'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans is niet te spreken over de uitgelekte Prinsjesdagplannen. Daarin is onder meer te zien dat de koopkracht voor de meeste mensen met 0,1 procent daalt. Hoge middeninkomens en hoge inkomens zouden er 0,2 procent op achteruitgaan. "Als dat klopt, dan ben ik daar niet tevreden over", aldus de VVD-fractievoorzitter in het televisieprogramma Café Kockelmann, die vindt dat die plannen dan gerepareerd moeten worden.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De toekomst van drinkwater in Nederland wordt bedreigd door pesticiden waar PFAS inzit. Daardoor komt jaarlijks ten minste 21.000 kilo van de PFAS trifluorazijnzuur vrij. Die stof breekt niet af in het milieu en vormt een steeds groter risico voor de bodem, gewassen, grondwater, oppervlaktewater en drinkwater, waarschuwt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
8 uur geleden
ENTER (ANP) - Nederlanders die donderdag bij het busongeluk in Zwitserland lichtgewond zijn geraakt, met onder andere kneuzingen en breuken, worden vermoedelijk vrijdag uit het ziekenhuis ontslagen. Dat is de verwachting van Eurocross, die de hulpverlening coördineert.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofmaatregelen die het kabinet wil nemen, geven "perspectief op vergunningverlening" en daarmee op een uitweg uit de stikstofcrisis. Dat schrijft landsadvocaat Pels Rijcken in een advies dat minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) vrijdag met de Tweede Kamer heeft gedeeld. Als er weer meer ruimte voor vergunningen komt, zal dat een kwestie van "gebied voor gebied" worden.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken stuurt extra mensen naar Zwitserland om te helpen na het busongeluk waarbij vijf Nederlanders het leven verloren. Het gaat om twee medewerkers van een consulair ondersteuningsteam, zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) na de ministerraad tegen media.
11 uur geleden
RIEL/DEN HAAG (ANP) - De politie gaat in vergelijking met andere jaren meer controleren op vuurwerk in de aanloop naar de jaarwisseling. Dat zei korpschef van de Nationale Politie, Janny Knol, vrijdag na afloop van een vuurwerkdemonstratie in het Brabantse Riel. Sinds 1 augustus geldt een algeheel vuurwerkverbod in Nederland.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Amsterdamse OLVG is mogelijk benadeeld door de corruptie onder cardiologen, waar de FIOD onderzoek naar doet. "De FIOD heeft ons bekendgemaakt dat er onderzoek wordt gedaan", meldt het ziekenhuis in een verklaring.
12 uur geleden