'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - In de eerste aflevering van Het Sinterklaasjournaal is nog niet gemeld welke acteur Stefan de Walle opvolgt, die vanaf 2011 de rol van de goedheiligman speelde. De NTR maakte in september bekend dat De Walle stopt met zijn taak, al is onduidelijk hoe dit besluit tot stand kwam. De Walle zelf suggereerde recent dat het niet zijn eigen keuze is geweest.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "De les van de geschiedenis is dat geweld tegen Joden nooit ver weg is." Dat zei minister-president Rob Jetten maandag tijdens de Nationale Kristallnachtherdenking in de Portugese Synagoge in Amsterdam. Hij waarschuwde voor het opnieuw aanwakkeren van antisemitisme in Nederland.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft hoger beroep aangetekend in de zaak van de fatale explosie aan de Schammenkamp in Rotterdam in 2024. Dat moest binnen twee weken na de uitspraak van 27 oktober. Toen sprak de rechtbank verdachte Jalal O. vrij. Justitie weet nog niet of er ook daadwerkelijk een proces volgt, maar heeft meer tijd nodig om het vonnis te bestuderen in deze "complexe zaak", zei een woordvoerder.
8 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Greenpeace vindt het "zeer teleurstellend" dat premier Rob Jetten de VN-klimaattop in Antalya heeft afgezegd. "Dit was een kans voor hem geweest om te laten zien dat hij echt leiderschap wil tonen in het tegengaan van de klimaatcrisis. Dat is toch wat we een beetje van hem gemist hebben, als zelfbenoemd klimaatdrammer", reageert klimaatspecialist Maarten de Zeeuw op de top.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen van 9 tot en met 11 december een staatsbezoek aan Qatar. Het is hun eerste officiële bezoek aan het Midden-Oosten sinds ze koning en koningin zijn.
10 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) wil voorkomen dat de opvolging voor het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank (ECB) uitdraait op een tegenstelling tussen Noord- en Zuid-Europa. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de ministers van Financiën van de Eurogroep-landen, waar de Nederlander Klaas Knot en Pablo Hernández de Cos uit Spanje worden gepresenteerd als mogelijke opvolgers van Christine Lagarde.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat er veel meer grote batterijen en andere vormen van energieopslag komen. Het heeft daarover afspraken gemaakt met netbeheerders, de brancheorganisatie voor energieopslag, medeoverheden en concurrentiewaakhond ACM. Eind 2040 moet er 110 gigawattuur (GWh) aan batterijcapaciteit zijn, ruim vijftig keer zoveel als eind vorig jaar. Dat is genoeg om zo'n 37.000 huishoudens een jaar van stroom te voorzien.
15 uur geleden