KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - Kinderen worden nog altijd niet goed genoeg gehoord en beschermd tegen onveiligheid en geweld. Ook heeft de overheid onvoldoende zicht op het aantal kinderen in Nederland dat opgroeit in een onveilige situatie. Dat stelt het Kinderrechtencollectief in de jaarlijkse monitor Kinderrechten in Beweging. De organisatie voert woensdagmiddag actie bij de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen in Israël zullen niets veranderen voor de "mensenrechten en zelfbeschikking" van de Palestijnen, meent de anti-zionistische organisatie Een Ander Joods Geluid. Voorzitter Jaap Hamburger heeft "geen fantasieën over verandering" in Israëls beleid jegens de Palestijnen. "79 jaar gewelddadig zionisme gaat nu zijn 80e jaar in. Het oorspronkelijke oogmerk blijft onveranderd."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aletta Jacobs, die als eerste vrouw officieel aan een Nederlandse universiteit mocht studeren, krijgt een standbeeld in het centrum van Den Haag. Dat moet aan de Wijnhaven worden neergezet, niet ver van de campus van de Universiteit Leiden. "Een passende locatie", aldus wethouder Lotte van Basten Batenburg.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De avondspits van dinsdag is de drukste spits tot nu toe in 2026. Volgens de verkeersinformatie van de ANWB stond er rond 17.30 uur zo'n 1100 kilometer file. Niet eerder dit jaar waren vertragingen door files zo groot.
12 uur geleden
ASSEN (ANP) - De provincie Drenthe geeft een subsidie van 148.000 euro voor onderzoek naar een nieuwe technologie die kan helpen bij het beschermen van grazers in gebieden waar veel wolven voorkomen. In die pilot worden onder meer automatische beeldherkenning en middelen om wolven af te schrikken gecombineerd met een systeem waarbij vroegtijdig voor de wolf wordt gewaarschuwd.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door de regen in de afgelopen twee weken stroomt weer meer water door de Rijn en de Maas, meldt Rijkswaterstaat in de nieuwste droogtemonitor, maar ondanks de stijging blijft de afvoer in de grote rivieren laag voor de tijd van het jaar.
14 uur geleden
HILVARENBEEK (ANP) - De dierenverzorgster van Safaripark Beekse Bergen die zaterdag gewond raakte door een panteraanval, is dinsdag aan haar verwondingen overleden. "Haar overlijden raakt ons allemaal diep en we leven intens mee met haar familie, vrienden en naasten", aldus de dierentuin in een verklaring.
15 uur geleden