Knot: afkoeling economie hard nodig om inflatie omlaag te krijgen
DEN HAAG (ANP) - De afkoeling van de economie die zich aftekende in het derde kwartaal van dit jaar, is "absoluut nodig" om de sterke prijsstijgingen van de afgelopen maanden onder controle te krijgen. Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) in een gesprek met de Tweede Kamer.
Het CBS meldde vorige week dat de economie in het derde kwartaal licht is gekrompen. Nog een kwartaal van achteruitgang en Nederland is volgens de gangbare definitie in een recessie beland. Veel economen gaan er evenwel van uit dat die niet al te diep en van korte duur zal zijn. Ook volgens Knot is er nog altijd sprake van oververhitting, waarbij de vraag naar goederen en diensten groter is dan het aanbod.
Knot noemt het "verre van zeker dat een milde recessie alleen voldoende zal zijn om de hoge inflatie te beteugelen". Hij wijst erop dat niet meer alleen voedsel en energie in rap tempo duurder worden, met name onder invloed van de oorlog in Oekraïne, maar dat ook de prijzen van industriële goederen en diensten inmiddels sterk stijgen. "En dat is echt zorgwekkend."
Hoge overheidsuitgaven
De hoge overheidsuitgaven aan onder meer energiesteun voor burgers en bedrijven helpen daarbij niet, sterke loonstijgingen om de gestegen kosten voor levensonderhoud op de vangen al evenmin. Knot waarschuwt dat "elke factor die de vraag nog eens verder gaat aanjagen, vooral tot meer inflatie leidt".
De ECB heeft met een reeks renteverhogingen geprobeerd de inflatie te beteugelen. Het belangrijkste rentetarief is sinds afgelopen zomer in drie reuzenstappen van 0 naar 2 procent gegaan. En daar zal het volgens Knot niet eindigen. "Ook de komende maanden zullen we het beleid verder moeten gaan verkrappen de rente verder moeten gaan verhogen."
Knot wijst er in dat verband op dat in de markt nu verwacht wordt dat de beleidsrente zal pieken op 3 procent in de eerste helft van 2023. Kenners denken dat mogelijk later dat jaar alweer een daling te zien zal zijn, maar "dat moet ik nog zien", zegt Knot.
Oplopende rentes
Bij de sterk oplopende rentes zijn de relatief hoge schulden van Nederlandse huishoudens, met name woninghypotheken, "een kwetsbaarheid", waarschuwt Knot nog maar eens. De uitgangspositie is wel beter dan toen in 2008 de kredietcrisis losbarstte. Dat komt mede doordat de regels voor de maximale hypotheek ten opzichte van de woningwaarde sindsdien flink zijn aangescherpt.
Ook voor de overheidsfinanciën, die door de hoge uitgaven tijdens de coronapandemie flink uit het lood zijn geslagen, heeft de stijgende rente gevolgen. Minister Sigrid Kaag (Financiën) voorspelde eerder deze week dat de rentelasten met miljarden euro's per jaar gaan oplopen. "Het is van belang dat de begrotingsdiscipline terugkeert", zegt Knot daarover.
Meer uit Financieel
MÜNCHEN (ANP) - Nederlandse automobilisten die gaan tanken over de Duitse grens moeten meer betalen voor benzine en diesel door de sterk gestegen olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens de Duitse automobilistenclub ADAC steeg de gemiddelde landelijke prijs van een liter diesel in de vroege ochtendspits op woensdag tot 2,054 euro. Dat is het hoogste niveau sinds september 2022.
25 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gasprijs is woensdag weer wat gedaald, na twee dagen met stijgingen van tientallen procenten. Handelaren proberen een Amerikaans plan om cruciale tankertransporten in het Midden-Oosten te beschermen op waarde te schatten. Intussen passen energieleveranciers in Nederland massaal contracten aan, terwijl er bij consumenten een run lijkt ontstaan op vaste energiecontracten.
26 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De ministers van Financiën van de landen van de G7 gaan volgende week praten over de oorlog in het Midden-Oosten. Dat zei de Franse minister van Financiën Roland Lescure tegen de Franse radiozender Franceinfo. Volgens hem zal die vergadering waarschijnlijk begin volgende week worden gehouden.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De oorlog in het Midden-Oosten kan Nederlanders hard in de portemonnee raken. Daarvoor waarschuwen economen van Rabobank, die verschillende scenario's hebben doorgerekend met de impact op de Nederlandse economie. In het ongunstigste onderzochte scenario piekt de benzineprijs rond de 3 euro per liter, terwijl een nieuw energiecontract tijdelijk oploopt tot ruim 400 euro per maand.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is woensdag hoger geopend. De hoofdgraadmeter leed eerder deze week nog forse verliezen door zorgen bij beleggers over de oorlog in het Midden-Oosten. Nu lijken beleggers weer voorzichtig in te stappen.
3 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De prijzen aan de pomp in Nederland zijn woensdag verder opgelopen door de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens consumentencollectief UnitedConsumers zijn de adviesprijzen van de grote oliemaatschappijen voor de tweede dag op rij met centen per liter gestegen. Hoeveel automobilisten precies meer kwijt zijn, verschilt per tankstation.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verduurzaming van woningen in Nederland kan flink versneld worden als er al wordt geïnvesteerd in warmtepompen voordat de woningen helemaal op en top zijn geïsoleerd. Dat stelt onderzoeksorganisatie TNO na een nieuwe studie waarin de effectiviteit van verschillende combinaties van isolatie en verwarmingsinstallaties is onderzocht.
4 uur geleden