KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
'T HARDE (ANP) - Burgemeester Harm-Jan van Schaik van Elburg, waar 't Harde onder valt, prijst de inzet van de vele brandweermensen bij de natuurbrand. "Ik vind het prettig om te merken dat ons land zo goed georganiseerd is, dat uit het hele land tot Limburg aan toe hier brandweerkorpsen staan." Ook burgemeester Céline Blom van het naastgelegen Nunspeet spreekt "grote waardering" uit voor de hulpdiensten.
4 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - Het is nog niet duidelijk of er materiaal tot ontploffing is gebracht woensdag op het militaire oefenterrein bij 't Harde waar een grote natuurbrand ontstond. Dat meldt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. Op het terrein Artillerie Schietkamp (ASK) waren meerdere oefeningen. Of er tijdens die oefeningen iets gebeurd is dat heeft geleid tot de brand wordt nog onderzocht.
29 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer verwacht dat de natuurbrand op het militaire oefenterrein bij 't Harde niet verder uitbreidt. Dat zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio. De brand is nog niet volledig onder controle, zegt ze er wel bij en het vuur kan "her en der" nog oplaaien. Het gaat om een gebied van 500 hectare.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Een deel van de natuurbrand in 't Harde is onder controle, zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio die ter plaatse is. "Wij verwachten en hopen dat het binnen nu en afzienbare tijd voor het hele gebied geldt."
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - De rook van de grote natuurbrand op de Veluwe heeft ook Engeland bereikt. Op satellietbeelden is zichtbaar dat de rookpluim over Norwich trekt. Rond 17.00 uur was de pluim duidelijk voor de kust van Engeland te zien.
2 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De gemeente Nunspeet is voorbereid op een eventuele evacuatie van bewoners als de brand op het militaire oefenterrein ASK bij 't Harde zich uitbreidt. Dat zegt burgemeester Céline Blom van Nunspeet. In de naburige gemeente Elburg is opvang ingericht, mocht het zover komen.
2 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Om de grote natuurbrand bij 't Harde te helpen blussen, zijn inmiddels vijf helikopters van de luchtmacht ingezet. Het Defensie Helikopter Commando (DHC) meldt via X dat een vierde Chinook en een Cougar naar het gebied op de Veluwe zijn gestuurd. Dat zijn twee verschillende types transporthelikopters.
3 uur geleden