'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
BRUSSEL (ANP) - België móet op tijd vervanging hebben voor zijn twee op hun laatste benen lopende fregatten, zegt de Belgische defensiechef. Om de gezamenlijke bouw van zes nieuwe fregatten met Nederland door te zetten, moet daarvoor een oplossing gevonden worden. "Het is voor België primordiaal om die operationele capaciteit te handhaven", stelt generaal Frederik Vansina in een interview met het ANP. "Dat is de drijvende factor."
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijfster en cabaretière Paulien Cornelisse is overleden. Ze stierf woensdag op 50-jarige leeftijd in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam aan de gevolgen van kanker, hebben haar management en uitgeverij bekendgemaakt.
8 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De tas van de man die woensdag bij de vliegbasis in Leeuwarden werd aangehouden na een bommelding, blijkt geen explosief te bevatten. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft de tas na onderzoek veilig verklaard. Dat meldt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee.
8 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De twee mannen die maandag zijn aangehouden in verband met het schietincident in Overasselt op 1 september worden donderdag voorgeleid. Beide verdachten zijn "terug te herleiden naar een plaats delict in Overasselt", zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie Oost-Nederland.
8 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een boete van 250 euro geëist tegen Koen Schuiling, voormalig burgemeester van Groningen, voor schennispleging. Schuiling (67) wordt ervan verdacht dat hij in maart 2024 masturberend achter het stuur heeft gezeten, terwijl hij tussen Hoogezand en Groningen over de A7 reed.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De militaire inlichtingendienst MIVD ziet op dit moment "geen intentie" dat Rusland snel na het einde van een oorlog in Oekraïne een conflict wil beginnen met de NAVO. Wel kan de Russische krijgsmacht na het einde van de huidige oorlog "in iets minder dan een jaar gereed zijn voor een conflict, kleinschalig, met de NAVO", waarschuwde directeur Peter Reesink van de MIVD in een briefing in de Tweede Kamer.
9 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De Koninklijke Marechaussee heeft woensdag een man aangehouden na een bommelding bij vliegbasis Leeuwarden. De man riep dat hij een bom bij zich had. Het pakket dat hij bij zich droeg, wordt door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) onderzocht. Dat bevestigt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee.
9 uur geleden