Klimaat- en energiebeleid kost gemeenten fors meer volgens rapport
DEN HAAG (ANP) - De uitvoering van klimaat- en energiebeleid gaat gemeenten de komende jaren veel meer geld kosten dan eerder gedacht. De extra kosten van beleid dat de afgelopen jaren is toegevoegd aan hun takenpakket lopen op van 775 miljoen euro in 2025 tot ruim een miljard euro in 2030, becijferen twee adviesbureaus in een onderzoek. Dat voerden ze uit voor de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). Volgens de nieuwe berekeningen komen de kosten voor gemeenten 39 procent hoger uit dan vier jaar eerder werd ingeschat.
De ROB gebruikt de cijfers voor een advies over de lokale kosten van het klimaat- en energiebeleid, dat voor eind maart op de planning staat. Demissionair minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) had hierom gevraagd. "De opgave is groot omdat de ambities hoog liggen en er in relatief korte tijd grote transities moeten plaatsvinden", schrijven de onderzoekers van Andersson Elffers Felix (AEF) en Improven.
Gemeenten maken veruit de meeste klimaatgerelateerde kosten. Daarna volgen provincies en waterschappen. De bedragen zijn daar wel een stuk lager: provincies betalen in 2025 zo'n 64 miljoen euro extra aan klimaatbeleid, waterschappen zo'n 37 miljoen. Dat zijn overigens wel meer dan twee keer zo hoge bedragen dan eerder werd gedacht.
Factoren voor toename
Los van inflatie zien de onderzoekers twee factoren die de toename veroorzaken. Zo zijn taken meegerekend die in 2020 nog buiten beschouwing bleven en zijn in de tussentijd nieuwe 'uitdagingen' ontstaan. Specifiek noemen de opstellers van het rapport het probleem van netcongestie, het overvol raken van het elektriciteitsnetwerk. Door capaciteitsgebrek ontstaat in steeds meer regio's een wachtrij om bijvoorbeeld nieuwe bedrijven of woonwijken op het stroomnet aan te sluiten.
Wat ook meespeelt, is dat lagere overheden de kosten die ze moeten maken hoger inschatten nu ze meer praktijkervaring hebben opgedaan. Het verduurzamen van gemeenten blijkt "iets arbeidsintensiever" te zijn "of inzet in een iets hogere salarisschaal" te vergen dan eerder was ingeschat.
Aardgasvrij
Gemeenten moeten de komende jaren onder meer aan de slag om wijken aardgasvrij te maken en nieuwe warmtenetten mogelijk te maken. Ze moeten ook allerlei regels handhaven, bijvoorbeeld op het gebied van verplichte energiebesparing door bedrijven. Verder spelen ze een rol als vergunningverlener voor duurzame-energieprojecten en moeten ze zogeheten zero-emissiezones gaan inrichten.
Binnenlands Bestuur merkte het rapport donderdag als eerste op.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
5 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
5 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
6 uur geleden