'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De zedenzaak op een school in Zoetermeer, waarbij Oskar van der V. dinsdag terechtstaat voor ontucht en het heimelijk filmen van kinderen, heeft diepe sporen nagelaten bij de slachtoffers en de gezinnen waaruit zij komen. De ouders van tien slachtoffers oefenden dinsdag hun spreekrecht uit. Ook de moeder die eind 2022 al een officiële melding bij de school maakte, nadat haar dochter thuis vertelde dat de conciërge haar had aangeraakt, las een verklaring voor.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de 42-jarige Marcel de G. uit Vught van poging tot moord op een of meerdere asielzoekers begin april in Amsterdam-West. Volgens de officier van justitie heeft hij verklaard dat hij dit van plan was, omdat hij een statement wilde maken na onder meer de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Dat kwam dinsdag naar voren tijdens een niet-inhoudelijke zitting bij de rechtbank in Amsterdam.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB zet de rest van de week extra personeel in vanwege de voorspelde hitte. Tot en met zondag wordt gewerkt met een maximale bezetting van wegenwachten, meldt een woordvoerder.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat heeft het hitteprotocol uitgebreid naar zes provincies. Maandag werd het al van kracht voor Limburg en Noord-Brabant. Sinds dinsdagochtend geldt het ook voor Gelderland, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland, zegt een woordvoerder. Het betekent dat gestrande weggebruikers in deze provincies zo snel mogelijk naar "een veilige locatie met voorzieningen" worden gebracht, zoals een tankstation of parkeerplaats.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Door de verwachte zon en warmte van de aankomende dagen zal het neerslagtekort flink oplopen. Weeronline verwacht dat veel vocht verdampt door de hitte.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vier jaar celstraf geëist in een 36 jaar oude zedenzaak. Willem V. (59) stond dinsdag voor de rechtbank in Den Haag terecht voor het verkrachten van een 14-jarig meisje in het Zuid-Hollandse Bodegraven op 30 maart 1990.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere ouders van de Zoetermeerse basisschool waar zedenverdachte Oskar van der V. werkte, trokken al eerder aan de bel over het gedrag van de conciërge. De 58-jarige Van der V. was sinds december 2019 conciërge op de school.
2 uur geleden