'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
LAUWERSOOG (ANP) - Het in financiële nood verkerende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Pieterburen heeft inmiddels 1,1 miljoen euro aan donaties binnengekregen. Dat zei Sander van Dijk, hoofd educatie van het WEC, vrijdagavond in het EO-radioprogramma Dit is de Dag.
5 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie moet van de EU-lidstaten met aangescherpte migratievoorstellen komen, zo willen de EU-regeringsleiders. Die nieuwe voorstellen moeten zorgen voor nog betere bescherming van de Europese buitengrenzen tegen het bewust inzetten van migranten als politiek of geopolitiek drukmiddel, zei premier Rob Jetten na afloop van de tweedaagse EU-top.
10 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Vorige week zijn er duizenden insulinepennen gestolen van een Nederlandse groothandel, bevestigt een woordvoerder van Novo Nordisk na berichtgeving van het Financieele Dagblad. De maker van de pennen waarschuwt dat ze kunnen worden doorverkocht aan mensen die ze gebruiken tegen overgewicht. Dat kan volgens Novo Nordisk ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengen.
46 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Twee van de vijf genomineerde essays voor de Joost Zwagerman Essayprijs dingen niet meer mee naar de prijs. De jury meldde vrijdag dat een scan met AI-detector Pangram heeft uitgewezen dat de teksten (deels) met behulp van kunstmatige intelligentie tot stand zijn gekomen. De auteurs van deze essays hebben hun inzendingen ingetrokken. Een en ander volgde op een melding van studentenblad Propria Cures.
48 minuten geleden
ZOETERMEER (ANP) - Bouwend Nederland stelt dat het grootste probleem met de nieuwe infrastructuurkeuzes van het kabinet niet is opgelost. Er is en blijft volgens de brancheorganisatie te weinig geld om de huidige infrastructuur goed te onderhouden.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Rotterdamse AOW'ers met weinig geld kunnen gratis met het openbaar vervoer in de stad blijven reizen. Dat hebben de gemeente en de vervoerders RET en EBS afgesproken. Het gaat om zo'n 20.000 AOW'ers met een inkomen tot 110 procent van het wettelijk sociaal minimum. Het budget voor de regeling, die waarschijnlijk op 1 maart volgend jaar ingaat, wordt beschikbaar gesteld aan de vervoerders.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten moeten zorgen voor "aanvullende vormen" van huisvesting voor 20 procent van de statushouders die een woonplek zoeken. Dat is een van de afspraken die gemaakt zijn door Rijk, provincies, gemeenten en woningcorporaties en die minister Eleanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) vrijdag bekendmaakt.
2 uur geleden