Kritiek Rekenkamer op beleid overheid in begindagen coronacrisis
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Volksgezondheid heeft in de begindagen van de coronacrisis te weinig gedaan om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen, concludeert de Algemene Rekenkamer. Zo werd oud-DSM-topman Feike Sijbesma benoemd tot speciaal gezant, terwijl zijn broer een hoge functie bij vaccinontwikkelaar AstraZeneca had. "Het ministerie had bij het aantreden van Sijbesma geen gesprek met hem gevoerd over mogelijke belangenconflicten", aldus de controleurs.
De Rekenkamer deed onderzoek naar de manier waarop de eerste vaccins tegen corona in 2020 en 2021 zijn gekocht. Het virus werd eind februari 2020 voor het eerst vastgesteld in Nederland. Een maand later werd Sijbesma benoemd tot gezant. Aanvankelijk was het de bedoeling dat Sijbesma zich alleen met coronatests zou bezighouden. Toen hij dat zag, mailde Sijbesma naar het ministerie: "dan liever niets".
Uiteindelijk kreeg hij de opdracht contact te leggen met bedrijven die de overheid konden helpen bij het bestrijden van de coronacrisis. Dit waren fabrikanten van tests, maar ook farmaceuten die aan vaccins werkten. Hij werd "een oliemannetje" tussen overheid en bedrijven, maar het ministerie "moest Sijbesma erop wijzen dat beslissingen alleen op het departement genomen konden worden".
Kennis
Een paar maanden nadat Sijbesma aan de slag was gegaan, kwam de functie van zijn broer aan het licht. Duitsland had er vragen over gesteld na een overleg tussen Europese landen over samenwerking. "Een pijnlijk incident", noemt de Rekenkamer dit. De onderzoekers benadrukken wel dat er geen enkele aanwijzing is dat Sijbesma AstraZeneca heeft voorgetrokken. Integendeel, Sijbesma vond dat Duitsland zijn hoop te veel op AstraZeneca vestigde en te weinig oog had voor andere ontwikkelaars.
De Rekenkamer concludeert ook dat het ministerie te weinig wist over de manier waarop vaccins worden ontwikkeld, geproduceerd en geleverd. De kennis "was en bleef" onvoldoende. Bovendien werd het beleid beïnvloed door "vroege contacten met en wensen van" de Leidse farmaceut Janssen. Het kabinet zette zich in voor hun vaccin, "om epidemiologische én economische redenen".
Alles bij elkaar zegt de Rekenkamer wel dat de toenmalige coronaminister Hugo de Jonge het "redelijk tot goed" heeft gedaan. "De minister was niet voorbereid op een uitbraak van de omvang van Covid-19, maar wist in korte tijd een manier te vinden om de ontwikkeling van vaccins te stimuleren en werkende vaccins aan te schaffen. Die vaccins bleken de voornaamste uitweg uit de wereldwijde pandemie."
Meer uit Gezond
NIEUWEGEIN (ANP) - Mensen die in de zorg werken, doen minder extra diensten nu de brandstofprijzen zo hoog zijn. Volgens beroepsorganisatie NU'91 krijgen ze de kosten niet genoeg vergoed en leggen ze er geld op toe. "Het kan niet zo zijn dat zorgprofessionals moeten betalen om hun werk te kunnen doen", zegt voorzitter Femke Merel van Kooten.
2 dagen geleden
UTRECHT (ANP) - Van jongeren die recent hebben gevapet, gebruikt nog steeds een meerderheid de verboden vapes met een smaakje. Dat concludeert het Trimbos-instituut uit cijfers verzameld in 2025. Bijna alle ondervraagde jongeren die vapen, weten dat de verkoop van vapes met een smaakje verboden is in Nederland.
4 dagen geleden
AMSTERDAM (ANP) - Elk jaar komen minstens 38 kinderen op de spoedeisende hulp terecht doordat ze een batterij hebben ingeslikt, meldt het Emma Kinderbuikcentrum van het Amsterdam UMC op basis van eigen onderzoek. Vooral bij jonge kinderen kan dit ernstige gevolgen hebben en zelfs leiden tot overlijden, melden de onderzoekers.
5 dagen geleden
UTRECHT (ANP) - Er leven bijna 70.000 mensen in Nederland die de afgelopen twintig jaar op jongvolwassen leeftijd te horen kregen dat ze kanker hadden. Zij kampen nog lange tijd met de gevolgen van kanker en de behandeling, zoals vruchtbaarheidsproblemen, verminderd inkomen en impact op relaties. Dat meldt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).
5 dagen geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht weinig overlast van paasvuren die dit weekend worden aangestoken. Grote delen van het land krijgen niet of beperkt te maken met slechte luchtkwaliteit. Alleen in gebieden met paasvuren, met name in het oosten en noorden, kan de luchtkwaliteit lokaal korte tijd slechter zijn.
1 week geleden
UTRECHT (ANP) - Patiënten hebben veel moeite om te vinden waar ze de beste zorg kunnen krijgen. Informatie over de kwaliteit van behandelingen is nauwelijks beschikbaar. Er zijn wel landelijke doelstellingen, maar die worden niet gehaald. Zorginstituut Nederland en belangenorganisatie Patiëntenfederatie Nederland concluderen dat na een gezamenlijk onderzoek.
1 week geleden
GRONINGEN (ANP) - Inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen hebben aantoonbaar vaker last van angsten en depressieve klachten, stellen het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. Onderzoekers hebben het verband tussen de aardbevingen door de gaswinning en de toename van mentale klachten naar eigen zeggen bewezen.
1 week geleden