KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse bevolking is in het eerste halfjaar van 2026 minder hard gegroeid dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers. Nederland telt daardoor zo'n 18,15 miljoen inwoners. De bevolkingsgroei neemt al sinds 2022 af.
44 minuten geleden
EMMEN (ANP) - Bij de Kleine Rietplas in Emmen hebben hulpdiensten woensdag het lichaam van een overleden persoon uit het water gehaald, zo meldt de politie Drenthe in een bericht op X. Rond 17.00 uur werd een melding gemaakt dat een persoon te water was geraakt, waarna hulpdiensten een reddingsactie startten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Buiten de Randstad zijn studenten steeds meer geld kwijt voor een kamer. Dat constateert Kamernet. Het verhuurplatform zag in Eindhoven een stijging van bijna 23 procent ten opzichte van een jaar geleden. In Maastricht stegen de huurprijzen met ongeveer 16 procent, in Tilburg met ruim 11 procent en in Enschede met meer dan 10 procent. Een verklaring daarvoor geeft Kamernet niet.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Honderden mensen zijn woensdagavond op het Utrechtse Domplein bijeengekomen om de aanslag op de Berlin Pride afgelopen zaterdag te herdenken. De bijeenkomst onder de naam 'Liebe überwindet Hass' (Liefde overwint haat) is georganiseerd door Utrecht Queer Culture Festival.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De vier mannen die eerder deze maand werden aangehouden voor betrokkenheid bij een groot drugslab in een woonwijk in Den Haag, blijven langer vastzitten. Dat meldt het Openbaar Ministerie. Een 71-jarige man blijft dertig dagen langer zitten, van de drie andere verdachten is het voorarrest met negentig dagen verlengd.
12 uur geleden
AXEL (ANP) - De ouders en andere nabestaanden van de slachtoffers van het ernstige verkeersongeval in Vogelwaarde hebben "vol afschuw" kennisgenomen van het "asociale en roekeloze rijgedrag van de verdachte en de gigantische reeks grove verkeersovertredingen die hij op zo'n jonge leeftijd heeft begaan." Dat laat Namens de Familie weten.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Madonna is komend weekeinde zoals verwacht in Amsterdam. De Amerikaanse superster laat zich zaterdag zien tijdens het World Pride Music Festival in AFAS Live, kondigt ze woensdag aan via Instagram. Het is niet duidelijk of ze ook zal zingen.
14 uur geleden