'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in 2025 een record aan crimineel vermogen in beslag genomen. Het gaat om 433 miljoen euro aan geld en goederen. Het is het vierde jaar op rij dat de cijfers zijn gestegen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zoek- en reddingsteams hebben bij het Indonesische eiland Sulawesi een boot met dertien opvarenden, onder wie vier Nederlandse toeristen, teruggevonden. De Nederlandse opvarenden zijn ongedeerd, bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa).
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat is zaterdag begonnen met handhaven op het vrachtwagen- en touringcarverbod op de Merwedebrug op snelweg A27 bij Gorinchem. De eerste detectiecamera die het mogelijk maakt overtreders te identificeren, is in de nacht van vrijdag op zaterdag geïnstalleerd in de zuidelijke rijrichting en in gebruik genomen, meldt een woordvoerder van Rijkswaterstaat.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen hebben vrijdagavond rond 22.30 uur meldingen gemaakt van een vuurbol vanuit verschillende regio's in Nederland op sociale media.
11 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Nederlandse ambassade in Parijs raadt Nederlanders in Frankrijk aan goed voorbereid op pad te gaan vanwege de natuur- en bosbranden die op verschillende plekken in het land woeden. Zo doen toeristen er goed aan om hun reis- en zorgverzekering te controleren op de dekking bij natuurrampen en is het handig om flessen water en een powerbank achter de hand te hebben.
17 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De familie van de 18-jarige Jahfairel die dinsdag in Nijmegen werd doodgeschoten, vindt het "onbegrijpelijk" dat burgemeester Hubert Bruls van de Gelderse stad "vooruitloopt op een strafrechtelijk onderzoek dat nog in volle gang is". Bruls stelde vrijdag dat aan de schietpartij het nodige is voorafgegaan en dat het "geen willekeurig geweld" was.
17 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Na vier dagen hebben 42.137 deelnemers aan de Nijmeegse Vierdaagse de finish bereikt, meldt de organisatie. Zij krijgen allemaal het felbegeerde Vierdaagsekruisje. Op de laatste dag vielen nog 313 mensen uit of verschenen niet aan de start. Vorig jaar bereikte een recordaantal van 42.777 mensen de eindstreep.
18 uur geleden