'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De roman Narcis van Judith Fanto heeft dit jaar de NS Publieksprijs gewonnen. Dat werd donderdagavond bekendgemaakt in het programma EenVandaag. Fanto kreeg 34 procent van de ruim 131.000 uitgebrachte stemmen. Het was de eerste maal dat de schrijfster genomineerd was voor de prijs, die voor de 25e keer werd uitgereikt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat vanaf 2030 jaarlijks 22 miljoen euro investeren in de sociale advocatuur. Dat meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid, D66) donderdag in een Kamerbrief. Het geld is bedoeld om het tekort aan opleidingsplekken op te lossen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) van de twaalf provincies en diverse maatschappelijke organisaties maken zich "grote zorgen over de politieke situatie in Den Haag". "Na jaren stilstand, waardoor problemen zijn blijven liggen, snakt het land naar oplossingen", stellen zij in een gezamenlijke verklaring.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Medewerkers in het hoger beroepsonderwijs gaan 3,5 procent meer verdienen, meldt vakbond CNV. Met andere vakbonden en de Vereniging Hogescholen zijn afspraken gemaakt voor een nieuwe cao voor volgend jaar. De loonstijging geldt vanaf 1 maart. Ook krijgen voltijdswerknemers in februari een eenmalige uitkering van 375 euro bruto.
5 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol celstraffen tot twintig jaar geëist tegen vijf mannen en een vrouw voor hun bijdrage aan de poging tot moord op de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi in zijn woonplaats Haarlem, in de nacht van 5 op 6 juni 2024. Het OM ziet de zes verdachten als moordcommando die voor geld bereid waren het slachtoffer te doden.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) eist twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen een 40-jarige man uit het Limburgse Herten voor het online misbruiken van 245 minderjarige meisjes. De man, Bas P., wordt ervan verdacht sommige meisjes ertoe te hebben gedwongen om vergaande seksuele handelingen voor de camera te verrichten. Hij zou die beelden ook hebben verspreid.
9 uur geleden
HAARLEM (ANP) - "Jullie hebben mij de eenzaamheid ingestuurd." Dit zei de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi donderdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol tegen de verdachten die terechtstaan voor een poging hem te vermoorden in zijn woonplaats Haarlem. Het slachtoffer woont de zaak bij met persoonsbeveiliging.
10 uur geleden