'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - Jacques Wallage, voormalig politicus van de Partij van de Arbeid, is op 79-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de gemeente Groningen, waar hij opgroeide, woonde en studeerde. Van 1998 tot 2009 was hij er burgemeester.
18 minuten geleden
HOUTEN (ANP) - Voor de achtste keer dit jaar is er sprake van een regionaal zeer hete dag met een temperatuur van 35 graden of meer. Dat is een record, meldt Weeronline. In 2020 werden zeven zeer hete dagen gemeten.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - De politie gaat boeren die vrijdag met de trekker op de snelweg naar Den Bosch rijden niet tegenhouden. Dat zegt een politiewoordvoerder voor de eenheid Oost-Brabant. Voor een protestactie bij het provinciehuis van Noord-Brabant worden veel boeren verwacht van binnen en buiten de provincie. De Provinciale Staten debatteren vrijdag over het intrekken van vergunningen van pluimveehouders.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gerechtshof in Den Haag heeft donderdag de 32-jarige Boris S. veroordeeld tot 13,5 jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het wurgen van zijn ex-vriendin in 2020. Dat is anderhalf jaar meer dan de rechtbank hem in 2022 oplegde en waartegen hij hoger beroep aantekende. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De vele waarschuwingen in de media voor oogschade tijdens de zonsverduistering lijken vooralsnog te hebben geholpen. Dat constateert oogarts Ike Schouten van het Oogziekenhuis in Rotterdam. Tot nu toe zijn er volgens haar zeven telefoontjes binnengekomen van bezorgde mensen of huisartsen en donderdag komen er drie patiënten met klachten langs. Gezien de grote belangstelling voor de eclips valt dat aantal haar mee.
1 uur geleden
BOXTEL (ANP) - Waterschap De Dommel verwijdert of verlaagt beverdammen in beken in het midden van Brabant waar tijdens de aanhoudende droogte grondwater in wordt gepompt. De dammen duiken sinds kort op in vier beken waar een laagje water beschermde vissoorten als beekprik, kwabaal en ook de rivierdonderpad moet helpen overleven.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft Tyrone H. (24) uit Den Haag veroordeeld tot een celstraf van negen jaar voor het opzettelijk doodrijden van de 18-jarige Nabil in Maassluis in de nacht van 2 maart vorig jaar. H. reed twee keer over het slachtoffer heen na een vechtpartij met zijn vrienden. Na de celstraf is hij tien jaar lang zijn rijbewijs kwijt.
2 uur geleden