KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Turkije heeft een 50-jarige Nederlander uitgeleverd aan Nederland, meldt het Openbaar Ministerie. Justitieminister David van Weel meldt op X dat het om Harry L. gaat, de broer van Bolle Jos. Hij wordt volgens het OM vervolgd voor het witwassen van "een aanzienlijke hoeveelheid geld, goud en horloges". De verdachte is onder begeleiding van de Koninklijke Marechaussee aangekomen op Schiphol en aangehouden.
5 uur geleden
MIDDELBURG (ANP) - De rechtbank in Middelburg heeft dinsdag een 40-jarige voetbaltrainer uit Vlissingen veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar voor het jarenlang heimelijk filmen van ruim vijfhonderd jonge jongens in de kleedkamers van verschillende voetbalclubs. De rechtbank acht hem ook schuldig aan ontucht met een minderjarige jongen.
9 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een levenslange celstraf geëist tegen vier verdachten in het hoger beroep van het grote liquidatieproces Marengo. De zaak draait onder meer om zes onderwereldmoorden.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij uit de hand gelopen demonstraties tegen de komst van asielzoekers in Vriezenveen en Wijk bij Duurstede zijn maandagavond drie mensen aangehouden. Dat meldt de politie dinsdag. In het Overijsselse Vriezenveen ging het om twee personen, in Wijk bij Duurstede om een arrestatie.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Japanse keizer Naruhito brengt over twee weken een bezoek aan Delft, Leiden, Utrecht en Amstelveen. De Rijksvoorlichtingsdienst heeft dinsdag het programma bekendgemaakt.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Justitie in België wil drie verdachten vervolgen voor het plannen van een ontvoering van de toenmalige Belgische minister van Justitie Vincent Van Quickenborne in 2022. Een woordvoerster van het federaal parket in Brussel bevestigt berichtgeving daarover van Belgische media. De kranten schrijven dat het Nederlanders betreft.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse ambassade in Nederland raadt voetbalfans die voor het WK naar de Verenigde Staten afreizen aan extra reistijd in te plannen en ervoor te zorgen dat alle papieren op orde zijn. Er wordt extra drukte op vliegvelden verwacht, vooral bij de douane. Om alles in goede banen te laten lopen, zet het land extra personeel in, net als snellere verwerkingssystemen.
12 uur geleden