'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ZAANDAM (ANP) - Ondanks het opleggen van een paar miljoen euro aan dwangsommen stoten twee van de drie gietmachines in een fabriek van Tata Steel in IJmuiden nog steeds meer stof uit dan is toegestaan. Omdat voor een van de machines het maximale boetebedrag is bereikt, onderzoekt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) nu welke vervolgstap kan worden gezet om het bedrijf alsnog te dwingen de uitstoot te verlagen.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Naast het verdriet over de slachtoffers hebben veel gedupeerden van de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag nog altijd psychische problemen, gezondheidsklachten, praktische problemen en financiële zorgen. Dit blijkt uit de slachtofferverklaringen die dinsdag zijn voorgelezen in de rechtbank op dag drie van het proces tegen de vier verdachten. Bij de aanslag op 7 december 2024 kwamen zes mensen om het leven.
1 uur geleden
ZEVENBERGEN (ANP) - De gemeente Moerdijk vindt het "positief nieuws" als het gelijknamige dorp behouden kan blijven, maar heeft daarover wel nog veel vragen. Volgens de gemeente moet onderzocht worden of het dorp met 1100 inwoners "een duurzaam leefbare toekomst" heeft als het nabijgelegen haven- en industriegebied wordt uitgebreid met allerlei energieprojecten. Aanvankelijk was daarvoor 450 hectare nodig, maar het kabinet denkt dat het ook met 200 hectare kan.
3 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Inwoners van Moerdijk zijn "voorzichtig optimistisch" dat hun dorp toch behouden kan blijven, nu het kabinet dat na onderzoek als een 'haalbaar' scenario ziet. Volgens staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei, CDA) is aanzienlijk minder ruimte nodig voor de uitbreiding van het haven- en industriegebied bij Moerdijk dan een jaar geleden werd gedacht. Het Brabantse dorp zou dan toch kunnen blijven bestaan, al moet daarover nog een definitief besluit worden genomen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Moerdijk blijft bestaan, dat is de inzet van het kabinet. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat) deelt in een brief aan de Tweede Kamer nieuwe inschattingen van de ruimte die ontwikkelingen rond het Brabantse dorp innemen. Het scenario waarin Moerdijk behouden blijft, is "haalbaar", concludeert de CDA'er.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal treinen tussen Nederland en Duitsland moet omhoog en de reistijden moeten omlaag, vinden de regeringen van beide landen. Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) heeft dinsdag met de Duitse minister van Verkeer Steffen Bilger afgesproken om nauwer te gaan samenwerken op het gebied van spoor. In een gezamenlijke verklaring noemen ze specifiek de verbindingen van Amsterdam met Berlijn, Hamburg en Frankfurt.
5 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol kampt dinsdagochtend met vertragingen van het vliegverkeer als gevolg van de dichte mist. Ook is sprake van enkele annuleringen, laat een woordvoerster weten.
7 uur geleden