'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao, Aruba en Bonaire moeten harde keuzes maken op het gebied van toerisme. De eilanden hebben de afgelopen jaren een forse groei van het aantal bezoekers gezien. Maar de groei heeft nadelige gevolgen voor onder andere het milieu en de leefbaarheid. Dat zegt oud-minister en financieel toezichthouder Hans Hoogervorst.
1 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De provincie Flevoland gaat miljoenen investeren in de aanleg van een buitendijkse haven in Urk. Een meerderheid van de Staten heeft ingestemd met dit collegevoorstel. Onder de tegenstanders zijn PRO, Partij voor de Dieren en coalitiepartij VVD. Die fracties vinden de financiële risico's te groot en stellen dat het veel te lang duurt voordat de investering wordt terugverdiend.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - ASML zal in twintig jaar tijd 100 miljoen euro bijdragen aan de toekomstige vestiging van het Rijksmuseum in Eindhoven. Dat hebben de gemeente en de chipmachinemaker vastgelegd.
5 uur geleden
EEMSHAVEN (ANP) - De politie heeft vorige week dinsdag een man aangehouden nadat zij meerdere meldingen ontving van verdachte dronevluchten boven het Eemshavengebied. Het gaat om een man die in België woont, bevestigt de politie na berichtgeving door Dagblad van het Noorden. Over zijn leeftijd of nationaliteit is niets bekendgemaakt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft woensdag een bezoek gebracht aan koning Willem-Alexander. De ontmoeting vond plaats in de zogeheten DNA Salon op Paleis Huis ten Bosch.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verdenkingen tegen een Egyptenaar die eerder deze maand in Nederland is aangehouden voor mishandeling, zijn uitgebreid. Het Openbaar Ministerie meldt dat de man nu ook wordt verdacht "diensten te hebben verleend voor een buitenlandse mogendheid". Om welke diensten het precies gaat en voor welk land hij ze heeft verricht, zegt de woordvoerder van het OM niet omdat het strafrechtelijk onderzoek nog loopt.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima leven mee met de slachtoffers en nabestaanden van het treinongeluk nabij Urda in Spanje. In een bericht op sociale media staat het koningspaar stil bij het dodelijke ongeluk van woensdagochtend, waarbij 68 mensen om het leven kwamen.
8 uur geleden