'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het lijkt vooralsnog rustig in het deel van de Rotterdamse wijk De Esch waar sinds donderdag 23.00 uur een nachtelijk gebiedsverbod geldt. Een ANP-fotograaf zag dat de politie twee mannen bekeurde, die daarna de wijk verlieten. Er zijn vrijwel geen mensen op straat.
48 minuten geleden
NIJMEGEN (ANP) - Op de derde dag van de Nijmeegse Vierdaagse hebben 42.450 deelnemers de tocht volbracht. 1257 mensen zijn niet gestart of uitgevallen. Het percentage uitvallers is met 2,7 procent iets hoger dan in 2025 en iets lager dan in 2024. De derde dag geldt als de zwaarste dag vanwege de vele hoogteverschillen.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het landelijk meldpunt Discriminatie.nl ziet in de uitspraak van Sophie Straat op het festival Best Kept Secret niet genoeg reden om te denken dat ze discrimineerde op basis van huidskleur of geslacht. Dat staat in een brief die de enkele honderden klagers binnenkort krijgen. Of echt sprake was van discriminatie is aan politie en justitie, verduidelijkt directeur Jerrol Marten donderdag aan het ANP.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De vier verdachten van de moord op Onno Kuut in maart 2009 zijn donderdag ook door het gerechtshof vrijgesproken. Net als de rechtbank eerder zag ook het hof te weinig bewijs voor een veroordeling. Het Openbaar Ministerie had in hoger beroep tien jaar en drie maanden cel geëist tegen Brian P. (38) en acht jaar en zeven maanden tegen zijn broer Cor P. (43). Eigenlijk wilde het OM hogere straffen eisen, maar dat was door eerdere veroordelingen niet mogelijk.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bureau Discriminatie.nl heeft de afgelopen weken "vele honderden klachten" ontvangen over het optreden van zangeres Sophie Straat op het festival Best Kept Secret. Dat meldt directeur Jerrol Marten donderdag aan het ANP. Hij kon niet direct melden wat de exacte strekking van de klachten is. Discriminatie.nl is momenteel aan het bedenken wat het met de klachten gaat doen.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Roland de Groot, een van de bekendste decorontwerpers van Nederland, is donderdag benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Dit is een van de hoogste civiele onderscheidingen van Nederland. De 86-jarige ontwerper en artdirector kreeg de onderscheiding vanwege zijn "exceptionele bijdrage aan de Nederlandse en internationale televisie- en filmindustrie". Het erelintje werd uitgereikt door burgemeester Ton Heerts van Apeldoorn, waar de ontwerper woont.
12 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten is donderdagochtend van de Euromast abgeseild. Haar actie trok veel bekijks, zowel van het publiek als van de binnen- en buitenlandse media.
13 uur geleden