'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Voetbalsupporters die zaterdag in verschillende steden als een soort burgerwacht de straat opgingen, moeten het optreden tegen mogelijke relschoppers overlaten aan de politie. Dat zegt burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch. Eigenrichting past volgens hem niet in een rechtsstaat.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die ervan wordt verdacht dat hij de 29-jarige Hajar uit Amsterdam om het leven heeft gebracht, zit ook de komende maanden vast. De raadkamer van de rechtbank heeft besloten om zijn hechtenis met negentig dagen te verlengen.
4 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Na afloop van de gestaakte wedstrijd SC Cambuur tegen Go Ahead Eagles, zaterdagavond in de Eredivisie, zijn drie aanhoudingen verricht. Een persoon werd gearresteerd voor de mishandeling van een politieagent in Leeuwarden. Het gaat om een 23-jarige man uit Raalte.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal gemeenten dat onder toezicht staat omdat ze te weinig asielzoekers opvangen, is opgelopen naar 74. Asielminister Bart van den Brink heeft maandag elf gemeenten toegevoegd aan de lijst. Daarop stonden al 63 andere gemeenten.
5 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De provincie Friesland zou voor iedere inwoner 1 euro moeten doneren voor het behoud van de zeehondenopvang langs de Waddenzee, wat neerkomt op zo'n 665.000 euro. Daarvoor pleit een deel van de Friese politiek, omdat een faillissement dreigt voor zeehondencentrum WEC in Lauwersoog. Onder meer D66, PvdA, GroenLinks en SP overwegen volgende week bij de behandeling van de begroting met een concreet voorstel te komen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpassingen die het kabinet wil doorvoeren aan een wetsvoorstel voor de vermogensbelasting in box 3, zijn volgens de Raad van State niet verantwoord. De hoge wetgevingsadviseur verwijst in een advies naar de Belastingdienst, die de aanpassingen in elk geval voor 2028 onuitvoerbaar vindt. De discussie over het vinden van geld voor de aanpassingen leidt tot "onduidelijkheid en onrust".
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Longarts Wanda de Kanter doet met haar antirookstichting opnieuw aangifte tegen Philip Morris. Stichting Rookpreventie Jeugd beschuldigt de tabaksfabrikant van misleiding rond zijn elektronische sigaret voor verhitte tabak.
11 uur geleden