'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - Het Openbaar Ministerie verwijt de verdachte van het dodelijke ongeval in het Zeeuwse Vogelwaarde roekeloosheid. Dat is juridisch de zwaarste vorm van schuld bij een verkeersongeval, bevestigt het OM na berichtgeving van Omroep Zeeland. Waarom de 19-jarige bestuurder daarvan wordt verdacht, wil het OM op dit moment niet delen.
4 minuten geleden
ORANJESTAD (ANP) - De Arubaanse minister-president Mike Eman heeft aangekondigd dat hij zijn functie op 1 januari 2027 neerlegt. Hij wordt dit jaar op 1 september 65 jaar en wil zijn positie in handen geven van de "nieuwe generatie". Op het eiland is dinsdag verbaasd gereageerd op de stap van de leider van de Arubaanse Volkspartij (AVP).
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De inlogproblemen waar de NS dinsdag mee kampte, zijn verholpen. Er was sprake van een ict-storing die in de nacht was opgetreden, waardoor niet iedereen kon inloggen op het persoonlijke account bij het bedrijf. Volgens een woordvoerder speelde de drukte van maandag hierbij een rol.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de 19-jarige man die is opgepakt na het dodelijke ongeval in het Zeeuwse Vogelwaarde van dood door schuld en "het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door schuld". De rechter-commissaris heeft dinsdag bepaald dat de verdachte twee weken langer vast blijft zitten.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Hij was geen dossier, geen krantenartikel, geen etiket, geen stereotype. Hij was mijn broer en hij had, net als ieder mens, een verhaal", vertelde de zus over de in 2009 vermoorde Onno Kuut (30) dinsdag in de rechtbank in Rotterdam op de eerste dag van het vierdaagse hoger beroep tegen de zogenoemde 'tatookillers'.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tegen een 26-jarige man uit Amerongen die in september tijdens een dag van rellen op en rond het Malieveld geweld gebruikte, is dinsdag 24 maanden cel geëist, waarvan acht voorwaardelijk. Het Openbaar Ministerie is er zeker van dat hij die dag een politieauto in brand stak.
5 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis heeft de handen vol aan hulpverlening in Ter Apel. Dagelijks zijn gemiddeld 22 medewerkers ter plaatse om hulp te bieden aan asielzoekers die wachten op het voorterrein van het aanmeldcentrum. Om de komende periode hulp te kunnen blijven bieden, zoekt de organisatie nieuwe medewerkers.
6 uur geleden