KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Hardenbergerbrug gaat naar verwachting om middernacht weer open, meldt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) op X. De brug waar de snelweg A28 overheen gaat is sinds maandag dicht vanwege spoedwerkzaamheden. Die zouden tot uiterlijk donderdagavond duren.
19 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De kandidaat om het WK wielrennen in 2032 in Noord-Nederland te organiseren, kan 20 miljoen euro tegemoetzien vanuit het herstelprogramma Nij Begun. Daarmee komt het evenement in deze regio een grote stap dichterbij, meldt het fonds dat is ingesteld vanwege de schade door de aardbevingen in Groningen. De internationale wielerbond UCI moet nog wel een besluit nemen over de locatie. Dat gebeurt op 23 september.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De regeringscommissaris Omgevingswet, Kars de Graaf, hekelt het wetsvoorstel van Defensie waardoor militairen makkelijker moeten kunnen oefenen. Die wet is helemaal niet nodig, zei hij woensdag in een gesprek met de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De advocaten van de vier studenten uit Utrecht die worden vervolgd voor het verspreiden van een zogeheten 'bangalijst' zijn boos dat de zaak is uitgesteld. Maandag zou de inhoudelijke behandeling starten bij de rechtbank in Utrecht. Maar woensdag werd bekend dat de zaak verplaatst wordt naar de rechtbank in Gelderland, omdat familie van een van de aangevers bij de rechtbank Utrecht werkt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor mensen met een beperking zijn tot dusver veel minder banen gerealiseerd dan bedoeld. Dat meldt minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de zogenoemde banenafspraak uit 2013 moesten er voor dit jaar 125.000 extra banen zijn, maar de teller staat nu op 91.812. In 2025 kwamen er slechts 2196 banen voor mensen met een beperking bij.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland maakt zich grote zorgen over de aanstaande herverdeling van het budget voor infrastructuurprojecten. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat komt tientallen miljarden euro's tekort om alle plannen voor wegen, spoorlijnen en bruggen te financieren. Minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram maken over enkele weken bekend welke projecten prioriteit krijgen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna 170 bestuurders uit alle 21 waterschappen hebben staatssecretaris Silvio Erkens opgeroepen om zich uit te spreken tegen de aanpassing van Europese regels rond gewasbeschermingsmiddelen. In een open brief zeggen ze zich zorgen te maken om enkele voorgestelde wijzigingen, zoals een langere termijn om schadelijk bevonden middelen te mogen gebruiken. "Het is niet uit te leggen dat Europa de bescherming tegen nieuwe vervuiling afzwakt", staat in de brief die ze in de Tweede Kamer overhandigden aan de VVD-staatssecretaris van Landbouw en Natuur.
2 uur geleden