KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
HAWIJA (ANP) - Minister Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) heeft in Hawija persoonlijk excuses aangeboden voor het bombardement op de Iraakse stad in 2015. Dat heeft het ministerie van Defensie donderdag laten weten. Bij de luchtaanval op een bommenfabriek van terreurgroep IS kwamen destijds tientallen mensen om het leven.
2 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister Foort van Oosten (Justitie) kijkt of het mogelijk en wenselijk is om AI-tools waarmee mensen kunnen worden uitgekleed, te verbieden. Dat bevestigt het ministerie na berichtgeving van het AD. Die krant onderzocht de mogelijkheden van AI-tool Grok, van X-eigenaar Elon Musk.
9 minuten geleden
DEN HELDER (ANP) - De NAVO zou komende tijd een vlootverband naar Groenland kunnen sturen, zegt de commandant van het NAVO-eskader dat afgelopen jaar de noordelijke wateren bewaakte. En Nederland zou "als er een vraag komt" daaraan kunnen bijdragen, verzekert commandeur Arjen Warnaar. Ook al moet de marine ook wel even op adem komen, na een jaar lang aan de leiding van de noordelijke NAVO-missie.
29 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een minderheidskabinet is wat de SGP betreft 'een kwetsbaar construct', maar partijleider Chris Stoffer "sluit niet uit dat het wel eens best heel goed zou kunnen werken". Dat zegt hij na zijn gesprek met de informateur en D66, VVD en CDA.
51 minuten geleden
ATHENE (ANP) - Hulporganisaties zijn kritisch op het plan van demissionair asielminister David van Weel (VVD) om asielzoekers terug te sturen naar Griekenland, als dat hun oorspronkelijke land van aankomst was. Dat mocht jarenlang niet van rechters wegens erbarmelijke omstandigheden in opvangkampen. Die zijn volgens Van Weel verbeterd. Hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en Stichting Bootvluchteling, maar ook de ombudsman van Griekenland trekken dat in twijfel.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitbreiden van het gebruik van de enkelband kan ervoor zorgen dat het cellentekort kleiner wordt, schrijft de Inspectie Justitie en Veiligheid in het rapport Vrijheid aan banden. Volgens de inspectie zijn de voorwaarden voor enkelbandgebruik helder genoeg en werkt het momenteel ook goed.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het seksueel misbruik van jonge meisjes door Mels van B., verdachte in de geruchtmakende Barendrechtse zedenzaak, heeft diep ingegrepen in het leven van de gezinnen van de slachtoffers. Donderdag hoort de rechtbank vijftien verklaringen van betrokken ouders en slachtoffers. "Je hebt ons kind iets onherstelbaars aangedaan", zei een moeder in de rechtszaal in haar verklaring tegen de verdachte. "Je hebt haar vrijheid en onschuld weggenomen."
1 uur geleden