KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte van het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam, waarbij een man om het leven kwam, blijft twee weken langer vastzitten. Dat heeft de rechter-commissaris maandag besloten. De man zit nog in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat. Over zijn identiteit is nog niets bekendgemaakt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door personeelstekorten staat in justitiële jeugdinrichtingen (JJI's) de veiligheid van jongeren en medewerkers "aanhoudend en ernstig onder druk". Er is daarom op korte termijn een actieplan nodig om ervoor te zorgen dat JJI's weer een verantwoord en veilig verblijf met passende behandeling kunnen bieden. Die oproep doen de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV), de Inspectie van het Onderwijs en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maandag in een brandbrief aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.
4 uur geleden
TILBURG (ANP) - Ook patiënten van het ziekenhuis Elisabeth-TweeSteden (ETZ) in Tilburg en Waalwijk kunnen weer inloggen in hun persoonlijke online-omgeving, nadat het ziekenhuis het patiëntenportaal dit weekend preventief had afgesloten "door signalen van een externe partij".
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een harde toezegging om als Nederland extra bij te dragen aan de EU-marinemissie Aspides kan defensieminister Dilan Yeşilgöz niet doen. Ze zal "welwillend" kijken naar de oproep van EU-buitenlandchef Kaja Kallas om extra schepen ter beschikking te stellen voor Aspides. Dat zei Yeşilgöz bij aankomst in Brussel, waar de EU-ministers van Defensie bijeenkomen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de Tweede Kamer in Den Haag zijn maandagochtend zo'n vijftig Dolle Mina's samengekomen voor een protest. De actievoerders eisen dat abortus uit het Wetboek van Strafrecht wordt gehaald.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte die vastzit voor het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam, waarbij een man om het leven kwam, wordt maandag voorgeleid voor de rechter-commissaris. Dat laat een politiewoordvoerder desgevraagd weten. Hij zit nog in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijvers en journalisten komen dinsdag voor het hoofdkantoor van Facebook Nederland in Amsterdam in actie tegen het trainen van AI-taalmodellen met hun werk. De actie valt voor de start van de Kinderboekenweek, die woensdag begint.
8 uur geleden