'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) mag binnenkort zelf drones die in de buurt komen van extra beveiligde gevangenissen neerhalen of hun signaal verstoren. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) meldt dat de geweldinstructie wordt aangepast, zodat de gevangenisorganisatie komende woensdag (1 juli) deze bevoegdheid krijgt.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer zevenhonderd eindexamens op twaalf scholen voor voortgezet speciaal onderwijs zijn vrijdag niet doorgegaan door de hitte. Dat zegt het College voor Toetsen en Examens (CvTE). De examens worden later ingehaald.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Oud-directeur van het Nederlands Fotomuseum Birgit Donker is door de rechtbank in het gelijk gesteld in haar ontslagzaak. De rechter heeft vastgesteld dat er geen goede reden was voor haar ontslag. Er is niet gebleken dat er sociale onveiligheid of een angstcultuur was, aldus de rechter. Donker krijgt een vergoeding van 400.000 euro en het Fotomuseum moet een rectificatie plaatsen.
1 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Nationaal Hitteplan is vanaf maandag 29 juni niet meer van kracht, meldt het RIVM. Het was actief sinds donderdag 18 juni.
2 uur geleden
DE KOOG (ANP) - De man die zondagavond dood op het strand van Texel is gevonden, was een 56-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats. De politie meldt dat er geen sprake is van een misdrijf.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vorig jaar zijn alweer meer pleeggezinnen ermee gestopt dan er begonnen. De druk op de pleegzorg neemt toe. Dat staat in een maandag verschenen factsheet van Jeugdzorg Nederland. Door het tekort aan pleegouders wordt het steeds moeilijker om een goede plek te vinden voor kinderen die korte tijd of langdurig niet thuis kunnen wonen.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het aantal meldingen van vergiftigingen door injecteerbare afslankmiddelen is in een jaar tijd verdubbeld, blijkt uit het jaaroverzicht van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC). In 2025 kreeg het NVIC, onderdeel van het UMC Utrecht, 149 meldingen. Een jaar eerder waren dat er nog 76. Voor het eerst kreeg het centrum bovendien meldingen van vergiftigingen met ongeregistreerde afslankmedicatie en peptiden.
6 uur geleden