'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In grote delen van Nederland komt dichte mist voor, waarschuwt het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI). Deze mist kan "zeer plaatselijk en verraderlijk" zijn.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bereikbaarheid van Ameland gaat niet achteruit, ook al heeft het kabinet een kwart miljard euro weggehaald uit een pot voor de vaarverbinding van en naar het eiland. Dat beloofde minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) in het debat over zijn begroting. "We blijven gewoon baggeren."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen van onderwijs gaat nog niet mee in het verzoek van de Kamer om generatieve AI voor basisschoolleerlingen te verbieden. "Ik snap de zorg heel erg", zei de VVD-staatssecretaris in een debat over haar begroting. "Maar om het nu zo stevig neer te zetten, daar heb ik gewoon echt nog wat meer tijd voor nodig."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat de 40 miljoen euro die jaarlijks zou worden uitgetrokken voor het renteplafond op de studielening alsnog wordt uitgegeven aan studenten. Ilana Rooderkerk (D66) diende daarvoor een voorstel in samen met het CDA, de VVD, JA21 en de ChristenUnie.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De koepelorganisatie voor het primair onderwijs (PO-Raad) snapt de zorgen van politici over generatieve AI voor leerlingen op basisscholen, maar is verrast door een Kamermeerderheid voor een totaalverbod. Volgens een woordvoerder komt de beslissing "uit de lucht vallen".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Boerenorganisaties LTO en NAJK zijn ontevreden over de verdere uitwerking van de stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen. Dat zeggen de voormannen na hun gesprek met de landbouwminister donderdagmiddag. "Op dit moment zien we onvoldoende beweging," zegt Gerben Boom namens de jonge boeren. LTO-voorman Ger Koopmans noemde het een "moeilijk" gesprek.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zeker vijf gemeenten komen volgende week onder toezicht van de overheid te staan, omdat ze te weinig doen voor de opvang van asielzoekers. De gemeenten Best in Noord-Brabant, Dantumadiel in Friesland, Neder-Betuwe en West Betuwe in Gelderland en Roerdalen in Limburg hebben bekendgemaakt dat ze op de lijst staan. Asielminister Bart van den Brink brengt maandag het volledige overzicht naar buiten.
6 uur geleden