KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
SCHIEDAM (ANP) - Een 16-jarige Schiedammer is aangehouden voor betrokkenheid bij de dodelijke schietpartij aan het Weverpad in Schiedam afgelopen zaterdag, meldt de politie. Hij wordt verdacht van moord dan wel doodslag en poging tot moord dan wel doodslag. De 19-jarige Tico kwam door de schietpartij om het leven en twee anderen raakten gewond.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De geschiedenis leert hoe gevaarlijk ontmenselijking is. Dat betoogde de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten dinsdag bij de herdenking van de razzia van Rotterdam, op 10 en 11 november 1944. Ongeveer 52.000 mannen en jongens uit Rotterdam en Schiedam werden door de nazi's gedeporteerd om dwangarbeid te verrichten, voornamelijk in Duitsland.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag op de derde zittingsdag van het Tarwekampproces naar negentien slachtofferverklaringen van nabestaanden en slachtoffers geluisterd. Bij de verwoestende explosie op 7 december 2024 kwamen zes mensen om het leven en raakten vijf gewond.
2 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Ondanks het opleggen van een paar miljoen euro aan dwangsommen stoten twee van de drie gietmachines in een fabriek van Tata Steel in IJmuiden nog steeds meer stof uit dan is toegestaan. Omdat voor een van de machines het maximale boetebedrag is bereikt, onderzoekt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) nu welke vervolgstap kan worden gezet om het bedrijf alsnog te dwingen de uitstoot te verlagen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Naast het verdriet over de slachtoffers hebben veel gedupeerden van de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag nog altijd psychische problemen, gezondheidsklachten, praktische problemen en financiële zorgen. Dit blijkt uit de slachtofferverklaringen die dinsdag zijn voorgelezen in de rechtbank op dag drie van het proces tegen de vier verdachten. Bij de aanslag op 7 december 2024 kwamen zes mensen om het leven.
4 uur geleden
ZEVENBERGEN (ANP) - De gemeente Moerdijk vindt het "positief nieuws" als het gelijknamige dorp behouden kan blijven, maar heeft daarover wel nog veel vragen. Volgens de gemeente moet onderzocht worden of het dorp met 1100 inwoners "een duurzaam leefbare toekomst" heeft als het nabijgelegen haven- en industriegebied wordt uitgebreid met allerlei energieprojecten. Aanvankelijk was daarvoor 450 hectare nodig, maar het kabinet denkt dat het ook met 200 hectare kan.
6 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Inwoners van Moerdijk zijn "voorzichtig optimistisch" dat hun dorp toch behouden kan blijven, nu het kabinet dat na onderzoek als een 'haalbaar' scenario ziet. Volgens staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei, CDA) is aanzienlijk minder ruimte nodig voor de uitbreiding van het haven- en industriegebied bij Moerdijk dan een jaar geleden werd gedacht. Het Brabantse dorp zou dan toch kunnen blijven bestaan, al moet daarover nog een definitief besluit worden genomen.
7 uur geleden