'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Frank Rijkaart wordt waarnemend burgemeester in de Zuid-Hollandse gemeente Teylingen. De 48-jarige Rijkaart neemt op 1 september de taken over van Carla Breuer, die na twaalf jaar stopt in de fusiegemeente. Breuer begint binnenkort al als waarnemend burgemeester van Zoeterwoude en combineert dat nog enkele weken met haar werk in Teylingen.
21 minuten geleden
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe is uit de coalitie met VVD, PvdA en CDA gestapt. Nadat de BBB zich tegen de stikstofkoers van de eigen gedeputeerde Henk Emmens had gekeerd, rees de vraag of de BBB de samenwerking zou kunnen voortzetten. Na beraad tussen de coalitiepartijen stelde BBB'er Willem Vossebeld dat zijn fractie heeft besloten het samenwerkingsverband te verlaten, omdat de andere partijen het coalitieakkoord "dood hadden verklaard".
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het laatste kunstwerk van de onlangs overleden Wim T. Schippers is woensdagmiddag onthuld in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het werk, dat Wim is weg 1942-2026 (onvoltooid) heet, is door Schippers voor zijn overlijden aan het museum geschonken. Bij de onthulling waren zo'n honderd vrienden van de kunstenaar aanwezig, onder wie Paul Haenen, Titus Muizelaar, Dick van den Toorn en Sjarel Ex.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheden die betrokken zijn bij de Rotterdamse haven werken aan maatregelen om vier Natura 2000-gebieden rond het omvangrijke industriegebied te laten herstellen. Dat is nodig om te zorgen dat weer vergunningen kunnen worden gegeven voor projecten in de haven. De vergunningverlening ligt zo goed als stil sinds een uitspraak van de Raad van State, eind 2024, waardoor het 'schuiven' met stikstofruimte nagenoeg onmogelijk is geworden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jaap van Dissel vindt het nog steeds terecht dat hij zich heeft verzet tegen een mondkapjesplicht in de publieke ruimte om de coronapandemie in te dammen. De toenmalig voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT) haalde uit verschillende onderzoeken dat hiermee weinig besmettingen voorkomen zouden worden. Daarom was een "dwingend advies" niet op zijn plek, zei Van Dissel tijdens zijn tweede verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij het adviseren van maatregelen ging het Outbreak Management Team (OMT) ervan uit dat mensen zich aan de maatregelen gingen houden. "Waar heb je anders nog een OMT voor?" vroeg voormalig OMT-voorzitter Jaap van Dissel zich af tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten nodigt alle overheidsinstanties uit om voortaan elk jaar op 1 juli de vlag te hijsen ter ere van Ketikoti, de dag waarop de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 wordt gevierd. Hij zei dat woensdag in het Amsterdamse Oosterpark bij de Nationale Herdenking Slavernijverleden.
6 uur geleden