'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DENDERMONDE (ANP/BELGA) - Het Openbaar Ministerie in België heeft dertien jaar celstraf geëist tegen de veroordeelde Nederlandse drugshandelaar 'Bolle' Jos Leijdekkers voor zijn betrokkenheid bij de import van zo'n 11 ton cocaïne via de haven van Antwerpen in oktober 2023. In de rechtbank in Dendermonde stonden dinsdag 22 verdachten terecht.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten heeft de inwoners van Rotterdam beloofd dat ze van de Euromast gaat abseilen als het opkomstpercentage bij de gemeenteraadsverkiezingen woensdag hoger is dan in 2022. Schouten, die naar eigen zeggen last heeft van "enorme hoogtevrees", deed de belofte in een videoboodschap op Instagram.
1 uur geleden
ROERMOND (ANP) - Het aantal schademeldingen na de dubbele aardbeving in de buurt van Assen afgelopen weekend is opgelopen tot 450. Dat laat een woordvoerder van de Commissie Mijnbouwschade weten. Dat is een verdubbeling ten opzichte van maandag, toen de teller op 226 meldingen stond.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep celstraffen van achttien jaar geëist en tbs met dwangverpleging tegen Peter S. (62) en Nancy D. (57) voor het seksueel misbruik van zeven oppaskinderen in de omgeving van Eindhoven.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zes Nederlandse hulporganisaties gaan meer noodhulp aan Libanon geven. Ze krijgen daarvoor 3 miljoen euro van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het geld is onder meer bedoeld om de komende maanden eten en schoon drinkwater te kopen. Door Israëlische aanvallen zijn veel Libanezen op de vlucht geslagen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Politieke partijen gebruiken in hun verkiezingsprogramma's voor de gemeenteraadsverkiezingen regelmatig letterlijke teksten van lobbyisten, zonder dit te vermelden, zegt de Open State Foundation. De organisatie onderzocht in samenwerking met NOS Bureau Regio ruim duizend verkiezingsprogramma's en zo'n 2300 lobbydocumenten uit 37 gemeenten via een geautomatiseerde tekstanalyse.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie is op zoek naar twee verdachten na de explosie bij een kantoorpand op de Amsterdamse Zuidas in de nacht van zondag op maandag. Een politiewoordvoerder zei maandagavond in programma Opsporing Verzocht dat de twee op een fatbike bij het Atrium-gebouw aankwamen.
15 uur geleden