'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Reinier van Zutphen stopt als Nationale ombudsman. Hij vertrekt wanneer zijn tweede termijn eindigt, op 1 april volgend jaar. De Tweede Kamer gaat een opvolger zoeken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Defensie steekt meer dan 30 miljoen euro in Intelic, een bedrijf dat software ontwikkelt voor de besturing van onbemande lucht- en grondsystemen van uiteenlopende fabrikanten. De investering is onderdeel van een samenwerkingsovereenkomst voor de duur van drie jaar.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Via giro 5125 van het Rode Kruis is ruim 1,1 miljoen euro opgehaald voor de slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela. Dat heeft de hulporganisatie vrijdag bekendgemaakt. Het gironummer werd vorige week vrijdag geopend.
6 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) sluit in Apeldoorn een spoednoodopvang voor asielzoekers voorlopig vanwege de vondst van asbest. Dat meldt de gemeente Apeldoorn.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanaf het schooljaar 2029/2030 is er nog maar één doorstroomtoets, in plaats van zes. Dat betekent dat groep 8-leerlingen in 2030 allemaal dezelfde eindtoets maken. Staatssecretaris Judith Tielen (OCW, VVD) meldt dat in een brief aan de Tweede Kamer. Al houdt ze wel een slag om de arm door te stellen dat haar besluit nog kan veranderen.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er komt een verbod op de inzet van uitzendkrachten in de vleesverwerkende industrie. Het kabinet neemt daarover naar verwachting vrijdag een besluit, bevestigen meerdere Haagse bronnen na een bericht van RTL Nieuws. Het verbod gaat medio 2028 in en moet een einde maken aan misstanden in deze sector, met name uitbuiting van arbeidsmigranten.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stichting Verleden in Zicht, die de belangen behartigt van afstandskinderen in Nederland, is blij met de excuses van het kabinet en de erkenning van het leed dat de slachtoffers is aangedaan, laat bestuurslid Frans Haven weten. Wel vindt hij de excuses rijkelijk laat.
19 uur geleden