'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
LEEUWARDEN (ANP) - Friesland gaat het makkelijker maken voor inwoners om een provinciaal raadgevend referendum te organiseren. Onder meer het aantal handtekeningen dat nodig is om een volksraadpleging te organiseren, gaat omlaag. Ook wordt in de nieuwe regels die het provinciebestuur heeft vastgesteld de opkomstdrempel gewijzigd van 40 naar 30 procent van de kiesgerechtigden.
51 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De rechtszaak over een zogeheten bangalijst die is verspreid binnen een studentencorps in Utrecht, loopt vertraging op. De rechtbank in Utrecht zou de zaak volgende week behandelen, maar die zitting gaat niet door. Het proces moet namelijk worden overgenomen door de rechtbank in Gelderland.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Enkele duizenden werknemers in het openbaar vervoer hebben het werk neergelegd, meldt vakbond FNV. De vakbonden organiseren woensdag een landelijke staking in het openbaar vervoer tegen de kabinetsplannen rondom sociale zekerheid. Het gaat om een eerste indicatie van de grootste vakbond van Nederland. Ook andere vakbonden, zoals CNV, doen mee aan de actie.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitstoot van broeikasgassen was in het tweede kwartaal van 2026 iets hoger dan een jaar eerder. Dat melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM op basis van voorlopige cijfers.
3 uur geleden
HEERENVEEN (ANP) - De meeste bussen van Arriva rijden woensdag niet als gevolg van de landelijke staking in het openbaar vervoer. Het vervoersbedrijf probeert de normale dienstregeling zoveel mogelijk in stand te houden. Er rijden woensdag de hele dag geen treinen van Arriva.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS-stations zijn leeg woensdagochtend vroeg vanwege de landelijke 24-uursstaking. Op Utrecht Centraal is het uitgestorven, ziet een ANP-verslaggever. Er zijn daar slechts enkele NS-medewerkers. Ook op Amsterdam Centraal is het stil. Alleen luchthaven Schiphol is wel beperkt bereikbaar.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie houdt de grenzen met België en Duitsland scherp in de gaten sinds de invoering van het vuurwerkverbod, zegt Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk bij de politie, tegen De Telegraaf. "Deze inspanningen rond de grensregio's gaan ons veel opleveren. Als je gericht zoekt, ga je meer vinden."
8 uur geleden