'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - GroenLinks-PvdA wordt de grootste fractie in de Rotterdamse gemeenteraad en lost daarmee Leefbaar Rotterdam af. De partij krijgt 11 zetels. Dat zijn er 2 meer dan vier jaar geleden. Ook Leefbaar Rotterdam krijgt 11 zetels, een winst van 1, maar met een kleiner aantal stemmen, meldt de ANP Verkiezingsdienst.
59 minuten geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft woensdagavond (lokale tijd) op Curaçao een bijeenkomst bezocht waar met verschillende burgers werd gesproken over de geopolitieke situatie rondom Venezuela en de spanningen die dat heeft opgeleverd op het eiland. De koning luisterde, samen met staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties), naar verschillende verhalen over 3 januari van dit jaar.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks en D66 groeien in Nijmegen, blijkt uit de voorlopige uitslag die de ANP Verkiezingsdienst heeft gemeld. GroenLinks gaat van 9 naar 11 zetels, D66 van 6 naar 7.
1 uur geleden
ALMERE (ANP) - In Almere winnen Forum voor Democratie en JA21 bij de gemeenteraadsverkiezingen, blijkt uit de voorlopige uitslag van de Verkiezingsdienst van het ANP. FVD gaat van 2 naar 4, en JA21 komt met 4 zetels nieuw in de raad. In 2022 deed de pas opgerichte partij nog niet mee. De PVV verliest en gaat van 5 naar 4.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - GroenLinks-PvdA heeft in Utrecht 14 zetels gekregen. Daarmee is de fusiepartij de grootste partij. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag gemeld door de ANP Verkiezingsdienst. Sinds 2022 bezetten de partijen samen 13 zetels.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - GroenLinks-PvdA is met 13 zetels de grootste partij geworden in Eindhoven. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag, gemeld aan de ANP Verkiezingsdienst. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen waren de partijen samen goed voor 14 zetels. CDA wint 3 zetels en komt uit op 9.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - In Groningen heeft GroenLinks-PvdA 2 zetels verloren in de gemeenteraad. De partij gaat van 15 naar 13 zetels maar blijft veruit de grootste.
1 uur geleden