KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA zijn na ruim vijftien uur onderhandelen over de begroting het nog niet eens geworden over de begroting voor volgend jaar. Het overleg wordt volgens een woordvoerder van Financiën maandagochtend om 09.00 uur voortgezet.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Psychiater Jim van Os heeft excuses aangeboden aan de ouders van de 17-jarige Milou Verhoof. Zij overleed in oktober 2023 door euthanasie. Van Os stuurde met dertien collega's een brief naar het Openbaar Ministerie, waarin ze vroegen om een verkennend onderzoek naar haar ouders en behandelaars. Van Os betuigde zijn spijt zondag in het programma Zomergasten op NPO2.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Familieleden van twee Nederlanders die worden vermist na de overstromingen in Nepal en Tibet zijn "diep aangeslagen" en "leven tussen hoop en vrees". Dat laten ze weten in een verklaring die is verspreid door de organisatie Namens de Familie, die ze bijstaat.
10 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De drie mensen die zaterdagavond laat om het leven kwamen door een aanrijding op de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen zijn jongemannen van 17 en 19 jaar. Twee van 17 jaar komen uit Oisterwijk en uit Groesbeek, de 19-jarige uit Delft, maakte de politie zondagmiddag bekend. Vijf anderen raakten gewond.
13 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De brand in een pand aan de Brink in de binnenstad van Deventer is geblust. Rond 14.30 uur kon de brandweer het sein brand meester geven. Over de oorzaak van de brand en de schade is nog niets bekend.
14 uur geleden
OSS (ANP) - Een 30-jarige man uit het Brabantse Vinkel heeft zich zondagmiddag gemeld bij de politie na een dodelijk ongeluk in Oss op zaterdag. Politie Oost-Brabant zei aanvankelijk dat de man aangaf de bestuurder te zijn van de auto waarmee een fietser werd aangereden, maar kwam daar later op terug. De man had zich enkel gemeld omdat hij hoorde dat de politie naar hem op zoek was en had niets gezegd over zijn eventuele betrokkenheid bij het ongeluk.
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In het Noorse Kultuurhuis in Rotterdam, ook wel de Zeemanskerk, hebben zondagmiddag zo'n zestig mensen een herdenkingsdienst bijgewoond voor de overleden koning Harald. De aanwezigen zongen samen en haalden herinneringen op aan de koning, die vrijdag op 89-jarige leeftijd overleed. Ook werd het volkslied gezongen.
14 uur geleden