KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Voetbalsupporters die zaterdag in verschillende steden als een soort burgerwacht de straat opgingen, moeten het optreden tegen mogelijke relschoppers overlaten aan de politie. Dat zegt burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch. Eigenrichting past volgens hem niet in een rechtsstaat.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die ervan wordt verdacht dat hij de 29-jarige Hajar uit Amsterdam om het leven heeft gebracht, zit ook de komende maanden vast. De raadkamer van de rechtbank heeft besloten om zijn hechtenis met negentig dagen te verlengen.
5 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Na afloop van de gestaakte wedstrijd SC Cambuur tegen Go Ahead Eagles, zaterdagavond in de Eredivisie, zijn drie aanhoudingen verricht. Een persoon werd gearresteerd voor de mishandeling van een politieagent in Leeuwarden. Het gaat om een 23-jarige man uit Raalte.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal gemeenten dat onder toezicht staat omdat ze te weinig asielzoekers opvangen, is opgelopen naar 74. Asielminister Bart van den Brink heeft maandag elf gemeenten toegevoegd aan de lijst. Daarop stonden al 63 andere gemeenten.
5 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De provincie Friesland zou voor iedere inwoner 1 euro moeten doneren voor het behoud van de zeehondenopvang langs de Waddenzee, wat neerkomt op zo'n 665.000 euro. Daarvoor pleit een deel van de Friese politiek, omdat een faillissement dreigt voor zeehondencentrum WEC in Lauwersoog. Onder meer D66, PvdA, GroenLinks en SP overwegen volgende week bij de behandeling van de begroting met een concreet voorstel te komen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpassingen die het kabinet wil doorvoeren aan een wetsvoorstel voor de vermogensbelasting in box 3, zijn volgens de Raad van State niet verantwoord. De hoge wetgevingsadviseur verwijst in een advies naar de Belastingdienst, die de aanpassingen in elk geval voor 2028 onuitvoerbaar vindt. De discussie over het vinden van geld voor de aanpassingen leidt tot "onduidelijkheid en onrust".
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Longarts Wanda de Kanter doet met haar antirookstichting opnieuw aangifte tegen Philip Morris. Stichting Rookpreventie Jeugd beschuldigt de tabaksfabrikant van misleiding rond zijn elektronische sigaret voor verhitte tabak.
12 uur geleden