Kiezen moet maar geen keuze is gratis, waarschuwt CPB
DEN HAAG (ANP) - Een in zichzelf gekeerd Nederland, dat inzet op zelfvoorziening en zich onaantrekkelijk maakt voor migranten, zal op termijn weinig economische groei kennen en sobere sociale voorzieningen. Vol inzetten op verduurzaming gaat eveneens ten koste van groei en maakt het leven bovendien duurder. Dat schrijft het Centraal Planbureau (CPB) in zijn nieuwste langetermijnverkenning voor de economie.
Het CPB zet daarin vier scenario's naast elkaar en brengt de gevolgen in kaart voor onder meer economische ontwikkeling, arbeidsmarkt, sociale zekerheid, zorg en ruimtegebruik. De hoofdboodschap van het planbureau is dat er "geen gratis keuzes" zijn, maar dat kiezen wel moet. "Hoe langer oplossingen vooruitgeschoven worden, hoe groter het risico op abrupte en dure aanpassingen."
Met deze publicatie, die donderdag is aangeboden aan minister-president Dick Schoof, "geeft het CPB aanzetten tot een debat over de toekomstige ontwikkeling van de economie en de maatschappij". Het rapport laat zien waar het toe kan leiden als de overheid een koers bepaalt en daaraan vasthoudt, maar ook "welke keerzijdes we dan voor lief moeten nemen".
Pensioenleeftijd
Radicaal kiezen voor materiële welvaart bijvoorbeeld, leidt tot de hoogste groei, maar ook tot meer ongelijkheid en vervuiling. In dat scenario staat economische vrijheid centraal. Klimaatdoelen worden niet gehaald, wat op termijn de economische groei juist kan bedreigen. Dit scenario gaat ook gepaard met een hoge migratie, waardoor de druk op de woningmarkt en leefomgeving toeneemt.
Het scenario waarin zelfvoorziening en gemeenschapsdenken voorop staan, zet juist een rem op de economische groei. Om minder afhankelijk te worden van het buitenland, wordt actieve industriepolitiek bedreven. Dat remt handel en innovatie af. De keerzijde van het scenario waarin solidariteit centraal staat, is dat de belastingen stijgen en de pensioenleeftijd sneller omhooggaat.
'Combinaties'
Het duurzaamheidsscenario is het enige waarin de klimaatdoelen worden gehaald, maar scoort eveneens laag op economische groei. De overheid treedt sterk sturend op door vervuilend gedrag te verbieden of te belasten. Dat kan leiden tot stijgende prijzen en beperking van de keuzevrijheid.
"De scenario's zijn geen voorspellingen", benadrukt CPB-directeur Pieter Hasekamp. Ook zijn er "combinaties denkbaar" tussen beleidsopties uit de verschillende scenario's. "Deze verkenning laat vooral zien dat aan alle keuzes consequenties vastzitten."
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - De alarmcentrale Eurocross waarschuwt voor de risico's van rijden op een scooter in het buitenland. Dit jaar kreeg de centrale al 247 meldingen van Nederlanders die betrokken waren bij een scooterongeluk op reis. Dat is meer dan in heel 2025 werden gemeld.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2035 moeten er 25.000 ambtenaren minder bij de rijksoverheid werken dan nu het geval is. Dat bevestigt een woordvoerder van staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) na een interview in het AD van de VVD-bewindspersoon. Het kabinet wil in totaal 3,5 miljard euro bezuinigen op de overheid.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Sonja Barend Award, de prijs voor het beste interview van het afgelopen tv-seizoen, is dit jaar gewonnen door Sven Kockelmann. De presentator krijgt de prijs voor zijn gesprek met vertrekkend premier Dick Schoof in een speciale uitzending van Café Kockelmann op NPO 2.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door een boom op het spoor rijden er zondagavond geen treinen tussen Haarlem en Zandvoort. Ook tussen Haarlem en Amsterdam Centraal is het treinverkeer verstoord omdat er een boom op het spoor ligt: op dat traject rijden minder sprinters. De hinder houdt in beide gevallen naar verwachting tot ongeveer 23.15 uur aan, is te zien in de reisplanner van de NS.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - BBB-fractieleider Henk Vermeer en BBB-Kamerlid Femke Wiersma zeggen zondag aan het eind van de middag een "goed gesprek" te hebben gehad met het minderheidskabinet over het belastingplan en het stikstofbeleid. Ze spreken dinsdagavond op het ministerie van Algemene Zaken verder.
13 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - In een appartement in Eindhoven is zondag een vrouw "onder verdachte omstandigheden" dood gevonden. De politie heeft in de buurt een man aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij haar overlijden.
13 uur geleden
SCHIERMONNIKOOG (ANP) - Het aantal gewonden op het vrachtschip UHL Freedom is bijgesteld van vijf naar drie, meldt de kustwacht zondag. Twee van de drie gewonden zijn naar het ziekenhuis vervoerd. Het is niet bekend hoe het met de derde gewonde gaat.
15 uur geleden