'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Tienduizenden mensen hebben in Amsterdam meegedaan met de klimaatmars, meldt de organisatie, die stelt dat er meer dan 40.000 deelnemers uit alle hoeken van de samenleving op de been waren. Dat zijn er een stuk minder dan de 85.000 die tijdens de editie in 2023 meeliepen in de mars van de Dam naar het Museumplein. De politie en gemeente zeggen geen uitspraken te kunnen doen over aantallen.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Dam in Amsterdam stroomt zaterdagmiddag vol met mensen die meedoen aan de klimaatmars, die iets voor 14.00 uur begint. Veel deelnemers hebben spandoeken of protestborden bij zich. De teksten op veel van die borden hebben betrekking op de hitterecords van afgelopen zomer, ziet een verslaggever. 'Dit was de koudste zomer van de rest van je leven', staat bijvoorbeeld op een bord van Greenpeace.
3 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - Het prentenboek Het meisje met zaadjes in het haar van Nancy Bosmans is dit jaar bekroond met de Thea Beckmanprijs. De uitreiking vond zaterdagochtend plaats in het Archeon in Alphen aan den Rijn.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dodelijke slachtoffers van het busongeluk in Zwitserland van afgelopen donderdag zijn vier vrouwen en een man. Dat meldt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Allen zijn ouder dan 70. Ze komen uit verschillende plaatsen in Nederland. Hun families zijn inmiddels geïnformeerd, aldus het ministerie.
4 uur geleden
LEIDEN (ANP) - De eerste Nederlanders die op vakantie waren met de bus die donderdag van de weg raakte in Zwitserland, zijn onderweg naar huis. Dat meldt alarmcentrale Eurocross.
5 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De Prins Bernhardsluis in Deventer is opnieuw gesloten vanwege de lage waterstand, meldt de Overijsselse gemeente. De sluis, die de IJssel verbindt met de haven in Deventer, was juist afgelopen dinsdag weer opengegaan na een sluiting van ruim vijf weken. Maar, zegt de gemeente: "Na aanvankelijk een lichte stijging van het waterpeil, is de stand weer op een kritisch punt beland."
7 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans is niet te spreken over de uitgelekte Prinsjesdagplannen. Daarin is onder meer te zien dat de koopkracht voor de meeste mensen met 0,1 procent daalt. Hoge middeninkomens en hoge inkomens zouden er 0,2 procent op achteruitgaan. "Als dat klopt, dan ben ik daar niet tevreden over", aldus de VVD-fractievoorzitter in het televisieprogramma Café Kockelmann, die vindt dat die plannen dan gerepareerd moeten worden.
15 uur geleden