'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Een voormalige leraar moet vier jaar de gevangenis in omdat hij ontucht heeft gepleegd met leerlingen op middelbare scholen waar hij heeft gewerkt. Ook mag hij negen jaar lang niet als leraar werken. De rechtbank in Utrecht heeft hem maandag veroordeeld.
16 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verlengt de beveiliging van de Visschersteeg, het afgezette gebied waar vorige week de explosie in Utrecht plaatsvond. Dat meldt de gemeente in het liveblog. De beveiliging blijft in ieder geval in stand tot en met vrijdag.
25 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Luchtmacht traint volgende week dinsdag en woensdag met vier F-35-gevechtsvliegtuigen en een transport- en tankvliegtuig vanaf Schiphol, meldt de luchthaven. "De training is zorgvuldig gepland en geïntegreerd in de dagelijkse operatie van de luchthaven, zodat het reguliere vliegverkeer gewoon door kan gaan", verzekert Schiphol.
50 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De voormalige advocaat van Ridouan Taghi, Vito Shukrula, mag onder voorwaarden weer aan de slag als advocaat. Dat meldt zijn verdediging na een beslissing van de Raad van Discipline maandag. Shukrula werd afgelopen april aangehouden. Hij wordt verdacht van deelname aan de criminele organisatie van Taghi. Volgens justitie heeft Shukrula berichten doorgespeeld van zijn voormalige cliënt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Freek de Jonge gaat zich niet bemoeien met het WK voetbal in 2026. De cabaretier was in het verleden meermaals kritisch op de gastlanden van het eindtoernooi en riep op tot boycots. Inmiddels komen er wel andere stemmen op om het WK in de Verenigde Staten te boycotten om de acties van president Donald Trump.
2 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - De persoon die vrijdagochtend iemand heeft beschoten op het parkeerterrein van de gevangenis in Alphen aan den Rijn is nog altijd voortvluchtig. Er is nog niemand aangehouden, laat de politie maandag weten. Een woordvoerder wil niets zeggen over een motief voor het schietincident en op wie er is geschoten. "Er waren meerdere personen op de locatie, we kunnen nog niet duiden wie het beoogde doelwit was", zegt een woordvoerster.
3 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de twee Alkmaarse broers Mike (32) en Sander (39) W. ervan dat ze in september vorig jaar de 25-jarige Tijn in Alkmaar hebben vermoord. Ze hebben zijn lichaam midden in de nacht in een gehuurde boedelbak vervoerd naar België, waar zijn lichaamsdelen volgens het OM in een olievat zijn verbrand.
3 uur geleden