KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Pro-Palestijnse betogers die ondanks een verbod donderdagavond op de Dam demonstreerden tegen de Israël-manifestatie die daar plaatsvond, zijn aangehouden door de politie. Een groep van ongeveer dertig demonstranten was bij het Nationale Monument gaan staan. Na 20.30 uur werden zij door politie omsingeld en werd een lege stadsbus het plein opgereden, zag een ANP-verslaggever.
2 uur geleden
MALDEN (ANP) - Burgemeester Joerie Minses van de Gelderse gemeente Heumen heeft het kabinet opgeroepen om zware criminaliteit aan te pakken. Dat deed hij aan het begin van de eerste gemeenteraadsvergadering sinds het massale geweld in Overasselt, dat onder gemeente Heumen valt. Ook is tijdens de vergadering kort stilgestaan bij de dood van de beveiliger.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nationale Jeugdraad (NJR) is kritisch op de voorgestelde leeftijdsgrens voor sociale media in de nieuwe EU KIDS Act. De Europese Commissie wil een socialmediaverbod voor kinderen tot 13 jaar. Zij mogen wel gebruikmaken van speciaal ontwikkelde, kindvriendelijke videoplatforms via accounts die door hun voogd worden beheerd.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in hoger beroep vier jaar en twee maanden cel geëist tegen Sam van Z. voor de verkrachting van twee studentes in Utrecht in 2022 en het bezit en verspreiden van een kinderpornografische afbeelding. De rechtbank legde de nu 25-jarige man uit Hilversum in 2024 drie jaar cel op, waarvan een jaar voorwaardelijk. Zowel het OM als de verdachte ging daartegen in hoger beroep.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bezuinigen op de sociale zekerheid is geen doel op zich, benadrukte minister-president Rob Jetten in het debat over de op Prinsjesdag gepresenteerde plannen. "Wij willen uitkomen bij een hervorming van het sociale stelsel om mensen beter te helpen." Hij weigert evenwel de voorgenomen bezuinigingen al uit de boeken te halen, een harde eis van de bonden en een deel van de oppositie om te komen praten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook de laatste vier gewonden van het busongeluk in Zwitserland die waren opgenomen in een ziekenhuis zijn donderdag onderweg naar Nederland, meldt Eurocross. "Daarmee zijn alle gewonde en ongedeerde betrokkenen teruggekeerd of onderweg naar Nederland", aldus de alarmcentrale.
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 22-jarige Belg die wordt verdacht van betrokkenheid bij het geweldsincident in Overasselt, wordt vrijdag vrijgelaten. Het Openbaar Ministerie Oost-Nederland heeft dat donderdag bevestigd na berichtgeving van Omroep Gelderland. De man blijft voorlopig wel verdachte.
6 uur geleden