'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ziet dat de snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) de risico's op phishing en cyberaanvallen vergroot. De privacywaakhond van de overheid adviseert organisaties om "nu in actie te komen" om hun digitale veiligheid op orde te brengen. Alleen dan kunnen organisaties volgens de toezichthouder gegevens beschermen tegen steeds geavanceerdere vormen van cybercriminaliteit.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De gemeente Rotterdam bereidt zich voor op de WK-wedstrijd Frankrijk-Marokko van donderdag. "We hopen dat het een voetbalfeest wordt en staan in nauw contact met politie, gemeenschappen en buurtvaders", aldus een woordvoerder.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 25-jarige Efe Y., die wordt verdacht van het doodschieten van twee tieners op 1 januari in het Piet Wiedijkpark in Amsterdam, wordt nog deze week voor observatie opgenomen in het Pieter Baan Centrum. Hij heeft toegezegd daaraan mee te werken, meldde het Openbaar Ministerie woensdag in de rechtbank in Amsterdam.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koningin Máxima opent op 25 juli WorldPride in het Vondelpark in Amsterdam, heeft de Rijksvoorlichtingsdienst gemeld. De hoofdstad is voor de eerste keer gaststad van het evenement.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NS en ProRail komen met voorstellen voor maximumaantallen demonstranten en maximale hoeveelheden geluid bij protesten op stations. Dat staat in een document dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft gepubliceerd. Ze kijken per station ook naar een "geschikte demonstratielocatie" waar reizigers minder last hebben van een protest.
9 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Dat provincies en vervoerregio's een landelijke leeftijdskorting in bus, tram en metro voor 65-plussers afschaffen is teleurstellend, vindt SeniorenNetwerkNL. "Voor veel ouderen is het openbaar vervoer geen luxe, maar een noodzakelijke voorziening om zelfstandig te blijven, vrijwilligerswerk te doen, mantelzorg te verlenen of sociale contacten te onderhouden", aldus de organisatie met, naar eigen zeggen, een achterban van 170.000 leden.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Kinderen van 4 tot en met 11 jaar reizen vanaf volgend jaar onder begeleiding gratis met het openbaar vervoer in heel Nederland. Dat meldt DOVA, een samenwerkingsverband van provincies en regio's die hierover gaan. De organisatie maakt daarnaast bekend dat een landelijke korting voor alle mensen vanaf 65 jaar en ouder in bus, tram en metro stopt op 1 januari volgend jaar. Dit is tegen het zere been van ouderenorganisaties.
12 uur geleden