'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag tbs met voorwaarden geëist tegen Johannes F. (68) uit Utrecht voor een serie aanrandingen in 2023 en 2024. Het merendeel van zijn slachtoffers was minderjarig. "De verdachte heeft hun onbevangenheid op een zeer grove manier geschaad", zei de officier van justitie hierover.
14 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Schepen kunnen voorlopig weer in beide richtingen over de IJssel tussen Arnhem en Zutphen varen. De stand van de rivier is gestegen en daarom wordt het eenrichtingsverkeer maandag opgeheven, laat Rijkswaterstaat weten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dierentuinen die al jarenlang werken met een verouderde vergunning moeten gaan vernieuwen, vindt staatssecretaris Silvio Erkens (VVD, Dierenwelzijn). Volgens hem voldoen sommige dierentuinen niet aan huidige standaarden voor bijvoorbeeld dierenwelzijn, omdat zij daar alleen op getoetst worden bij een nieuwe vergunningaanvraag. Omdat vergunningen voor onbepaalde tijd zijn afgegeven, kunnen dierentuinen dit jarenlang uitstellen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De waterschappen hebben afgelopen zomer miljoenen euro's moeten uitgeven aan droogtemaatregelen. Het gaat dan onder meer om het plaatsen van tijdelijke pompen, inspecties van dijken, extra maairondes, herstel van scheuren in dijken en het opruimen van dode vissen. Dat blijkt uit een rondgang van het ANP langs de 21 waterschappen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim driekwart van de Nederlanders geeft aan orgaan- en weefseldonatie belangrijk te vinden, maar bijna een derde praat daar nooit over. Dit blijkt uit representatief onderzoek dat de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) liet doen naar de houding tegenover orgaandonatie onder Nederlanders tussen de 18 en 60 jaar.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het treinverkeer tussen Rotterdam en Delft Campus kan twee uur eerder worden hervat dan gedacht, meldt ProRail. De herstelwerkzaamheden aan de infrastructuur bij Rotterdam-Delfshaven, waar zaterdag sprake was van brandstichting, zijn sneller gegaan dan gepland. Vanaf 21.00 uur kunnen er weer treinen rijden op het traject.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het nationaal pro-Palestijns protest in Amsterdam loopt ten einde. Op de Dam in Amsterdam arriveerden rond 17.15 uur ongeveer duizend demonstranten die meeliepen in een mars door de binnenstad.
18 uur geleden