KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het lijkt vooralsnog rustig in het deel van de Rotterdamse wijk De Esch waar sinds donderdag 23.00 uur een nachtelijk gebiedsverbod geldt. Een ANP-fotograaf zag dat de politie twee mannen bekeurde, die daarna de wijk verlieten. Er zijn vrijwel geen mensen op straat.
5 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Op de derde dag van de Nijmeegse Vierdaagse hebben 42.450 deelnemers de tocht volbracht. 1257 mensen zijn niet gestart of uitgevallen. Het percentage uitvallers is met 2,7 procent iets hoger dan in 2025 en iets lager dan in 2024. De derde dag geldt als de zwaarste dag vanwege de vele hoogteverschillen.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het landelijk meldpunt Discriminatie.nl ziet in de uitspraak van Sophie Straat op het festival Best Kept Secret niet genoeg reden om te denken dat ze discrimineerde op basis van huidskleur of geslacht. Dat staat in een brief die de enkele honderden klagers binnenkort krijgen. Of echt sprake was van discriminatie is aan politie en justitie, verduidelijkt directeur Jerrol Marten donderdag aan het ANP.
11 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De vier verdachten van de moord op Onno Kuut in maart 2009 zijn donderdag ook door het gerechtshof vrijgesproken. Net als de rechtbank eerder zag ook het hof te weinig bewijs voor een veroordeling. Het Openbaar Ministerie had in hoger beroep tien jaar en drie maanden cel geëist tegen Brian P. (38) en acht jaar en zeven maanden tegen zijn broer Cor P. (43). Eigenlijk wilde het OM hogere straffen eisen, maar dat was door eerdere veroordelingen niet mogelijk.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bureau Discriminatie.nl heeft de afgelopen weken "vele honderden klachten" ontvangen over het optreden van zangeres Sophie Straat op het festival Best Kept Secret. Dat meldt directeur Jerrol Marten donderdag aan het ANP. Hij kon niet direct melden wat de exacte strekking van de klachten is. Discriminatie.nl is momenteel aan het bedenken wat het met de klachten gaat doen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Roland de Groot, een van de bekendste decorontwerpers van Nederland, is donderdag benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Dit is een van de hoogste civiele onderscheidingen van Nederland. De 86-jarige ontwerper en artdirector kreeg de onderscheiding vanwege zijn "exceptionele bijdrage aan de Nederlandse en internationale televisie- en filmindustrie". Het erelintje werd uitgereikt door burgemeester Ton Heerts van Apeldoorn, waar de ontwerper woont.
17 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten is donderdagochtend van de Euromast abgeseild. Haar actie trok veel bekijks, zowel van het publiek als van de binnen- en buitenlandse media.
17 uur geleden