KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
NOORDWIJK (ANP) - Aan de kust bij Noordwijk is zaterdagmiddag een 76-jarige surfer overleden. De politie vermoedt dat het om een ongeval gaat. De man is door getuigen nog op het water gezien, maar toen hij niet terugkeerde aan wal is een zoekactie gestart. Daarbij is een helikopter ingezet.
34 minuten geleden
SUSCH (ANP) - De Nederlandse ambassadeur in Zwitserland, Karin Mössenlechner, heeft bloemen gelegd op de plek waar donderdag een Nederlandse bus verongelukte. Ook bezocht ze een bijeenkomst waar ze hulpverleners heeft bedankt voor hun inzet. Bij het ongeval met een Nederlandse touringcar in het Zwitserse Susch kwamen vier vrouwen en een man om het leven.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tienduizenden mensen hebben in Amsterdam meegedaan met de klimaatmars, meldt de organisatie, die stelt dat er meer dan 40.000 deelnemers uit alle hoeken van de samenleving op de been waren. Dat zijn er een stuk minder dan de 85.000 die tijdens de editie in 2023 meeliepen in de mars van de Dam naar het Museumplein. De politie en gemeente zeggen geen uitspraken te kunnen doen over aantallen.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Dam in Amsterdam stroomt zaterdagmiddag vol met mensen die meedoen aan de klimaatmars, die iets voor 14.00 uur begint. Veel deelnemers hebben spandoeken of protestborden bij zich. De teksten op veel van die borden hebben betrekking op de hitterecords van afgelopen zomer, ziet een verslaggever. 'Dit was de koudste zomer van de rest van je leven', staat bijvoorbeeld op een bord van Greenpeace.
8 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - Het prentenboek Het meisje met zaadjes in het haar van Nancy Bosmans is dit jaar bekroond met de Thea Beckmanprijs. De uitreiking vond zaterdagochtend plaats in het Archeon in Alphen aan den Rijn.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dodelijke slachtoffers van het busongeluk in Zwitserland van afgelopen donderdag zijn vier vrouwen en een man. Dat meldt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Allen zijn ouder dan 70. Ze komen uit verschillende plaatsen in Nederland. Hun families zijn inmiddels geïnformeerd, aldus het ministerie.
9 uur geleden
LEIDEN (ANP) - De eerste Nederlanders die op vakantie waren met de bus die donderdag van de weg raakte in Zwitserland, zijn onderweg naar huis. Dat meldt alarmcentrale Eurocross.
10 uur geleden