'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De politie heeft nieuwe beelden vrijgegeven van de verdachte van een vermoedelijke vergismoord in 2022 in Rotterdam. Op een terras aan het Tiendplein in het centrum van de stad werd vier jaar geleden de 30-jarige Jaison Baptista Lopes Sanches doodgeschoten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil voor een stof tegen rhesusziekte bij baby's minder afhankelijk worden van de VS. Bloedbank Sanquin gaat met andere Europese organisaties samenwerken om geneesmiddelen met bepaalde antistoffen op de Europese markt te brengen. "Er is in totaal 8,8 miljoen euro subsidie ter beschikking gesteld voor een meer weerbare bloedvoorziening", schrijft minister Sophie Hermans van Volksgezondheid (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Herman Koch lijdt aan de ziekte van Parkinson. Dat vertelde de schrijver van onder meer de bestseller Het Diner maandagavond in de talkshow van Eva Jinek op NPO 1. Parkinson is een progressieve hersenziekte waarbij een tekort aan de stof dopamine ontstaat en patiënten moeite krijgen met bewegen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil nog altijd niet uitsluiten dat gemeenten op grond van de spreidingswet verplicht worden om asielzoekers op te vangen, een eis die JA21 stelt aan steun voor het belastingplan voor volgend jaar. "Daar zijn we niet uitgekomen", zei partijleider Joost Eerdmans na afloop van een gesprek met premier Rob Jetten en CDA-asielminister Bart van den Brink.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten roept oppositiepartijen op de onderhandelingen over het belastingplan ook echt over de inhoud van dat plan te laten gaan. Meerdere partijen grijpen de gesprekken met het minderheidskabinet over parlementaire steun aan om andere politieke wensen op tafel te leggen.
6 uur geleden
HILVARENBEEK (ANP) - De situatie rond de dierenverzorgster van Safaripark Beekse Bergen die zaterdag gewond raakte door een panteraanval is nog steeds "precair". Dat laat de Brabantse dierentuin in een verklaring weten.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rudi Fuchs was "zonder twijfel internationaal gezien een van de meest invloedrijke museumdirecteuren van de laatste vijftig jaar". Dat zegt Rein Wolfs, directeur Stedelijk Museum Amsterdam, in een reactie op het overlijden van Fuchs.
9 uur geleden