KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse ambassadeur in Den Haag, Joe Popolo, heeft gereageerd op de toespraak van premier Rob Jetten bij de Verenigde Naties deze week. Jetten stelde dat landen hun "handen af" moeten houden van het Internationaal Strafhof (ICC), waar de Verenigde Staten de afgelopen maanden steeds meer sancties tegen instellen. Volgens Popolo zou de oproep andersom moeten zijn.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een schilderij van Lieuwe van Gogh is onherstelbaar beschadigd geraakt toen een man het probeerde te ontvreemden. Dat gebeurde donderdag tijdens de opening van de expositie Rebirth in Shelter in Amsterdam, zo liet Van Goghs manager zaterdag weten.
5 uur geleden
SOMEREN (ANP) - De politie heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag in het Brabantse Someren meerdere keren geschoten toen er werd ingereden op een agent. Twee verdachten afkomstig uit Polen van 24 en 41 jaar oud, zijn aangehouden. Niemand raakte gewond, meldt de politie. De agent doet aangifte van poging tot doodslag.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie deelt nog niets over de verdachte die vastzit voor het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam-Noord. Daarbij kwam een medewerker van het Justitieel Complex Zaanstad om het leven. De verdachte zit in beperkingen en mag daardoor alleen contact hebben met zijn advocaat, meldt de politie.
6 uur geleden
TER APEL (ANP) - In de nachtopvanglocaties voor asielzoekers in het Groningse Warffum en het Drentse Zuidwolde was het in de nacht van vrijdag op zaterdag minder druk dan voorgaande nachten. Volgens het Rode Kruis sliepen er in totaal 113 mensen; 43 in Warffum en 70 in Zuidwolde.
8 uur geleden
SCHINNEN (ANP) - Op de A76 ter hoogte van Schinnen is in de nacht van vrijdag op zaterdag rond 03.00 uur een persoon om het leven gekomen. De politie meldt dat het slachtoffer op het stuk snelweg tussen Heerlen en Geleen is geraakt door meerdere voertuigen.
12 uur geleden
SOMEREN (ANP) - De politie heeft waarschuwingsschoten gelost bij een aanhouding in Someren. De politie kreeg in de nacht van vrijdag op zaterdag een melding van een bedreiging met een vuurwapen aan de Ter Hofstadlaan in de Noord-Brabantse plaats, waarna een agent met een dienstwapen meerdere schoten loste.
15 uur geleden