KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De Rijn gaat de komende twee weken dalen tot een nieuw laagterecord, volgens een prognose van Rijkswaterstaat. De organisatie verwacht dat het waterpeil van de rivier bij Lobith, waar hij Nederland binnenstroomt, daalt van de huidige 6,20 meter naar rond de 6 meter boven NAP op 8 oktober. De vrijdag ingestelde maatregel voor eenrichtingsverkeer op de IJssel blijft waarschijnlijk nog in elk geval tot die datum in stand, zegt een woordvoerder. De IJssel is een aftakking van de Rijn.
6 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op de NDSM-kade in Amsterdam-Noord is vrijdagmiddag een persoon gewond geraakt door een schietincident. De politie meldt dat "zowel de verdachte als het slachtoffer" is aangehouden. Hoe het met het slachtoffer gaat, zegt de politie niet.
12 minuten geleden
IJMUIDEN (ANP) - Milieuorganisaties zijn overwegend blij met het nieuws dat Tata Steel en de overheid de deadline om afspraken te maken over de verduurzaming van de fabriek in de IJmond uitstellen. De overheid zou eind september besluiten over maximaal 2 miljard aan steun voor de verduurzaming van de staalfabriek, maar neemt nu tot 1 maart 2027 de tijd om daar zogeheten maatwerkafspraken over te maken.
14 minuten geleden
MOORDRECHT (ANP) - De politie heeft twee mannen aangehouden die ervan verdacht worden eind juli te hebben ingebroken bij een brandweerkazerne in het Zuid-Hollandse dorp Moordrecht. Daarbij maakten ze een spreider buit, een krachtig stuk gereedschap om bijvoorbeeld deuren mee te openen.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het wordt mogelijk om een stoffelijk overschot te resomeren. Dat betekent dat het wordt opgelost in kaliumhydroxide. Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) past de Wet op de lijkbezorging aan om dit mogelijk te maken, liet hij vrijdag na de ministerraad weten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tata Steel en de overheid schuiven de deadline voor zich uit om afspraken te maken over de verduurzaming van de staalfabriek in de IJmond. Het kabinet, Tata Steel en de provincie Noord-Holland verlengen de afspraak die ze een jaar geleden hebben gemaakt tot 1 maart 2027.
2 uur geleden
HEERHUGOWAARD (ANP) - In Noord-Holland mogen schapen vanaf maandag weer grazen op de dijken langs de Waddenzee. Het gras op de dijken is na de droogteperiode voldoende hersteld. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft het zogeheten beweidingsverbod ingetrokken dat sinds begin augustus gold. Alleen op Texel blijft het verbod van kracht.
2 uur geleden