Koning biedt excuses aan voor Nederlands slavernijverleden
AMSTERDAM (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft zaterdag in het Amsterdamse Oosterpark zijn excuses aangeboden voor de rol van Nederland in het slavernijverleden. De koning hield tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden een toespraak. "Vandaag sta ik hier voor u. Als uw koning en als deel van de regering maak ik vandaag deze excuses zelf", zei de koning. "Ze worden door mij met hart en ziel intens beleefd."
In zijn boodschap vroeg de koning om "vergiffenis". "Slavenhandel en slavernij worden erkend als een misdaad tegen de menselijkheid. De stadhouders en de koningen van het Huis van Oranje-Nassau hebben hier niets tegen ondernomen. Ze handelden binnen het kader van wat toen wettelijk geoorloofd werd geacht. Maar het slavernijsysteem illustreerde het onrecht van die wetten", aldus de koning. "Op een gegeven moment voel je de morele plicht om op te treden."
Na het aanbieden van de excuses kreeg de koning luid applaus en er werd gejuicht, iemand uit het publiek schreeuwde "eindelijk!". Koningin Máxima, ook aanwezig bij de excuses, was duidelijk geëmotioneerd.
Begin gemaakt
De koning benadrukte ook een ander gevoel in de samenleving, namelijk dat er ook inwoners zijn "die het aanbieden van excuses zo lang na de afschaffing van de slavernij overdreven vinden". "Zij ondersteunen echter in overgrote meerderheid wél de strijd voor gelijkwaardigheid van alle mensen, ongeacht kleur of culturele achtergrond."
Eind vorig jaar bood premier Mark Rutte zijn excuses namens de Nederlandse staat aan, en dus ook namens de koning. De vorst sloot zich bij het excuus aan en zei dat er "een begin gemaakt" was, maar dat er ook "nog een lange weg voor ons" ligt.
Onderzoek
Inmiddels loopt er in opdracht van de koning een onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hoogleraar Gert Oostindie is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
De afgelopen tijd is het slavernijverleden regelmatig een onderwerp geweest voor het koninklijk huis. Zo maakte de koning vorig jaar bekend de omstreden gouden koets voorlopig niet te gebruiken, omdat op zijpanelen koloniale afbeeldingen staan. Tijdens Koningsdag in Rotterdam en tijdens het bezoek van het koningspaar en prinses Amalia aan het Caribisch deel van Nederland eerder dit jaar, was ook veel aandacht voor het slavernijverleden.
Trend
Het is uniek voor een monarch dat de koning excuses aanbood, maar dat past ook "binnen een trend", aldus historicus en auteur Arnout van Cruyningen. Hij schreef boeken over het koningshuis en is gespecialiseerd in de Europese monarchie. Steeds meer Europese landen worden volgens Van Cruyningen aangesproken op het koloniale verleden.
Het is niet de eerste keer dat koning Willem-Alexander excuses aanbiedt voor de rol van Nederland in de geschiedenis. In maart 2020 bood hij in Indonesië zijn excuses aan voor het Nederlandse geweld bij de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bij plaatselijke dodenherdenkingen hebben meerdere burgemeesters maandagavond gewaarschuwd voor de staat van de samenleving en van de politiek. Daarin zien ze steeds meer extremisme.
13 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Negen demonstranten die maandagavond rond de dodenherdenking op de Dam zijn aangehouden, zijn weer op vrije voeten. Onder hen is activist Frank van der Linde. Dat meldt hun advocaat Willem Jebbink. Drie andere cliënten van Jebbink worden nog verhoord. Hij verwacht dat ook zij in het komende uur worden vrijgelaten.
18 minuten geleden
WAGENINGEN (ANP) - In Wageningen heeft burgemeester Floor Vermeulen rond middernacht traditiegetrouw het Nationaal Bevrijdingsvuur aangestoken, als startsein voor de viering van de vrijheid op 5 mei. Vermeulen werd vergezeld door twee veteranen uit de Tweede Wereldoorlog: de 103-jarige Robbie Hall uit het Verenigd Koninkrijk en de 105-jarige Johan Geneuglijk uit Nederland. De plechtigheid was op het plein voor Hotel De Wereld, waar in 1945 werd onderhandeld over de Duitse capitulatie.
19 minuten geleden
DEN HELDER (ANP) - Door een of meerdere steekpartijen in Den Helder zijn maandagavond twee mensen gewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht. De politie heeft drie verdachten aangehouden. Een van de gewonden is tevens verdachte, zei een woordvoerster. De politie zoekt nog uit wat er precies is gebeurd in de Noord-Hollandse havenstad.
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n vijfhonderd mensen bezochten maandagavond de alternatieve dodenherdenking in Den Haag, die dit jaar op het Lange Voorhout werd gehouden. Dat zag een verslaggever van het ANP. Het is de tweede keer dat deze herdenking is georganiseerd, onder anderen oud-ambtenaren en diplomaten zitten achter het initiatief.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op veel plaatsen in Nederland waren mensen maandagavond om 20.00 uur twee minuten stil voor iedereen die tijdens of na de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in oorlogssituaties of bij vredesoperaties. Bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam blies een trompettist het taptoesignaal, waarna de duizenden aanwezigen stilte in acht namen. Om 20.02 uur klonk het Wilhelmus.
4 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - De zogenoemde bevrijdingsvluchten, waarbij helikopters van de luchtmacht langs de verschillende bevrijdingsfestivals gaan, gaan dinsdag gewoon door. Dat meldt een woordvoerster van de Luchtmacht. De vluchten vertrekken vanaf de vliegbasis Gilze-Rijen, die maandag enige tijd werd ontruimd door een verdachte situatie.
4 uur geleden