Knot: afkoeling economie hard nodig om inflatie omlaag te krijgen
DEN HAAG (ANP) - De afkoeling van de economie die zich aftekende in het derde kwartaal van dit jaar, is "absoluut nodig" om de sterke prijsstijgingen van de afgelopen maanden onder controle te krijgen. Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) in een gesprek met de Tweede Kamer.
Het CBS meldde vorige week dat de economie in het derde kwartaal licht is gekrompen. Nog een kwartaal van achteruitgang en Nederland is volgens de gangbare definitie in een recessie beland. Veel economen gaan er evenwel van uit dat die niet al te diep en van korte duur zal zijn. Ook volgens Knot is er nog altijd sprake van oververhitting, waarbij de vraag naar goederen en diensten groter is dan het aanbod.
Knot noemt het "verre van zeker dat een milde recessie alleen voldoende zal zijn om de hoge inflatie te beteugelen". Hij wijst erop dat niet meer alleen voedsel en energie in rap tempo duurder worden, met name onder invloed van de oorlog in Oekraïne, maar dat ook de prijzen van industriële goederen en diensten inmiddels sterk stijgen. "En dat is echt zorgwekkend."
Hoge overheidsuitgaven
De hoge overheidsuitgaven aan onder meer energiesteun voor burgers en bedrijven helpen daarbij niet, sterke loonstijgingen om de gestegen kosten voor levensonderhoud op de vangen al evenmin. Knot waarschuwt dat "elke factor die de vraag nog eens verder gaat aanjagen, vooral tot meer inflatie leidt".
De ECB heeft met een reeks renteverhogingen geprobeerd de inflatie te beteugelen. Het belangrijkste rentetarief is sinds afgelopen zomer in drie reuzenstappen van 0 naar 2 procent gegaan. En daar zal het volgens Knot niet eindigen. "Ook de komende maanden zullen we het beleid verder moeten gaan verkrappen de rente verder moeten gaan verhogen."
Knot wijst er in dat verband op dat in de markt nu verwacht wordt dat de beleidsrente zal pieken op 3 procent in de eerste helft van 2023. Kenners denken dat mogelijk later dat jaar alweer een daling te zien zal zijn, maar "dat moet ik nog zien", zegt Knot.
Oplopende rentes
Bij de sterk oplopende rentes zijn de relatief hoge schulden van Nederlandse huishoudens, met name woninghypotheken, "een kwetsbaarheid", waarschuwt Knot nog maar eens. De uitgangspositie is wel beter dan toen in 2008 de kredietcrisis losbarstte. Dat komt mede doordat de regels voor de maximale hypotheek ten opzichte van de woningwaarde sindsdien flink zijn aangescherpt.
Ook voor de overheidsfinanciën, die door de hoge uitgaven tijdens de coronapandemie flink uit het lood zijn geslagen, heeft de stijgende rente gevolgen. Minister Sigrid Kaag (Financiën) voorspelde eerder deze week dat de rentelasten met miljarden euro's per jaar gaan oplopen. "Het is van belang dat de begrotingsdiscipline terugkeert", zegt Knot daarover.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP/BLOOMBERG) - De Europese gasprijs is dinsdag weer gestegen na de flinke daling een dag eerder. De stijging volgde op nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran. De Amerikaanse strijdkrachten vielen maandagnacht doelen aan in het zuiden van Iran. Doelwit waren onder andere boten die mijnen wilden leggen en raketlanceerinstallaties. Volgens Washington ging het om zelfverdedigingsaanvallen.
25 minuten geleden
SYDNEY (ANP/RTR) - Sam Altman, topman van OpenAI, het moederbedrijf van ChatGPT, zegt dat de ontwikkeling van AI niet zoveel banen voor hoger opgeleiden heeft gekost als waarvoor werd gevreesd. Dit zei hij tijdens een conferentie van de Commonwealth Bank of Australia. Hij onderbouwde zijn uitspraken niet met cijfers.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak liet dinsdag weinig beweging zien. Beleggers namen een afwachtende houding aan na de nieuwe aanvallen van de Amerikaanse strijdkrachten op doelen in het zuiden van Iran. Volgens Washington ging het om zelfverdedigingsaanvallen. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is een akkoord om de oorlog te beëindigen echter "nog steeds mogelijk".
2 uur geleden
TAIPEI (ANP/BLOOMBERG) - De Taiwanese beurs heeft die van India ingehaald wat marktwaarde betreft. De aandelenmarkt van het eiland is nu de op vier na grootste ter wereld, na de Verenigde Staten, China, Japan en Hongkong. De opmars van Taiwan in de wereldwijde aandelenranglijst komt vooral door de sterke stijging van de beurswaarde van Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC), de grootste chipfabrikant ter wereld.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is deze tweede pinksterdag opnieuw gesloten op een hogere stand dan ooit. Beleggers waren optimistisch vanwege de positieve berichten over een mogelijk einde van de oorlog in Iran. Aanleiding daarvoor waren uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die zaterdag zei dat er grotendeels overeenstemming is over een akkoord met Iran.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Techinvesteerder Prosus wil af van de Europese verplichting om zijn aandeel in de Duitse maaltijdbezorger Delivery Hero te verkopen. Dat stelde de Europese Commissie vorig jaar uit concurrentieoverwegingen als voorwaarde voor de overname van Just Eat Takeaway, het moederbedrijf van Thuisbezorgd.nl. Maar het aan de Amsterdamse beurs genoteerde Prosus wil niet verdergaan met het verkopen van het belang zolang Uber bezig is Delivery Hero over te nemen. Daartoe heeft Prosus een verzoek ingediend bij de EU, melden bronnen aan persbureau Bloomberg.
18 uur geleden
LEIDEN (ANP/DPA) - De grootste vliegtuigfabrikant ter wereld, Airbus, kampt nog steeds met leveringsproblemen. De Australische luchtvaartmaatschappij Qantas krijgt het eerste van de twaalf bestelde aangepaste A350-toestellen nu pas in april 2027, heeft Airbus maandag bekendgemaakt. Qantas had op levering gerekend voor eind 2026.
23 uur geleden