'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Sinds stichting Animal Rights vijf jaar geleden aan de bel trok over het aantal kippen dat op transport naar slachthuizen sterft, is er weinig veranderd. Dat meldt de organisatie in een persbericht.
9 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Een 41-jarige man uit Den Bosch is aangehouden voor de mishandeling van een vrouw op 14 juni. Ze werd die dag in de Brabantse stad door twee mannen klemgereden, mishandeld, toegeschreeuwd en bespoten met rode verf. Volgens de politie heeft het geweld tegen de vrouw te maken met uitingen rondom de komst van een opvang voor minderjarige asielzoekers in Engelen.
8 uur geleden
ASSEN (ANP) - Boeren in Drenthe zijn woensdag van plan bij alle twaalf gemeentehuizen in de provincie langs te gaan. Ze willen daar een brief aanbieden ter ondertekening, zeggen organisatoren. Die brieven willen ze vervolgens in de middag naar het provinciehuis in Assen brengen. Met deze zogenoemde 'stikstofmars' willen ze hun zorgen uiten over de stikstofvoorstellen van het kabinet.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De regen die de komende weken gaat vallen, geeft enige verlichting voor de droogte in Nederland, maar het herstel van de waterstand gaat nog maanden duren. Dat staat in de wekelijkse droogtemonitor van Rijkswaterstaat.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft celstraffen geëist tot 26 maanden, waarvan de helft voorwaardelijk, tegen twee straatrovers uit Amsterdam en Diemen. Ze trokken in maart en april van dit jaar vanaf een fatbike luxegoederen uit de handen van hun nietsvermoedende slachtoffers. Ze hadden het onder meer voorzien op tassen van de merken Louis Vuitton, Chanel en Hermès van duizenden euro's.
11 uur geleden
HEILOO (ANP) - De 19-jarige vrouw die zondagavond dood werd gevonden in Heiloo was een bekende van de verdachte. Dat meldt de politie dinsdag. Welke relatie zij tot elkaar hebben, wordt onderzocht.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - DPG Media gaat in beroep tegen boetes die de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft uitgedeeld vanwege berichtgeving in het AD en de Volkskrant over de medicijnen Ozempic, Wegovy en Mounjaro als afslankmiddel. "Wat ons betreft wordt de persvrijheid hier onterecht ingeperkt en daar verzetten we ons fel tegen", laat een woordvoerder weten.
14 uur geleden