'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HOORN (ANP) - De politie zoekt nog naar antwoorden in de zaak van de 16-jarige jongen die vorige maand in Den Hoorn is doodgestoken. Ook is bij de politie niet duidelijk waarom de jongen uit Delft die avond op donderdag 22 januari bij de Spoorplaats in Den Hoorn was.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - Friesland, Groningen en Drenthe moeten dinsdag nog meer dan de andere provincies rekening houden met gladheid. Het KNMI waarschuwt die drie provincies daarvoor met code oranje van dinsdag 22.00 tot woensdag 10.00 uur. Op Zeeland na geldt voor de rest van het land vanaf dinsdagochtend waarschuwingscode geel.
6 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - De tienerjongen die donderdag in Zweden werd opgepakt voor betrokkenheid bij de schietpartij bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn op 16 januari wordt in zijn thuisland vervolgd. Dat meldt het Openbaar Ministerie.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Syrische minderheden als alawieten, druzen en Koerden moeten betere asielbescherming krijgen van de Nederlandse regering, omdat zij ook na de machtsovername in Syrië slachtoffer zijn van gericht geweld. Dat vindt VluchtelingenWerk Nederland.
8 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - De Amsterdamse afvalverwerker AEB moet maximaal 280.000 euro betalen als het bedrijf weer te veel schadelijke stoffen uitstoot. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft een last onder dwangsom opgelegd, die in delen wordt geïnd als het bedrijf opnieuw de regels overtreedt. Het Afval Energie Bedrijf (AEB) in het Westelijk Havengebied van Amsterdam heeft in 2024 en 2025 meerdere keren de normen voor de uitstoot van dioxine overschreden.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB), Eddo Verdoner, wil actief in gesprek met universiteiten over het rapport van de Taskforce Antisemitismebestrijding, waarvan hij zelf ook lid was. Het is belangrijk dat de onderwijsinstellingen "een stap naar voren doen" en achter de Joodse studenten en medewerkers gaan staan die zich onveilig voelen, vindt Verdoner. "Het moet dus niet iets eenmaligs zijn, maar een continu proces waarin universiteiten ervoor zorgen dat het sociale klimaat veiligheid biedt voor iedereen."
10 uur geleden
LONDEN (ANP) - Model Yfke Sturm heeft spijt van haar contact met Jeffrey Epstein. Ze zegt dat met de kennis van nu haar "eerdere betrokkenheid een ernstige inschattingsfout was". Dat laat de Nederlandse maandag weten in een schriftelijke verklaring aan RTL Boulevard. Afgelopen week werd bekend dat haar naam in zeker honderden nieuwe vrijgegeven documenten in de zogenaamde Epstein-files was opgedoken.
10 uur geleden