'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft bijna 60 mensen aangehouden rondom de Israël-manifestatie donderdagavond op de Dam in Amsterdam. Dertien mensen werden aangehouden voor diverse strafbare feiten, waaronder het verstoren van een betoging, openlijke geweldpleging en vanwege de identificatieplicht. Een groep van ongeveer 45 mensen werd aangehouden omdat ze tegen de manifestatie demonstreerden terwijl dat op de Dam niet was toegestaan.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Pro-Palestijnse betogers die ondanks een verbod donderdagavond op de Dam demonstreerden tegen de Israël-manifestatie die daar plaatsvond, zijn aangehouden door de politie. Een groep van ongeveer dertig demonstranten was bij het Nationale Monument gaan staan. Na 20.30 uur werden zij door politie omsingeld en werd een lege stadsbus het plein opgereden, zag een ANP-verslaggever.
3 uur geleden
MALDEN (ANP) - Burgemeester Joerie Minses van de Gelderse gemeente Heumen heeft het kabinet opgeroepen om zware criminaliteit aan te pakken. Dat deed hij aan het begin van de eerste gemeenteraadsvergadering sinds het massale geweld in Overasselt, dat onder gemeente Heumen valt. Ook is tijdens de vergadering kort stilgestaan bij de dood van de beveiliger.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nationale Jeugdraad (NJR) is kritisch op de voorgestelde leeftijdsgrens voor sociale media in de nieuwe EU KIDS Act. De Europese Commissie wil een socialmediaverbod voor kinderen tot 13 jaar. Zij mogen wel gebruikmaken van speciaal ontwikkelde, kindvriendelijke videoplatforms via accounts die door hun voogd worden beheerd.
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in hoger beroep vier jaar en twee maanden cel geëist tegen Sam van Z. voor de verkrachting van twee studentes in Utrecht in 2022 en het bezit en verspreiden van een kinderpornografische afbeelding. De rechtbank legde de nu 25-jarige man uit Hilversum in 2024 drie jaar cel op, waarvan een jaar voorwaardelijk. Zowel het OM als de verdachte ging daartegen in hoger beroep.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bezuinigen op de sociale zekerheid is geen doel op zich, benadrukte minister-president Rob Jetten in het debat over de op Prinsjesdag gepresenteerde plannen. "Wij willen uitkomen bij een hervorming van het sociale stelsel om mensen beter te helpen." Hij weigert evenwel de voorgenomen bezuinigingen al uit de boeken te halen, een harde eis van de bonden en een deel van de oppositie om te komen praten.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook de laatste vier gewonden van het busongeluk in Zwitserland die waren opgenomen in een ziekenhuis zijn donderdag onderweg naar Nederland, meldt Eurocross. "Daarmee zijn alle gewonde en ongedeerde betrokkenen teruggekeerd of onderweg naar Nederland", aldus de alarmcentrale.
7 uur geleden