'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In Flevoland, Overijssel, Drenthe, Groningen, Friesland en het Waddengebied geldt zondagochtend code geel vanwege plaatselijk dichte mist. Het zicht kan daar minder zijn dan 200 meter en wegen en overig verkeer zijn minder goed zichtbaar, zegt het KNMI.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft steeds meer energiezuinige huizen. Meer dan 2,2 miljoen woningen hadden in 2025 energielabel A of hoger. Dit komt neer op vier op de tien woningen met een bekend energielabel. In 2024 hadden bijna 2 miljoen woningen het duurzaamste label. Dit blijkt uit een analyse door ANP van cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een dance-evenement in de Van Nellefabriek in Rotterdam is zaterdagavond tijdelijk stilgelegd na een incident waarbij mogelijk een irriterende stof is verspreid. Bezoekers kregen last van hun ogen en ademhaling, waarna het pand uit voorzorg werd ontruimd. Nadat de brandweer het gebouw had geventileerd, kon het evenement worden hervat.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De storing die zaterdagmiddag het meldkamersysteem van de hulpdiensten heeft getroffen, raakt onder meer het politienummer 0900-8844, bedoeld voor zaken die geen spoed hebben. Dat meldt een woordvoerder van de landelijke eenheid van de politie. Het niet-spoednummer is op zich bereikbaar, maar bellers kunnen wel problemen ervaren, zegt zij. Ook alarmnummer 112 is bereikbaar, maar het kan langer duren voordat bellers iemand aan de lijn krijgen.
20 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het meldkamersysteem van de hulpdiensten kampt zaterdagmiddag met een landelijke storing. Daardoor duurt het langer voordat bellers iemand aan de lijn krijgen als ze 112 bellen. Ook het politienummer voor niet-spoedzaken 0900-8844 is moeilijker bereikbaar, zegt een woordvoerder van de landelijke eenheid van de politie. Er wordt hard gewerkt aan een oplossing.
21 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Nederlands Fotomuseum is zaterdag officieel opengegaan voor het publiek in het nieuwe onderkomen. Het museum zit nu in het monumentale pakhuis Santos op Katendrecht in Rotterdam-Zuid. In het museum wordt een collectie van ruim 6,5 miljoen objecten gehuisvest. Dat is naar eigen zeggen een van de grootste museale fotocollecties ter wereld.
23 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het midden en het noorden van het land kan het zaterdagochtend plaatselijk erg mistig zijn. Het KNMI heeft om die reden code geel afgegeven voor de provincies Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Flevoland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen.
1 dag geleden