'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Boeren kunnen langer nadenken of ze minder koeien willen houden en daarvoor subsidie willen ontvangen. De subsidieregeling daarvoor zou eigenlijk eind deze maand sluiten, maar het ministerie verlengt deze tot eind januari 2027. De afgelopen maanden hebben slechts 42 boeren zich aangemeld, waarmee 700 koeien minder gehouden worden.
35 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Vervoersbedrijf RET laat in een verklaring weten erg geschrokken te zijn van de kop-staartbotsing van twee trams op de Erasmusbrug. "We hebben de beelden zien langskomen en zijn erg geschrokken. We leven mee met de slachtoffers en de aanwezige reizigers."
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Op de Erasmusbrug in Rotterdam zijn twee trams op elkaar gebotst. Daarbij zijn achttien mensen gewond geraakt, van wie twee zwaargewond, meldt de veiligheidsregio.
2 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Tata Steel moet voor de tweede keer in een maand tijd een boete van 100.000 euro betalen, omdat het staalbedrijf rauwe kooks heeft geproduceerd. Daarbij komen stoffen vrij die schadelijk zijn voor mens en milieu. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft in de afgelopen jaren al drie keer een zogeheten last onder dwangsom opgelegd aan Tata Steel, om zo te proberen het ontstaan van rauwe (ongare) kooks te stoppen.
2 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Er is een 18-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor mogelijke betrokkenheid bij het dodelijke schietincident dinsdagavond nabij de Vierdaagsefeesten in Nijmegen. Dat meldt de politie. De omgeving is woensdagochtend nog steeds afgezet voor forensisch onderzoek.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de eerste helft van dit jaar zijn in Nederland voor het eerst minder aanslagen met explosieven geregistreerd, meldt de werkgroep Offensief tegen Explosies. In de eerste zes maanden van 2026 waren er 581 explosies of pogingen daartoe bij huizen, bedrijfspanden en voertuigen. Dat zijn er 124 minder dan dezelfde periode een jaar eerder. Het Offensief ziet voor het eerst sinds de start van het initiatief in 2024 een daling van het aantal gerichte explosies.
7 uur geleden
HEERHUGOWAARD (ANP) - De burgemeester van Dijk en Waard heeft dinsdag opdracht gegeven voor de sluiting van een bedrijfspand in Heerhugowaard voor zes maanden. Op 1 juni viel daar een dodelijk slachtoffer door een schiet- en steekpartij. Twee verdachten werden daarvoor aangehouden, meldt de gemeente.
16 uur geleden