'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Hoofdredacteur Joost Niemöller gaat weg bij omroep Ongehoord Nederland. De omroep laat op de website weten dat ON! en Niemöller hebben besloten de samenwerking per direct te beëindigen.
1 minuut geleden
OVERASSELT (ANP) - Een arrestatieteam van de politie heeft waarschuwingsschoten gelost in de Gelderse plaats Overasselt. Daar vond eerder in de nacht een schietpartij plaats, waarbij een dode viel en twee agenten gewond raakten.
1 minuut geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zeker 49 opiniestukken die de afgelopen maand in een aantal grote Nederlandse dagbladen verschenen, zijn volledig door AI geschreven. Dat meldt het nieuwsplatform AI Report van techjournalist Alexander Klöpping op basis van eigen onderzoek. Het gaat om een vijfde van het aantal opiniestukken dat is onderzocht.
1 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - Door een schietincident in het Gelderse Overasselt is een persoon overleden, meldt de politie. Twee politieagenten raakten gewond en zijn naar het ziekenhuis gebracht. Er zijn meerdere aanhoudingen verricht.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft vijf nieuwe plekken in Nederland aangewezen waar versneld duizenden woningen moeten komen. In delen van Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert moeten tot en met 2035 rond de 30.000 woningen daardoor sneller af zijn, meldt woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan aan de Tweede Kamer. Met extra geld om die woningen bereikbaar te maken komt ze niet.
6 uur geleden
DE BILT (ANP) - Jade Kops, de influencer die in april op 19-jarige leeftijd overleed aan kanker, krijgt een storm naar zich vernoemd. De tiende storm van het komende najaar en winter gaat Jade heten. Het KNMI heeft dat afgesproken met het Britse Met Office en het Ierse Met Éireann. Samen maken ze de jaarlijkse lijst met stormnamen voor het Noordzeegebied.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De drinkwaterbedrijven die de Maas als bron voor hun productie gebruiken, hebben het Rijk opnieuw opgeroepen om te zorgen voor betere bescherming van de waterkwaliteit. Hoewel de vereniging van rivierwaterbedrijven (RIWA) al jaren pleit voor meer internationale samenwerking en meer grip op de lozing van schadelijke stoffen in de bijna 1000 kilometer lange rivier, ziet directeur Maarten van der Ploeg weinig verbetering.
6 uur geleden