'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De regeringscommissaris Omgevingswet, Kars de Graaf, hekelt het wetsvoorstel van Defensie waardoor militairen makkelijker moeten kunnen oefenen. Die wet is helemaal niet nodig, zei hij woensdag in een gesprek met de Tweede Kamer.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De advocaten van de vier studenten uit Utrecht die worden vervolgd voor het verspreiden van een zogeheten 'bangalijst' zijn boos dat de zaak is uitgesteld. Maandag zou de inhoudelijke behandeling starten bij de rechtbank in Utrecht. Maar woensdag werd bekend dat de zaak verplaatst wordt naar de rechtbank in Gelderland, omdat familie van een van de aangevers bij de rechtbank Utrecht werkt.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor mensen met een beperking zijn tot dusver veel minder banen gerealiseerd dan bedoeld. Dat meldt minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de zogenoemde banenafspraak uit 2013 moesten er voor dit jaar 125.000 extra banen zijn, maar de teller staat nu op 91.812. In 2025 kwamen er slechts 2196 banen voor mensen met een beperking bij.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland maakt zich grote zorgen over de aanstaande herverdeling van het budget voor infrastructuurprojecten. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat komt tientallen miljarden euro's tekort om alle plannen voor wegen, spoorlijnen en bruggen te financieren. Minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram maken over enkele weken bekend welke projecten prioriteit krijgen.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna 170 bestuurders uit alle 21 waterschappen hebben staatssecretaris Silvio Erkens opgeroepen om zich uit te spreken tegen de aanpassing van Europese regels rond gewasbeschermingsmiddelen. In een open brief zeggen ze zich zorgen te maken om enkele voorgestelde wijzigingen, zoals een langere termijn om schadelijk bevonden middelen te mogen gebruiken. "Het is niet uit te leggen dat Europa de bescherming tegen nieuwe vervuiling afzwakt", staat in de brief die ze in de Tweede Kamer overhandigden aan de VVD-staatssecretaris van Landbouw en Natuur.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een vrouw die begin dit jaar in Utrecht klappen en schoppen kreeg van een agent, wil dat hij daarvoor alsnog wordt vervolgd. Het gaat om de vrouw die filmde dat de agent een andere vrouw schopte. Dat laat haar advocaat Anis Boumanjal weten.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag zestien jaar cel geëist tegen de 24-jarige William P. voor het doodsteken van zijn vader op 29 maart 2024. P. drong die dag de woning van zijn 65-jarige vader in Amsterdam-Zuidoost binnen en doodde hem met een groot aantal messteken. Volgens het OM was het een geplande actie en is er sprake van moord.
1 uur geleden