KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Vanaf donderdag verwacht Weeronline tropische temperaturen. "Daarbij voelt het voor veel mensen benauwd aan en is er kans op felle onweersbuien", waarschuwt het weerbureau. Vooral vrijdag is het heet en is er sprake van een hoge luchtvochtigheid.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een 2-jarig jongetje dat maandagavond van de tweede verdieping van een woning in Rotterdam is gevallen, is overleden. Dat meldt de politie.
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Nederlanders verliezen steeds meer interesse en vertrouwen in het nieuws. Dat blijkt uit het Digital News Report Nederland 2026 dat het Commissariaat voor de Media dinsdag publiceert.
4 uur geleden
HASSELT (ANP) - Op een circuit in België is maandag een Nederlandse motorrijder om het leven gekomen. Dat gebeurde op Circuit Zolder, even ten noordwesten van de Belgische plaats Hasselt, tijdens vrije sessies georganiseerd door een motorsportschool.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een jongetje van twee jaar is maandagavond van de tweede verdieping uit het raam van een woning in Rotterdam gevallen en is door hulpdiensten gereanimeerd. Dat meldt de Rotterdamse politie op X.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten houdt zondag een toespraak bij de onthulling van een nationaal monument voor Molukkers in Rotterdam. Dat bevestigt zijn woordvoerder na berichtgeving van NOS en RTL Nieuws. De twee zenders hinten op mogelijke excuses van de premier aan de Molukse gemeenschap. De woordvoerder van Jetten zegt niks over de inhoud van de toespraak.
10 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Het is nog niet duidelijk wanneer twee zeer vervuilende fabrieken van Tata Steel in IJmuiden zullen worden gesloten. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied is sinds een maand bezig met de officiële voorbereidingen om de vergunningen van de twee kooksgasfabrieken in te trekken. Het onderzoek loopt nog en de procedure moet zorgvuldig zijn, gaf de Noord-Hollandse gedeputeerde Anouk Gielen (Klimaat en Energie) aan in een overleg met Provinciale Staten.
11 uur geleden