'Kwaliteit van kleine kieswijzers verschilt sterk'
DEN HAAG (ANP) - Kleine kieswijzers - gericht op één thema of doelgroep - kunnen behulpzaam zijn, maar de kwaliteit verschilt sterk, zegt politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente. In aanloop naar de komende Tweede Kamerverkiezingen bekeek hij meer dan veertig grote en kleine stemhulpen.
Naast het Kieskompas en de StemWijzer zijn er online tientallen kleinere stemhulpen te vinden. Sommige van die kleine kieswijzers, zoals de Technologie Kieswijzer of de Cannabis Stemwijzer, zijn volgens Rosema heel eenzijdig. "Als je een bepaald onderwerp, zoals wiet, heel belangrijk vindt dan kan zo'n specifieke stemhulp nuttig zijn om erachter te komen welke partij op dat vlak het beste aansluit", zegt Rosema. "Maar bij verkiezingen gaat het over heel veel onderwerpen. Zo'n stemhulp geeft dan eigenlijk niet zoveel informatie."
Er zijn ook kleine kieswijzers die bedoeld zijn voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld jongeren, maar zich wel op meerdere onderwerpen richten. Maar ook bij die kleine stemhulpen ontbreekt het volgens Rosema vaak aan essentiële informatie, zoals uitleg over de uitslag. Het is namelijk nuttig om te weten waarom je bij een bepaalde partij uitkomt.
Weging thema's
"Bij het invullen van de antwoorden wordt een rekensom gemaakt", legt Rosema uit. "Als het grootste deel van jouw antwoorden aansluit bij een bepaalde partij, komt die als beste keuze naar voren. Zo kan het zijn dat je in een stemwijzer aangeeft voor een versoepeling van de abortuswet te zijn, maar dat je tóch uitkomt bij een christelijke partij. De makers van zo'n kieswijzer kunnen niet bepalen hoe zwaar het thema abortus voor jou weegt. Dan is het belangrijk dat inzichtelijk is hoe partijen over elke stelling denken en hoe een uitslag tot stand komt."
Tot slot maken natuurlijk ook de vraagstelling en de antwoordopties uit voor de kwaliteit van een stemhulp. Zo is het volgens Rosema helemaal niet beter als een kieswijzer veel antwoordopties per vraag aanbiedt. Ook hier speelt mee dat de uitslag gebaseerd is op een rekensom. Het kan zijn dat de kieswijzer punten toekent aan één bepaalde partij als je voor een van de antwoorden kiest. "Hoe sterker de antwoordopties op elkaar lijken, hoe groter de kans dat je ongewild partijen uitsluit die misschien best goed aansluiten bij jouw mening."
Rosema raadt mensen aan altijd meer dan één stemhulp in te vullen. Ook kan het nuttig zijn om bijvoorbeeld de Stemmentracker van ProDemos te gebruiken. Die legt de kiezer geen stellingen voor, maar moties en wetsvoorstellen uit de afgelopen kabinetsperiode. "Verkiezingen gaan namelijk niet alleen om plannen voor de toekomst. Partijen leggen ook verantwoording af voor het verleden."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De agent die op 21 september vorig jaar een 15-jarige jongen doodschoot nadat hij was afgekomen op een melding van een fatbikeroof, wordt niet vervolgd. Het Openbaar Ministerie oordeelt dat het schieten gerechtvaardigd was en dat de agent handelde volgens de ambtsinstructie.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw) is niet blij met een Europees voorstel om regels voor gewasbeschermingsmiddelen te versimpelen, maar gaat toch voor stemmen. In een debat met de Tweede Kamer ziet de VVD-bewindsman "meer voordelen dan nadelen" aan het plan. De Tweede Kamer heeft twijfels, omdat de versimpeling kan zorgen voor meer risico's voor mens en milieu. Die onzekerheden erkent Erkens.
33 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie, VVD) is te spreken over nieuwe VNG-richtlijnen voor gemeenten over de leerplichtvrijstelling voor kinderen die thuisonderwijs volgen omdat er geen school in de buurt is die past bij de geloofs- of levensovertuiging van de ouders. In de richtlijnen staat dat gemeenten de aanvragen voor die vrijstelling vanaf komend schooljaar strenger gaan beoordelen.
57 minuten geleden
HAARLEM (ANP) - PVV-Statenlid Ronald van Tiggelen moet een taakstraf uitvoeren van 200 uur, omdat hij is ingereden op een milieuactievoerster bij het Noord-Hollandse provinciehuis in Haarlem. De rechtbank Noord-Holland veroordeelt hem onder meer voor poging tot zware mishandeling en doorrijden na een ongeval. Het slachtoffer raakte niet zwaargewond. De straf is iets hoger dan de 180 uur werkstraf die het Openbaar Ministerie had geëist.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ouders die hun kinderen niet naar school willen laten gaan, maar bijvoorbeeld thuisonderwijs willen geven wegens geloofsovertuigingen, krijgen hiervoor vanaf komend schooljaar minder gemakkelijk toestemming. Gemeenten gaan aanvragen hierover strenger beoordelen naar aanleiding van een recent arrest door de Hoge Raad, zo blijkt uit nieuwe richtlijnen hierover van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Voor kinderen met een lopende vrijstelling wordt voortaan gestuurd op terugkeer naar school.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Alle treinlijnen van NS krijgen vanaf de dienstregeling 2027 nummers. De vervoerder hoopt dat daarmee het plannen, reizen en overstappen eenvoudiger wordt. "Zeker bij onverwachte verstoringen en werkzaamheden kunnen lijnnummers een grote verbetering zijn in de communicatie naar reizigers omdat je niet alleen bestemmingen noemt, maar ook het lijnnummer dat erbij hoort. Zo is je trein makkelijker te herkennen", zegt hoofd reisinformatie Dieuwertje van Egmond.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) geeft geen nadere uitleg over de 'schaduwdeal' die zou zijn gesloten tussen D66 en VVD over het voorstel om verheerlijking van terrorisme strafbaar te stellen. Dat schrijft hij aan de Tweede Kamer.
3 uur geleden