KNAW: geschiedenis monumenten te onbekend
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders, ambtenaren en het grote publiek weten te weinig van de figuren die een standbeeld hebben, aldus de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op basis van eigen onderzoek. Ook hebben genoemde groepen "gebrekkige kennis" over de veranderingen die zich in de loop der tijd voordeden in de kijk op mensen en gebeurtenissen uit het verleden, stelt de Akademie vast in het rapport Wankele Sokkels.
En met name gemeentes hebben vaak ook nog eens onvoldoende zicht op monumenten en standbeelden binnen hun eigen grenzen. Ook op nationaal niveau is de registratie van dergelijk erfgoed niet goed genoeg op orde, zegt de Akademie. Door al deze oorzaken wordt veelal "ad hoc" gereageerd op discussies over de monumenten. Men is er niet goed op voorbereid.
De organisatie keek onder meer naar monumenten die, soms nogal verschillend, een verband hebben met ons koloniale verleden. Daaronder zijn dat in Hoorn van J.P. Coen (die hardhandig de Nederlandse belangen in Indië behartigde) en dat in Tilburg van Peerke Donders, de voor lepralijders zorgende missionaris die daar staat afgebeeld met een hulpeloos en nederig ogende donkere man aan zijn voeten.
'Uitwissen'
"Hou rekening met de geschiedenis van het monument zelf, waarom wie of wat wanneer is afgebeeld en hoe generaties daar vroeger over dachten", raadt de Akademie aan. Veel weerstand ontstaat uit gebrek aan communicatie en informatie", waarschuwt het geleerde gezelschap verder. "Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om gesprekken te voeren waarbij alle partijen (omwonenden, nabestaanden, actiegroepen) serieus betrokken worden."
Gemeenten moeten ook nagaan welke standbeelden en monumenten er zijn en welke mogelijk ontbreken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) kan meer ondersteuning bieden met een goed onderhouden landelijk monumentenregister, oordeelt de KNAW.
'Koloniaal perspectief'
Omstreden monumenten kunnen weliswaar worden voorzien van bordjes met nadere info over de afgebeelde figuur of gebeurtenis, maar dat werkt volgens de KNAW maar beperkt. "Verplaatsen van monumenten naar een museum is een mogelijkheid", overweegt de Akademie, maar een echt veelbelovende aanpak is volgens het gezelschap "conceptuele vernieuwing", waarbij het monument een nieuwe context krijgt met bijvoorbeeld een "tegenbeeld". Vernietiging "leidt tot uitwissen van een stuk geschiedenis".
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme spreekt in een reactie van een "beperkt, achterhaald en eenzijdig koloniaal perspectief op ons verleden" in ons straatbeeld. Rabin Baldewsingh noemt het "nu zaak dat het kabinet maar zeker ook gemeente- en provinciebesturen de aanbevelingen uit het rapport ter harte nemen".
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - De quarantaineperiode voor alle twaalf medewerkers van het Radboudumc in Nijmegen is voorbij. Geen van hen is ziek geworden na de behandeling van een patiënt met het hantavirus, zegt een woordvoerder van het ziekenhuis. De patiënt was een opvarende van cruiseschip Hondius, waar in april het virus uitbrak.
1 uur geleden
DELFT (ANP) - Bij de bacheloropleiding Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek mag de Technische Universiteit Delft studieplaatsen gaan reserveren voor vrouwelijke studenten. Dat oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Doordat de instroom van vrouwen bij die studie erg laag is, mag nu 30 procent van de studieplaatsen worden vrijgehouden voor vrouwen. Vrouwen worden niet automatisch toegelaten, maar moeten net als mannen de selectieprocedure succesvol afronden.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat heeft voor maandag het hitteprotocol ingesteld voor Limburg en Noord-Brabant. Dat betekent dat gestrande weggebruikers zo snel mogelijk naar "een veilige locatie met voorzieningen" worden gebracht, zegt een woordvoerder. Denk aan een tankstation of parkeerplaats.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB heeft met zo'n 10 procent meer pechgevallen per dag een "warm en druk weekend" achter de rug. Ook maandag en de rest van de week verwacht de wegenwacht extra drukte door de hoge temperaturen en daarom is in het hele land de bezetting opgeschaald, zegt een woordvoerder.
5 uur geleden
BIERVLIET (ANP) - De Dorpsraad Biervliet in de gemeente Terneuzen maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen rond energieprojecten in Zeeuws-Vlaanderen. Het Rijk maakte vorige week bekend dat de Paulinapolder/Mosselbanken bij Terneuzen samen met de Groningse Eemshaven in beeld blijft voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Daarnaast wil netbeheerder TenneT voor het aansluiten van windenergiegebieden op zee een nieuw hoogspanningsstation bij Terneuzen plaatsen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid leert onvoldoende van de fouten die zijn gemaakt in de hersteloperatie in Groningen en Noord-Drenthe en blijft tekortschieten, vindt de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. Hij deed vier onderzoeken naar de manier waarop de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) opereren en hoe ze omgaan met klachten. Sinds 2022 hebben meer dan vierhonderd Groningers bij de ombudsman geklaagd over die instanties.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als Nederland migratie beter wil sturen, zal meer dan nu moeten worden ingezet op partnerschappen met landen van buiten de EU. Die samenwerkingen moeten dan ook voor de partnerlanden voordelig zijn. Dat stellen de Adviesraad Migratie (AM) en de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een advies.
18 uur geleden