'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) heeft afgelopen jaar bijna 640 miljoen euro aan schadevergoedingen uitgekeerd in het aardbevingsgebied, iets minder dan in 2024. Toen keerde het instituut ruim 645 miljoen uit, meer dan het dubbele van het jaar daarvoor.
44 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad voor de rechtspraak is zeer kritisch over het wetsvoorstel om gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties strafbaar te stellen. De strafbaarstelling staat "op gespannen voet" met het demonstratierecht, stelt de raad.
1 uur geleden
OOSTERHOUT (ANP) - De Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is onduidelijk over het aantal slachtoffers van het ongeluk met de gasfles bij een school in Oosterhout. Eerder zei de veiligheidsregio dat er zo'n vijf slachtoffers waren gevallen, later ging het om zeven mensen en nu blijken het er toch weer vijf.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 18-jarige verdachte uit Rijswijk zit niet langer vast in de zaak over de doodgestoken 16-jarige jongen in Den Hoorn. Het gerechtshof in Den Haag heeft zijn voorarrest opgeheven, omdat er aanwijzingen zijn dat de verdachte uit zelfverdediging heeft gestoken. Dit meldt zijn advocaat Peter Plasman. Het Openbaar Ministerie bevestigt de vrijlating.
2 uur geleden
OOSTERHOUT (ANP) - Door het ongeluk met een gasfles bij een praktijkschool aan de Nassaustraat in Oosterhout zijn zeven mensen gewond geraakt, meldt de veiligheidsregio. Het gaat om vier tieners en drie volwassenen. Een van de minderjarigen moest naar het ziekenhuis.
2 uur geleden
OOSTERHOUT (ANP) - In de Brabantse plaats Oosterhout zijn meerdere gewonden gevallen door een ongeluk met een gasfles. Het zou gaan om ongeveer vijf slachtoffers. Het ongeluk gebeurde nabij een praktijkschool tijdens het bakken van pannenkoeken, meldt de veiligheidsregio.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Syriëganger Ayada K. (49) beriep zich vrijdag op haar zwijgrecht bij het begin van de inhoudelijke behandeling van haar zaak. "Ik ga nergens op antwoorden", zei K. in de rechtbank in Rotterdam. De vrouw zou medeplichtig zijn aan de inzet van haar minderjarige zoon in de gewapende strijd van terreurgroep Islamitische Staat (IS) in Syrië, wat geldt als een oorlogsmisdrijf. De jongen zou in 2017, op 15-jarige leeftijd, zijn omgekomen bij Raqqa.
3 uur geleden