Krankzinnigen in Nederland niet bewust achtergesteld tijdens WOII
AMSTERDAM (ANP) - Psychiatrische patiënten zijn in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog niet systematisch verwaarloosd of bewust achtergesteld. Dat het sterftecijfer in psychiatrische en andere instellingen tijdens de oorlog zo hoog was, is vooral te wijten aan slechte leefomstandigheden, oorlogsgeweld zoals bombardementen en aan een hogere instroom van patiënten voor wie in de oorlogsjaren nergens anders plaats was. Dat concluderen onderzoekers Eveline Buchheim en Ralf Futselaar van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies dinsdag.
Buchheim en Futselaar hebben de omstandigheden in gestichten in de oorlog onderzocht. Het rapport verschijnt dinsdag, net als hun boek Uit zorg verdreven. Het Nederlandse Krankzinnigenwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarin onder meer brieven en dagboeken zijn opgenomen.
Het hoge sterftecijfer onder krankzinnigen, zoals psychiatrische patiënten destijds werden genoemd, was wel bekend. In krankzinnigengestichten zaten in de oorlog ook mensen met andere dan psychiatrische beperkingen en ouderen met dementie. Tot nu toe was niet bekend, aldus de onderzoekers, of dergelijke patiënten in Nederland net als in nazi-Duitsland verwaarloosd en zelfs vermoord werden omdat ze als onvolwaardig werden beschouwd. Het NIOD-onderzoek heeft daarvoor geen aanwijzingen gevonden. "De Duitse minachting voor patiënten, en het beleid dat daaruit voortvloeide, is niet naar Nederland geëxporteerd", aldus de onderzoekers.
Dat er veel patiënten om het leven zijn gekomen in de oorlog, klopt wel. Maar dat kwam vooral omdat de verpleging "ondanks grote inspanningen" de patiënten niet kon beschermen tegen de gevolgen van de oorlog in Nederland. Daarnaast moesten instellingen steeds meer patiënten opnemen. Om ruimte te maken werden jonge en relatief gezonde patiënten ontslagen. Dat dreef het sterftecijfer tegen het einde van de bezetting flink op.
De bevindingen van de onderzoekers gelden overigens niet voor Joodse patiënten in instellingen. In de oorlog werd enige tijd gedacht dat Joden veilig zouden zijn in een inrichting, maar ze zijn bijna allemaal opgepakt, afgevoerd en vermoord in concentratiekampen. Zo woonden vrijwel alle Joodse psychiatrische patiënten in Het Apeldoornsche Bosch, het enige gesticht in Nederland van Joodse signatuur. Zowel de bewoners als het personeel zijn op 21 januari 1943 gedeporteerd. Niemand van de bijna 1300 mensen keerde terug.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Bij een Joodse school aan de Zeelandstraat in Amsterdam-Buitenveldert heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag een explosie plaatsgevonden. Politie en brandweer waren er snel bij. De schade is beperkt gebleven, zegt burgemeester Femke Halsema.
2 uur geleden
SOEST (ANP) - Aan de Rumpler in Soesterberg is vrijdagavond asbest aangetroffen, meldt de Veiligheidsregio Utrecht. De hulpdiensten waren massaal aanwezig in de wijk waar het asbest werd gevonden, maar er is geen acuut gezondheidsgevaar.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De bruine kroeg komt op de Nederlandse lijst van immaterieel erfgoed. Dat heeft fractievoorzitter van de PvdA in Amsterdam Lian Heinhuis vrijdagavond bekendgemaakt in het tv-programma Café Kockelmann.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Telegraaf heeft een passage verwijderd uit een artikel van 5 maart over Nederlanders die vastzitten in het Midden-Oosten. Het gaat om een interview met een vrouw, Tamara Harema, die zelf repatriëringsvluchten zou organiseren van Oman naar Nederland. Eerder haalde de krant al de bijbehorende foto weg. Onderzoekscollectief Bellingcat meldde donderdag dat de foto vermoedelijk met AI was gemaakt en dat de vluchten waar Harema over sprak, niet leken te bestaan.
14 uur geleden
TILBURG (ANP) - De politie heeft vrijdagmiddag woningen doorzocht in Tilburg van personen die worden verdacht van betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge in Rotterdam. Een woordvoerder van de politie bevestigt berichtgeving hierover door Omroep Brabant.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Simpelere regels zijn volgens meerdere gemeenteraadskandidaten een manier om meer woningen te bouwen, zeggen ze in het NOS-radiodebat in aanloop naar de verkiezingen. Een deel van die regels ligt buiten de macht van gemeenten.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft naar aanleiding van de Iranoorlog de afgelopen dagen gebeld met de staatshoofden van Jordanië, Oman en Qatar. Hij belde ook met de kroonprins van Koeweit. De koning wil met de gesprekken steun en solidariteit bieden, laat de Rijksvoorlichtingsdienst weten. De komende dagen belt hij nog andere staatshoofden in de regio.
15 uur geleden