KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DINXPERLO (ANP) - Bij het blussen van de brand bij een afvalverwerker in het Gelderse Dinxperlo is in de nacht van maandag op dinsdag PFAS in het rioolwater terechtgekomen. Dat meldt de gemeente Aalten, waar het dorp onder valt. De brandweer heeft bluswater gebruikt uit de recreatieplas Het Blauwe Meer, waarvan in 2024 al bekend werd dat het besmet is met PFAS. Water uit dat meer is vermengd geraakt met het rioolwater.
10 uur geleden
COLOMBO (ANP/AFP) - Het Hooggerechtshof van Sri Lanka heeft vijftien mannen tot 220 jaar celstraf veroordeeld. Zij waren direct betrokken bij de zelfmoordaanslagen in Sri Lanka op eerste paasdag in 2019. Hierbij kwamen 279 mensen om het leven, onder wie drie Nederlanders.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Wakker Dier heeft een kort geding aangespannen tegen NS over een geweigerde reclamecampagne. De dierenrechtenorganisatie wilde op stations posters laten ophangen met daarop een koe, een varken, een kip en de vraag: "Zullen we eens een dagje niet 650.000 dieren eten?" Daarmee vraagt Wakker Dier aandacht voor haar jaarlijkse initiatief Eet Geen Dierendag. NS Stations wil de oproep echter niet laten zien.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument en Markt (ACM) mag straks ook overnames en fusies van kleinere bedrijven gaan beoordelen. De Tweede Kamer stemde in met een wet die dat regelt, op initiatief van PRO-Kamerlid Julian Bushoff.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Siegfried Woldhek heeft voor de tweede keer de Inktspotprijs voor beste politieke spotprent van het jaar gewonnen. De illustrator krijgt de onderscheiding voor zijn tekening van de Russische president Vladimir Poetin, die zijn Amerikaanse collega Donald Trump bespeelt als een contrabas.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks een aantal weken van regelmatige regenbuien, blijven de droogteproblemen in Nederland aanhouden. Komende week wordt weinig neerslag verwacht in Nederland en de rest van de stroomgebieden van de Rijn en de Maas, waarschuwt Rijkswaterstaat (RWS). "De effecten voor de scheepvaart, natuur en landbouw blijven merkbaar", is de boodschap van de dinsdag bijgewerkte droogtemonitor.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mensje van Keulen schrijft het Boekenweekgeschenk 2027. Japke-d. Bouma is komend jaar de auteur van de thema-uitgave van de Boekenweek. Het thema van de 92e Boekenweek, die plaatsvindt van 10 tot en met 21 maart 2027, is Kijk ons nou. Dat maakte boekenkoepel CPNB dinsdag bekend. De organisatie van de Boekenweek koos naar eigen zeggen voor 2027 "een thema over menselijk gedrag en de vele spiegels die schrijvers de lezer voorhouden in hun werk."
17 uur geleden