'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag bij de rechtbank in Den Haag negen jaar cel geëist tegen de 34-jarige Faristha S. voor doodslag op haar 10 maanden oude zoontje. De vrouw zou het jongetje op 14 april 2023 door elkaar hebben geschud, waardoor het ernstig hersenletsel opliep. Het kind overleed op 9 mei 2023 in een ziekenhuis.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wet die het energieleveranciers verplicht om CO2 te besparen door voor een deel groen gas te leveren. Er klonk veel kritiek op vanuit de oppositie, ook van PRO, dat bang is dat die plicht de intensieve veehouderij in stand houdt. Mestvergisting is namelijk een van de bronnen van groen gas. PRO en veel andere partijen willen ook voorkomen dat de energierekening van huishoudens te veel stijgt als gevolg van de wet.
34 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De acceptatie van homoseksuele en lesbische personen is de afgelopen twee jaar niet toegenomen, terwijl die van transgender, non-binaire en intersekse personen licht is gedaald. Dat staat in de lhbtiqa+-monitor van Movisie. Dat kenniscentrum doet samen met Ipsos I&O en adviesbureau Panteia elke twee jaar onderzoek naar de leefsituatie van lhbtiqa+-personen en de opvattingen over hen in Nederland.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In de eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam zijn van 9 oktober tot en met 17 januari twee topstukken te zien van Willem de Kooning. Woman I (1950-1952) en Woman and Bicycle (1952-1953) hangen daar in een eigen kabinet, vlak naast Rembrandts Nachtwacht. De werken zijn een extra eerbetoon naast de overzichtstentoonstelling die het museum wijdt aan de Nederlands-Amerikaanse schilder.
1 uur geleden
BRESKENS (ANP) - Een schip met zeventig passagiers en vijf bemanningsleden aan boord is dinsdag vast komen te liggen op een zandplaat in de Westerschelde bij Breskens, in Zeeuws-Vlaanderen. Zij zijn in het begin van de middag bijna allemaal met boten van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij naar Breskens gebracht, zegt een woordvoerder van de kustwacht. Drie bemanningsleden zijn nog aan boord.
2 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - Provincies hebben het kabinet opgeroepen om meer te investeren, vooral in de Nederlandse infrastructuur. Op het jaarcongres van het Interprovinciaal Overleg (IPO) in Enschede zei voorzitter Ina Adema dat het Rijk niet alleen moet kijken naar de kosten, maar ook naar wat zulke uitgaven opleveren voor de maatschappij. De Brabantse commissaris van de Koning noemde specifiek investeringen in bereikbaarheid.
2 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - Het Rijk moet provinciale politici meer gaan betalen om hun werk uit te voeren. Daarvoor pleit IPO-voorzitter Ina Adema op het jaarcongres van het Interprovinciaal Overleg in Enschede. Een lid van Provinciale Staten ontvangt nu maandelijks 2256,23 euro bruto, plus een onkostenvergoeding van bijna 225 euro.
2 uur geleden