'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Wakker Dier heeft een kort geding aangespannen tegen NS over een geweigerde reclamecampagne. De dierenrechtenorganisatie wilde op stations posters laten ophangen met daarop een koe, een varken, een kip en de vraag: "Zullen we eens een dagje niet 650.000 dieren eten?" Daarmee vraagt Wakker Dier aandacht voor haar jaarlijkse initiatief Eet Geen Dierendag. NS Stations wil de oproep echter niet laten zien.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument en Markt (ACM) mag straks ook overnames en fusies van kleinere bedrijven gaan beoordelen. De Tweede Kamer stemde in met een wet die dat regelt, op initiatief van PRO-Kamerlid Julian Bushoff.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Siegfried Woldhek heeft voor de tweede keer de Inktspotprijs voor beste politieke spotprent van het jaar gewonnen. De illustrator krijgt de onderscheiding voor zijn tekening van de Russische president Vladimir Poetin, die zijn Amerikaanse collega Donald Trump bespeelt als een contrabas.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Onderzoeksplatform Justice for Prosperity (JfP) ziet een belangrijke taak weggelegd voor de politiek als het gaat om het normeren van rechts-extremisme. "Als groepen niet worden aangesproken op extreem gedachtegoed, verschuift dat wat we normaal vinden", zegt oprichter Jelle Postma in reactie op een alarmerend rapport van de veiligheidsdiensten NCTV en AIVD.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor 25 kinderen die zorg krijgen in zorgvilla's van Villa ExpertCare is nog geen vervangende zorg gevonden en de mogelijkheid bestaat dat dit voor het einde van het jaar ook niet gebeurt. Het zorgbedrijf had eerder beloofd de zorg voort te zetten tot er voor ieder kind een oplossing was, maar heeft die belofte verbroken en stopt de zorg vanaf volgend jaar, schrijft minister Mirjam Sterk (Jeugd) in een brief aan de Tweede Kamer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel vindt het zorgelijk dat rechts-extremisme "sluipenderwijs" wordt genormaliseerd. "Rechts-extremisten verspreiden hun ideeën onder meer via online platforms, de politiek en demonstraties. Hier moeten we alert op zijn", schrijft hij op X in reactie op een alarmerend rapport van veiligheidsdiensten NCTV en AIVD hierover.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks een aantal weken van regelmatige regenbuien, blijven de droogteproblemen in Nederland aanhouden. Komende week wordt weinig neerslag verwacht in Nederland en de rest van de stroomgebieden van de Rijn en de Maas, waarschuwt Rijkswaterstaat (RWS). "De effecten voor de scheepvaart, natuur en landbouw blijven merkbaar", is de boodschap van de dinsdag bijgewerkte droogtemonitor.
4 uur geleden