KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Ruim 2500 dansers en danseressen trekken zaterdagmiddag door het centrum van Rotterdam, bekeken door vele duizenden bezoekers. De 42e editie van het festijn verloopt tot dusver feestelijk en zonder grote problemen. Met zo'n 25 graden zit het weer ook mee.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koningin Máxima heeft zaterdagmiddag voorafgaand aan de opening van WorldPride 2026 het Pride Park in het Amsterdamse Vondelpark bezocht. Máxima noemde het een "historisch moment" om bij de openingsceremonie te zijn. Samen met burgemeester Femke Halsema sprak zij met vertegenwoordigers van verschillende organisaties uit de lhbtiqa+-gemeenschap.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in 2025 een record aan crimineel vermogen in beslag genomen. Het gaat om 433 miljoen euro aan geld en goederen. Het is het vierde jaar op rij dat de cijfers zijn gestegen.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zoek- en reddingsteams hebben bij het Indonesische eiland Sulawesi een boot met dertien opvarenden, onder wie vier Nederlandse toeristen, teruggevonden. De Nederlandse opvarenden zijn ongedeerd, bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa).
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat is zaterdag begonnen met handhaven op het vrachtwagen- en touringcarverbod op de Merwedebrug op snelweg A27 bij Gorinchem. De eerste detectiecamera die het mogelijk maakt overtreders te identificeren, is in de nacht van vrijdag op zaterdag geïnstalleerd in de zuidelijke rijrichting en in gebruik genomen, meldt een woordvoerder van Rijkswaterstaat.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen hebben vrijdagavond rond 22.30 uur meldingen gemaakt van een vuurbol vanuit verschillende regio's in Nederland op sociale media.
21 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Nederlandse ambassade in Parijs raadt Nederlanders in Frankrijk aan goed voorbereid op pad te gaan vanwege de natuur- en bosbranden die op verschillende plekken in het land woeden. Zo doen toeristen er goed aan om hun reis- en zorgverzekering te controleren op de dekking bij natuurrampen en is het handig om flessen water en een powerbank achter de hand te hebben.
1 dag geleden