KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
LOBITH (ANP) - Nog nooit was de afvoer van de Rijn zo laag in de maand juli. In juli 1976 stroomde er 782 kubieke meter per seconde Nederland binnen bij Lobith, aan de Duitse grens. Dat laagterecord werd woensdagochtend rond 03.30 uur verbroken, volgens Rijkswaterstaat.
46 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een van de verdachten van een explosie bij een horecazaak op de Plantage Kerklaan in Amsterdam, de 25-jarige Querenshyo T., is woensdag vrijgesproken. Ook is hij vrijgesproken van betrokkenheid bij een poging van een 14-jarige jongen om een vuurwerkbom te laten afgaan bij een vestiging van De Pizzabakkers aan dezelfde straat. De twee incidenten waren op 2 en 3 september vorig jaar.
1 uur geleden
ZUTPHEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank over de dood van de 23-jarige Lisanne in het Gelderse Hoog-Keppel in 2024. De man die haar doodde, de 26-jarige Christiaan W. uit Ulft, werd dinsdag veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Hij werd volledig ontoerekeningsvatbaar verklaard, omdat hij in een psychose verkeerde toen hij het slachtoffer doodstak.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Honderden Nederlanders en mensen uit andere landen zijn waarschijnlijk opgelicht door een bende beleggingsfraudeurs. De criminelen verdienden daar meer dan 100 miljoen euro per maand aan, schat de politie. Meerdere mensen zijn opgepakt.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag tien jaar cel geëist tegen Tyrone H. voor het opzettelijk doodrijden van de 18-jarige Nabil in Maassluis begin maart vorig jaar. Justitie meent dat de 24-jarige Hagenaar twee keer over het slachtoffer heen reed na een vechtpartij. Dit gebeurde "willens en wetens uit boosheid", zei de officier van justitie. "Er is hier sprake van een gerichte wraakactie."
3 uur geleden
TER APEL (ANP) - De nieuwe dagopvang voor asielzoekers bij Ter Apel is in gebruik genomen, meldt het Rode Kruis. "De eerste vier mensen zijn binnen", laat een woordvoerder van de organisatie woensdag weten.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tijdens WorldPride, van 25 juli tot en met 8 augustus, wordt Amsterdam een 'Rainbow City'. Meer dan vijftig iconische gebouwen in de hoofdstad zullen in die periode hun gevels verlichten of versieren met regenboogkleuren.
3 uur geleden