'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De politie vergoedt de apparatuur van de fotograaf die zaterdag op het Malieveld bij een politieactie in het water belandde. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van Omroep West. Op beelden die tijdens de rellen op het Malieveld rondgingen, was te zien dat de Spaanse fotograaf door een agent in het water werd geduwd.
48 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Duikers die op zoek waren naar het wapen dat werd gebruikt bij de dodelijke schietpartij vrijdag in Amsterdam-Noord hebben een vuurwapen gevonden. Bronnen binnen de politie meldden eerder dat de verdachte zijn wapen in het IJ had gegooid. Politie Amsterdam gaat ervan uit dat er geen verdere verdachten zijn.
2 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De provincie Noord-Holland wil "duidelijke afspraken" maken over de verduurzaming van Tata Steel, maar daarvoor is meer tijd nodig. De provincie, het Rijk en het staalbedrijf hadden afgesproken om dit voor 30 september 2026 te doen. Die deadline wordt echter een halfjaar opgeschoven, naar 1 maart 2027.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die vrijdag werd doodgeschoten op de NDSM-kade in Amsterdam-Noord is een medewerker van Justitieel Complex Zaanstad. Dat bevestigt een woordvoerder van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Bronnen binnen de politie melden dat het gaat om een voormalig leidinggevende van de gevangenis, die daar nu nog werkzaam is.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De persoon die vrijdagmiddag op een terras op de NDSM-Kade in Amsterdam-Noord werd neergeschoten, is overleden. Dat meldt de politie. Een verdachte zit vast.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De spoorblokkade door klimaatactivisten van Extinction Rebellion bij Utrecht Centraal raakte ongeveer 49.000 reizigers, meldt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur) op basis van een inschatting door de NS. De directe kosten bedragen zeker 100.000 euro. Het gaat daarbij om schade voor ProRail, kosten voor extra beveiliging en inkomsten die de NS misliep.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Rijn gaat de komende twee weken dalen tot een nieuw laagterecord, volgens een prognose van Rijkswaterstaat. De organisatie verwacht dat het waterpeil van de rivier bij Lobith, waar hij Nederland binnenstroomt, daalt van de huidige 6,20 meter naar rond de 6 meter boven NAP op 8 oktober. De vrijdag ingestelde maatregel voor eenrichtingsverkeer op de IJssel blijft waarschijnlijk nog in elk geval tot die datum in stand, zegt een woordvoerder. De IJssel is een aftakking van de Rijn.
5 uur geleden