Kandidaat-Kamerleden trekken eindsprint in jacht op voorkeursstem
DEN HAAG (ANP) - Nu de eerste kiezers al naar het stembureau mogen, trekken partijen een eindsprint om de kiezer aan zich te binden. Overal zijn flyers en advertenties te zien, vaak met een grote foto van de lijsttrekker. Die partijleiders krijgen meestal veruit de meeste stemmen van de lijst, maar sommige kandidaten hopen juist stemmen te winnen voor zichzelf. Die voorkeursstemmen helpen niet alleen de partij, maar ook kandidaat-Kamerleden die laag op de lijst staan. Zo kunnen zij alsnog een Kamerzetel veroveren.
Bij eerdere verkiezingen kwamen zo onder anderen de huidige nummer twee van het CDA, Pieter Omtzigt, en de nieuwe PvdA-leider Lilianne Ploumen in de Kamer. Omtzigt richtte zich vooral op de regionale stem. Ploumen was voordien minister en genoot daarom populariteit.
Ook vrouwen komen soms in de Kamer door een voorkeursstem. Het initiatief Stem op een vrouw moedigt kiezers aan op een vrouw te stemmen die volgens de peilingen net te laag staat om in de Tweede Kamer te komen. Zo moeten er meer vrouwelijke vertegenwoordigers komen, ook om de Kamer een betere afspiegeling van de samenleving te laten zijn. Als iemand met voorkeursstemmen in de Kamer komt, gaat dat ten koste van iemand die eigenlijk hoger op de lijst stond.
Spandoeken in weilanden
Bij de vorige verkiezingen werd ook melkveehouder Maurits von Martels in de Kamer gestemd door voorkeursstemmen. Hij helpt op zijn beurt Jelle Beemsterboer, een wethouder in Schagen op nummer 28 van de lijst van het CDA. Beemsterboer vraagt met "de grootste voorkeurscampagne van het CDA" om stemmen van CDA'ers in West-Friesland, Alkmaar en de kop van Noord-Holland. Driehonderd spandoeken staan in weilanden en op andere plekken in de regio, met woningbouw als belangrijkste thema.
Het CDA moedigt het juist aan om op eigen titel campagne te voeren, zegt Beemsterboer. "Tijdens de selectieprocedure vroegen ze: hoe gaat je voorkeurscampagne eruit zien?"
Eigen kracht
Dat beaamt ook CDA-Kamerlid Chris van Dam. Hij baalde van zijn positie op de lijst, en liet zich nog lager zetten om op eigen kracht in de Kamer te komen. "In 2017 stond ik als nieuwkomer op nummer 12. Ik kon volledig meesurfen op de campagne van toenmalig lijsttrekker Sybrand Buma. Nu moet ik de stemmen zelf bij elkaar scharrelen. Dat geeft een volledig andere dynamiek." Van Dam was voor zijn politieke leven politieagent en officier van justitie. Hij hoopt op stemmen van agenten, maar ook van jagers en schutters waarvoor hij zich als Kamerlid inzet.
Ook bij linkse partijen als GroenLinks en D66 voeren kandidaten hun eigen campagne. Kamerlid Rens Raemakers van D66 bijvoorbeeld werd door de leden al op een hogere plek gezet, maar is op nummer 19 niet direct zeker van een zetel. Hij doet een beroep op onder meer Limburgse D66-stemmers. "Dat zijn er 70.000. Als een kwart van hen nou stemt op de enige Limburger in de top 40, dan kom ik er wel."
"Op Sigrid Kaag en Rob Jetten stemmen toch wel genoeg mensen", zegt Raemakers over de nummer een en twee van zijn partij. "Ik wil er zelf voor vechten."
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Basisschoolleerlingen mogen geen generatieve AI gebruiken, vindt de Tweede Kamer. Een ruime meerderheid steunt een motie van Volt en CDA die het kabinet vraagt om een verbod te regelen. Volt-leider Laurens Dassen dient de motie donderdag in tijdens het debat over de onderwijsbegroting. Kamerleden van PRO, D66, Partij voor de Dieren, DENK, 50PLUS, SP, ChristenUnie en JA21 hebben hun namen er ook onder gezet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het minimumuurloon gaat vanaf 1 januari 2027 omhoog naar 15,29 euro. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) in een brief aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Financiën Eelco Heinen vond het renteplafond voor studieleningen kort nadat dit in het coalitieakkoord was afgesproken al te duur. In documenten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap die op verzoek van de Tweede Kamer openbaar zijn gemaakt, schrijven ambtenaren dat de VVD-minister een vast renteplafond van 2,5 procent een te groot risico vindt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De top van het kabinet komt donderdag weer bijeen om te overleggen hoe een parlementaire meerderheid moet worden gevonden voor het belastingplan voor volgend jaar. Dat melden Haagse bronnen. Premier Rob Jetten, de vicepremiers Bart van den Brink en Dilan Yeşilgöz, minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) bespreken dan de uitkomsten van hun gesprekken met de oppositie.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet dat er nog "werk te doen is" bij het tegengaan van racisme en discriminatie in Nederland. Dat heeft hij gezegd in zijn openingsspeech op de vijfde wereldtop van UNESCO over racisme en discriminatie in Den Haag.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21, SGP en BBB hebben het minderheidskabinet in een gezamenlijke brief, die in handen is van het ANP, een aanbod gedaan tot samenwerking. Zij zijn bereid naast het belastingplan alle begrotingen te steunen, mits er ruimte komt voor "brede lastenverlichting". Hun eerdere eisen op het gebied van asiel, stikstof en medisch-ethische kwesties blijven staan.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie gaat een deel van de ruim 10.000 onbehandelde aangiften en meldingen uit 2024 opnieuw beoordelen. Justitieminister David van Weel (VVD) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het in eerste instantie gaat om de aangiften voor moord en doodslag, pogingen daartoe en ernstige zedenzaken.
22 uur geleden