Krankzinnigen in Nederland niet bewust achtergesteld tijdens WOII
AMSTERDAM (ANP) - Psychiatrische patiënten zijn in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog niet systematisch verwaarloosd of bewust achtergesteld. Dat het sterftecijfer in psychiatrische en andere instellingen tijdens de oorlog zo hoog was, is vooral te wijten aan slechte leefomstandigheden, oorlogsgeweld zoals bombardementen en aan een hogere instroom van patiënten voor wie in de oorlogsjaren nergens anders plaats was. Dat concluderen onderzoekers Eveline Buchheim en Ralf Futselaar van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies dinsdag.
Buchheim en Futselaar hebben de omstandigheden in gestichten in de oorlog onderzocht. Het rapport verschijnt dinsdag, net als hun boek Uit zorg verdreven. Het Nederlandse Krankzinnigenwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarin onder meer brieven en dagboeken zijn opgenomen.
Het hoge sterftecijfer onder krankzinnigen, zoals psychiatrische patiënten destijds werden genoemd, was wel bekend. In krankzinnigengestichten zaten in de oorlog ook mensen met andere dan psychiatrische beperkingen en ouderen met dementie. Tot nu toe was niet bekend, aldus de onderzoekers, of dergelijke patiënten in Nederland net als in nazi-Duitsland verwaarloosd en zelfs vermoord werden omdat ze als onvolwaardig werden beschouwd. Het NIOD-onderzoek heeft daarvoor geen aanwijzingen gevonden. "De Duitse minachting voor patiënten, en het beleid dat daaruit voortvloeide, is niet naar Nederland geëxporteerd", aldus de onderzoekers.
Dat er veel patiënten om het leven zijn gekomen in de oorlog, klopt wel. Maar dat kwam vooral omdat de verpleging "ondanks grote inspanningen" de patiënten niet kon beschermen tegen de gevolgen van de oorlog in Nederland. Daarnaast moesten instellingen steeds meer patiënten opnemen. Om ruimte te maken werden jonge en relatief gezonde patiënten ontslagen. Dat dreef het sterftecijfer tegen het einde van de bezetting flink op.
De bevindingen van de onderzoekers gelden overigens niet voor Joodse patiënten in instellingen. In de oorlog werd enige tijd gedacht dat Joden veilig zouden zijn in een inrichting, maar ze zijn bijna allemaal opgepakt, afgevoerd en vermoord in concentratiekampen. Zo woonden vrijwel alle Joodse psychiatrische patiënten in Het Apeldoornsche Bosch, het enige gesticht in Nederland van Joodse signatuur. Zowel de bewoners als het personeel zijn op 21 januari 1943 gedeporteerd. Niemand van de bijna 1300 mensen keerde terug.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Enkele honderden mensen hebben in Rotterdam-Zuid meegedaan aan de stille tocht ter nagedachtenis aan Jahfairel, de 18-jarige jongeman die afgelopen dinsdag werd doodgeschoten in Nijmegen, meldt een ANP-verslaggever. De tocht eindigde met het drie keer roepen van zijn naam en een applaus.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Marechaussee meldt "extra aandacht" te hebben voor de verdachte van de aanslag in Berlijn. Tijdens de Pride reed zaterdag iemand met een busje in op publiek en hij zou daarna ook op mensen hebben ingestoken. Er viel één dode en er raakten 29 mensen gewond.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op het festival Milkshake in Amsterdam wordt zondag om 17.00 uur een minuut stilte gehouden vanwege de aanslag tijdens de Pride in Berlijn. Dat laat een woordvoerder van het evenement weten. "Liefde, zichtbaarheid en solidariteit zullen altijd sterker zijn dan angst", benadrukt de organisatie in een verklaring.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er zijn geen Nederlanders onder de slachtoffers van de aanslag zaterdag in Berlijn. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken zondag begin van de middag.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft zaterdagavond in het Haagse Zuiderpark een 35-jarige man uit Alphen aan den Rijn aangehouden. Hij wordt verdacht van zware mishandeling. Twee mannen raakten dusdanig gewond dat ze naar het ziekenhuis moesten.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De organisatie van de WorldPride in Amsterdam heeft "met grote verslagenheid" kennisgenomen van de aanslag tijdens de Pride in Berlijn. Ze spreekt van tragisch nieuws en betuigt medeleven met "de slachtoffers, hun dierbaren en de gehele LGBTQIA+-gemeenschap in Berlijn".
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) wacht voor verdere duiding van de aanslag in Berlijn nadere informatie uit Duitsland af. De NCTV spreekt in een verklaring van een "vreselijke gebeurtenis" en leeft mee met slachtoffers en nabestaanden. "Waar de Pride staat voor tolerantie en vrijheid, eindigt deze in chaos en verdriet."
13 uur geleden