KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De huurmarkt in de vrije sector bleef ook in het vierde kwartaal van 2025 "structureel krap", melden woningplatformen Huurwoningen.nl en Pararius. De prijs ging omhoog naar gemiddeld 1838 euro per maand en er verdwenen meer huurwoningen van de markt dan erbij kwamen. Beschikbare woningen stonden minder lang online; het scheelt een dag vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder.
31 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Steeds meer Nederlanders gebruiken AI-tools bij het plannen van hun vakantie, zo blijkt uit de zogenoemde vakantiemonitor van de ANWB. Kunstmatige hulpmiddelen zoals ChatGPT en Gemini worden niet alleen ingezet om inspiratie op te doen, maar ook om reisschema's samen te stellen, een passende bestemming te vinden en activiteiten te plannen. Zowel vooraf als tijdens de reis. Van alle Nederlanders gebruikt ruim 34 procent zo'n tool daarvoor.
54 minuten geleden
VLISSINGEN (ANP) - Bij de brand die dinsdagavond laat uitbrak na een explosie in een wooncomplex in de Schutterijstraat in Vlissingen, zijn meerdere gewonden gevallen, meldt de veiligheidsregio. Zij zijn overgedragen aan het ambulancepersoneel. Om hoeveel personen het gaat, is niet bekend. De brand is inmiddels geblust.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de Iraanse ambassade in Den Haag zijn dinsdagavond vier mensen aangehouden. Ze gooiden met stenen naar de ambassade en probeerden het hek bij het gebouw over te klimmen, bevestigt de politie berichtgeving van 112-website Regio15.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een reeks partijen is er niet blij mee dat duizenden huurders van sociale huurwoningen ook een of meerdere woningen bezitten. Bijna 12.000 sociale huurders zijn ook eigenaar van een woning en sommigen zelfs van meer dan tien, meldde het Centraal Planbureau dinsdag. "Oneerlijk en onrechtvaardig", zei Hans Vijlbrief (D66) in een debat.
6 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao heeft in december een recordaantal toeristen verwelkomd. Sinds augustus zijn er zorgen over de negatieve invloed van de spanning tussen de VS en Venezuela op het aantal vakantiegangers, vooral na twee bijna-ongelukken in het luchtruim in december. Het toerismebureau heeft het daarentegen over "een toenemende aantrekkingskracht".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland staat positief tegenover een eventuele bijdrage aan een NAVO-missie in het poolgebied rond Groenland. Volgens minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) kan Nederland "op die manier bijdragen aan een stukje ontspanning in de relatie die wij zo belangrijk vinden, namelijk die tussen de Verenigde Staten en de Europese NAVO-bondgenoten".
7 uur geleden