KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In de provincies Groningen, Friesland en Drenthe en in het noorden van Overijssel komt in de nacht van zaterdag op zondag dichte mist voor. Het KNMI heeft code geel afgegeven.
36 minuten geleden
ALKMAAR (ANP) - Op de Platte Stenenburg in het centrum van Alkmaar is zaterdagavond een man neergeschoten. De politie zoekt naar twee verdachten die er na de schietpartij vandoor zijn gegaan.
40 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - De coalitietop is vertrokken van landgoed De Zwaluwenberg na een dag lang beraad. Zondag om 11.00 uur praten ze verder over de politieke crisis die is ontstaan nadat D66 en CDA een deal sloten met PRO en Volt over het belastingplan.
6 uur geleden
GRAVE (ANP) - Het centrum van Grave, waar de landelijke sinterklaasintocht zaterdagmiddag plaatsvond, is langzaam leeggestroomd. Dat meldt een woordvoerder van de gemeente Land van Cuijk, waar de Brabantse plaats bij hoort. De festiviteiten duurden tot ongeveer 14.00 uur, waarna de meeste bezoekers vertrokken.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag hebben duizenden mensen zaterdagmiddag meegelopen met de jaarlijkse Mars voor het leven. Op een livestream van initiatiefnemer Schreeuw om leven was te zien dat de deelnemers verzamelden op het Malieveld en vervolgens in een stoet door de stad liepen.
10 uur geleden
GRAVE (ANP) - Gijs Naber is de nieuwe hoofdrolspeler in het Sinterklaasjournaal. Dat werd zaterdag duidelijk tijdens de landelijke intocht in het Brabantse Grave. De acteur is de opvolger van Stefan de Walle, van wie in september duidelijk werd dat hij ermee stopt.
13 uur geleden
GRAVE (ANP) - De kade in Grave waar Sinterklaas rond het middaguur zal aankomen, is rond 11.00 uur vol. Dat bevestigt een woordvoerder van de gemeente Land van Cuijk, waar Grave onder valt. Op beelden van De Gelderlander is te zien dat die boodschap met borden aan bezoekers wordt medegedeeld.
13 uur geleden