'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
SCHOONHOVEN (ANP) - Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel zegt op X geïnformeerd te zijn door de politie over het neerschieten van een 36-jarige Iraniër in Schoonhoven donderdag. Volgens hem zijn verschillende autoriteiten alert en nemen die maatregelen.
44 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft een vijfde verdachte aangehouden voor de explosie vorige week bij de synagoge aan het A.B.N. Davidsplein in Rotterdam. Het gaat om een 19-jarige man uit Tilburg, die donderdag in zijn woonplaats is gearresteerd. Zijn rol wordt onderzocht, meldt de politie.
1 uur geleden
DOESBURG (ANP) - In de Gelderse gemeente Doesburg is de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen donderdag toch nog iets veranderd. De SP krijgt er een tweede zetel. Dat gaat ten koste van GroenLinks-PvdA. Die partij komt niet met drie mensen in de raad, maar met twee.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Lokale partijen zouden ook geld moeten krijgen voor hun werk, net als de plaatselijke afdelingen van landelijke partijen. Daarvoor pleit de Raad van Europa. Een betere vergoeding "zorgt voor een gelijker speelveld tussen partijen", stelt de organisatie daags na de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Voormalig NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch is door uitgever Mediahuis tijdelijk geschorst omdat hij kunstmatige intelligentie gebruikte voor het schrijven van nieuwsbrieven. Daarin stonden citaten die door AI waren verzonnen, bevestigt de journalist in een blog na berichtgeving hierover van NRC.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Joodse basisscholen en middelbare scholen in Amsterdam worden sinds enkele dagen extra beveiligd voordat ze opengaan, als ze open zijn en bij het uitgaan van de school. De gemeente laat dit donderdag weten. Aanleiding is de aanslag bij een joodse school in de hoofdstad vorige week.
2 uur geleden
EPE (ANP) - De gemeente Epe wil dat een opvang voor asielzoekers wordt gesloten. Als de asielzoekers komende zaterdag nog in het Fletcher Hotel zitten, begint de Gelderse gemeente met de procedure om een dwangsom op te leggen. Over de hoogte van het bedrag meldt Epe nog niets.
2 uur geleden