'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
OVERASSELT (ANP) - Twee mannen uit Amsterdam zijn maandag aangehouden in verband met het schietincident in Overasselt van 1 september. De verdachten zijn 24 en 25 jaar oud, meldt de politie.
40 minuten geleden
HOUTEN (ANP) - De gemiddelde temperatuur in september lag dit jaar in De Bilt 1,8 graden hoger dan normaal. Weeronline meldt dat het gemiddeld 16,8 graden was, terwijl 15 graden gebruikelijk is. Daarmee is september 2026 de op vijf na warmste sinds 1901, toen de metingen begonnen. Alleen 2006, 2023, 1999, 2016 en 1949 waren warmer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel gerechtsdeurwaarders krijgen tijdens hun werk te maken met agressie. Vaak blijft het bij woorden, maar ze worden ook regelmatig geïntimideerd of bedreigd. Dat komt naar voren uit een onderzoek in opdracht van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG).
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet haalt de bezuinigingen op de uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid en werkloosheid voor dit jaar uit de boeken. Er moet met werkgevers en vakbonden een sociaal akkoord gemaakt worden om die uitkeringen te hervormen. Verder wil het kabinet dat in 2028 de vermogensbelasting wordt geheven als er winst is uitgekeerd, in plaats van dat winst op papier wordt belast. Ook moet de koopkracht worden verbeterd.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het kabinet het proces van aangifte doen na seksueel geweld verbetert. De oproep daartoe van Bente Becker (VVD) werd ondertekend door D66 en JA21 en kreeg steun van onder andere CDA, PRO, SP en BBB.
16 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV, CNV en VCP schorten hun stakingen en protestacties tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid op. De bonden zeggen "opgetogen" te zijn omdat het kabinet de voorgenomen bezuinigingen zou hebben geschrapt. Ze zijn ook weer bereid om te praten met de regering over de toekomst van het sociaal vangnet. Eerder eisten ze dat het kabinet volledig zou afzien van kostenbesparende ingrepen in bijvoorbeeld de werkloosheidsuitkering en arbeidsongeschiktheidsverzekering.
17 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - De hoeveelheid PFAS in het bloed van volwassenen in Nederland is sinds 2016/2017 gedaald. Dat blijkt uit nieuw RIVM-onderzoek onder 967 bloeddonors. Bij 71 procent ligt de hoeveelheid nog boven de gezondheidskundige grenswaarde. In de eerdere onderzoeken gold dat voor 99 procent.
17 uur geleden