KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
'T HARDE (ANP) - Defensie zet twee Chinook-transporthelikopters in bij de bestrijding van de natuurbrand op het defensieterrein bij 't Harde in Gelderland. Dat meldt het Defensie Helikopter Commando (DHC) op X.
57 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Marechaussee doet ook onderzoek naar een brand op een militair oefenterrein op de Ederheide, die op dinsdag 21 april uitbrak. Dat werd vrijdag bekendgemaakt. Bekend was al dat onderzoek loopt naar branden op oefenterreinen bij 't Harde, Oirschot en Weert.
1 uur geleden
WEERT (ANP) - In Weert geldt een noodverordening voor het gebied waar de brandweer nog steeds bezig is met het blussen van de natuurbrand. De noodverordening is donderdagavond laat ingegaan en geldt vrijdag nog steeds, laat een woordvoerder weten.
1 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - De Vakbond voor Burger en Militair defensiepersoneel (VBM) is het eens met generaal Onno Eichelsheim, die zegt dat oefeningen van Defensie ondanks de droogte niet tijdelijk stilgelegd hoeven te worden. Deze week ontstonden drie grote natuurbranden op militaire terreinen. Voorzitter Jean Debie vindt het desondanks niet onverantwoord om onder de huidige omstandigheden te oefenen. "Militairen weten over het algemeen heel goed wat ze op zulke momenten moeten doen."
2 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer is nog volop bezig met het controleren en nablussen van de natuurbrand op het defensieterrein bij 't Harde in Gelderland. Op meerdere plekken ontstaan nieuwe brandhaarden, die direct door de brandweer worden bestreden om verdere uitbreiding van de brand te voorkomen.
3 uur geleden
BONN (ANP) - De Duitse brandweer stuurt vrijdag 21 voertuigen met 67 mensen naar Nederland om te helpen bij het blussen van de natuurbranden. De gespecialiseerde eenheden komen uit de steden Düsseldorf, Leverkusen, Bonn, Königswinter en Ratingen.
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Nederland is vanaf zaterdagmiddag code geel van kracht wegens onweer met windstoten en hagel, meldt het KNMI. Volgens het weerinstituut is er kans op hagelstenen tot 2 centimeter groot en windstoten tot plaatselijk 70 kilometer per uur.
4 uur geleden