KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Haagse openbaarvervoerbedrijf HTM heeft vrijdagavond de busdienstregeling gestaakt omdat bij enkele bussen een "ernstig technisch mankement" is gevonden. Uit voorzorg worden nu alle bussen geïnspecteerd, meldt de vervoerder.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De speciale expertisecentra waarin mensen met postcovid kunnen worden behandeld, blijven zeker een jaar langer open. Zorgminister Sophie Hermans (VVD) meldt in een Kamerbrief dat geld dat hiervoor is vrijgemaakt nog niet op is, waardoor de centra in 2027 open kunnen blijven.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 15-jarige Jerryson die vorig jaar in Capelle aan den IJssel door de politie werd doodgeschoten na een fatbikeroof, zette kort daarvoor een geladen vuurwapen op het hoofd van het slachtoffer. De rechtbank in Rotterdam heeft vrijdag uitspraak gedaan in de zaak tegen een medeverdachte van de roof. In deze uitspraak valt te lezen dat Jerryson ook meermaals 'Ga van je kankerfatbike af!' riep tegen het slachtoffer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Willem Holleeder (68) wordt vanuit de Extra Beveiligde Inrichting in Vught overgeplaatst naar een minder zwaar beveiligde gevangenis. Zijn advocaat Chaimae Ihataren meldt vrijdag dat de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid hiertoe heeft besloten.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De film The Odyssey van regisseur Christopher Nolan heeft op de openingsdag in de Nederlandse bioscopen records verbroken. Het epos ging donderdag in première. Bioscoopketen Pathé heeft inmiddels al 100.000 kaartjes voor de film verkocht, waarmee het voor Pathé de beste openingsdag in jaren was. Het record stond op naam van Deadpool & Wolverine.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de derde vrijdag op rij staat er door vakantieverkeer veel file op de Nederlandse wegen, meldt de ANWB. Om 15.25 uur telde de verkeersdienst 433 kilometer aan vertragingen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De lonen bij Defensie gaan in september met 6,5 procent omhoog. Begin 2028 komt daar 2 procent bij, staat in het akkoord dat staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) en defensiebonden vrijdag hebben ondertekend. Ook komen er eenmalige uitkeringen.
5 uur geleden