'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROERMOND (ANP) - De politie heeft een foto vrijgegeven van Daniel B. De Duits-Poolse man zit vast voor het doden van de 66-jarige Paul Vossen in het Limburgse Herkenbosch. Politie en justitie vermoeden dat hij ook betrokken is bij de vermissing van zijn moeder. Met het vrijgeven van zijn foto hopen ze dat mensen zich melden met meer informatie over wat er met haar is gebeurd.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft een pauze ingevoerd in het maken van beslissingen over asielaanvragen van Iraniërs. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het stilleggen van besluiten betekent dat Iraanse vluchtelingen niet gedwongen worden teruggestuurd naar Iran.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het reisadvies voor Cyprus is geel geworden. Daarmee maakt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken duidelijk dat er risico's zijn voor mensen die naar het land afreizen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Advocaten mogen weer een laptop en een mobiele telefoon meenemen als ze cliënten in de gevangenis opzoeken. Dat meldt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) na overleg met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Het nieuwe toegangsbeleid treedt naar verwachting na de zomer in werking.
9 uur geleden
ALMERE (ANP) - Gemeenteraadsleden uit Almere zijn geschokt door de verdenking tegen hun 66-jarige oud-collega Jan B. Maandagochtend werd bekend dat hij ervan wordt verdacht twee kinderen, van 2 en 13 jaar, onzedelijk te hebben betast. Het 2-jarige kind zou hij hebben betast op de eerste dag dat hij als invalkracht op een Amsterdams kinderdagverblijf werkte.
11 uur geleden
ALMERE (ANP) - De 66-jarige verdachte van het onzedelijk betasten van twee kinderen was van 2022 tot februari 2025 gemeenteraadslid voor 50PLUS in Almere. Dat bevestigen ingewijden. Eerder, van 2006 tot 2010, was hij daar raadslid voor de SP.
12 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - De Nederlandse sterrenchef Nick Bril had te veel alcohol in zijn bloed toen hij hulpkok Joe Claridge overreed. Uit deskundige berekeningen op verzoek van de rechtbank van Antwerpen blijkt dat hij tussen 1,52 en 1,91 promille alcohol in zijn bloed had. Dat meldt persbureau Belga maandag in een verslag van de rechtszaak. De wettelijk toegestane limiet is 0,5 promille. De advocaten van Bril blijven erbij dat hij niet dronken was.
12 uur geleden