'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
EDE (ANP) - In Ede (Gelderland) is vogelgriep vastgesteld op een vleeskuikenbedrijf. De 23.000 dieren op de locatie worden geruimd. Dat heeft het ministerie van LVVN (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) laten weten.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In het schooljaar 2024/25 waren er 5000 vacatures in het basis- en voortgezet onderwijs minder dan in het schooljaar ervoor. In het mbo en het speciaal basisonderwijs nam de vraag naar nieuwe werknemers juist toe. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De plannen van de nieuwe regeringscoalitie leggen veel nadruk op verbetering van de kwaliteit van leven op de lange termijn. Maar de bezuinigingen die daar tegenover staan, dreigen toch al kwetsbare groepen harder te raken en kunnen ertoe leiden dat de ongelijkheid toeneemt. Daarvoor waarschuwt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een reflectie op het coalitieakkoord.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam stelt bij de rechter dat "beloftes aan bewoners juridisch niets waard zijn". Dat concludeert Alexander Klöpping via LinkedIn op basis van een schriftelijk verweer van de gemeente in een zaak over massatoerisme. Het Parool berichtte eerder al over het verweer. Vorig jaar stapte Stichting Amsterdam Heeft Een Keuze, met steun van Klöpping, naar de rechter omdat er ondanks een verordening te veel toeristen overnachten in de hoofdstad.
13 uur geleden
PHILIPSBURG (ANP) - Luc Mercelina, minister-president van Sint Maarten, heeft de regering van Nederland gefeliciteerd met de succesvolle totstandkoming van een nieuwe regering onder leiding van minister-president Rob Jetten. Mercelina zegt uit te kijken naar samenwerking met de regering van minister-president Jetten in een geest van wederzijds respect en gedeelde verantwoordelijkheid.
13 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Nederlandse tv-kijker heeft de uitzendingen rond de Olympische Winterspelen van Milaan-Cortina 2026 goed weten te vinden. Dat meldt de NOS, waar het mondiale sportevenement de afgelopen weken te volgen was.
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-advocaat Inez Weski en haar advocaten hebben maandag in een extra ingelaste zitting in haar strafzaak opnieuw gevraagd om extra onderzoek naar de detentieomstandigheden van Weski na haar arrestatie. Weski (71) wordt verdacht van deelname aan de criminele organisatie van haar voormalige cliënt Ridouan Taghi.
15 uur geleden