'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten die geen asielopvang organiseren, moeten langskomen bij het ministerie van Asiel. Minister Bart van den Brink zegt in radioprogramma Dit is de Dag dat hij volgende week "de volgende stap" zet in het escalatieproces bij de eerste gemeenten. Welke gemeenten dat zijn, maakt Van den Brink dan ook bekend.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Opnieuw moet ProRail het hervatten van treinritten vanaf Rotterdam naar het zuiden uitstellen. De spoorbeheerder hield al een slag om de arm, maar gaat inderdaad de beoogde tijd van zondagochtend niet halen. ProRail zet nu in op maandag 05.00 uur.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er moeten geen hogere straffen komen voor daders tussen de 12 en 17 jaar, vindt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid, D66). Onder meer het vorige kabinet-Schoof wilde de maximale straffen voor 14- en 15-jarigen verhogen, maar Van Bruggen ziet dat niet zitten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dierproeven op apen mogen ook na 2030 doorgaan, schrijft minister Rianne Letschert van Wetenschap in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de D66-minister zijn de proeven nog nodig voor onder meer de ontwikkeling van geneesmiddelen.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In 2025 heeft Amsterdam 1836 huurwoningen weer beschikbaar gemaakt voor woningzoekenden. De huizen stonden leeg of werden oneigenlijk gebruikt, meldt wethouder Zita Pels (volkshuisvesting) aan de gemeenteraad. Met oneigenlijk gebruik wordt bedoeld onderhuur, hennepkwekerijen, illegale hotels en illegale prostitutie.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de laatste verhoorweek voor de zomerstop verschijnen onder meer oud-zorgminister Hugo de Jonge, voormalig staatssecretaris van Economische Zaken Mona Keijzer en opiniepeiler Maurice de Hond voor de parlementaire enquêtecommissie corona. De verhoren staan in het teken van vaccinaties en het coronatoegangsbewijs.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere getuigen die zijn opgeroepen door de parlementaire enquêtecommissie corona zijn fysiek en digitaal bedreigd. Dat gebeurde vooruitlopend op hun verhoor en soms ook daarna. "Onacceptabel", vindt commissievoorzitter Daan de Kort. "Onze tolerantie voor dit verwerpelijke gedrag is nul en we zijn in contact met politie en beveiliging hierover." De woordvoerder van de commissie kan niet zeggen of er aangifte is gedaan. Dat is aan de bedreigde personen zelf.
7 uur geleden