'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Rondom de situatie van de twee vermiste Nederlanders door de overstromingen in Nepal en China is er niets veranderd, melden het ministerie van Buitenlandse Zaken en de organisatie Namens de Familie dinsdag desgevraagd. Het ministerie biedt nog steeds consulaire bijstand aan nabestaanden "zolang dat nodig is", zegt een woordvoerder.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ov-staking van komende woensdag gaat niet over het ov, benadrukt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat). "De bonden willen met acties graag hun argumenten kracht bijzetten. En dat is hun goed recht", zegt ze in een verklaring. "Maar dit treft mensen die naar bijvoorbeeld werk, familie of school moeten."
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Peter van der Vorst heeft besloten om DPG Media te verlaten. Van der Vorst was sinds 2019 actief als directeur content van RTL Nederland. RTL Nederland werd in 2025 officieel overgenomen door DPG Media, waarna Van der Vorst zich richtte op de samenwerking tussen de Nederlandse en Vlaamse tv-zenders en streamingplatforms.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leesvaardigheid onder Nederlandse jongeren is opnieuw hard gedaald. Dat blijkt uit het PISA-onderzoek, dat eens per drie jaar wordt uitgevoerd naar de basisvaardigheden van 15-jarige scholieren uit tientallen landen. Het niveau bij natuurwetenschappen en wiskunde bleef nagenoeg gelijk.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Pindakaasvloer in het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen is na ruim acht weken opgeruimd. Het eerbetoon aan de overleden acteur, schrijver en kunstenaar Wim T. Schippers werd door 48.000 mensen bezocht, meldt het Rotterdamse museum.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gedupeerde ouders en ondernemers hebben aangifte gedaan tegen ambtenaren van het ministerie van Financiën, de Belastingdienst en de Dienst Toeslagen vanwege het achterhouden of verduisteren van bewijsmateriaal. Aanleiding zijn de berichten over de 'datakluis' met tientallen miljoenen documenten over het toeslagenschandaal, bevestigt advocaat Merijn van Leeuwen na berichtgeving door Trouw.
5 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De politie is met veel eenheden naar een Nijmeegse woonwijk gegaan na een melding van schoten. De politie heeft geen aanwijzingen dat er daadwerkelijk is geschoten, maar is "deze dagen extra alert op dergelijke meldingen".
14 uur geleden