'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
KESTEREN (ANP) - De politie heeft donderdagavond zeven personen aangehouden bij een protest tegen een azc in het Gelderse dorp Kesteren. Drie mensen werden gearresteerd voor wederspannigheid, ofwel fysiek verzet bij een aanhouding. Vier aanhoudingen hielden verband met vuurwerk.
57 minuten geleden
KESTEREN (ANP) - De Mobiele Eenheid heeft in het Gelderse dorp Kesteren ingegrepen tijdens een azc-protest nadat er vuurwerk werd afgestoken. Dat zag een ANP-verslaggever. Een handvol personen is door de ME in busjes meegenomen. Een week eerder waren er rellen in het naburige dorp Opheusden, daarbij werden veertien mensen gearresteerd.
2 uur geleden
TERNEUZEN (ANP) - Enkele tientallen mensen zijn naar het gemeentehuis van Terneuzen gekomen om te protesteren tegen het voorstel asielzoekers op te vangen in een voormalig pand van Neckermann in de Zeeuwse stad. In het pand zouden maximaal tweehonderd asielzoekers moeten worden opgevangen, maar de tegenstanders zien dat niet zitten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijver Sjoerd Kuyper heeft de Gouden Griffel 2026 gewonnen voor zijn boek Maantje verhuist de zee. Dat heeft boekenkoepel CPNB donderdag officieel bekendgemaakt. Kuyper overleed dinsdag op 74-jarige leeftijd, maar ontving daarvoor nog de prijs in het bijzijn van zijn vrouw en uitgever. De schrijver werd op zijn ziekbed verrast met bloemen en taart door zijn kleinkinderen.
5 uur geleden
TER APEL (ANP) - Beide nachtopvanglocaties voor asielzoekers die nog niet bij Ter Apel naar binnen kunnen, waren in de nacht van woensdag op donderdag vol. Dat meldt het Rode Kruis, dat de locaties in Warffum en Zuidwolde draaiende houdt. Op beide plekken kunnen honderd personen overnachten. Bij een verdere toename moeten asielzoekers mogelijk buiten op het veldje voor Ter Apel slapen.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag een celstraf van vijftien jaar en negen maanden en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 55-jarige Dennis van E., voor de moord op zijn ongeboren kind en de fatale mishandeling van de moeder daarvan, de 32-jarige Braziliaanse Patricia Oliveira dos Santos. De zaak is bekend geworden als de 'abortusmoord'. Volgens justitie heeft Van E. gedwongen tot een geïmproviseerde abortus, met dodelijk gevolg voor moeder en kind. "Waarom? Omdat hij geen vader van een jongen wilde zijn. Daarvoor moest alles wijken", aldus het OM.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hulporganisaties blijven pleiten voor de medische evacuatie van gewonde of zieke kinderen uit Gaza naar Nederland. In de regio is volgens hen onvoldoende capaciteit om de Palestijnen te helpen. Het kabinet besloot vorige week niet opnieuw tot evacuatie over te gaan, maar extra te investeren in de zorg in de regio.
6 uur geleden