'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Een Nederlands reddingsteam gaat naar Venezuela voor hulp na de aardbevingen die het land hebben getroffen. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het Urban Search and Rescue-team gaat die kant op met reddingswerkers, honden en materieel. Venezuela heeft Nederland gevraagd om hulp.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij een toekomstige pandemie zal het kabinet zich niet alleen laten adviseren door virologen en medici, maar ook door experts die de maatschappelijke impact van maatregelen als lockdowns kunnen inschatten. Dat valt te lezen in het Landelijk Crisisplan Infectieziekten dat het kabinet naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In de nieuwe crisisstructuur wordt het Maatschappelijk Impact Team (MIT) een van de vaste adviseurs van het kabinet.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere partijen blijven kritisch over het plan van minister Sophie Hermans (VVD) voor het verbeteren van vrouwengezondheid. De gezondheidsminister publiceerde donderdag de uitwerking ervan, maar volgens Lisa Vliegenthart van PRO en Sarah Dobbe ontbreken het geld en de concrete aanpak om de problemen echt aan te pakken.
15 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor zeven landen in het Midden-Oosten aangepast, waardoor mensen daar grotendeels weer naartoe kunnen. Dat gebeurde na de voorlopige vredesdeal tussen de Verenigde Staten en Iran over het conflict in het Midden-Oosten. De situatie kan echter snel verslechteren, waarschuwt het ministerie.
42 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De lonen van defensiepersoneel stijgen op 1 september met 6,5 procent. Begin 2028 worden de salarissen nog eens 2 procent hoger, heeft staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) afgesproken met vakbonden. Ook beloningen voor missies en onregelmatig werk gaan omhoog.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland (PRO) wil geen voorkeur uitspreken over de toekomst van Moerdijk. "Die vraag vind ik te makkelijk," zegt Kamerlid Ani Zalinyan als andere Kamerleden van zowel oppositie als coalitie er in een debat over doorvragen. "Het helpt niet om te debatteren over behoud of niet. Dat kunnen we allemaal niet beloven." Het Kamerlid wil wel dat er "snel duidelijkheid" komt over het vervolgproces.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het provinciebestuur van Gelderland houdt vast aan stroken van 500 meter rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden waarin de stikstofuitstoot fors omlaag moet. In die zones komt onder meer een verbod op nieuwe veehouderijen en moeten boeren inzetten op stalinnovaties om hun uitstoot omlaag te krijgen.
1 uur geleden