KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In 2025 zei bijna de helft van de Nederlanders in de twaalf maanden daarvoor vrijwilligerswerk te hebben gedaan. Dit is vrijwel hetzelfde als in 2019, net voor de coronapandemie, maar wel iets lager dan in 2024 en 2023. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek op basis van een onderzoek onder bijna 8000 mensen van 15 jaar of ouder.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg in Den Bosch heeft een hulpverlener een beroepsverbod opgelegd vanwege ernstig alcoholmisbruik, dat leidde tot risico's voor de patiëntveiligheid. Zijn inschrijving in het BIG-register is doorgehaald.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meer dan 182.000 middelbare scholieren horen donderdag of ze geslaagd zijn voor hun eindexamen. Als dat zo is, dan kan de vlag uit, met daaraan de schooltas. Voor wie dat nodig is, volgt binnenkort een herkansing. Pas in het najaar wordt bekendgemaakt hoeveel leerlingen zijn geslaagd.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal buitenlandse studenten in Nederland is dit jaar voor het eerst sinds 2006 gedaald. Dit collegejaar staan er in totaal 129.764 ingeschreven voor een volledige opleiding aan een Nederlandse hogeschool of universiteit. Dat is een lichte daling van 133 studenten vergeleken met vorig jaar, constateert de organisatie Nuffic, die zich inzet voor internationalisering in het hoger onderwijs.
8 uur geleden
TER APEL (ANP) - De tablets liggen klaar in Ter Apel voor het nieuwe aanmeldproces dat asielzoekers vanaf vrijdag moeten doorlopen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Dan gaat het Europees asiel- en migratiepact in met een, zo wordt gehoopt, strengere asielprocedure met snellere doorlooptijd. Nieuw ingerichte loketten die kunnen worden uitgebreid naargelang de drukte, moeten daaraan meehelpen.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeenteraad van Amsterdam heeft in meerderheid ingestemd met het coalitieakkoord dat PRO Amsterdam en D66 hebben gesloten. Beide coalitiepartijen stemden voor, de oppositie stemde tegen. PRO Amsterdam en D66 hebben samen 25 van de 45 zetels.
13 uur geleden
ECHTEN (ANP) - Inwoners en bestuurders van Friesland willen dat de gaswinning in hun provincie stopt. Gedeputeerde Friso Douwstra heeft die boodschap opnieuw overgebracht aan staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei). De Bat liet zich in Echten, in de gemeente De Friese Meren, informeren over onder meer de gas- en zoutwinning en de gevolgen ervan.
14 uur geleden