KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De NPO "is en blijft met alle partijen in gesprek". Dat stelt een woordvoerder als reactie op de brandbrief van ruim vierhonderd NPO-medewerkers die zich boos maken over het besluit om toch aan het Eurovisie Songfestival mee te doen. De NPO laat weten op dit moment verder geen toelichting over de kwestie te geven. 3FM-presentator Mandy Emadi laat namens de ondertekenaars weten nog geen reactie van de NPO te hebben gehad.
1 uur geleden
LAUWERSOOG (ANP) - Het in financiële nood verkerende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) krijgt behalve veel steun ook kritiek. Zo vindt eigenaar Pim Lollinga van Faunavisie Wildcare in Westernieland, waar wilde dieren worden opgevangen, dat het WEC de penibele situatie "ook wel over zichzelf afgeroepen heeft". Ook dierenactiviste Lenie 't Hart, die de bekende zeehondencrèche in Pieterburen oprichtte en jarenlang het internationale boegbeeld was, is zeer kritisch.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Academische vrijheid moet een plek krijgen in de grondwet en de vrijheid van meningsuiting voor wetenschappers moet door kennisinstellingen beter beschermd worden. Dat staat in een advies van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) aan onderwijsminister Rianne Letschert. De KNAW roept ook op tot een aanscherping van de wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een wetsvoorstel dat inlichtingen- en veiligheidsdiensten meer ruimte geeft om gegevens te verzamelen, moet gepaard gaan met "effectieve waarborgen en robuust toezicht" om mensenrechten te beschermen, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Als het aan het kabinet ligt, worden de inlichtingendiensten onder meer sneller bevoegd om informatie te verzamelen over personen en organisaties die een mogelijke dreiging vormen. Zo kunnen ze computers en smartphones hacken zonder onafhankelijke toets vooraf.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse politie heeft dinsdag een server in beslag genomen bij een datacenter in Amsterdam-Oost. Dat bevestigt de politie naar aanleiding van berichtgeving van NRC. De inname gebeurde op verzoek van de Amerikaanse autoriteiten.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De man die GTST-acteur Bas Muijs in 2023 heeft gegijzeld en mishandeld, is woensdag in hoger beroep veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf, waarvan een half jaar voorwaardelijk. Eerder legde de rechtbank hem dezelfde straf op.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Stichting Be Ok, die in Amsterdam kwetsbare jongeren bijstaat, is mogelijk betrokken bij een witwaszaak. Dat zegt het Openbaar Ministerie Amsterdam na berichtgeving van De Telegraaf. In de zaak werden in mei zes mannen uit Amsterdam aangehouden op verdenking van het witwassen van ten minste 38 miljoen euro. Een van hen, een 26-jarige man, zit nog in voorlopige hechtenis.
3 uur geleden