'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Zorgministers Sophie Hermans en Mirjam Sterk willen eerst met de zorgsector praten, voordat ze besluiten nemen over bezuinigingen. VVD-minister Hermans hoopt daar de oplossingen te horen om de bezuinigingen samen te laten gaan met een kwaliteitsverbetering.
9 minuten geleden
ASSEN (ANP) - De politierechter in Assen heeft activist Jan H. (54) een celstraf van zes weken opgelegd, waarvan een maand voorwaardelijk, voor het oproepen tot grenscontroles door burgers. Deze controles hebben daarna ook daadwerkelijk plaatsgevonden. "Ik vind dat u hier over de grens bent gegaan", zei de rechter.
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag 45 dagen cel geëist, waarvan dertig voorwaardelijk, tegen activist Jan H. (54) omdat hij in juni op zijn Facebookpagina zou hebben opgeroepen tot grenscontroles door burgers. Ook eiste justitie een verbod op het plaatsen van berichten op Facebook en WhatsApp in groepen met meer dan tien deelnemers.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-premier Dick Schoof heeft de voorzittershamer van de ministerraad symbolisch overgedragen aan de nieuwe minister-president Rob Jetten van D66. Bij binnenkomst op het ministerie vroeg de partijloze oud-premier aan Jetten of alles goed was gegaan met de beëdiging van het kabinet, Jetten kon dat bevestigen. "Dat is dan een goede start," vond Schoof.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft via X Rob Jetten gefeliciteerd met zijn aanstelling als premier. "Van economie tot veiligheid - we zullen samenwerken in het belang van Nederland en heel Europa", schrijft ze.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de bordesscène van het pas beëdigde kabinet-Jetten waren maandagochtend protestgeluiden te horen van klimaatactivisten van Extinction Rebellion. Zij voerden actie bij het hek van Huis ten Bosch in Den Haag omdat zij teleurgesteld zijn in de klimaatambities van het nieuwe kabinet. Terwijl de staatssecretarissen en ministers poseerden voor de foto, waren daardoor onder andere fluitjes en alarmgeluiden te horen.
4 uur geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum in het Groningse Ter Apel zaten ook tijdens het weekeinde meer asielzoekers dan toegestaan. De totale dwangsom voor opvangorgaan COA is daardoor opgelopen tot boven de 4 miljoen euro.
4 uur geleden