'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Buschauffeurs en machinisten in het streekvervoer leggen opnieuw het werk neer vanwege vastgelopen cao-onderhandelingen. Dat hebben vakbonden FNV en CNV aangekondigd. Komende maandag en dinsdag zijn er weer landelijke stakingen.
1 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag bij de rechtbank in Amsterdam twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond (79). Volgens het OM heeft De Hond zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in uitlatingen over de zogeheten klusjesman, Michael de Jong, in de geruchtmakende Deventer moordzaak.
2 uur geledenDEN BOSCH (ANP) - Diverse overheden hebben ruim 4,5 miljoen euro bij elkaar gelegd om het aantal karakteristieke 'bakenbomen' langs de Maas flink te vergroten. Tussen Boxmeer en De Biesbosch bij Geertruidenberg moeten aan weerszijden van de rivier zo'n 1100 extra bomen komen. De provincies Noord-Brabant, Gelderland en Limburg, veertien gemeenten langs de Maas en het Rijk dragen gezamenlijk de kosten.
2 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Een aantal melkveebedrijven moet weg uit een deel van het Groene Hart, om ruimte te maken voor de natuur. Om deze boeren financieel zoveel mogelijk tegemoet te komen zonder de regels van staatssteun te overtreden, wil de provincie Zuid-Holland een volledige schadeloosstelling aanbieden. De provincie moet dan in het uiterste geval wel overgaan tot gedwongen onteigening.
3 uur geledenDORDRECHT (ANP) - De gemeente Dordrecht heeft de persoonsgegevens van ruim duizend inwoners niet goed gedeeld, beschermd en bewaard. Om overlast aan te pakken werden gegevens van mensen die dit veroorzaakten door de gemeente tussen 2018 en 2025 gedeeld met partners. Uit onderzoek blijkt nu dat die gegevens niet zorgvuldig zijn verwerkt, meldt de Zuid-Hollandse gemeente in een persbericht.
3 uur geledenUTRECHT (ANP) - De rechtbank in Utrecht heeft vier vrouwen vrijgesproken van het plegen van grafschennis op begraafplaats Rusthof bij Amersfoort. Het Openbaar Ministerie had in de zaak taakstraffen van 40 tot 200 uur geëist tegen de vrouwen die op 11 september 2021 deelnamen aan een paranormale sessie.
3 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - De rechtbank Amsterdam gaat volgens een woordvoerster aangifte doen van een geweldsincident in de zittingszaal tijdens de behandeling van een moordzaak. Dinsdag werd tijdens de zitting een 40-jarige verdachte aangevallen door een van de nabestaanden van het slachtoffer, een 30-jarige man die op 8 december 2024 is doodgestoken in de buurt van het spoorviaduct bij station Muiderpoort in Amsterdam-Oost. Een tweede nabestaande hinderde tijdens de aanval de parketpolitie.
4 uur geleden