KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
STEENDAM (ANP) - Een 58-jarige surfer uit Delfzijl is overleden na een aanvaring met een bootje op het Groningse Schildmeer, meldt de politie. De politie heeft de bestuurder van de boot, een 19-jarige man uit Eemsdelta, aangehouden en verhoord. Hij is weer op vrije voeten, maar blijft verdachte.
44 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Acteur en zanger Barrie Stevens leerde van Peter Faber dat je "altijd open moet blijven staan om nieuwe dingen te leren en inzichten te krijgen". Dat zegt de entertainer vrijdag in reactie op het overlijden van Faber. De twee waren samen tussen 2018 en 2020 te zien in de RTL4-realityserie Beter laat dan nooit, samen met Gerard Cox en Willibrord Frequin.
1 uur geleden
VENRAY (ANP) - Tussen Boxmeer en Venray rijden tot en met zondag geen treinen, dat meldt een woordvoerder van Arriva. Eerder was al bekend dat er vrijdag geen treinen zouden rijden door de werkzaamheden na de brand in natuurgebied Boschhuizerbergen, ten oosten van Venray.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Acteur Peter Faber is overleden. Hij stierf donderdag op 82-jarige leeftijd "vredig in het bijzijn van zijn meest dierbaren", heeft zijn familie vrijdag bekendgemaakt. In zijn lange carrière speelde Faber in talloze films, series en theaterstukken. Twee keer won hij de toonaangevende toneelprijs Louis d'Or.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ouders hebben voor de dagopvang van hun kinderen afgelopen jaar relatief minder betaald dan in 2024, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2025 kregen ouders waarvan de kinderen naar een kinderdagopvang gingen gemiddeld 68 procent van deze kosten vergoed, ten opzichte van 65 procent in 2024. In totaal ontvingen 719.000 ouders kinderopvangtoeslag.
3 uur geleden
PHILIPSBURG (ANP) - Het mariniersdetachement op Sint Maarten heeft woensdag geholpen bij het doorzoeken van de Penitentiaire Inrichting Point Blanche op het eiland. Aanleiding hiervoor was een controle op het bezit van verboden goederen. Daarbij zijn drugs en slag- en steekwapens gevonden, meldt Defensie donderdag.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij een brand in een flatgebouw aan de Watertorenweg in Rotterdam is een dode gevallen, zo laat een woordvoerder van de Veiligheidsregio Rijnmond weten.
8 uur geleden