'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse douane heeft in de eerste zes maanden van dit jaar 106 miljoen illegale sigaretten onderschept, het merendeel in zeecontainers. "De smokkel van tabaksproducten is naast cannabis een vast verdienmodel van criminelen geworden", meldt directeur-generaal van de douane, Nanette van Schelven. De hoge accijns op tabaksproducten maakt de smokkel aantrekkelijk. In heel 2025 werden bijna 255 miljoen illegale sigaretten onderschept.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wereldwijde vaccinatiegraad onder kinderen is in 2025 licht gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor. Dat maakte UNICEF Nederland dinsdag bekend.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse politie heeft in de nacht van dinsdag op woensdag een operatie uitgevoerd in een lopend onderzoek naar mensenhandel op de Wallen. Dat maakte de politie bekend. Er zijn aanhoudingen verricht, maar de politie wil daar in het belang van het onderzoek nog niets over zeggen, ook niet over het aantal verdachten.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - AVROTROS heeft dinsdagavond "met grote verslagenheid kennisgenomen van het overlijden van Cees Geel". De acteur speelde vanaf 2016 in de AVROTROS-serie Flikken Rotterdam de rol van rechercheur Stan Vroom.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Diverse mensen hebben met verslagenheid gereageerd op het plotselinge overlijden van acteur Cees Geel. Regisseur Eddy Terstall herinnert zich Geel als een "intens mens, een intense vriend en een intense acteur". Terstall regisseerde hem in 2004 in de film Simon. "Hij was in zijn spel heel toegewijd en charismatisch."
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Acteur Cees Geel is dinsdagochtend plotseling overleden aan de gevolgen van een hartstilstand. Dat heeft zijn management namens zijn familie aan het ANP gemeld.
8 uur geleden
DOETINCHEM (ANP) - Ook in het oosten van het land hebben steeds meer waterschappen een onttrekkingsverbod ingesteld, wat betekent dat inwoners en bedrijven geen water meer mogen halen uit sloten, beken en rivieren. Bij Waterschap Rivierenland geldt dat vanaf woensdag voor een gebied tussen Nijmegen en de Maas, bij Waterschap Rijn en IJssel vanaf donderdag voor het hele werkgebied. Dat betekent dat onder meer in de Achterhoek, het zuidoosten van de Veluwe en in het zuiden van Overijssel geen water meer opgepompt mag worden om gewassen, tuinen en sportvelden te besproeien.
11 uur geleden