'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Camerabrillen met kunstmatige intelligentie (AI) kunnen gevaarlijk zijn voor gebruikers. De brillen kunnen bijvoorbeeld verkeerde informatie geven, waarschuwt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Die zei eerder al dat de brillen de privacy van omstanders kunnen schenden en dat dit "vrijwel altijd verboden is".
1 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Het aantal nieuwe hiv-diagnoses in Nederland is in 2025 opnieuw gestegen, meldt Stichting hiv monitoring (SHM). Het aantal diagnoses daalde jarenlang, maar is de afgelopen vier jaar weer toegenomen.
1 uur geledenVOORSCHOTEN (ANP) - De Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg start een onderzoek naar de verkeersveiligheid in de vier gemeenten. De aanleiding hiervoor is dat er jaarlijks veel verkeersongelukken gebeuren, ondanks inspanningen om deze terug te dringen.
4 uur geledenHILVERSUM (ANP) - Bij de herverdelingsverkiezing in Hilversum is PRO de grootste geworden, zo blijkt uit de voorlopige uitslag. De fusiepartij van GroenLinks en PvdA behaalde ruim 16,48 procent van de stemmen en haalt daarmee 7 zetels. D66 is na PRO de tweede partij geworden met 6 zetels (13,58 procent) en de lokale partij Hart voor Hilversum is op plek drie geëindigd en krijgt 5 zetels (11,57 procent).
5 uur geledenHILVERSUM (ANP) - Oud-TROS-directeur Cees den Daas is woensdagochtend op 91-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn dochter bevestigd aan het ANP na berichtgeving van de website Spreekbuis. Den Daas kampte al enige tijd met een teruglopende gezondheid en hartklachten. Hij overleed in een hospice in Hilversum.
9 uur geledenUTRECHT (ANP) - Provinciale Staten in Utrecht hebben ingestemd met wijzigingen in de omgevingsvisie en omgevingsverordening, waarin ook normen voor de stikstofuitstoot zijn opgenomen. Voorafgaand aan de Statenvergadering had een samenwerkingsverband van boerenorganisaties de Staten opgeroepen de provinciale uitstootnormen niet vast te leggen. Dit Landbouwcollectief Utrecht vroeg daarmee te wachten tot duidelijk is in hoeverre de provinciale regels zich verhouden tot de landelijke stikstofaanpak die landbouwminister Jaimi van Essen voor ogen heeft.
9 uur geledenROTTERDAM (ANP) - Op vliegveld Rotterdam The Hague Airport is dinsdagavond een 22-jarige man uit Amsterdam aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij het geweld in Overasselt. De man was aanvankelijk naar Marokko gevlucht, meldt de politie. Dinsdag vloog hij terug naar Nederland, nadat hij zich via zijn advocaat had gemeld bij de politie. De politie zegt dat de man al in beeld was in het onderzoek naar het geweld in de Gelderse plaats.
11 uur geleden