KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam wilde na afloop niet spreken van een pijnlijk moment toen de herdenking van de Rotterdamse gedeporteerden in de Tweede Wereldoorlog werd onderbroken door enkele demonstranten. "Herdenken is niet het moment om een statement te maken", zei Schouten kort na afloop van de bijeenkomst in Rotterdam-Zuid. Tijdens de toespraak van Zvi Aviner Vapni, de ambassadeur van Israël in Nederland, riepen enkele demonstranten leuzen tegen Israël en de oorlog in Gaza.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam wilde na afloop niet spreken van een pijnlijk moment toen de herdenking van de Rotterdamse gedeporteerden in de Tweede Wereldoorlog werd onderbroken door enkele demonstranten. Tijdens de toespraak van Zvi Aviner Vapni, de ambassadeur van Israël in Nederland, riepen enkele demonstranten leuzen tegen Israël en de oorlog in Gaza.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Israëlische ambassadeur in Nederland, Zvi Aviner Vapni, is boos over een Sigmund-cartoon van tekenaar Peter de Wit die afgelopen dinsdag in de Volkskrant heeft gestaan. Hij noemt het een "antisemitische karikatuur" en verbaast zich erover dat de krant die niet heeft tegengehouden.
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Nederland is onvoldoende voorbereid op crisissituaties die door extreme hitte worden veroorzaakt. Dat schrijft het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) op basis van een eerste en korte analyse van de hittegolf van eind juni. Het pleit voor een landelijk crisisplan voor hitte.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks de aanhoudende droogte en de steeds lagere wateraanvoer uit de grote rivieren is het voorlopig niet nodig om extra landelijke of bovenregionale maatregelen te nemen. Dat melden diverse ministeries, Rijkswaterstaat, de Unie van Waterschappen en de drinkwaterbedrijven na hun wekelijkse overleg, waarin ze de situatie rond de droogte bespreken. Sinds half juli is sprake van een watertekort in Nederland.
5 uur geleden
LOBITH (ANP) - De Rijn heeft nog nooit zo laag gestaan. Op donderdag werd bij Lobith, waar de rivier Nederland binnenkomt, een waterpeil gemeten van 6,47 meter boven NAP, laten data van Rijkswaterstaat zien. Daarmee is het laagterecord van 6,48 meter uit augustus 2022 verbroken. De metingen begonnen in 1866.
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 64-jarige man uit Zutphen is ook in hoger beroep vrijgesproken van de moord op Duncan Zwakke. De 31-jarige Zwakke werd voor het laatst gezien op 17 oktober 1989 in het centrum van Zutphen en verdween daarna spoorloos. Het slachtoffer zou in de kelder van een pand aan de Nieuwstad in de Gelderse stad op gruwelijke wijze zijn omgebracht. Zijn lichaam is nooit gevonden.
6 uur geleden