KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar kwamen in Nederland 103 mensen om het leven door moord of doodslag. Dat zijn er 17 minder dan in 2024 en het laagste aantal sinds de start van de registratie dertig jaar geleden. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Leden van Ongehoord Nederland (ON!) hebben een sommatie gestuurd naar het bestuur, de ledenraad en de raad van toezicht van de omroep wegens het in hun ogen gevoerde wanbeleid. Ook hebben de leden minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap verzocht om in te grijpen. Dat meldt Gerard van Erp, die namens de kritische leden van Ongehoord Nederland het aanspreekpunt is.
11 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - In Suriname heeft het Openbaar Ministerie woensdagmiddag (lokale tijd) een opsporingsbericht gepubliceerd van de voortvluchtige verdachte Ryan T. in de verdwijning van de Nederlandse filmproducent, dj en ondernemer Rodney Leysner (52). Die verdween zaterdagavond 15 augustus en is nog altijd vermist.
12 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - In de vermissingszaak van de Nederlandse dj, filmproducent en ondernemer Rodney Leysner is de voortvluchtige verdachte Ryan T. gehoord, maar hij had toen nog niet de status van verdachte. Dat bevestigde de politie tijdens een persconferentie woensdag in Paramaribo. T. werd op 21 augustus als verdachte aangemerkt door de politie. Verder liet het korps weinig nieuws los over de vermiste Leysner.
15 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag werkstraffen van 120 uur geëist tegen zes klimaatactivisten van Extinction Rebellion voor het versperren van de snelweg A12 op 25 april in Utrecht. Daarnaast eiste de officier van justitie voorwaardelijke celstraffen van een maand.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Boeren mogen door de aanhoudende droogte deze zomer twee weken langer mest uitrijden op grasland. Normaal mag dat tot eind augustus, maar landbouwminister Jaimi van Essen heeft dit verlengd tot 15 september.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is nog te vroeg om een volledig beeld te geven over mogelijke Nederlandse slachtoffers en vermisten bij de overstromingen in Nepal. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is er enkel gebeld door mensen die hun naasten in Nepal niet meteen konden bereiken. In sommige gevallen is dat contact inmiddels weer hersteld.
16 uur geleden