'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Dit broedseizoen is voor de camera's van Beleef de Lente, waarmee mensen in vogelnesten door het hele land kunnen kijken, een recordaantal van 88 eieren gelegd. Vorig jaar ging het om 77 eieren. Iets meer dan de helft vloog uit, meldt Vogelbescherming Nederland donderdag. Er werden dertien soorten vogels gevolgd en er was een vijvercamera die in Zeeland een natuurlijke tuinvijver filmde.
36 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bedrijf achter de Formule 1 eist donderdag in een kort geding in de rechtbank Den Haag van twee Nederlandse bedrijven informatie over personen achter malafide ticketwebsites. Hiermee wil de Formule 1 deze oplichters aanpakken. De twee bedrijven weigeren echter de gegevens te verstrekken.
37 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De overheid doet niet genoeg om de duizenden vrouwen te helpen die vroeger werden gedwongen om hun kind af te staan, en voor de kinderen die zo werden gescheiden van hun moeders. Dat vindt Bureau Clara Wichmann, dat de zogenoemde afstandsmoeders bijstaat. De overheid bood begin juli excuses aan en beloofde herstelmaatregelen, maar die "schieten tekort en ontkrachten de geloofwaardigheid van de excuses", aldus de vrouwenrechtenorganisatie.
38 minuten geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Er zijn geen aanwijzingen "dat een rechtmatig onder Curaçao geregistreerd schip betrokken is" bij een incident in de Straat van Hormuz. Dat zegt het Curaçaose ministerie van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning na berichtgeving waarin wordt gesteld dat een olietanker onder Curaçaose vlag door de Verenigde Staten zou zijn uitgeschakeld in die zeestraat.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders gooiden vorig jaar gezamenlijk 8,1 miljard kilo huishoudelijk afval weg. Dat is gemiddeld 449 kilo per inwoner, 6 kilo minder dan in 2024. Dit blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De afname komt vooral doordat minder groente-, fruit- en tuinafval (gft) werd ingezameld.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam-Oost heeft woensdagavond een mogelijke ontvoering plaatsgevonden. De politie heeft een auto na een achtervolging staande gehouden met daarin het mogelijke slachtoffer en drie anderen. De twee zijn aangehouden, bevestigt een woordvoerster berichtgeving van stadszender AT5. Daarbij zijn waarschuwingsschoten gelost.
11 uur geleden
TER APEL (ANP) - De eerste dag van de dagopvang voor asielzoekers in Ter Apel is rustig en zonder verstoringen verlopen. Volgens het Rode Kruis was "de sfeer goed". Woensdagavond is er voor alle wachtende asielzoekers plek en hoeft er dus niemand naar de nachtopvang in Pekela, aldus de hulporganisatie.
14 uur geleden