Knot: afkoeling economie hard nodig om inflatie omlaag te krijgen
DEN HAAG (ANP) - De afkoeling van de economie die zich aftekende in het derde kwartaal van dit jaar, is "absoluut nodig" om de sterke prijsstijgingen van de afgelopen maanden onder controle te krijgen. Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) in een gesprek met de Tweede Kamer.
Het CBS meldde vorige week dat de economie in het derde kwartaal licht is gekrompen. Nog een kwartaal van achteruitgang en Nederland is volgens de gangbare definitie in een recessie beland. Veel economen gaan er evenwel van uit dat die niet al te diep en van korte duur zal zijn. Ook volgens Knot is er nog altijd sprake van oververhitting, waarbij de vraag naar goederen en diensten groter is dan het aanbod.
Knot noemt het "verre van zeker dat een milde recessie alleen voldoende zal zijn om de hoge inflatie te beteugelen". Hij wijst erop dat niet meer alleen voedsel en energie in rap tempo duurder worden, met name onder invloed van de oorlog in Oekraïne, maar dat ook de prijzen van industriële goederen en diensten inmiddels sterk stijgen. "En dat is echt zorgwekkend."
Hoge overheidsuitgaven
De hoge overheidsuitgaven aan onder meer energiesteun voor burgers en bedrijven helpen daarbij niet, sterke loonstijgingen om de gestegen kosten voor levensonderhoud op de vangen al evenmin. Knot waarschuwt dat "elke factor die de vraag nog eens verder gaat aanjagen, vooral tot meer inflatie leidt".
De ECB heeft met een reeks renteverhogingen geprobeerd de inflatie te beteugelen. Het belangrijkste rentetarief is sinds afgelopen zomer in drie reuzenstappen van 0 naar 2 procent gegaan. En daar zal het volgens Knot niet eindigen. "Ook de komende maanden zullen we het beleid verder moeten gaan verkrappen de rente verder moeten gaan verhogen."
Knot wijst er in dat verband op dat in de markt nu verwacht wordt dat de beleidsrente zal pieken op 3 procent in de eerste helft van 2023. Kenners denken dat mogelijk later dat jaar alweer een daling te zien zal zijn, maar "dat moet ik nog zien", zegt Knot.
Oplopende rentes
Bij de sterk oplopende rentes zijn de relatief hoge schulden van Nederlandse huishoudens, met name woninghypotheken, "een kwetsbaarheid", waarschuwt Knot nog maar eens. De uitgangspositie is wel beter dan toen in 2008 de kredietcrisis losbarstte. Dat komt mede doordat de regels voor de maximale hypotheek ten opzichte van de woningwaarde sindsdien flink zijn aangescherpt.
Ook voor de overheidsfinanciën, die door de hoge uitgaven tijdens de coronapandemie flink uit het lood zijn geslagen, heeft de stijgende rente gevolgen. Minister Sigrid Kaag (Financiën) voorspelde eerder deze week dat de rentelasten met miljarden euro's per jaar gaan oplopen. "Het is van belang dat de begrotingsdiscipline terugkeert", zegt Knot daarover.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump verhoogt de importheffingen op goederen uit Zuid-Korea, waaronder auto's, hout en farmaceutische producten. De tarieven gaan van 15 naar 25 procent, zo maakte Trump maandag bekend.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten zijn maandag hoger geëindigd, in aanloop naar het rentebesluit van de Federal Reserve en belangrijke bedrijfscijfers later deze week. De centrale bank begint dinsdag aan zijn tweedaagse rentevergadering. Het is de eerste vergadering dit jaar. Verwacht wordt dat de Fed de leenkosten in de grootste economie ter wereld onveranderd laat. Dat besluit leidt naar verwachting tot kritiek van president Donald Trump, die juist lagere rentetarieven wil voor Amerikanen.
6 uur geleden
REDMOND (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse technologieconcern Microsoft heeft een nieuwe, zelfontwikkelde chip voor AI-toepassingen onthuld. Daarmee wil het concern zijn eigen toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie efficiënter laten draaien en minder afhankelijk worden van marktleider Nvidia.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Socialemediaplatform Meta is het nog altijd "fundamenteel oneens" met de aanpassingen die Facebook en Instagram van de Nederlandse rechter moesten ondergaan. Tegen dat besluit van oktober stelde het concern direct hoger beroep in, maar vlak voor de behandeling trok Meta de belangrijkste bezwaren in. Tijdens die zitting bleek maandag dat het bedrijf op andere manieren de gedwongen aanpassingen wil aanvechten.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Aandelenhandelaren op het Damrak deden het maandag voorzichtig aan bij het begin van de nieuwe drukke beursweek. Naast de geopolitieke spanningen kijken beleggers vooral uit naar het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank op woensdag. In Amsterdam komen onder meer chipmachinemaker ASML en bank ING met resultaten. Ook openen grote Amerikaanse techbedrijven als Microsoft, Apple, Tesla en Meta Platforms de boeken.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP/BLOOMBERG) - WhatsApp komt onder strengere controle van de EU te staan. De Europese Commissie heeft de openbare kanalenfunctie van de berichtendienst toegevoegd aan een lijst van socialemedia die vanwege hun grootte moeten voldoen aan strengere regels. Die gelden niet voor privéchats, maar alleen voor WhatsApp-kanalen. Dat zijn de openbare chats waar beheerders eenzijdig berichten, foto's en video's kunnen delen.
12 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag hoger begonnen. Beleggers deden het wel rustig aan en letten vooral op de Federal Reserve. De centrale bank begint dinsdag aan zijn tweedaagse rentevergadering. Het is de eerste vergadering dit jaar. Algemeen wordt verwacht dat de Fed de leenkosten in de grootste economie ter wereld onveranderd zal laten. Dat besluit zal naar verwachting leiden tot kritiek van president Donald Trump, die juist lagere rentetarieven wil voor Amerikanen.
13 uur geleden