KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat stelt zaterdag vanaf 18.00 uur het zogenoemde koudeprotocol in. Dit betekent dat dit weekend extra bergers en weginspecteurs aan het werk zijn. De verwachting is dat het zaterdag en zondag behoorlijk gaat vriezen in Nederland. Het protocol geldt voor alle provincies, tot maandagochtend.
5 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim zeven op de tien gemeenten maken te weinig woonruimte vrij voor statushouders. Dat blijkt uit een analyse van het ANP van de recentste cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Minder dan een derde van de gemeenten, 98 in totaal, voldeed op 1 januari 2026 aan de taakstelling die de overheid hun oplegt.
33 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een minderheidskabinet wordt wennen, zei informateur Rianne Letschert nadat de onderhandelende partijen op die vorm van samenwerking hebben ingezet. "Dat vergt iets van de manier van samenwerken van een parlement. Dat vergt iets van leiderschap, hoe je dat doet."
1 uur geleden
SCHIEDAM (ANP) - De jongens van 16 en 17 jaar uit Schiedam die donderdag werden aangehouden omdat vermoed wordt dat ze betrokken zijn bij de dood van een 60-jarige Schiedammer, blijven het weekend in de cel. Dat is vrijdag besloten nadat was getoetst of de verdenkingen daarvoor gegrond zijn.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politierechter heeft vrijdag een 49-jarige man uit Noordwijk veroordeeld tot een taakstraf van veertig uur voor het brengen van de Hitlergroet op 12 oktober 2025 in Amsterdam. Die dag was er een groot anti-immigratieprotest in de hoofdstad.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ook de komende dagen kunnen krantenbezorgers hinder ondervinden van de kou en gladheid. Dat laten uitgeverijen DPG Media en Mediahuis weten. Dat betekent dat de krant misschien later komt of in sommige gebieden niet bezorgd kan worden.
1 uur geleden
BREDA/DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft geen aanknopingspunten om een strafrechtelijk onderzoek te beginnen naar het lekken van de sollicitatie van Esmah Lahlah voor burgemeestersfuncties in Delft en Tilburg. Afgelopen jaar lekte uit dat het Tweede Kamerlid van GroenLinks-PvdA op beide vacatures had gesolliciteerd. Omdat daarmee de geheimhoudingsplicht die rond zulke procedures geldt werd geschonden, deden de commissarissen van de Koning in Zuid-Holland en Noord-Brabant aangifte.
2 uur geleden