KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Spaanse fotojournalist die zaterdagmiddag door een politieagent in het water werd geduwd tijdens de Malieveldrellen in Den Haag, moet hiervoor gecompenseerd worden. Dat stelt de Buitenlandse Persvereniging in Nederland (BPV-FPA) in een brief die zij naar de politie en burgemeester van Den Haag heeft gestuurd. BPV-FPA ondersteunt buitenlandse correspondenten die in Nederland werken. Ook eist de organisatie dat het incident wordt onderzocht, dat zij een schriftelijke verklaring hierover ontvangt en dat de politie formele excuses aanbiedt.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Jongeren in Nederland zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dit concluderen het Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht in het terugkerende HBSC-onderzoek (Health Behaviour in School-aged Children). Daarin kijken onderzoekers naar het mentale welzijn van jongeren uit het laatste jaar van de basisschool en het voortgezet onderwijs.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) heeft voetbalclub Ajax, BENU-apotheken en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2026. Dat is een jaarlijkse ludieke prijs voor organisaties die kwakzalverij zouden bevorderen.
5 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim kijkt met verbazing en afkeuring naar de vele ontslagen in de top van de Amerikaanse krijgsmacht. Dat heeft hij zijn Amerikaanse collega's ook overgebracht. "Ik vind het ongemakkelijk wat daar gebeurt."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de organisatie PersVeilig hebben drie journalisten zich gemeld die stellen te zijn belaagd tijdens de extreemrechtse demonstratie op het Malieveld in Den Haag zaterdag.
7 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De troepen die de Verenigde Staten mogelijk uit Europa weg willen halen, zouden wel gereserveerd kunnen blijven voor de bescherming van dat continent, oppert Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim. Zo kunnen de NAVO-landen volgens hem voorkomen dat er gaten vallen in hun verdediging tegen Rusland.
7 uur geleden
ZEVENAAR (ANP) - De drie demonstranten van Extinction Rebellion die zaterdagmiddag met de auto het verkeer op de A12 bij Zevenaar blokkeerden, hebben een nacht op het politiebureau doorgebracht. Ze worden zondagmiddag verhoord, zegt een woordvoerder van de politie.
7 uur geleden