'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten ziet geen blokkades bij coalitiepartijen op een hogere belasting op vermogens. Dat zegt hij in het debat over de belastingen. Het gaat om het voorstel van PRO en Volt om meer belasting te heffen op vermogens en winst en zo de lasten voor werkenden te verlichten.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kost de schatkist de komende jaren vele miljarden als het belastingplan van het kabinet het niet haalt, zei premier Rob Jetten tijdens het debat erover. Volgens hem loopt de Rijksoverheid volgend jaar bijna 2 miljard euro mis als het belastingplan wordt weggestemd. In 2028 zou dat oplopen tot 6,1 miljard euro, en "de jaren erna structureel 9 miljard euro".
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten laat verdere aanpassingen van het belastingplan, waar nog steeds geen meerderheid voor is, over aan de Tweede Kamer. Het kabinet heeft dinsdag na vele onderhandelingen nog eens een gewijzigd pakket gedeeld met de Kamer, en Kamerfracties kunnen dat pakket nu aanpassen met amendementen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower is bereid om het belastingplan te steunen, omdat hij wil voorkomen dat er verkiezingen komen. Dat zegt hij in het debat over het pakket aan belastingen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Moshtag B., die ervan wordt verdacht de opdracht te hebben gegeven voor de fatale explosie aan de Tarwekamp in Den Haag op 7 december 2024, zei woensdag dat hij is "meegesleurd" in het plan om brand te stichten in de bruidswinkel van zijn ex-vriendin. De explosie die volgde, kostte zes mensen het leven.
19 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse driehoek gaat met Feyenoord in overleg over het vuurwerkincident dinsdagavond bij de wedstrijd Feyenoord-Internazionale, meldt de woordvoerder van burgemeester Carola Schouten. De wedstrijd moest kortstondig worden onderbroken nadat er, ogenschijnlijk van buiten het stadion, vuurwerk neerdaalde op het veld en op het dak van de tribune.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Slechte leefomstandigheden in tentenkampen in Irak zijn geen reden voor asielminister Bart van den Brink om Jezidi's een verblijfsstatus te geven. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft hij dat Irak volgens hem bekende gegevens veilig genoeg is en dat Jezidi's, een overwegend Koerdisch sprekende minderheidsgroep, geen extra risico lopen.
20 uur geleden