'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Spaanse fotojournalist die zaterdagmiddag door een politieagent in het water werd geduwd tijdens de Malieveldrellen in Den Haag, moet hiervoor gecompenseerd worden. Dat stelt de Buitenlandse Persvereniging in Nederland (BPV-FPA) in een brief die zij naar de politie en burgemeester van Den Haag heeft gestuurd. BPV-FPA ondersteunt buitenlandse correspondenten die in Nederland werken. Ook eist de organisatie dat het incident wordt onderzocht, dat zij een schriftelijke verklaring hierover ontvangt en dat de politie formele excuses aanbiedt.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Jongeren in Nederland zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dit concluderen het Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht in het terugkerende HBSC-onderzoek (Health Behaviour in School-aged Children). Daarin kijken onderzoekers naar het mentale welzijn van jongeren uit het laatste jaar van de basisschool en het voortgezet onderwijs.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) heeft voetbalclub Ajax, BENU-apotheken en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2026. Dat is een jaarlijkse ludieke prijs voor organisaties die kwakzalverij zouden bevorderen.
5 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim kijkt met verbazing en afkeuring naar de vele ontslagen in de top van de Amerikaanse krijgsmacht. Dat heeft hij zijn Amerikaanse collega's ook overgebracht. "Ik vind het ongemakkelijk wat daar gebeurt."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de organisatie PersVeilig hebben drie journalisten zich gemeld die stellen te zijn belaagd tijdens de extreemrechtse demonstratie op het Malieveld in Den Haag zaterdag.
8 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De troepen die de Verenigde Staten mogelijk uit Europa weg willen halen, zouden wel gereserveerd kunnen blijven voor de bescherming van dat continent, oppert Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim. Zo kunnen de NAVO-landen volgens hem voorkomen dat er gaten vallen in hun verdediging tegen Rusland.
8 uur geleden
ZEVENAAR (ANP) - De drie demonstranten van Extinction Rebellion die zaterdagmiddag met de auto het verkeer op de A12 bij Zevenaar blokkeerden, hebben een nacht op het politiebureau doorgebracht. Ze worden zondagmiddag verhoord, zegt een woordvoerder van de politie.
8 uur geleden