'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema, heeft een pro-Palestijnse demonstratie bij de Stopera ontbonden, meldt een ANP-verslaggever ter plaatse. De politie riep de ruim honderd demonstranten op het gebied te verlaten, anders zou er geweld worden gebruikt. De mobiele eenheid was aanwezig om hen weg te drijven, maar heeft niet ingegrepen.
51 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Defensieminister en vicepremier Dilan Yeşilgöz (VVD), buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) en minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) waren woensdagavond bij een herdenking voor de slachtoffers van de aanval van Hamas op Israël. De herdenking vond plaats in een synagoge in Amsterdam en werd georganiseerd door de Israëlische ambassade en het Centraal Joods Overleg.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komende twee jaar is zo ongeveer alle vrijgekomen ICT-capaciteit bij de Belastingdienst nodig voor de nieuwe vermogenswinstheffing en enkele andere belastingaanpassingen die het kabinet wil doorvoeren. Dat heeft staatssecretaris Eelco Eerenberg woensdag in een debat over de fiscus gezegd. Het kabinet waarschuwde al eerder dat het instellen van een heffing over winst uit spaargeld, aandelen en vastgoed in box 3 veel vraagt van de uitvoeringsorganisatie. "Dat gaat hobbelig worden", zei de D66-bewindsman nog maar eens.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt een wet die veroordeelden kan verplichten een alcoholmeter te dragen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die een alcoholverbod hebben gekregen, omdat zij met te veel drank op achter het stuur zaten.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op openbare plekken door heel Nederland vinden woensdagavond pro-Palestijnse betogingen plaats. Het is woensdag exact drie jaar geleden dat Hamas een grote aanval uitvoerde op Israël, waarbij meer dan 1200 mensen omkwamen. Na die aanval sloeg het Israëlische leger terug, waardoor naar schatting ruim 70.000 mensen in Gaza werden gedood.
2 uur geleden
KATWIJK (ANP) - Het herstel van de vorig jaar ingestorte oever van het Valkenburgse Meer laat nog zeker een jaar op zich wachten. Het was de bedoeling dat het bedrijf dat zand wint uit het meer dit najaar een nieuwe waterkering zou aanleggen, maar de voorbereidingen nemen meer tijd in beslag. "Naar verwachting is de waterkering niet eerder dan eind 2027 gerealiseerd", aldus de provincie Zuid-Holland, die het uitstel zegt "te betreuren".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komende jaren zullen er flink meer Chinese cyberaanvallen plaatsvinden, verwachten de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Om organisaties daarvoor te behoeden kwamen de diensten woensdag met een cyberadvies.
3 uur geleden