'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Boeren voeren actie tegen de stikstofplannen van het kabinet. Onder meer Agractie, de vakbond van melkveehouders en vissersactiegroep EMK willen dat landbouwminister Jaimi van Essen de stikstofplannen intrekt en dat boerenbedrijven hun vergunningen mogen houden.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tientallen mensen hebben afgelopen weekend, tijdens de start van WorldPride in Amsterdam, melding gemaakt van discriminatie tegen de lhbt+-gemeenschap, aldus een woordvoerder van de organisatie RITA.
3 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Sinds de installatie van speciale camera's op de Merwedebrug dit weekend is het vrachtverkeer dat nog over de brug gaat "fors afgenomen". Een woordvoerder van Rijkswaterstaat zei dat tijdens een persmoment bij de brug. Exacte cijfers heeft hij nog niet.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij SOS International komen sinds zondag iets minder hulpvragen binnen van Nederlanders die op vakantie zijn in gebieden met bosbranden. Tot en met zaterdagmiddag had de alarmcentrale negentig meldingen over de branden ontvangen. "Zondag kwamen daar nog maar ongeveer vijftien meldingen bij", laat directeur Violette Hasselmeijer weten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft op 18 mei in Amsterdam een 74-jarige man aangehouden op verdenking van ontucht met twee minderjarige meisjes en het bezit van kinderpornografisch materiaal. Het Openbaar Ministerie bevestigt een bericht hierover van De Telegraaf. Volgens de krant gaat het om Hans V., die eerder veroordeeld werd voor kindermisbruik.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de invoering van de helmplicht voor snorfietsers in 2023 raakten zij minder vaak gewond aan het hoofd. Tussen 2015 en 2018 bestond meer dan de helft van de ruim 1100 verwondingen van snorfietsers uit hoofdletsel; in 2023 en 2024 was dat afgenomen tot een derde. Het ging toen in totaal om 89 verwondingen aan het hoofd, tegen 622 in de periode voor de invoering van de helmplicht. Dat komt naar voren uit een analyse van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zaak over de voorbereiding van een aanslag op prinses Amalia en prinses Alexia wordt op 17 augustus inhoudelijk behandeld. Dat werd maandagochtend duidelijk tijdens een korte zitting in de rechtbank in Den Haag, waarbij de verdachte, de 33-jarige Anne Romke van der H., en zijn advocaat niet aanwezig waren.
7 uur geleden