'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Haagse openbaarvervoerbedrijf HTM heeft vrijdagavond de busdienstregeling gestaakt omdat bij enkele bussen een "ernstig technisch mankement" is gevonden. Uit voorzorg worden nu alle bussen geïnspecteerd, meldt de vervoerder.
3 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De speciale expertisecentra waarin mensen met postcovid kunnen worden behandeld, blijven zeker een jaar langer open. Zorgminister Sophie Hermans (VVD) meldt in een Kamerbrief dat geld dat hiervoor is vrijgemaakt nog niet op is, waardoor de centra in 2027 open kunnen blijven.
41 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 15-jarige Jerryson die vorig jaar in Capelle aan den IJssel door de politie werd doodgeschoten na een fatbikeroof, zette kort daarvoor een geladen vuurwapen op het hoofd van het slachtoffer. De rechtbank in Rotterdam heeft vrijdag uitspraak gedaan in de zaak tegen een medeverdachte van de roof. In deze uitspraak valt te lezen dat Jerryson ook meermaals 'Ga van je kankerfatbike af!' riep tegen het slachtoffer.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Willem Holleeder (68) wordt vanuit de Extra Beveiligde Inrichting in Vught overgeplaatst naar een minder zwaar beveiligde gevangenis. Zijn advocaat Chaimae Ihataren meldt vrijdag dat de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid hiertoe heeft besloten.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De film The Odyssey van regisseur Christopher Nolan heeft op de openingsdag in de Nederlandse bioscopen records verbroken. Het epos ging donderdag in première. Bioscoopketen Pathé heeft inmiddels al 100.000 kaartjes voor de film verkocht, waarmee het voor Pathé de beste openingsdag in jaren was. Het record stond op naam van Deadpool & Wolverine.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de derde vrijdag op rij staat er door vakantieverkeer veel file op de Nederlandse wegen, meldt de ANWB. Om 15.25 uur telde de verkeersdienst 433 kilometer aan vertragingen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De lonen bij Defensie gaan in september met 6,5 procent omhoog. Begin 2028 komt daar 2 procent bij, staat in het akkoord dat staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) en defensiebonden vrijdag hebben ondertekend. Ook komen er eenmalige uitkeringen.
4 uur geleden