KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Truly Naked is de grote winnaar geworden bij de uitreiking van de Gouden Kalveren, de belangrijkste filmprijzen van Nederland. De film verzilverde maar liefst zes van de zeven nominaties, waaronder die van beste film, beste regie en beste scenario, werd vrijdag duidelijk tijdens de slotavond van het Nederlands Film Festival in de Stadsschouwburg in Utrecht.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen hebben in de afgelopen week iets meer dan 1600 kilo vuurwerk ingeleverd. Dat kon bij speciale inzamelpunten van de overheid. Volgens cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam 528 kilo binnen in Zwolle, 342,1 kilo in Amsterdam, 254 kilo in Haarlem en 179,5 kilo in Leiden.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er komen geen nieuwe herstelbetalingen naar aanleiding van het onderzoek naar de koloniale rol van de Oranjes, zei premier Rob Jetten in zijn wekelijkse persconferentie. Volgens de minister-president loopt er al een meerjarenprogramma sinds de excuses voor het slavernijverleden.
9 uur geleden
SANAA (ANP/RTR) - Een recordaantal Jemenieten in door de regering gecontroleerde gebieden kon dit jaar niet zijn voedselbehoefte vervullen, volgens het Wereldvoedselprogramma. Dit volgt op het oplaaien van het geweld tussen Saudi-Arabië en de door Iran gesteunde Houthi's.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het optreden van koning Willem-Alexander is een voorbeeld voor andere koningshuizen wereldwijd hoe om te gaan met de rol die ze in het koloniale verleden hebben gespeeld. Dat zegt Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) tegen het ANP. "Door dit onderzoek heeft de koning laten zien dat Nederland een voorbeeld is van hoe je het koloniale verleden onder ogen komt. Het erkennen en herkennen is cruciaal voor hoe we daarmee omgaan. Hij maakt mijn werk makkelijker."
10 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Koningin Beatrix wilde dat het Nationaal Slavernijmonument in Amsterdam alleen het einde van de slavernij zou herdenken, niet de slachtoffers ervan. Dat schrijft historicus Gert Oostindie in het boek Van Willem de Zwijger tot Willem-Alexander. Hij kreeg daarvoor inzage in het Geheim Archief van het Kabinet van de Koning, waarin ook persoonlijke notities van Beatrix worden bewaard.
11 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Niet alleen het Nederlandse koningshuis, maar ook alle andere Europese vorstenhuizen hebben een geschiedenis met een koloniaal verleden en slavernij. De motieven waren "in grote lijnen" dezelfde als die van de Oranjes, staat in het onderzoek naar de rol van het koningshuis in het koloniale verleden.
12 uur geleden