'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMBT DELDEN (ANP) - In het Overijsselse Ambt Delden is vrijdagavond een fietser zwaargewond geraakt bij een aanrijding. Het ongeluk tussen de fietser en een auto gebeurde rond 23.15 uur op de N740, meldt de politie Oost-Nederland. De fietser is met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De drones die eind vorig jaar werden gespot boven de vliegbases Volkel, Gilze-Rijen en Eindhoven, zijn zeer waarschijnlijk opgelaten en bestuurd vanaf schepen uit de Russische schaduwvloot. Die voeren op dat moment op de Noordzee. Dat betogen onderzoekers van het International Institute for Strategic Studies in een rapport, waar Omroep Brabant vrijdagavond over schrijft.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Opnieuw moet ProRail het hervatten van treinritten vanaf Rotterdam naar het zuiden uitstellen. De spoorbeheerder hield al een slag om de arm, maar gaat inderdaad de beoogde tijd van zondagochtend niet halen. ProRail zet nu in op maandag 05.00 uur.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In 2025 heeft Amsterdam 1836 huurwoningen weer beschikbaar gemaakt voor woningzoekenden. De huizen stonden leeg of werden oneigenlijk gebruikt, meldt wethouder Zita Pels (volkshuisvesting) aan de gemeenteraad. Met oneigenlijk gebruik wordt bedoeld onderhuur, hennepkwekerijen, illegale hotels en illegale prostitutie.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Al voor de spits op vrijdagmiddag ziet de ANWB de vakantiedrukte op de weg op gang komen. Rond 15.30 uur staat er 744 kilometer file, zegt een woordvoerder van de verkeersdienst.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een bredere discussie in de politiek en in de media over het coronabeleid had tot minder polarisatie kunnen leiden, zei Romy Quint, een van de oprichters van de coronakritische groep Vrouwen voor Vrijheid, vrijdag tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een 17-jarige jongen is veroordeeld voor het medeplegen van een poging een filiaal van de Pizzabakkers in Amsterdam te laten ontploffen. Dat was aan de Plantage Kerklaan in Amsterdam, in september vorig jaar. Hij krijgt daarvoor 200 dagen jeugddetentie, waarvan 184 voorwaardelijk, met aftrek van voorarrest. Daarnaast moet hij ook een taakstraf doen van 80 uur.
13 uur geleden