KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
UDENHOUT (ANP) - In een bedrijfsverzamelgebouw op een industrieterrein in het Brabantse Udenhout woedt een grote brand. Deze is volgens de brandweer volledig uitslaand. Er zijn voor zover bekend geen slachtoffers, meldt de veiligheidsregio.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie registreerde in de eerste zes maanden van 2026 ruim 9 procent meer drugsmisdrijven dan in dezelfde periode een jaar eerder. Afgelopen halfjaar waren er bijna 7900 geregistreerde gevallen van drugsmisdrijven, tegenover ruim 7200 in de eerste jaarhelft van 2025.
3 uur geleden
DIRKSLAND (ANP) - Twee mensen zijn in de nacht van zondag op maandag om het leven gekomen bij "een zwaar enkelzijdig ongeval" op de Westdijk in Dirksland. Dat maakte de politie bekend op X.
4 uur geleden
BOVENSMILDE (ANP) - In een woning aan de Kanaalweg in het Drentse Bovensmilde heeft zondagavond een grote brand gewoed. Een persoon die nog in de woning aanwezig was, is naar het ziekenhuis gebracht, meldt een woordvoerster van de veiligheidsregio. Hoe het slachtoffer er op dit moment aan toe is, is niet bekend.
12 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Over de Merwedebrug bij Gorinchem rijden zondag nog wel wat vrachtwagens, ondanks het verbod dat Rijkswaterstaat uit voorzorg heeft ingesteld. Chauffeurs riskeren daarmee een boete, zegt een woordvoerster van de politie desgevraagd. "We zijn daar niet continu aanwezig, maar als we overtredingen zien, treden we op." De politie en Rijkswaterstaat roepen het vrachtverkeer op zich aan het verbod te houden.
20 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De opvarende van een gezonken duwboot in de Coenhaven in Amsterdam is zondag gevonden. De persoon is overleden, zegt een woordvoerster van de politie Amsterdam. Het Landelijk Team Onderwaterzoekingen zocht sinds zaterdagochtend naar de vermiste opvarende.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is sinds afgelopen nacht weer toegestaan om te parkeren in de Haagse Meidoornstraat, waar vrijdag een drugslab werd gevonden. De gemeente Den Haag meldt op X dat de laatste hekken in de straat rond 01.00 uur zijn weggehaald. Zaterdagavond laat mochten bewoners van ontruimde woningen in de straat weer terug naar hun huis, maar was parkeren nog verboden.
1 dag geleden