KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De politierechter in Den Bosch heeft maandag twee mannen van 41 en 43 jaar oud bestraft voor de mishandeling van een vrouw. Het slachtoffer saboteerde volgens de mannen in het naast Den Bosch gelegen dorp Engelen protesten tegen de komst van een asielopvang. Zij zou onder meer vlaggen en protestborden hebben vernield of beklad.
5 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - In Antwerpen is een Nederlandse vader (47) veroordeeld tot een gevangenisstraf van 23 jaar voor de moord op zijn 14-jarige zoon. In januari 2022 overleed de jongen in het huis van zijn vader in Turnhout, waar hij pas acht weken later door de politie werd gevonden. Al die tijd wisten zijn moeder en broers niet waar hij was. In het lichaam van de jongen werd ketamine gevonden.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat een fotograaf zaterdag bij rellen op het Malieveld volgens de politie in het water belandde om werkruimte voor agenten te creëren, noemt de Nederlandse Vereniging van Journalisten "een niet plausibele verklaring". "Dat valt niet te rijmen met het beeldmateriaal dat publiekelijk te zien is", stelt Paul Teixeira van de NVJ.
7 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Op het terrein van Tata Steel in IJmuiden heeft maandagmiddag een grote brand gewoed, waar veel rook vanaf kwam. Tata zelf laat weten dat het vuur na zo'n veertig minuten blussen onder controle was. Zowel de bedrijfsbrandweer van het staalbedrijf als de reguliere brandweer rukte uit. Niemand raakte gewond.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie moet nog beslissen wat er gebeurt met de meeste van de 24 verdachten die zaterdag zijn aangehouden bij rellen op het Malieveld. Volgens een woordvoerder is van twee minderjarigen, die werden gepakt om vuurwerk, wel bekend wat er met ze gaat gebeuren.
7 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Op het terrein van Tata Steel in IJmuiden woedt maandagmiddag een zeer grote brand. Dat meldt de veiligheidsregio. Het gaat om een brand bij een transportband. De brand veroorzaakt veel rook.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat er zaterdag een fotograaf een duw kreeg van een agent en in het water belandde bij rellen op het Malieveld, is het "gevolg van het creëren van werkruimte" voor de arrestatie-eenheid van de politie. Dat laat de politie Den Haag weten. Volgens een woordvoerder ging het om een "heftige inzet", waarbij de politie "snel moest handelen".
8 uur geleden