Knot: afkoeling economie hard nodig om inflatie omlaag te krijgen
DEN HAAG (ANP) - De afkoeling van de economie die zich aftekende in het derde kwartaal van dit jaar, is "absoluut nodig" om de sterke prijsstijgingen van de afgelopen maanden onder controle te krijgen. Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) in een gesprek met de Tweede Kamer.
Het CBS meldde vorige week dat de economie in het derde kwartaal licht is gekrompen. Nog een kwartaal van achteruitgang en Nederland is volgens de gangbare definitie in een recessie beland. Veel economen gaan er evenwel van uit dat die niet al te diep en van korte duur zal zijn. Ook volgens Knot is er nog altijd sprake van oververhitting, waarbij de vraag naar goederen en diensten groter is dan het aanbod.
Knot noemt het "verre van zeker dat een milde recessie alleen voldoende zal zijn om de hoge inflatie te beteugelen". Hij wijst erop dat niet meer alleen voedsel en energie in rap tempo duurder worden, met name onder invloed van de oorlog in Oekraïne, maar dat ook de prijzen van industriële goederen en diensten inmiddels sterk stijgen. "En dat is echt zorgwekkend."
Hoge overheidsuitgaven
De hoge overheidsuitgaven aan onder meer energiesteun voor burgers en bedrijven helpen daarbij niet, sterke loonstijgingen om de gestegen kosten voor levensonderhoud op de vangen al evenmin. Knot waarschuwt dat "elke factor die de vraag nog eens verder gaat aanjagen, vooral tot meer inflatie leidt".
De ECB heeft met een reeks renteverhogingen geprobeerd de inflatie te beteugelen. Het belangrijkste rentetarief is sinds afgelopen zomer in drie reuzenstappen van 0 naar 2 procent gegaan. En daar zal het volgens Knot niet eindigen. "Ook de komende maanden zullen we het beleid verder moeten gaan verkrappen de rente verder moeten gaan verhogen."
Knot wijst er in dat verband op dat in de markt nu verwacht wordt dat de beleidsrente zal pieken op 3 procent in de eerste helft van 2023. Kenners denken dat mogelijk later dat jaar alweer een daling te zien zal zijn, maar "dat moet ik nog zien", zegt Knot.
Oplopende rentes
Bij de sterk oplopende rentes zijn de relatief hoge schulden van Nederlandse huishoudens, met name woninghypotheken, "een kwetsbaarheid", waarschuwt Knot nog maar eens. De uitgangspositie is wel beter dan toen in 2008 de kredietcrisis losbarstte. Dat komt mede doordat de regels voor de maximale hypotheek ten opzichte van de woningwaarde sindsdien flink zijn aangescherpt.
Ook voor de overheidsfinanciën, die door de hoge uitgaven tijdens de coronapandemie flink uit het lood zijn geslagen, heeft de stijgende rente gevolgen. Minister Sigrid Kaag (Financiën) voorspelde eerder deze week dat de rentelasten met miljarden euro's per jaar gaan oplopen. "Het is van belang dat de begrotingsdiscipline terugkeert", zegt Knot daarover.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, waarbij vooral de technologiegraadmeter Nasdaq keihard daalde door zware koersdalingen in de chipsector. Het sentiment op Wall Street werd gedrukt door de verwachting dat de Amerikaanse centrale bank de rente kan gaan verhogen om de hoge inflatie tegen te gaan. Die verwachting werd extra versterkt door een beter dan verwacht cijfer over de Amerikaanse banengroei.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Facebook-moederbedrijf Meta Platforms overweegt een aandelenverkoop van tientallen miljarden dollars om verder te kunnen investeren in kunstmatige intelligentie (AI). Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times. Volgens bronnen van de krant zijn er gesprekken bij Meta over die aandelenverkoop.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De vraag naar aandelen bij de beursgang van SpaceX is groot. Volgens bronnen van persbureau Bloomberg is die vraag zelfs groter dan het aantal aandelen dat SpaceX gaat uitgeven bij de beursgang in New York die volgende week vrijdag plaats zou moeten vinden.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is vrijdag met verlies gesloten. Betalingsdienstverlener Adyen was de grootste daler in de hoofdindex, naar verluidt door een negatief analistenrapport over het bedrijf. Ook de chipfondsen stonden bij de verliezers.
9 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic pleit voor een 'pauzeknop' bij de ontwikkeling van de geavanceerdste AI-systemen. Die moet mensen de mogelijkheid geven om na te gaan wat de gevolgen van de nieuwe technologie zijn. Wereldwijde afspraken daarover worden vooral belangrijk als AI-systemen steeds meer taken van mensen overnemen bij de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, stelt medeoprichter Jack Clark in een blogpost.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep van ruim twintig Europese nieuwsuitgevers heeft Google aangeklaagd bij de rechtbank in Amsterdam. Ze eisen een schadevergoeding van meer dan 640 miljoen euro, omdat ze verliezen zouden hebben geleden door concurrentiebeperkend gedrag van het techconcern rond zijn onlineadvertentietechnologie. Dat meldt de Europese procesfinancier LitFin. Een van de organisaties is FD Mediagroep, het bedrijf achter Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Lululemon Athletica ging vrijdag fors onderuit op de beurzen in New York. De Canadees-Amerikaanse sportkledingfabrikant, bekend van yogaleggings, boekte afgelopen kwartaal meer omzet, maar zag de nettowinst dalen. Ook de winstverwachting voor het huidige kwartaal viel lager uit dan gehoopt. Het bedrijf werd daarnaast negatiever over de vooruitzichten voor het hele jaar. Het aandeel werd 9 procent lager gezet.
11 uur geleden