
1 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De politie heeft in de nacht van dinsdag op woensdag nog een verdachte aangehouden in de omgeving van Overasselt na de schietpartij in de Gelderse plaats. Het totale aantal aangehouden verdachten komt daarmee uit op 35. De betrokkenheid van alle verdachten wordt verder onderzocht, meldt de politie.
1 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Het gerechtshof in Leeuwarden hoort op de slotdag van de inhoudelijke behandeling van de zaak over twee moorden in het Drentse Weiteveen nog een nieuwe getuige. De man werkt bij de Dienst Speciale Interventies (DSI) van de politie en wil verklaren over eerder gedrag van de slachtoffers Sam (44) en Ineke (38), die in januari 2024 in hun woonplaats Weiteveen zijn doodgeschoten.
2 uur geleden
BUNSCHOTEN-SPAKENBURG (ANP) - Een man die woensdagochtend mogelijk een wapen bij zich had in het centrum van het Utrechtse Bunschoten-Spakenburg, is na een poging te vluchten met geweld door de politie aangehouden. Verschillende media schrijven dat de verdachte een bijl bij zich had, maar de politie wil hierover niets zeggen, omdat dit het onderzoek van de Rijksrecherche naar het optreden van agenten kan beïnvloeden.
2 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De advocaten van Richard K. (53), tegen wie levenslang is geëist voor een dubbele moord in het Drentse Weiteveen in januari 2024, hebben woensdag een getuige meegebracht naar het gerechtshof. Het verzoek om deze nieuwe getuige te horen komt op de valreep van de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim tweehonderd voormalige bewindslieden, oud-ambassadeurs en ambtenaren vragen in een brief aan het kabinet om strengere maatregelen tegen Israël. Onder de ondertekenaars zijn Job Cohen, Ahmed Aboutaleb, Jozias van Aartsen, Wim Deetman en Joris Voorhoeve.
3 uur geleden