KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
ANTALYA (ANP) - Greenpeace vindt het "zeer teleurstellend" dat premier Rob Jetten de VN-klimaattop in Antalya heeft afgezegd. "Dit was een kans voor hem geweest om te laten zien dat hij echt leiderschap wil tonen in het tegengaan van de klimaatcrisis. Dat is toch wat we een beetje van hem gemist hebben, als zelfbenoemd klimaatdrammer", reageert klimaatspecialist Maarten de Zeeuw op de top.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen van 9 tot en met 11 december een staatsbezoek aan Qatar. Het is hun eerste officiële bezoek aan het Midden-Oosten sinds ze koning en koningin zijn.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) wil voorkomen dat de opvolging voor het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank (ECB) uitdraait op een tegenstelling tussen Noord- en Zuid-Europa. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de ministers van Financiën van de Eurogroep-landen, waar de Nederlander Klaas Knot en Pablo Hernández de Cos uit Spanje worden gepresenteerd als mogelijke opvolgers van Christine Lagarde.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat er veel meer grote batterijen en andere vormen van energieopslag komen. Het heeft daarover afspraken gemaakt met netbeheerders, de brancheorganisatie voor energieopslag, medeoverheden en concurrentiewaakhond ACM. Eind 2040 moet er 110 gigawattuur (GWh) aan batterijcapaciteit zijn, ruim vijftig keer zoveel als eind vorig jaar. Dat is genoeg om zo'n 37.000 huishoudens een jaar van stroom te voorzien.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn ruim 2500 meldingen binnengekomen over dieren in de hitte afgelopen zomer. Dat zijn er veel meer dan het jaar daarvoor; in 2025 kreeg de toezichthouder er ruim zevenhonderd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De waterschapsbelasting gaat volgend jaar opnieuw met enkele tientallen euro's omhoog voor gezinnen met een koopwoning. Voor huurders stijgt de belasting eveneens met gemiddeld 7 procent, voor agrariërs en natuurbeheerders met 7,5 procent. De Unie van Waterschappen verwacht dat op basis van de voorstellen die in de 21 waterschappen op tafel liggen. Zij stellen deze weken hun tarieven voor 2027 vast.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse overheid verzamelt steeds meer informatie over demonstraties en demonstranten, constateert het College voor de Rechten van de Mens in zijn jaarlijkse rapportage. Het kan daarbij gaan om gevoelige informatie zoals politieke of religieuze overtuiging. Mensen die willen demonstreren, kunnen zich belemmerd voelen door het idee dat de overheid hen in de gaten houdt en informatie over hen en hun denkbeelden verzamelt. Door dit zogeheten chilling effect kunnen mensenrechten onder druk komen te staan, zo waarschuwt het College.
9 uur geleden