'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol celstraffen tot twintig jaar geëist tegen vijf mannen en een vrouw voor hun bijdrage aan de poging tot moord op de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi in zijn woonplaats Haarlem, in de nacht van 5 op 6 juni 2024. Het OM ziet de zes verdachten als moordcommando die voor geld bereid waren het slachtoffer te doden.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) eist twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen een 40-jarige man uit het Limburgse Herten voor het online misbruiken van 245 minderjarige meisjes. De man, Bas P., wordt ervan verdacht sommige meisjes ertoe te hebben gedwongen om vergaande seksuele handelingen voor de camera te verrichten. Hij zou die beelden ook hebben verspreid.
3 uur geleden
HAARLEM (ANP) - "Jullie hebben mij de eenzaamheid ingestuurd." Dit zei de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi donderdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol tegen de verdachten die terechtstaan voor een poging hem te vermoorden in zijn woonplaats Haarlem. Het slachtoffer woont de zaak bij met persoonsbeveiliging.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Als ze mij mijn verhaal hadden laten doen, dan was ik waarschijnlijk niet in hoger beroep gegaan", zei Fouad L. donderdag aan het begin van de zaak. De 35-jarige L. werd vorig jaar februari veroordeeld tot een levenslange celstraf, omdat hij op 28 september 2023 in Rotterdam zijn buurmeisje Romy (14), haar moeder Marlous (39) en geneeskundedocent Jurgen Damen (43) doodschoot. L. stichtte ook brand in zijn woning en in het Erasmus MC.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vrienden van Amstel LIVE en Amstel LIVE in de Kroeg hebben te maken met een datalek. In totaal gaat het om 128.000 e-mailadressen, laat een woordvoerder desgevraagd weten aan het ANP. Het lek vond plaats bij Cloudbear, een leverancier van onderzoeksbureau Abbi Insights, dat voor beide evenementen bezoekersonderzoek uitvoert.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als asielzoekers gerichte begeleiding krijgen, is de kans groot dat ze een baan weten te vinden. In vijf gemeenten is daar een proef mee gedaan. Van de ruim vijfhonderd deelnemende asielzoekers vond bijna de helft werk. Die baan wisten ze vaak ook te houden, de uitval bleef beperkt, concludeert kennisinstituut Platform31.
5 uur geleden
DRESDEN (ANP) - In Duitsland is een bestelbusje met 1260 kilo zwaar vuurwerk in het laadruim tegengehouden. De bestuurder daarvan was vanuit Tsjechië op weg naar Nederland. De man, een 44-jarige Tsjech, had daar niet de juiste vergunningen voor. Hij is gearresteerd en zit voorlopig vast, meldt de Duitse douane.
6 uur geleden