'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
GENÈVE (ANP) - De European Broadcasting Union (EBU) vindt het "zeer jammer" dat de NPO niet zal deelnemen aan het Eurovisie Songfestival volgend jaar. "We begrijpen het besluit en hebben respect voor de sterke gevoelens die daar in Nederland achter zitten", schrijft songfestivaldirecteur Martin Green dinsdag in een verklaring. De NPO maakte dinsdag bekend zich toch terug te trekken nadat er in de afgelopen weken kritiek ontstond bij de ledenomroepen en NPO-medewerkers.
43 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Het College van Omroepen (CvO) vindt het goed dat er duidelijkheid is over de Nederlandse deelname aan het Eurovisie Songfestival in 2027. De NPO maakte dinsdag bekend dat Nederland volgend jaar toch niet meedoet, omdat er onvoldoende draagvlak is onder de publieke omroepen.
57 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een tussentijdse zitting in de zaak tegen Chris Jude, die onder meer wordt verdacht van de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude in augustus 2025, is uitgesteld. De verdediging heeft meer tijd gekregen van de rechtbank om het rapport te bestuderen van het Pieter Baan Centrum (PBC), waar de verdachte is geobserveerd.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Nederland doet volgend jaar toch niet mee aan het Eurovisie Songfestival. De NPO heeft besloten zich terug te trekken nadat er in de afgelopen weken kritiek ontstond bij de ledenomroepen en NPO-medewerkers. Volgens de publieke omroep is er "op dit moment onvoldoende draagvlak" bij de omroepen om in 2027 deel te nemen.
1 uur geleden
LUTJEGAST (ANP) - Bij een legpluimveebedrijf in het Groningse Lutjegast is vogelgriep vastgesteld. Om verspreiding te voorkomen, worden de ongeveer 45.000 dieren van het bedrijf geruimd, laat het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur weten. Het is volgens het ministerie de eerste uitbraak van vogelgriep sinds juli van dit jaar.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Cryptomiljardair Jean-Louis van der Velde onttroont Charlene de Carvalho-Heineken als rijkste Nederlander. In de dinsdag verschenen nieuwe editie van rijkenlijst Quote 500 wordt het vermogen van de 62-jarige geschat op 26 miljard euro. Daarmee is hij twee keer zo rijk als de Heineken-erfgename, die jarenlang de eerste plaats innam.
8 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De politie heeft nieuwe beelden vrijgegeven van de verdachte van een vermoedelijke vergismoord in 2022 in Rotterdam. Op een terras aan het Tiendplein in het centrum van de stad werd vier jaar geleden de 30-jarige Jaison Baptista Lopes Sanches doodgeschoten.
13 uur geleden