'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - De 108e editie van de Nijmeegse Vierdaagse gaat dinsdagochtend van start met 45.761 wandelaars. Van de 47.000 mensen die zich hadden ingeschreven, hebben zich 1239 niet op tijd gemeld, meldt de organisatie maandag.
34 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Drie douaniers die in april werden aangehouden op verdenking van het stelen van informatie uit de systemen van hun werkgever, mogen hun strafzaak in vrijheid afwachten. Daartoe besloot de rechtbank in Rotterdam maandag op een eerste openbare terechtzitting.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat wil "zo snel mogelijk" handhaven op het verbod op vrachtverkeer voor de Merwedebrug, maar zegt dat daarvoor nog een aantal zaken nodig is. Zo moeten eerst camera's worden geplaatst, laat een woordvoerder weten. Daarna kan Rijkswaterstaat weginspecteurs met een boa-status inzetten voor de handhaving. Weginspecteurs met die status kunnen weggebruikers staande houden en boetes uitschrijven.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De vier mannen die vrijdag zijn aangehouden voor betrokkenheid bij een groot drugslab in een woonwijk in Den Haag, blijven langer vastzitten. Dat besloot de rechter-commissaris maandag. Vermoedelijk werd in het lab gewerkt aan de grootschalige productie van xtc, meldt het OM.
2 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Wandelaars kunnen hun lege blikjes en flesjes tijdens de Nijmeegse Vierdaagse achterlaten in speciale statiegeld-abri's. Voor het eerst worden deze abri's, met vakjes waarin flesjes en blikjes passen, op diverse plekken langs de route geplaatst. Ook enkele bushokjes langs de route veranderen in doneerpunten. Initiatiefnemer is Statiegeld Nederland, onderdeel van Verpact, dat verpakkingen recyclet.
2 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf geëist tegen de 30-jarige Corné H. voor het gijzelen van een aantal medewerkers in de gevangenis in Vught. H. verbleef daar op de psychiatrische afdeling na een veroordeling voor een gijzeling van vier mensen in een café in Ede in maart 2024.
4 uur geleden
LEUSDEN (ANP) - Alle 144 grafstenen van het bekladde Sovjet Ereveld in Leusden zijn schoongemaakt. De erebegraafplaats is sinds maandag weer open voor publiek. De grafstenen werden op 9 en 10 juli beklad met rechts-extremistische leuzen in rode verf. Op de begraafplaats naast het Ereveld liggen meer dan honderd Sovjetsoldaten, die tijdens de Tweede Wereldoorlog als krijgsgevangenen naar Kamp Amersfoort zijn gebracht. Velen zijn daar gefusilleerd.
5 uur geleden