'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer tussen Alphen aan den Rijn en Bodegraven ligt vanaf oktober negen maanden stil vanwege de vervanging van de spoorbrug over de Gouwe. Die is op zich veilig, maar er is "beweging geconstateerd in de landhoofden en middenpijler van de spoorbrug", aldus de NS.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de rechtbank in Utrecht demonstreren donderdagmiddag tientallen mensen tegen de vrijspraak van twee mannen (45 en 48) voor de verkrachting van een 17-jarig meisje in Nieuwegein. De veertigers werden vrijgesproken omdat volgens de rechtbank niet kon worden vastgesteld dat het minderjarige slachtoffer zich in een 'bijzonder kwetsbare positie' bevond. De actie wordt georganiseerd door de Dolle Mina's.
2 uur geleden
BREDA (ANP) - De rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft een 34-jarige man veroordeeld tot een celstraf van 27,5 jaar voor het doodschieten van een man op de Visodeweg in het Zeeuwse Ritthem in september 2024. Een andere man werd tijdens het vluchten beschoten en later zwaargewond aangetroffen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland mag de damherten in de Hoeksche Waard niet afschieten. De rechtbank heeft opnieuw geoordeeld dat de onderbouwing voor het doden van de hele populatie onvoldoende is. Vijf jaar geleden hield de rechter het afschieten van de dieren in het plattelandsgebied ook al tegen.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - Erwin van E. (62), de voormalige vloggende wijkagent uit Tilburg die verdacht wordt van het jarenlang doorspelen van vertrouwelijke informatie uit politiesystemen, komt voorlopig op vrije voeten. De rechtbank in Breda besloot donderdag zijn voorarrest te schorsen. Ook zijn vriendin en medeverdachte Kaylee van O. (24) komt met ingang van vrijdagmiddag vrij. Ze zaten sinds 8 januari vast.
4 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Dit jaar lopen 2080 vrouwen de 50 kilometer tijdens de Nijmeegse Vierdaagse. Dat komt neer op 19,9 procent van de mensen die de langste afstand wandelen. Het aandeel vrouwen dat 50 kilometer loopt, groeit al enkele jaren gestaag. De jongste wandelaarster op de langste afstand is 11, de oudste 81.
4 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - In bijna heel het zuiden van Nederland is het nu verboden om water uit sloten en beken te halen. Ook het Brabantse waterschap Aa en Maas heeft een onttrekkingsverbod ingesteld voor een groot deel van zijn werkgebied. Omliggende waterschappen in Brabant en Limburg deden dat eerder al.
7 uur geleden