'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - De eerste officiële vorst van het najaar is een feit, meldt Weeronline. In De Bilt zakte de temperatuur zaterdagochtend vroeg naar -1,4 graden. Lokaal werd in de nacht van donderdag op vrijdag al de eerste vorst gemeten. Dat gebeurde in het zuiden van het land, op plekken in Brabant, Limburg en delen van Zeeland.
1 uur geleden
GROU (ANP) - De A32 ter hoogte van het Friese Grou is vrijdagavond even voor middernacht in beide richtingen heropend. De weg ging donderdagavond dicht door een gevaarlijke situatie bij het Aquaduct Mid-Fryslân. De glasplaten van de lampen boven het wegdek konden naar beneden vallen. De werkzaamheden zijn sneller dan verwacht afgerond. Eerder vrijdagavond ging de weg in één rijrichting alweer open.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat kinderen niet meer automatisch alleen de achternaam van hun vader krijgen, als de ouders het niet eens worden over de naam. Een aangenomen motie van die strekking van PRO en D66 is vertaald in een wetsvoorstel dat in januari in consultatie gaat. Belanghebbenden krijgen dan de gelegenheid hun mening te geven voor het wetsvoorstel wordt ingediend.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft vrijdag naar schatting tussen de 150 en 200 demonstranten aangehouden bij de bouwplaats van een datacentrum van Microsoft aan de Plimsollweg in Amsterdam-West. Ze worden verdacht van huisvredebreuk, meldt de politie.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hackers gebruiken AI om hun cyberaanvallen sneller, groter en efficiënter te maken. Daarvoor waarschuwt antiterrorismecoördinator NCTV. Marc Kuipers, hoofd van de organisatie, zegt dat bestuurders snel de bescherming op orde moeten brengen. "Door AI komt cyberdreiging in een stroomversnelling en we moeten nu actie ondernemen."
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens premier Rob Jetten "niet passend" als hij bij de Rode Lijn-demonstratie zondag tegen het voortdurende geweld in Gaza aanwezig zou zijn. Dat zei hij vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Toen hij vorig jaar nog in de oppositie zat, was hij wel bij een Rode Lijn-protest aanwezig.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag gevraagd om de 44-jarige bestuurder die eind maart 2024 in Den Haag in zijn tram over een man heen reed schuldig te verklaren, maar geen straf op te leggen. Het 37-jarige slachtoffer zonder vaste woon- of verblijfplaats was op het spoor gaan liggen en is honderden meters meegesleept door de tram, die daardoor ontspoorde. De man overleefde de aanrijding niet.
18 uur geleden