KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Ministers Bart van den Brink (Asiel) en David van Weel (Justitie) veroordelen de vernielingen en het geweld bij een opvanglocatie voor asielzoekers in Loosdrecht. Ze reageren boos en verbolgen op X.
1 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De politie heeft dinsdagavond opnieuw mensen aangehouden bij een protest tegen de opvang van asielzoekers in Apeldoorn. Dat gebeurde bij de rotonde in de wijk De Maten, de plek waar al meerdere avonden op rij wordt gedemonstreerd. Een woordvoerder van de politie bevestigt dat zeker vijf mensen zijn aangehouden voor het afsteken van vuurwerk.
2 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Burgemeester Mark Verheijen van de gemeente Wijdemeren heeft dinsdagavond een noodbevel uitgevaardigd wegens "ernstige ordeverstoringen" voor het gemeentehuis van Loosdrecht, waarvan een deel is ingericht als noodopvanglocatie voor asielzoekers.
2 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Bij de noodopvang voor asielzoekers in Loosdrecht is tijdens een anti-azc-demonstratie brand uitgebroken. Dat meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam is dinsdag gekozen tot de eerste internationale voorzitter van The Pact of Free Cities, meldt de gemeente in een verklaring. De in 2019 opgerichte organisatie komt op voor democratische waarden en zet zich af tegen nationaal-populisme. Wereldwijd hebben tientallen steden zich aangesloten.
6 uur geleden
BAARN (ANP) - Dat ongetrouwde vrouwen vroeger afstand moesten doen van hun pasgeboren kinderen was "een ingrijpende en pijnlijke gebeurtenis". Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO), een samenwerkingsverband van ongeveer dertig kerkgenootschappen, laat dinsdag weten dat de kerken het leed erkennen. Excuses worden niet aangeboden.
6 uur geleden
BRUNSSUM (ANP) - Twee Duitse militairen van het NAVO-hoofdkwartier in Brunssum zijn in die gemeente door onbekenden belaagd. Een van hen raakte daarbij lichtgewond, meldt de politie. De politie onderzoekt het incident. De daders waren volgens persbureau dpa gemaskerd en riepen leuzen tegen de NAVO. Wanneer en waar het precies is gebeurd, is niet bekendgemaakt.
7 uur geleden