'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ALKMAAR (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar cel geëist tegen de 33-jarige Thijmen V. uit Heerhugowaard voor het doden van zijn vader op 10 januari 2021 en het verbergen van het lichaam. De politie vond de lichaamsresten van de man in het huis van de verdachte in november 2024.
42 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Provincies krijgen meer ruimte om het stikstofbeleid rondom gevoelige natuur in te vullen. Dat maakt het kabinet dinsdagmiddag bekend, zeggen ingewijden tegen het ANP. Dat kan betekenen dat de zones waar de beperkingen gelden kleiner worden, maar het beleid wel strenger wordt. De stikstofdoelen moeten namelijk nog steeds gehaald worden.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse Spoorwegen zetten zondag 8 november langere treinen in richting Amsterdam voor de verwachte Rode Lijn-demonstratie op het Amsterdamse Museumplein. Dat meldt een woordvoerder van de NS. Ook komen er extra vervangende bussen rondom Rotterdam, waar het hele weekend geen treinen rijden door werkzaamheden.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De rechtbank in Utrecht heeft dinsdag de 57-jarige Richard van den B. uit Woudenberg veroordeeld tot twintig jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het vele malen ernstig misbruiken van zeer jonge kinderen. Sommigen van hen werden gedrogeerd met GHB. Van den B.'s ex-vrouw Evertje van E. (34), betrokken bij het misbruik, kreeg twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging. "Een misbruikzaak van de buitencategorie", zo kenschetste de rechtbank de zaak in het vonnis.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft een maand gevangenisstraf opgelegd aan een 37-jarige man voor een poging tot zware mishandeling van twee toeschouwers tijdens een pro-Palestinaprotest bij de Universiteit van Amsterdam op 6 mei 2024. Ook moet hij de slachtoffers in totaal ruim 2000 euro schadevergoeding betalen.
2 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - "Ik was helemaal radeloos. Ik kan het niet goedpraten. Ik heb daar verschrikkelijke fouten gemaakt." Dit zei de 33-jarige Thijmen V. uit Heerhugowaard dinsdag in de rechtbank in Alkmaar, waar hij terechtstaat voor het doden van zijn vader op 10 januari 2021 en het verbergen van het lichaam. De politie vond de lichaamsresten in het huis van de verdachte in november 2024.
2 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Door een tekort aan medewerkers bij bevolkingsonderzoeken kunnen minder vrouwen een uitnodiging krijgen om zich te laten onderzoeken op borstkanker. Aan dat bevolkingsonderzoek doen dus ook minder vrouwen mee, constateert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dat kan ertoe leiden dat tumoren later worden ontdekt en dat vrouwen overlijden die anders misschien nog hadden kunnen genezen.
4 uur geleden